১. তপোকম্মসুত্তৱণ্ণনা
১৩৭. মাৰসংযুত্তস্স পঠমে উৰুৱেলাযং ৱিহৰতীতি পটিৱিদ্ধসব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণো উৰুৱেলগামং উপনিস্সায ৱিহৰতি. পঠমাভিসম্বুদ্ধোতি অভিসম্বুদ্ধো হুত্ৱা পঠমং অন্তোসত্তাহস্মিংযেৱ. দুক্কৰকাৰিকাযাতি ছব্বস্সানি কতায দুক্কৰকাৰিকায. মাৰো পাপিমাতি অত্তনো ৱিসযং অতিক্কমিতুং পটিপন্নে সত্তে মাৰেতীতি মাৰো. পাপে নিযোজেতি, সযং ৱা পাপে নিযুত্তোতি পাপিমা. অঞ্ঞানিপিস্স কণ্হো, অধিপতি, ৱসৱত্তী, অন্তকো, নমুচি, পমত্তবন্ধূতিআদীনি বহূনি নামানি, ইধ পন নামদ্ৱযমেৱ গহিতং. উপসঙ্কমীতি – ‘‘অযং সমণো গোতমো ‘মুত্তোস্মী’তি মঞ্ঞতি, অমুত্তভাৱমস্স কথেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৱা উপসঙ্কমি.
তপোকম্মা অপক্কম্মাতি তপোকম্মতো অপক্কমিত্ৱা. অপৰদ্ধোতি ‘‘দূৰে ত্ৱং সুদ্ধিমগ্গা’’তি ৱদতি. অমৰং তপন্তি অমৰতপং অমৰভাৱত্থায কতং লূখতপং, অত্তকিলমথানুযোগো. সব্বানত্থাৱহং হোতীতি, ‘‘সব্বং তপং ময্হং অত্থাৱহং ন ভৱতী’’তি ঞত্ৱা. ফিযাৰিত্তংৱ ধম্মনীতি অৰঞ্ঞে থলে ফিযাৰিত্তং ৱিয. ইদং ৱুত্তং হোতি – যথা অৰঞ্ঞে থলে নাৱং ঠপেত্ৱা ভণ্ডস্স পূৰেত্ৱা মহাজনা অভিৰূহিত্ৱা ফিযাৰিত্তং গহেত্ৱা সংকড্ঢেয্যুং চেৱ উপ্পীলেয্যুং চ, সো মহাজনস্স ৱাযামো একঙ্গুলদ্ৱঙ্গুলমত্তম্পি নাৱায গমনং অসাধেন্তো নিৰত্থকো ভৱেয্য ন অনত্থাৱহো, এৱমেৱ অহং ‘সব্বং অমৰং তপং অনত্থাৱহং হোতী’তি ঞত্ৱা ৱিস্সজ্জেসিন্তি.
ইদানি তং অমৰং তপং পহায যেন মগ্গেন বুদ্ধো জাতো, তং দস্সেন্তো সীলন্তিআদিমাহ. তত্থ সীলন্তি ৱচনেন সম্মাৱাচাকম্মন্তাজীৱা গহিতা, সমাধিনা সম্মাৱাযামসতিসমাধযো, পঞ্ঞায সম্মাদিট্ঠিসঙ্কপ্পা. মগ্গং বোধায ভাৱযন্তি ইমং অট্ঠঙ্গিকমেৱ অৰিযমগ্গং বোধত্থায ভাৱযন্তো. এত্থ চ বোধাযাতি মগ্গত্থায. যথা হি যাগুত্থায যাগুমেৱ পচন্তি, পূৱত্থায পূৱমেৱ পচন্তি, ন অঞ্ঞং কিঞ্চি কৰোন্তি, এৱং মগ্গমেৱ মগ্গত্থায ভাৱেতি. তেনাহ ‘‘মগ্গং বোধায ভাৱয’’ন্তি. পৰমং সুদ্ধিন্তি অৰহত্তং. নিহতোতি ত্ৱং মযা নিহতো পৰাজিতো. পঠমং.