৫. সানুসুত্তৱণ্ণনা

২৩৯. পঞ্চমে যক্খেন গহিতো হোতীতি সো কিৰ তস্সা উপাসিকায একপুত্তকো. অথ নং সা দহৰকালেযেৱ পব্বাজেসি. সো পব্বজিতকালতো পট্ঠায সীলৱা অহোসি ৱত্তসম্পন্নো, আচৰিযুপজ্ঝাযআগন্তুকাদীনং ৱত্তং কতমেৱ হোতি, মাসস্স অট্ঠমীদিৱসে পাতো ৱুট্ঠায উদকমাড়কে উদকং উপট্ঠাপেত্ৱা ধম্মস্সৱনগ্গং সম্মজ্জিত্ৱা দীপং জালেত্ৱা মধুৰস্সৰেন ধম্মস্সৱনং ঘোসেতি. ভিক্খূ তস্স থামং ঞত্ৱা ‘‘সৰভাণং ভণ, সামণেৰা’’তি অজ্ঝেসন্তি. সো ‘‘ময্হং হদযৱাতো ৰুজতি, কাসো ৱা বাধতী’’তি কিঞ্চি পচ্চাহাৰং অকত্ৱা ধম্মাসনং অভিৰুহিত্ৱা আকাসগঙ্গং ওতাৰেন্তো ৱিয সৰভাণং ৱত্ৱা ওতৰন্তো – ‘‘ময্হং মাতাপিতূনম্পি ইমস্মিং সৰভঞ্ঞে পত্তী’’তি ৱদতি. তস্স মনুস্সা মাতাপিতৰো পত্তিযা দিন্নভাৱং ন জানন্তি. অনন্তৰত্তভাৱে পনস্স মাতা যক্খিনী জাতা. সা দেৱতাহি সদ্ধিং আগতা, ধম্মং সুত্ৱা – ‘‘সামণেৰেন দিন্নপত্তিং অনুমোদামি, তাতা’’তি ৱদতি. সীলসম্পন্না চ নাম ভিক্খূ সদেৱকস্স লোকস্স পিযা হোন্তীতি তস্মিং সামণেৰে দেৱতা সলজ্জা সগাৰৱা মহাব্ৰহ্মং ৱিয অগ্গিক্খন্ধং ৱিয চ নং মঞ্ঞন্তি. সামণেৰে গাৰৱেন তং যক্খিনিং গৰুং কত্ৱা পস্সন্তি. ধম্মস্সৱনযক্খসমাগমাদীসু ‘‘সানুমাতা সানুমাতা’’তি যক্খিনিযা অগ্গাসনং অগ্গোদকং অগ্গপিণ্ডং দেন্তি. মহেসক্খাপি যক্খা তং দিস্ৱা মগ্গা ওক্কমন্তি, আসনা ৱুট্ঠহন্তি.

অথ খো সামণেৰো ৱুড্ঢিমন্ৱায পৰিপক্কিন্দ্ৰিযো অনভিৰতিপীড়িতো অনভিৰতিং ৱিনোদেতুং অসক্কোন্তো পৰূড়্হকেসনখো কিলিট্ঠনিৱাসনপাৰুপনো কস্সচি অনাৰোচেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায এককোৱ মাতু ঘৰং গতো. উপাসিকা পুত্তং দিস্ৱা, ৱন্দিত্ৱা আহ – ‘‘তাত, ত্ৱং পুব্বে আচৰিযুপজ্ঝাযেহি ৱা দহৰসামণেৰেহি ৱা সদ্ধিং ইধাগচ্ছসি. কস্মা এককোৱ অজ্জ আগতো’’তি? সো উক্কণ্ঠিতভাৱং আৰোচেসি. সদ্ধা উপাসিকা নানপ্পকাৰেন ঘৰাৱাসে আদীনৱং দস্সেত্ৱা পুত্তং ওৱদমানাপি তং সঞ্ঞাপেতুং অসক্কোন্তী, ‘‘অপ্পেৱ নাম অত্তনো ধম্মতাযপি সল্লক্খেস্সতী’’তি অনুযোজেত্ৱাৱ – ‘‘তিট্ঠ, তাত, যাৱ তে যাগুভত্তং সম্পাদেমি, যাগুং পিৱিত্ৱা কতভত্তকিচ্চস্স তে মনাপানি ৱত্থানি নীহৰিত্ৱা দস্সামী’’তি ৱত্ৱা আসনং পঞ্ঞাপেত্ৱা অদাসি. নিসীদি সামণেৰো. উপাসিকা মুহুত্তেনেৱ যাগুখজ্জকং সম্পাদেত্ৱা অদাসি. ততো ‘‘ভত্তং সম্পাদেস্সামী’’তি অৱিদূৰে নিসিন্না তণ্ডুলে ধোৱতি. তস্মিং সমযে সা যক্খিনী ‘‘কহং নু খো সামণেৰো? কিঞ্চি ভিক্খাহাৰং লভতি, উদাহু নো’’তি? আৱজ্জমানা তস্স ৱিব্ভমিতুকামতায নিসিন্নভাৱং ঞত্ৱা, ‘‘মা হেৱ খো মে দেৱতানং অন্তৰে লজ্জং উপ্পাদেয্য, গচ্ছামিস্স ৱিব্ভমনে অন্তৰাযং কৰোমী’’তি আগন্ত্ৱা সৰীৰে অধিমুচ্চিত্ৱা গীৱং পৰিৱত্তেত্ৱা ভূমিযং পাতেসি. সো অক্খীহি ৱিপৰিৱত্তেহি খেড়েন পগ্ঘৰন্তেন ভূমিযং ৱিপ্ফন্দতি. তেন ৱুত্তং ‘‘যক্খেন গহিতো হোতী’’তি.

অভাসীতি উপাসিকা পুত্তস্স তং ৱিপ্পকাৰং দিস্ৱা ৱেগেন গন্ত্ৱা পুত্তং আলিঙ্গেত্ৱা ঊৰূসু নিপজ্জাপেসি. সকলগামৱাসিনো আগন্ত্ৱা বলিকম্মাদীনি কৰোন্তি. উপাসিকা পৰিদেৱমানা ইমা গাথাযো অভাসি.

পাটিহাৰিযপক্খঞ্চাতি মনুস্সা ‘‘অট্ঠমীউপোসথস্স পচ্চুগ্গমনঞ্চ অনুগ্গমনঞ্চ কৰিস্সামা’’তি সত্তমিযাপি নৱমিযাপি উপোসথঙ্গানি সমাদিযন্তি, চাতুদ্দসীপন্নৰসীনং পচ্চুগ্গমনানুগ্গমনং কৰোন্তা তেৰসিযাপি পাটিপদেপি সমাদিযন্তি, ‘‘ৱস্সাৱাসস্স অনুগ্গমনং কৰিস্সামা’’তি দ্ৱিন্নং পৱাৰণানং অন্তৰে অড্ঢমাসং নিবদ্ধুপোসথিকা ভৱন্তি. ইদং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘পাটিহাৰিযপক্খঞ্চা’’তি. অট্ঠঙ্গসুসমাগতন্তি অট্ঠঙ্গেহি সুট্ঠু সমাগতং, সম্পযুত্তন্তি অত্থো. ব্ৰহ্মচৰিযন্তি সেট্ঠচৰিযং. ন তে হি যক্খা কীড়ন্তীতি ন তে গহেত্ৱা যক্খা কিলমেন্তি.

পুন চাতুদ্দসিন্তি ইমায গাথায সামণেৰস্স কাযে অধিমুত্তা যক্খিনী আহ. আৱি ৱা যদি ৱা ৰহোতি কস্সচি সম্মুখে ৱা পৰম্মুখে ৱা. পমুত্যত্থীতি পমুত্তি অত্থি. উপ্পচ্চাপীতি উপ্পতিত্ৱাপি. সচেপি সকুণো ৱিয উপ্পতিত্ৱা পলাযসি, তথাপি তে মোক্খো নত্থীতি ৱদতি. এৱঞ্চ পন ৱত্ৱা সামণেৰং মুঞ্চি. সামণেৰো অক্খীনি উম্মীলেসি, মাতা কেসে পকিৰিয অস্সসন্তী পস্সসন্তী ৰোদতি. সো ‘‘অমনুস্সেন গহিতোম্হী’’তি ন জানাতি. ওলোকেন্তো পন ‘‘অহং পুব্বে পীঠে নিসিন্নো. মাতা মে অৱিদূৰে নিসীদিত্ৱা তণ্ডুলে ধোৱতি. ইদানি পনম্হি ভূমিযং নিসিন্নো, মাতাপি মে অস্সসন্তী পস্সসন্তী ৰোদতি, সকলগামৱাসিনোপি সন্নিপতিতা. কিং নু খো এত’’ন্তি? নিপন্নকোৱ মতং ৱা অম্মাতি গাথমাহ.

কামে চজিত্ৱানাতি দুৱিধেপি কামে পহায. পুনৰাগচ্ছতেতি ৱিব্ভমনৱসেন আগচ্ছতি. পুন জীৱং মতো হি সোতি উপ্পব্বজিত্ৱা পুন জীৱন্তোপি সো মতকোৱ, তস্মা তম্পি ৰোদন্তীতি ৱদতি.

ইদানিস্স ঘৰাৱাসে আদীনৱং দস্সেন্তী কুক্কুড়াতিআদিমাহ. তত্থ কুক্কুড়াতি ঘৰাৱাসো কিৰ উণ্হট্ঠেন কুক্কুড়া নাম হোতি. কস্স উজ্ঝাপযামসেতি – ‘‘অভিধাৱথ, ভদ্দং তে হোতূ’’তি এৱং ৱত্ৱা – ‘‘যং ত্ৱং ৱিব্ভমিতুকামো যক্খেন পাপিতো, ইমং ৱিপ্পকাৰং কস্স মযং উজ্ঝাপযাম নিজ্ঝাপযাম আৰোচযামা’’তি ৱদতি. পুন ডয্হিতুমিচ্ছসীতিআদিত্তঘৰতো নীহটভণ্ডং ৱিয ঘৰা নীহৰিত্ৱা বুদ্ধসাসনে পব্বজিতো পুন মহাডাহসদিসে ঘৰাৱাসে ডয্হিতুং ইচ্ছসীতি অত্থো. সো মাতৰি কথেন্তিযা কথেন্তিযা সল্লক্খেত্ৱা হিৰোত্তপ্পং পটিলভিত্ৱা, ‘‘নত্থি ময্হং গিহিভাৱেন অত্থো’’তি আহ. অথস্স মাতা ‘‘সাধু, তাতা’’তি তুট্ঠা পণীতভোজনং ভোজেত্ৱা, ‘‘কতি ৱস্সোসি, তাতা’’তি পুচ্ছি. পৰিপুণ্ণৱস্সোম্হি উপাসিকেতি. ‘‘তেন হি, তাত, উপসম্পদং কৰোহী’’তি চীৱৰসাটকে অদাসি. সো তিচীৱৰং কাৰাপেত্ৱা উপসম্পন্নো বুদ্ধৱচনং উগ্গণ্হন্তো তেপিটকো হুত্ৱা সীলাদীনং আগতট্ঠানে তং তং পূৰেন্তো নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পত্ৱা মহাধম্মকথিকো হুত্ৱা ৱীসৱস্সসতং ঠত্ৱা সকলজম্বুদীপং খোভেত্ৱা পৰিনিব্বাযি. পঞ্চমং.