১. আহাৰসুত্তৱণ্ণনা

১১. আহাৰৱগ্গস্স পঠমে আহাৰাতি পচ্চযা. পচ্চযা হি আহৰন্তি অত্তনো ফলং, তস্মা আহাৰাতি ৱুচ্চন্তি. ভূতানং ৱা সত্তানন্তিআদীসু ভূতাতি জাতা নিব্বত্তা. সম্ভৱেসিনোতি যে সম্ভৱং জাতিং নিব্বত্তিং এসন্তি গৱেসন্তি. তত্থ চতূসু যোনীসু অণ্ডজজলাবুজা সত্তা যাৱ অণ্ডকোসং ৱত্থিকোসঞ্চ ন ভিন্দন্তি, তাৱ সম্ভৱেসিনো নাম, অণ্ডকোসং ৱত্থিকোসঞ্চ ভিন্দিত্ৱা বহি নিক্খন্তা ভূতা নাম. সংসেদজা ওপপাতিকা চ পঠমচিত্তক্খণে সম্ভৱেসিনো নাম, দুতিযচিত্তক্খণতো পভুতি ভূতা নাম. যেন ৱা ইৰিযাপথেন জাযন্তি, যাৱ ততো অঞ্ঞং ন পাপুণন্তি, তাৱ সম্ভৱেসিনো নাম, ততো পৰং ভূতা নাম. অথ ৱা ভূতাতি জাতা অভিনিব্বত্তা, যে ভূতা অভিনিব্বত্তাযেৱ, ন পুন ভৱিস্সন্তীতি সঙ্খং গচ্ছন্তি, তেসং খীণাসৱানং এতং অধিৱচনং. সম্ভৱমেসন্তীতি সম্ভৱেসিনো. অপ্পহীনভৱসংযোজনত্তা আযতিম্পি সম্ভৱং এসন্তানং সেক্খপুথুজ্জনানমেতং অধিৱচনং. এৱং সব্বথাপি ইমেহি দ্ৱীহি পদেহি সব্বসত্তে পৰিযাদিযতি. ৱাসদ্দো চেত্থ সম্পিণ্ডনত্থো, তস্মা ভূতানঞ্চ সম্ভৱেসীনঞ্চাতি অযমত্থো ৱেদিতব্বো.

ঠিতিযাতি ঠিতত্থং. অনুগ্গহাযাতি অনুগ্গহত্থং. ৱচনভেদোযেৱ চেস, অত্থো পন দ্ৱিন্নম্পি পদানং একোযেৱ. অথ ৱা ঠিতিযাতি তস্স তস্স সত্তস্স উপ্পন্নধম্মানং অনুপ্পবন্ধৱসেন অৱিচ্ছেদায. অনুগ্গহাযাতি অনুপ্পন্নানং উপ্পাদায. উভোপি চেতানি ‘‘ভূতানং ৱা ঠিতিযা চেৱ অনুগ্গহায চ, সম্ভৱেসীনং ৱা ঠিতিযা চেৱ অনুগ্গহায চা’’তি এৱং উভযত্থ দট্ঠব্বানীতি.

কবড়ীকাৰো আহাৰোতি কবড়ং কত্ৱা অজ্ঝোহৰিতব্বকো আহাৰো, ওদনকুম্মাসাদিৱত্থুকায ওজাযেতং অধিৱচনং. ওড়াৰিকো ৱা সুখুমো ৱাতি ৱত্থুওড়াৰিকতায ওড়াৰিকো, সুখুমতায সুখুমো. সভাৱেন পন সুখুমৰূপপৰিযাপন্নত্তা কবড়ীকাৰো আহাৰো সুখুমোৱ হোতি. সাপি চস্স ৱত্থুতো ওড়াৰিকতা সুখুমতা চ উপাদাযুপাদায ৱেদিতব্বা. কুম্ভীলানঞ্হি আহাৰং উপাদায মোৰানং আহাৰো সুখুমো. কুম্ভীলা কিৰ পাসাণে গিলন্তি, তে চ নেসং কুচ্ছিপ্পত্তা ৱিলীযন্তি. মোৰা সপ্পৱিচ্ছিকাদিপাণে খাদন্তি. মোৰানং পন আহাৰং উপাদায তৰচ্ছানং আহাৰো সুখুমো. তে কিৰ তিৱস্সছড্ডিতানি ৱিসাণানি চেৱ অট্ঠীনি চ খাদন্তি, তানি চ নেসং খেড়েন তেমিতমত্তানেৱ কন্দমূলং ৱিয মুদুকানি হোন্তি. তৰচ্ছানং আহাৰং উপাদায হত্থীনং আহাৰো সুখুমো. তে হি নানাৰুক্খসাখাদযো খাদন্তি. হত্থীনং আহাৰতো গৱযগোকণ্ণমিগাদীনং আহাৰো সুখুমো. তে কিৰ নিস্সাৰানি নানাৰুক্খপণ্ণাদীনি খাদন্তি. তেসম্পি আহাৰতো গুন্নং আহাৰো সুখুমো. তে অল্লসুক্খতিণানি খাদন্তি. তেসং আহাৰতো সসানং আহাৰো সুখুমো. সসানং আহাৰতো সকুণানং আহাৰো সুখুমো. সকুণানং আহাৰতো পচ্চন্তৱাসীনং আহাৰো সুখুমো. পচ্চন্তৱাসীনং আহাৰতো গামভোজকানং আহাৰো সুখুমো. গামভোজকানং আহাৰতো ৰাজৰাজমহামত্তানং আহাৰো সুখুমো. তেসম্পি আহাৰতো চক্কৱত্তিনো আহাৰো সুখুমো. চক্কৱত্তিনো আহাৰতো ভুম্মানং দেৱানং আহাৰো সুখুমো. ভুম্মানং দেৱানং আহাৰতো চাতুমহাৰাজিকানং. এৱং যাৱ পৰনিম্মিতৱসৱত্তীনং আহাৰা ৱিত্থাৰেতব্বা. তেসং পনাহাৰো সুখুমোত্ৱেৱ নিট্ঠং পত্তো.

এত্থ চ ওড়াৰিকে ৱত্থুস্মিং ওজা পৰিত্তা হোতি দুব্বলা, সুখুমে বলৱতী. তথা হি একপত্তপূৰম্পি যাগুং পীতো মুহুত্তেনেৱ জিঘচ্ছিতো হোতি যংকিঞ্চিদেৱ খাদিতুকামো, সপ্পিং পন পসতমত্তং পিৱিত্ৱা দিৱসং অভোত্তুকামো হোতি. তত্থ ৱত্থু কম্মজতেজসঙ্খাতং পৰিস্সযং ৱিনোদেতি, ন পন সক্কোতি পালেতুং. ওজা পন পালেতি, ন সক্কোতি পৰিস্সযং ৱিনোদেতুং. দ্ৱে পন একতো হুত্ৱা পৰিস্সযঞ্চেৱ ৱিনোদেন্তি পালেন্তি চাতি.

ফস্সো দুতিযোতি চক্খুসম্ফস্সাদি ছব্বিধোপি ফস্সো এতেসু চতূসু আহাৰেসু দুতিযো আহাৰোতি ৱেদিতব্বো. দেসনানযো এৱ চেস, তস্মা ইমিনা নাম কাৰণেন দুতিযো ততিযো চাতি ইদমেত্থ ন গৱেসিতব্বং. মনোসঞ্চেতনাতি চেতনাৱ ৱুচ্চতি. ৱিঞ্ঞাণন্তি চিত্তং. ইতি ভগৱা ইমস্মিং ঠানে উপাদিণ্ণকঅনুপাদিণ্ণকৱসেন একৰাসিং কত্ৱা চত্তাৰো আহাৰে দস্সেসি. কবড়ীকাৰাহাৰো হি উপাদিণ্ণকোপি অত্থি অনুপাদিণ্ণকোপি, তথা ফস্সাদযো. তত্থ সপ্পাদীহি গিলিতানং মণ্ডূকাদীনং ৱসেন উপাদিণ্ণককবড়ীকাৰাহাৰো দট্ঠব্বো. মণ্ডূকাদযো হি সপ্পাদীহি গিলিতা অন্তোকুচ্ছিগতাপি কিঞ্চি কালং জীৱন্তিযেৱ. তে যাৱ উপাদিণ্ণকপক্খে তিট্ঠন্তি, তাৱ আহাৰত্থং ন সাধেন্তি. ভিজ্জিত্ৱা পন অনুপাদিণ্ণকপক্খে ঠিতা সাধেন্তি. তদাপি উপাদিণ্ণকাহাৰোতি ৱুচ্চন্তীতি. ইদং পন আচৰিযানং ন ৰুচ্চতীতি অট্ঠকথাযমেৱ পটিক্খিপিত্ৱা ইদং ৱুত্তং – ইমেসং সত্তানং খাদন্তানম্পি অখাদন্তানম্পি ভুঞ্জন্তানম্পি অভুঞ্জন্তানম্পি পটিসন্ধিচিত্তেনেৱ সহজাতা কম্মজা ওজা নাম অত্থি, সা যাৱপি সত্তমা দিৱসা পালেতি, অযমেৱ উপাদিণ্ণককবড়ীকাৰাহাৰোতি ৱেদিতব্বো. তেভূমকৱিপাকৱসেন পন উপাদিণ্ণকফস্সাদযো ৱেদিতব্বা, তেভূমককুসলাকুসলকিৰিযৱসেন অনুপাদিণ্ণকা. লোকুত্তৰা পন ৰুড়্হীৱসেন কথিতাতি.

এত্থাহ – ‘‘যদি পচ্চযট্ঠো আহাৰট্ঠো, অথ কস্মা অঞ্ঞেসুপি সত্তানং পচ্চযেসু ৱিজ্জমানেসু ইমেযেৱ চত্তাৰো ৱুত্তা’’তি? ৱুচ্চতে – অজ্ঝত্তিকসন্ততিযা ৱিসেসপচ্চযত্তা. ৱিসেসপচ্চযো হি কবড়ীকাৰাহাৰভক্খানং সত্তানং ৰূপকাযস্স কবড়ীকাৰো আহাৰো, নামকাযে ৱেদনায ফস্সো, ৱিঞ্ঞাণস্স মনোসঞ্চেতনা, নামৰূপস্স ৱিঞ্ঞাণং. যথাহ – ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, অযং কাযো আহাৰট্ঠিতিকো আহাৰং পটিচ্চ তিট্ঠতি, অনাহাৰো নো তিট্ঠতি (সং. নি. ৫.১৮৩), তথা ফস্সপচ্চযা ৱেদনা, সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামৰূপ’’ন্তি (সং. নি. ২.১; ৱিভ. ২২৫).

কো পনেত্থ আহাৰো কিং আহৰতীতি? কবড়ীকাৰাহাৰো ওজট্ঠমকৰূপানি আহৰতি ফস্সাহাৰো তিস্সো ৱেদনা, মনোসঞ্চেতনাহাৰো তযো ভৱে, ৱিঞ্ঞাণাহাৰো পটিসন্ধিনামৰূপন্তি.

কথং? কবড়ীকাৰাহাৰো তাৱ মুখে ঠপিতমত্তেযেৱ অট্ঠ ৰূপানি সমুট্ঠাপেতি, দন্তৱিচুণ্ণিতং পন অজ্ঝোহৰিযমানং একেকং সিত্থং অট্ঠট্ঠৰূপানি সমুট্ঠাপেতিযেৱ. এৱং কবড়ীকাৰাহাৰো ওজট্ঠমকৰূপানি আহৰতি. ফস্সাহাৰো পন সুখৱেদনীযো ফস্সো উপ্পজ্জমানোযেৱ সুখং ৱেদনং আহৰতি, দুক্খৱেদনীযো দুক্খং, অদুক্খমসুখৱেদনীযো অদুক্খমসুখন্তি এৱং সব্বথাপি ফস্সাহাৰো তিস্সো ৱেদনা আহৰতি.

মনোসঞ্চেতনাহাৰো কামভৱূপগং কম্মং কামভৱং আহৰতি, ৰূপাৰূপভৱূপগানি তং তং ভৱং. এৱং সব্বথাপি মনোসঞ্চেতনাহাৰো তযো ভৱে আহৰতি. ৱিঞ্ঞাণাহাৰো পন যে চ পটিসন্ধিক্খণে তংসম্পযুত্তকা তযো খন্ধা, যানি চ তিসন্ততিৱসেন তিংস ৰূপানি উপ্পজ্জন্তি, সহজাতাদিপচ্চযনযেন তানি আহৰতীতি ৱুচ্চতি. এৱং ৱিঞ্ঞাণাহাৰো পটিসন্ধিনামৰূপং আহৰতীতি. এত্থ চ ‘‘মনোসঞ্চেতনা তযো ভৱে আহৰতী’’তি সাসৱকুসলাকুসলচেতনাৱ ৱুত্তা. ‘‘ৱিঞ্ঞাণং পটিসন্ধিনামৰূপং আহৰতী’’তি পটিসন্ধিৱিঞ্ঞাণমেৱ ৱুত্তং. অৱিসেসেন পন তংসম্পযুত্ততংসমুট্ঠানধম্মানং আহৰণতোপেতে ‘‘আহাৰা’’তি ৱেদিতব্বা.

এতেসু চতূসু আহাৰেসু কবড়ীকাৰাহাৰো উপত্থম্ভেন্তো আহাৰকিচ্চং সাধেতি, ফস্সো ফুসন্তোযেৱ মনোসঞ্চেতনা আযূহমানাৱ, ৱিঞ্ঞাণং ৱিজানন্তমেৱ. কথং? কবড়ীকাৰাহাৰো হি উপত্থম্ভেন্তোযেৱ কাযট্ঠপনেন সত্তানং ঠিতিযা হোতি. কম্মজনিতোপি হি অযং কাযো কবড়ীকাৰাহাৰেন উপত্থদ্ধো দসপি ৱস্সানি ৱস্সসতম্পি যাৱ আযুপৰিমাণা তিট্ঠতি. যথা কিং? যথা মাতুযা জনিতোপি দাৰকো ধাতিযা থঞ্ঞাদীনি পাযেত্ৱা পোসিযমানো চিৰং তিট্ঠতি, যথা চ উপত্থম্ভেন উপত্থম্ভিতং গেহং. ৱুত্তম্পি চেতং –

‘‘যথা, মহাৰাজ, গেহে পপতন্তে অঞ্ঞেন দাৰুনা উপত্থম্ভিতং সন্তং এৱ তং গেহং ন পততি. এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, অযং কাযো আহাৰট্ঠিতিকো আহাৰং পটিচ্চ তিট্ঠতী’’তি.

এৱং কবড়ীকাৰো আহাৰো উপত্থম্ভেন্তো আহাৰকিচ্চং সাধেতি.

এৱং সাধেন্তোপি চ কবড়ীকাৰো আহাৰো দ্ৱিন্নং ৰূপসন্ততীনং পচ্চযো হোতি আহাৰসমুট্ঠানস্স চ উপাদিণ্ণকস্স চ. কম্মজানং অনুপালকো হুত্ৱা পচ্চযো হোতি, আহাৰসমুট্ঠানানং জনকো হুত্ৱাতি. ফস্সো পন সুখাদিৱত্থুভূতং আৰম্মণং ফুসন্তোযেৱ সুখাদিৱেদনাপৱত্তনেন সত্তানং ঠিতিযা হোতি. মনোসঞ্চেতনা কুসলাকুসলকম্মৱসেন আযূহমানাযেৱ ভৱমূলনিপ্ফাদনতো সত্তানং ঠিতিযা হোতি. ৱিঞ্ঞাণং ৱিজানন্তমেৱ নামৰূপপ্পৱত্তনেন সত্তানং ঠিতিযা হোতীতি.

এৱং উপত্থম্ভনাদিৱসেন আহাৰকিচ্চং সাধযমানেসু পনেতেসু চত্তাৰি ভযানি দট্ঠব্বানি. সেয্যথিদং – কবড়ীকাৰাহাৰে নিকন্তিযেৱ ভযং, ফস্সে উপগমনমেৱ, মনোসঞ্চেতনায আযূহনমেৱ, ৱিঞ্ঞাণে অভিনিপাতোযেৱ ভযন্তি. কিং কাৰণা? কবড়ীকাৰাহাৰে হি নিকন্তিং কত্ৱা সীতাদীনং পুৰক্খতা সত্তা আহাৰত্থায মুদ্দাগণনাদিকম্মানি কৰোন্তা অনপ্পকং দুক্খং নিগচ্ছন্তি. একচ্চে চ ইমস্মিং সাসনে পব্বজিত্ৱাপি ৱেজ্জকম্মাদিকায অনেসনায আহাৰং পৰিযেসন্তা দিট্ঠেৱ ধম্মে গাৰয্হা হোন্তি, সম্পৰাযেপি, ‘‘তস্স সঙ্ঘাটিপি আদিত্তা সম্পজ্জলিতা’’তিআদিনা লক্খণসংযুত্তে (সং. নি. ২.২১৮) ৱুত্তনযেন সমণপেতা হোন্তি. ইমিনা তাৱ কাৰণেন কবড়ীকাৰে আহাৰে নিকন্তি এৱ ভযন্তি ৱেদিতব্বা.

ফস্সং উপগচ্ছন্তাপি ফস্সস্সাদিনো পৰেসং ৰক্খিতগোপিতেসু দাৰাদীসু ভণ্ডেসু অপৰজ্ঝন্তি, তে সহ ভণ্ডেন ভণ্ডসামিকা গহেত্ৱা খণ্ডাখণ্ডিকং ৱা ছিন্দিত্ৱা সঙ্কাৰকূটে ছড্ডেন্তি, ৰঞ্ঞো ৱা নিয্যাদেন্তি. ততো তে ৰাজা ৱিৱিধা কম্মকাৰণা কাৰাপেতি. কাযস্স চ ভেদা দুগ্গতি তেসং পাটিকঙ্খা হোতি. ইতি ফস্সস্সাদমূলকং দিট্ঠধম্মিকম্পি সম্পৰাযিকম্পি ভযং সব্বমাগতমেৱ হোতি. ইমিনা কাৰণেন ফস্সাহাৰে উপগমনমেৱ ভযন্তি ৱেদিতব্বং.

কুসলাকুসলকম্মাযূহনে পন তম্মূলকং তীসু ভৱেসু ভযং সব্বং আগতমেৱ হোতি. ইমিনা কাৰণেন মনোসঞ্চেতনাহাৰে আযূহনমেৱ ভযন্তি ৱেদিতব্বং.

পটিসন্ধিৱিঞ্ঞাণঞ্চ যস্মিং যস্মিং ঠানে অভিনিপততি, তস্মিং তস্মিং ঠানে পটিসন্ধিনামৰূপং গহেত্ৱাৱ নিব্বত্ততি. তস্মিঞ্চ নিব্বত্তে সব্বভযানি নিব্বত্তানিযেৱ হোন্তি তম্মূলকত্তাতি ইমিনা কাৰণেন ৱিঞ্ঞাণাহাৰে অভিনিপাতোযেৱ ভযন্তি ৱেদিতব্বোতি.

কিংনিদানাতিআদীসু নিদানাদীনি সব্বানেৱ কাৰণৱেৱচনানি. কাৰণঞ্হি যস্মা ফলং নিদেতি, ‘‘হন্দ নং গণ্হথা’’তি অপ্পেতি ৱিয, তস্মা নিদানন্তি ৱুচ্চতি. যস্মা তং ততো সমুদেতি জাযতি পভৱতি, তস্মা সমুদযো জাতি পভৱোতি ৱুচ্চতি. অযং পনেত্থ পদত্থো – কিংনিদানং এতেসন্তি কিংনিদানা. কো সমুদযো এতেসন্তি কিংসমুদযা. কা জাতি এতেসন্তি কিংজাতিকা. কো পভৱো এতেসন্তি কিংপভৱা. যস্মা পন তেসং তণ্হা যথাৱুত্তেন অত্থেন নিদানঞ্চেৱ সমুদযো চ জাতি চ পভৱো চ, তস্মা ‘‘তণ্হানিদানা’’তিআদিমাহ. এৱং সব্বপদেসু অত্থো ৱেদিতব্বো.

এত্থ চ ইমে চত্তাৰো আহাৰা তণ্হানিদানাতি পটিসন্ধিং আদিং কত্ৱা অত্তভাৱসঙ্খাতানং আহাৰানং পুৰিমতণ্হানং ৱসেন নিদানং ৱেদিতব্বং. কথং? পটিসন্ধিক্খণে তাৱ পৰিপুণ্ণাযতনানং সত্তানং সত্তসন্ততিৱসেন, সেসানং ততো ঊনঊনসন্ততিৱসেন উপ্পন্নৰূপব্ভন্তৰং জাতা ওজা অত্থি, অযং তণ্হানিদানো উপাদিণ্ণককবড়ীকাৰাহাৰো. পটিসন্ধিচিত্তসম্পযুত্তা পন ফস্সচেতনা সযঞ্চ চিত্তং ৱিঞ্ঞাণন্তি ইমে তণ্হানিদানা উপাদিণ্ণক-ফস্সমনোসঞ্চেতনা-ৱিঞ্ঞাণাহাৰাতি এৱং তাৱ পুৰিমতণ্হানিদানা পটিসন্ধিকা আহাৰা. যথা চ পটিসন্ধিকা, এৱং ততো পৰং পঠমভৱঙ্গচিত্তক্খণাদিনিব্বত্তাপি ৱেদিতব্বা.

যস্মা পন ভগৱা ন কেৱলং আহাৰানমেৱ নিদানং জানাতি, আহাৰনিদানভূতায তণ্হাযপি, তণ্হায নিদানানং ৱেদনাদীনম্পি নিদানং জানাতিযেৱ, তস্মা তণ্হা চাযং, ভিক্খৱে, কিংনিদানাতিআদিনা নযেন ৱট্টং দস্সেত্ৱা ৱিৱট্টং দস্সেসি. ইমস্মিঞ্চ পন ঠানে ভগৱা অতীতাভিমুখং দেসনং কত্ৱা অতীতেন ৱট্টং দস্সেতি. কথং? আহাৰৱসেন হি অযং অত্তভাৱো গহিতো.

তণ্হাতি ইমস্সত্তভাৱস্স জনকং কম্মং, ৱেদনাফস্সসড়াযতননামৰূপৱিঞ্ঞাণানি যস্মিং অত্তভাৱে ঠত্ৱা কম্মং আযূহিতং, তং দস্সেতুং ৱুত্তানি, অৱিজ্জাসঙ্খাৰা তস্সত্তভাৱস্স জনকং কম্মং. ইতি দ্ৱীসু ঠানেসু অত্তভাৱো, দ্ৱীসু তস্স জনকং কম্মন্তি সঙ্খেপেন কম্মঞ্চেৱ কম্মৱিপাকঞ্চাতি, দ্ৱেপি ধম্মে দস্সেন্তেন অতীতাভিমুখং দেসনং কত্ৱা অতীতেন ৱট্টং দস্সিতং.

তত্ৰাযং দেসনা অনাগতস্স অদস্সিতত্তা অপৰিপুণ্ণাতি ন দট্ঠব্বা. নযতো পন পৰিপুণ্ণাত্ৱেৱ দট্ঠব্বা. যথা হি চক্খুমা পুৰিসো উদকপিট্ঠে নিপন্নং সুংসুমাৰং দিস্ৱা তস্স পৰভাগং ওলোকেন্তো গীৱং পস্সেয্য, ওৰতো পিট্ঠিং, পৰিযোসানে নঙ্গুট্ঠমূলং, হেট্ঠা কুচ্ছিং ওলোকেন্তো পন উদকগতং অগ্গনঙ্গুট্ঠঞ্চেৱ চত্তাৰো চ হত্থপাদে ন পস্সেয্য, সো ন এত্তাৱতা ‘‘অপৰিপুণ্ণো সুংসুমাৰো’’তি গণ্হাতি, নযতো পন পৰিপুণ্ণোত্ৱেৱ গণ্হাতি, এৱংসম্পদমিদং ৱেদিতব্বং.

উদকপিট্ঠে নিপন্নসুংসুমাৰো ৱিয হি তেভূমকৱট্টং. তীৰে ঠিতো চক্খুমা পুৰিসো ৱিয যোগাৱচৰো. তেন পুৰিসেন উদকপিট্ঠে সুংসুমাৰস্স দিট্ঠকালো ৱিয যোগিনা আহাৰৱসেন ইমস্সত্তভাৱস্স দিট্ঠকালো. পৰতো গীৱায দিট্ঠকালো ৱিয ইমস্সত্তভাৱস্স জনিকায তণ্হায দিট্ঠকালো. পিট্ঠিযা দিট্ঠকালো ৱিয যস্মিং অত্তভাৱে তণ্হাসঙ্খাতং কম্মং কতং, ৱেদনাদিৱসেন তস্স দিট্ঠকালো. নঙ্গুট্ঠমূলস্স দিট্ঠকালো ৱিয তস্সত্তভাৱস্স জনকানং অৱিজ্জাসঙ্খাৰানং দিট্ঠকালো. হেট্ঠা কুচ্ছিং ওলোকেন্তস্স পন অগ্গনঙ্গুট্ঠঞ্চেৱ চত্তাৰো চ হত্থপাদে অদিস্ৱাপি ‘‘অপৰিপুণ্ণো সুংসুমাৰো’’তি অগহেত্ৱা নযতো পৰিপুণ্ণোত্ৱেৱ গহণং ৱিয যত্থ যত্থ পচ্চযৱট্টং পাড়িযং ন আগতং, তত্থ তত্থ ‘‘দেসনা অপৰিপুণ্ণা’’তি অগহেত্ৱা নযতো পৰিপুণ্ণাত্ৱেৱ গহণং ৱেদিতব্বং. তত্থ চ আহাৰতণ্হানং অন্তৰে একো সন্ধি, তণ্হাৱেদনানং অন্তৰে একো, ৱিঞ্ঞাণসঙ্খাৰানং অন্তৰে একোতি এৱং তিসন্ধিচতুসঙ্খেপমেৱ ৱট্টং দস্সিতন্তি. পঠমং.