৪. সামগামসুত্তৱণ্ণনা
৪১. এৱং মে সুতন্তি সামগামসুত্তং. তত্থ সামগামেতি সামাকানং উস্সন্নত্তা এৱংলদ্ধনামে গামে. অধুনা কালঙ্কতোতি সম্পতি কালং কতো. দ্ৱেধিকজাতাতি দ্ৱেজ্ঝজাতা দ্ৱেভাগজাতা. ভণ্ডনাদীসু ভণ্ডনং পুব্বভাগকলহো, তং দণ্ডাদানাদিৱসেন পণ্ণত্তিৱীতিক্কমৱসেন চ ৱদ্ধিতং কলহো, ‘‘ন ত্ৱং ইমং ধম্মৱিনযং আজানাসী’’তিআদিকং ৱিৰুদ্ধৱচনং ৱিৱাদো. ৱিতুদন্তাতি ৱিতুজ্জন্তা. সহিতং মেতি মম ৱচনং অত্থসংহিতং. অধিচিণ্ণং তে ৱিপৰাৱত্তন্তি যং তৱ অধিচিণ্ণং চিৰকালসেৱনৱসেন পগুণং, তং মম ৱাদং আগম্ম নিৱত্তং. আৰোপিতো তে ৱাদোতি তুয্হং উপৰি মযা দোসো আৰোপিতো. চৰ ৱাদপ্পমোক্খাযাতি ভত্তপুটং আদায তং তং উপসঙ্কমিত্ৱা ৱাদপ্পমোক্খত্থায উত্তৰি পৰিযেসমানো চৰ. নিব্বেঠেহি ৱাতি অথ মযা আৰোপিতৱাদতো অত্তানং মোচেহি. সচে পহোসীতি সচে সক্কোসি. ৱধোযেৱাতি মৰণমেৱ.
নাটপুত্তিযেসূতি নাটপুত্তস্স অন্তেৱাসিকেসু. নিব্বিন্নৰূপাতি উক্কণ্ঠিতসভাৱা, অভিৱাদনাদীনি ন কৰোন্তি. ৱিৰত্তৰূপাতি ৱিগতপেমা. পটিৱানৰূপাতি তেসং নিপচ্চকিৰিযতো নিৱত্তসভাৱা. যথা তন্তি যথা চ দুৰক্খাতাদিসভাৱে ধম্মৱিনযে নিব্বিন্নৱিৰত্তপটিৱানৰূপেহি ভৱিতব্বং, তথেৱ জাতাতি অত্থো. দুৰক্খাতেতি দুক্কথিতে. দুপ্পৱেদিতেতি দুৱিঞ্ঞাপিতে. অনুপসমসংৱত্তনিকেতি ৰাগাদীনং উপসমং কাতুং অসমত্থো. ভিন্নথূপেতি ভিন্নপতিট্ঠে. এত্থ হি নাটপুত্তোৱ নেসং পতিট্ঠেন থূপো, সো পন ভিন্নো মতো. তেন ৱুত্তং ‘‘ভিন্নথূপে’’তি. অপ্পটিসৰণেতি তস্সেৱ অভাৱেন পটিসৰণৱিৰহিতে.
ননু চাযং নাটপুত্তো নাড়ন্দৱাসিকো, সো কস্মা পাৱাযং কালংকতোতি. সো কিৰ উপালিনা গহপতিনা পটিৱিদ্ধসচ্চেন দসহি গাথাহি ভাসিতে বুদ্ধগুণে সুত্ৱা উণ্হং লোহিতং ছড্ডেসি. অথ নং অফাসুকং গহেত্ৱা পাৱং অগমংসু, সো তত্থ কালমকাসি. কালং কুৰুমানো চ ‘‘মম লদ্ধি অনিয্যানিকা সাৰৰহিতা, মযং তাৱ নট্ঠা, অৱসেসজনো মা অপাযপূৰকো অহোসি. সচে পনাহং ‘মম সাসনং অনিয্যানিক’ন্তি ৱক্খামি, ন সদ্দহিস্সন্তি. যংনূনাহং দ্ৱেপি জনে ন একনীহাৰেন উগ্গণ্হাপেয্যং, তে মমচ্চযেন অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱিৱদিস্সন্তি. সত্থা তং ৱিৱাদং পটিচ্চ একং ধম্মকথং কথেস্সতি, ততো তে সাসনস্স মহন্তভাৱং জাতিস্সন্তী’’তি.
অথ নং একো অন্তেৱাসিকো উপসঙ্কমিত্ৱা আহ ‘‘ভন্তে, তুম্হে দুব্বলা, ময্হং ইমস্মিং ধম্মে সাৰং আচিক্খথ আচৰিযপ্পমাণ’’ন্তি. আৱুসো, ত্ৱং মমচ্চযেন সস্সতন্তি গণ্হেয্যাসীতি. অপৰোপি তং উপসঙ্কমি, তং উচ্ছেদং গণ্হাপেসি. এৱং দ্ৱেপি জনে একলদ্ধিকে অকত্ৱা বহূ নানানীহাৰেন উগ্গণ্হাপেত্ৱা কালমকাসি. তে তস্স সৰীৰকিচ্চং কত্ৱা সন্নিপতিত্ৱা অঞ্ঞমঞ্ঞং পুচ্ছিংসু ‘‘কস্সাৱুসো, আচৰিযো সাৰমাচিক্খী’’তি? একো উট্ঠহিত্ৱা ময্হন্তি আহ. কিং আচিক্খীতি? সস্সতন্তি. অপৰো তং পটিবাহিত্ৱা ময্হং সাৰং আচিক্খীতি আহ. এৱং সব্বে ‘‘ময্হং সাৰং আচিক্খি, অহং জেট্ঠকো’’তি অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱিৱাদং ৱড্ঢেত্ৱা অক্কোসে চেৱ পৰিভাসে চ হত্থপাদপহাৰাদীনি চ পৱত্তেত্ৱা একমগ্গেন দ্ৱে অগচ্ছন্তা নানাদিসাসু পক্কমিংসু, একচ্চে গিহী অহেসুং.
ভগৱতো পন ধৰমানকালেপি ভিক্খুসঙ্ঘে ৱিৱাদো ন উপ্পজ্জি. সত্থা হি তেসং ৱিৱাদকাৰণে উপ্পন্নমত্তেযেৱ সযং ৱা গন্ত্ৱা তে ৱা ভিক্খূ পক্কোসাপেত্ৱা খন্তি মেত্তা পটিসঙ্খা অৱিহিংসা সাৰণীযধম্মেসু একং কাৰণং কথেত্ৱা ৱিৱাদং ৱূপসমেতি. এৱং ধৰমানোপি সঙ্ঘস্স পতিট্ঠাৱ অহোসি. পৰিনিব্বাযমানোপি অৱিৱাদকাৰণং কত্ৱাৱ পৰিনিব্বাযি. ভগৱতা হি সুত্তে দেসিতা চত্তাৰো মহাপদেসা (অ. নি. ৪.১৮০; দী. নি. ২.১৮৭) যাৱজ্জদিৱসা ভিক্খূনং পতিট্ঠা চ অৱস্সযো চ. তথা খন্ধকে দেসিতা চত্তাৰো মহাপদেসা (মহাৱ. ৩০৫) সুত্তে ৱুত্তানি চত্তাৰি পঞ্হব্যাকৰণানি (অ. নি. ৪.৪২) চ. তেনেৱাহ – ‘‘যো ৱো মযা, আনন্দ, ধম্মো চ ৱিনযো চ দেসিতো পঞ্ঞত্তো, সো ৱো মমচ্চযেন সত্থা’’তি (দী. নি. ২.২১৬).
৪২. অথ খো চুন্দো সমণুদ্দেসোতি অযং থেৰো ধম্মসেনাপতিস্স কনিট্ঠভাতিকো. তং ভিক্খূ অনুপসম্পন্নকালে চুন্দো সমণুদ্দেসোতি সমুদাচৰিত্ৱা থেৰকালেপি তথেৱ সমুদাচৰিংসু. তেন ৱুত্তং ‘‘চুন্দো সমণুদ্দেসো’’তি. উপসঙ্কমীতি কস্মা উপসঙ্কমি? নাটপুত্তে কিৰ কালংকতে জম্বুদীপে মনুস্সা তত্থ তত্থ কথং পৱত্তযিংসু – ‘‘নিগণ্ঠো নাটপুত্তো একো সত্থাতি পঞ্ঞাযিত্থ, তস্স কালকিৰিযায সাৱকানং এৱৰূপো ৱিৱাদো জাতো, সমণো পন গোতমো জম্বুদীপে চন্দো ৱিয সূৰিযো ৱিয চ পাকটোযেৱ, কীদিসো নু খো সমণে গোতমে পৰিনিব্বুতে সাৱকানং ৱিৱাদো ভৱিস্সতী’’তি. থেৰো তং কথং সুত্ৱা চিন্তেসি – ‘‘ইমং কথং গহেত্ৱা দসবলস্স আৰোচেস্সামি, সত্থা চ এতং অত্থুপ্পত্তিং কত্ৱা একং দেসনং কথেস্সতী’’তি. সো নিক্খমিত্ৱা যেন সামগামো, যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমি. উজুমেৱ ভগৱতো সন্তিকং অগন্ত্ৱা যেনস্স উপজ্ঝাযো আযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমীতি অত্থো. এৱং কিৰস্স অহোসি – ‘‘উপজ্ঝাযো মে মহাপঞ্ঞো, সো ইমং সাসনং সত্থু আৰোচেস্সতি, অথ সত্থা তদনুৰূপং ধম্মং দেসেস্সতী’’তি. কথাপাভতন্তি কথামূলং, মূলঞ্হি পাভতন্তি ৱুচ্চতি. যথাহ –
‘‘অপ্পকেনপি মেধাৱী, পাভতেন ৱিচক্খণো;
সমুট্ঠাপেতি অত্তানং, অণুং অগ্গিংৱ সন্ধম’’ন্তি. (জা. ২.১.৪);
দস্সনাযাতি দস্সনত্থায. কিং পনিমিনা ভগৱা ন দিট্ঠপুব্বোতি? নো ন দিট্ঠপুব্বো, অযঞ্হি আযস্মা দিৱা নৱ ৱাৰে ৰত্তিং নৱ ৱাৰেতি একাহং অট্ঠাৰস ৱাৰে উপট্ঠানমেৱ গচ্ছতি. দিৱসস্স পন সতক্খত্তুং ৱা সহস্সক্খত্তুং ৱা গন্তুকামো সমানোপি ন অকাৰণা গচ্ছতি, একং পঞ্হুদ্ধাৰং গহেত্ৱাৱ গচ্ছতি. সো তংদিৱসং তেন গন্তুকামো এৱমাহ.
অহিতায দুক্খায দেৱমনুস্সানন্তি একস্মিং ৱিহাৰে সঙ্ঘমজ্ঝে উপ্পন্নো ৱিৱাদো কথং দেৱমনুস্সানং অহিতায দুক্খায সংৱত্ততি? কোসম্বকক্খন্ধকে (মহাৱ. ৪৫১) ৱিয হি দ্ৱীসু ভিক্খূসু ৱিৱাদং আপন্নেসু তস্মিং ৱিহাৰে তেসং অন্তেৱাসিকা ৱিৱদন্তি, তেসং ওৱাদং গণ্হন্তো ভিক্খুনিসঙ্ঘো ৱিৱদতি, ততো তেসং উপট্ঠাকা ৱিৱদন্তি, অথ মনুস্সানং আৰক্খদেৱতা দ্ৱে কোট্ঠাসা হোন্তি. তত্থ ধম্মৱাদীনং আৰক্খদেৱতা ধম্মৱাদিনিযো হোন্তি, অধম্মৱাদীনং অধম্মৱাদিনিযো হোন্তি. ততো তাসং আৰক্খদেৱতানং মিত্তা ভুম্মদেৱতা ভিজ্জন্তি. এৱং পৰম্পৰায যাৱ ব্ৰহ্মলোকা ঠপেত্ৱা অৰিযসাৱকে সব্বে দেৱমনুস্সা দ্ৱে কোট্ঠাসা হোন্তি. ধম্মৱাদীহি পন অধম্মৱাদিনোৱ বহুতৰা হোন্তি, ততো যং বহূহি গহিতং, তং গণ্হন্তি. ধম্মং ৱিস্সজ্জেত্ৱা বহুতৰাৱ অধম্মং গণ্হন্তি. তে অধম্মং পূৰেত্ৱা ৱিহৰন্তা অপাযে নিব্বত্তন্তি. এৱং একস্মিং ৱিহাৰে সঙ্ঘমজ্ঝে উপ্পন্নো ৱিৱাদো বহূনং অহিতায দুক্খায হোতি.
৪৩. অভিঞ্ঞা দেসিতাতি মহাবোধিমূলে নিসিন্নেন পচ্চক্খং কত্ৱা পৱেদিতা. পতিস্সযমানৰূপা ৱিহৰন্তীতি উপনিস্সায ৱিহৰন্তি. ভগৱতো অচ্চযেনাতি এতৰহি ভগৱন্তং জেট্ঠকং কত্ৱা সগাৰৱা ৱিহৰন্তি, তুম্হাকং, ভন্তে, উগ্গতেজতায দুৰাসদতায ৱিৱাদং জনেতুং ন সক্কোন্তি, ভগৱতো পন অচ্চযেন ৱিৱাদং জনেয্যুন্তি ৱদতি. যত্থ পন তং ৱিৱাদং জনেয্যুং, তং দস্সেন্তো অজ্ঝাজীৱে ৱা অধিপাতিমোক্খে ৱাতি আহ. তত্থ অজ্ঝাজীৱেতি আজীৱহেতু আজীৱকাৰণা – ‘‘ভিক্খু উত্তৰিমনুস্সধম্মং উল্লপতি আপত্তি পাৰাজিকস্সা’’তিআদিনা (পৰি. ২৮৭) নযেন পৰিৱাৰে পঞ্ঞত্তানি ছ সিক্খাপদানি, তানি ঠপেত্ৱা সেসানি সব্বসিক্খাপদানি অধিপাতিমোক্খং নাম. অপ্পমত্তকো সো আনন্দাতি অজ্ঝাজীৱং অধিপাতিমোক্খঞ্চ আৰব্ভ উপ্পন্নৱিৱাদো নাম যস্মা পৰস্স কথাযপি অত্তনো ধম্মতাযপি সল্লক্খেত্ৱা সুপ্পজহো হোতি, তস্মা ‘‘অপ্পমত্তকো’’তি ৱুত্তো.
তত্ৰাযং নযো – ইধেকচ্চো ‘‘ন সক্কা উত্তৰিমনুস্সধম্মং অনুল্লপন্তেন কিঞ্চি লদ্ধু’’ন্তিআদীনি চিন্তেত্ৱা আজীৱহেতু উত্তৰিমনুস্সধম্মং ৱা উল্লপতি সঞ্চৰিত্তং ৱা আপজ্জতি, যো তে ৱিহাৰে ৱসতি, সো ভিক্খু অৰহাতিআদিনা নযেন সামন্তজপ্পনং ৱা কৰোতি, অগিলানো ৱা অত্তনো অত্থায পণীতভোজনানি ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা ভুঞ্জতি, ভিক্খুনী ৱা পন তানি ৱিঞ্ঞাপেত্ৱা পাটিদেসনীযং আপজ্জতি, যো কোচি দুক্কটৱত্থুকং যংকিঞ্চি সূপোদনৱিঞ্ঞত্তিমেৱ ৱা কৰোতি, অঞ্ঞতৰং ৱা পন পণ্ণত্তিৱীতিক্কমং কৰোন্তো ৱিহৰতি, তমেনং সব্ৰহ্মচাৰী এৱং সঞ্জানন্তি – ‘‘কিং ইমস্স ইমিনা লাভেন লদ্ধেন, যো সাসনে পব্বজিত্ৱা মিচ্ছাজীৱেন জীৱিকং কপ্পেতি, পণ্ণত্তিৱীতিক্কমং কৰোতী’’তি. অত্তনো ধম্মতাযপিস্স এৱং হোতি – ‘‘কিস্স ময্হং ইমিনা লাভেন, য্ৱাহং এৱং স্ৱাক্খাতে ধম্মৱিনযে পব্বজিত্ৱা মিচ্ছাজীৱেন জীৱিকং কপ্পেমি, পণ্ণত্তিৱীতিক্কমং কৰোমী’’তি সল্লক্খেত্ৱা ততো ওৰমতি. এৱং পৰস্স কথাযপি অত্তনো ধম্মতাযপি সল্লক্খেত্ৱা সুপ্পজহো হোতি. তেন ভগৱা ‘‘অপ্পমত্তকো’’তি আহ.
মগ্গে ৱা হি, আনন্দ, পটিপদায ৱাতি লোকুত্তৰমগ্গং পত্ৱা ৱিৱাদো নাম সব্বসো ৱূপসম্মতি, নত্থি অধিগতমগ্গানং ৱিৱাদো. পুব্বভাগমগ্গং পন পুব্বভাগপটিপদঞ্চ সন্ধাযেতং ৱুত্তং.
তত্ৰাযং নযো – এৱং ভিক্খুং মনুস্সা লোকুত্তৰধম্মে সম্ভাৱেন্তি. সো সদ্ধিৱিহাৰিকাদযো আগন্ত্ৱা ৱন্দিত্ৱা ঠিতে পুচ্ছতি ‘‘কিং আগতত্থা’’তি. মনসিকাতব্বকম্মট্ঠানং পুচ্ছিতুং, ভন্তেতি. নিসীদথ, খণেনেৱ অৰহত্তং পাপেতুং সমত্থকম্মট্ঠানকথং আচিক্খিস্সামীতি ৱত্ৱা ৱদতি – ‘‘ইধ ভিক্খু অত্তনো ৱসনট্ঠানং পৱিসিত্ৱা নিসিন্নো মূলকম্মট্ঠানং মনসি কৰোতি, তস্স তং মনসিকৰোতো ওভাসো উপ্পজ্জতি. অযং পঠমমগ্গো নাম. সো দুতিযং ওভাসঞাণং নিব্বত্তেতি, দুতিযমগ্গো অধিগতো হোতি, এৱং ততিযঞ্চ চতুত্থঞ্চ. এত্তাৱতা মগ্গপ্পত্তো চেৱ ফলপ্পত্তো চ হোতী’’তি. অথ তে ভিক্খূ ‘‘অখীণাসৱো নাম এৱং কম্মট্ঠানং কথেতুং ন সক্কোতি, অদ্ধাযং খীণাসৱো’’তি নিট্ঠং গচ্ছন্তি.
সো অপৰেন সমযেন কালং কৰোতি. সমন্তা ভিক্খাচাৰগামেহি মনুস্সা আগন্ত্ৱা পুচ্ছন্তি ‘‘কেনচি, ভন্তে, থেৰো পঞ্হং পুচ্ছিতো’’তি. উপাসকা পুব্বেৱ থেৰেন পঞ্হো কথিতো অম্হাকন্তি. তে পুপ্ফমণ্ডপং পুপ্ফকূটাগাৰং সজ্জেত্ৱা সুৱণ্ণেন অক্খিপিধানমুখপিধানাদিং কৰিত্ৱা গন্ধমালাদীহি পূজেত্ৱা সত্তাহং সাধুকীড়িকং কীড়েত্ৱা ঝাপেত্ৱা অট্ঠীনি আদায চেতিযং কৰোন্তি. অঞ্ঞে আগন্তুকা ৱিহাৰং আগন্ত্ৱা পাদে ধোৱিত্ৱা ‘‘মহাথেৰং পস্সিস্সাম, কহং, আৱুসো, মহাথেৰো’’তি পুচ্ছন্তি. পৰিনিব্বুতো, ভন্তেতি. দুক্কৰং, আৱুসো, থেৰেন কতং মগ্গফলানি নিব্বত্তেন্তেন, পঞ্হং পুচ্ছিত্থ, আৱুসোতি. ভিক্খূনং কম্মট্ঠানং কথেন্তো ইমিনা নিযামেন কথেসি, ভন্তেতি. ন এসো, আৱুসো, মগ্গো, ৱিপস্সনুপক্কিলেসো নামেস, ন তুম্হে জানিত্থ, পুথুজ্জনো, আৱুসো, থেৰোতি. তে কলহং কৰোন্তা উট্ঠহিত্ৱা ‘‘সকলৱিহাৰে ভিক্খূ চ ভিক্খাচাৰগামেসু মনুস্সা চ ন জানন্তি, তুম্হেযেৱ জানাথ. কতৰমগ্গেন তুম্হে আগতা, কিং ৱো ৱিহাৰদ্ৱাৰে চেতিযং ন দিট্ঠ’’ন্তি. এৱংৱাদীনং পন ভিক্খূনং সতং ৱা, হোতু সহস্সং ৱা, যাৱ তং লদ্ধিং নপ্পজহন্তি, সগ্গোপি মগ্গোপি ৱাৰিতোযেৱ.
অপৰোপি তাদিসোৱ কম্মট্ঠানং কথেন্তো এৱং কথেতি – চিত্তেনেৱ তীসু উদ্ধনেসু তীণি কপল্লানি আৰোপেত্ৱা হেট্ঠা অগ্গিং কত্ৱা চিত্তেনেৱ অত্তনো দ্ৱত্তিংসাকাৰং উপ্পাটেত্ৱা কপল্লেসু পক্খিপিত্ৱা চিত্তেনেৱ দণ্ডকেন পৰিৱত্তেত্ৱা পৰিৱত্তেত্ৱা ভজ্জিতব্বং, যা ঝাযমানে ছাৰিকা হোতি, সা মুখৱাতেন পলাসেতব্বা. এত্তকেন ধূতপাপো নামেস সমণো হোতি. সেসং পুৰিমনযেনেৱ ৱিত্থাৰেতব্বং.
অপৰো এৱং কথেতি – চিত্তেনেৱ মহাচাটিং ঠপেত্ৱা মত্থুং যোজেত্ৱা চিত্তেনেৱ অত্তনো দ্ৱত্তিংসাকাৰং উপ্পাটেত্ৱা তত্থ পক্খিপিত্ৱা মত্থুং ওতাৰেত্ৱা মন্থিতব্বং. মথিযমানং ৱিলীযতি, ৱিলীনে উপৰি ফেণো উগ্গচ্ছতি. সো ফেণো পৰিভুঞ্জিতব্বো. এত্তাৱতা ৱো অমতং পৰিভুত্তং নাম ভৱিস্সতি. ইতো পৰং ‘‘অথ তে ভিক্খূ’’তিআদি সব্বং পুৰিমনযেনেৱ ৱিত্থাৰেতব্বং.
৪৪. ইদানি যো এৱং ৱিৱাদো উপ্পজ্জেয্য, তস্স মূলং দস্সেন্তো ছযিমানীতিআদিমাহ. তত্থ অগাৰৱোতি গাৰৱৱিৰহিতো. অপ্পতিস্সোতি অপ্পতিস্সযো অনীচৱুত্তি. এত্থ পন যো ভিক্খু সত্থৰি ধৰমানে তীসু কালেসু উপট্ঠানং ন যাতি, সত্থৰি অনুপাহনে চঙ্কমন্তে সউপাহনো চঙ্কমতি, নীচে চঙ্কমে চঙ্কমন্তে উচ্চে চঙ্কমে চঙ্কমতি, হেট্ঠা ৱসন্তে উপৰি ৱসতি, সত্থু দস্সনট্ঠানে উভো অংসে পাৰুপতি, ছত্তং ধাৰেতি, উপাহনং ধাৰেতি, ন্হানতিত্থে উচ্চাৰং ৱা পস্সাৱং ৱা কৰোতি, পৰিনিব্বুতে ৱা পন চেতিযং ৱন্দিতুং ন গচ্ছতি, চেতিযস্স পঞ্ঞাযনট্ঠানে সত্থুদস্সনট্ঠানে ৱুত্তং সব্বং কৰোতি, অঞ্ঞেহি চ ভিক্খূহি ‘‘কস্মা এৱং কৰোসি, ন ইদং ৱট্টতি, সম্মাসবুদ্ধস্স নাম লজ্জিতুং ৱট্টতী’’তি ৱুত্তে ‘‘তূণ্হী হোতি, কিং বুদ্ধো বুদ্ধোতি ৱদসী’’তি ভণতি, অযং সত্থৰি অগাৰৱো নাম.
যো পন ধম্মস্সৱনে সঙ্ঘুট্ঠে সক্কচ্চং ন গচ্ছতি, সক্কচ্চং ধম্মং ন সুণাতি, নিদ্দাযতি ৱা সল্লপেন্তো ৱা নিসীদতি, সক্কচ্চং ন গণ্হাতি ন ধাৰেতি, ‘‘কিং ধম্মে অগাৰৱং কৰোসী’’তি ৱুত্তে ‘‘তুণ্হী হোতি, ধম্মো ধম্মোতি ৱদসি, কিং ধম্মো নামা’’তি ৱদতি, অযং ধম্মে অগাৰৱো নাম.
যো পন থেৰেন ভিক্খুনা অনজ্ঝিট্ঠো ধম্মং দেসেতি, নিসীদতি পঞ্হং কথেতি, ৱুড্ঢে ভিক্খূ ঘট্টেন্তো গচ্ছতি, তিট্ঠতি নিসীদতি, দুস্সপল্লত্থিকং ৱা হত্থপল্লত্থিকং ৱা কৰোতি, সঙ্ঘমজ্ঝে উভো অংসে পাৰুপতি, ছত্তুপাহনং ধাৰেতি, ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স লজ্জিতুং ৱট্টতী’’তি ৱুত্তেপি ‘‘তুণ্হী হোতি, সঙ্ঘো সঙ্ঘোতি ৱদসি, কিং সঙ্ঘো, মিগসঙ্ঘো অজসঙ্ঘো’’তিআদীনি ৱদতি, অযং সঙ্ঘে অগাৰৱো নাম. একভিক্খুস্মিম্পি হি অগাৰৱে কতে সঙ্ঘে কতোযেৱ হোতি. তিস্সো সিক্খা পন অপৰিপূৰযমানোৱ সিক্খায ন পৰিপূৰকাৰী নাম.
অজ্ঝত্তং ৱাতি অত্তনি ৱা অত্তনো পৰিসায ৱা. বাহিদ্ধাতি পৰস্মিং ৱা পৰস্স পৰিসায ৱা.
৪৬. ইদানি অযং ছ ঠানানি নিস্সায উপ্পন্নৱিৱাদো ৱড্ঢন্তো যানি অধিকৰণানি পাপুণাতি, তানি দস্সেতুং চত্তাৰিমানীতিআদিমাহ. তত্থ ৱূপসমনত্থায পৱত্তমানেহি সমথেহি অধিকাতব্বানীতি অধিকৰণানি. ৱিৱাদোৱ অধিকৰণং ৱিৱাদাধিকৰণং. ইতৰেসুপি এসেৱ নযো.
ইদানি ইমানিপি চত্তাৰি অধিকৰণানি পত্ৱা উপৰি ৱড্ঢেন্তো সো ৱিৱাদো যেহি সমথেহি ৱূপসম্মতি, তেসং দস্সনত্থং সত্ত খো পনিমেতিআদিমাহ. তত্থ অধিকৰণানি সমেন্তি ৱূপসমেন্তীতি অধিকৰণসমথা. উপ্পন্নুপ্পন্নানন্তি উপ্পন্নানং উপ্পন্নানং. অধিকৰণানন্তি এতেসং ৱিৱাদাধিকৰণাদীনং চতুন্নং. সমথায ৱূপসমাযাতি সমনত্থঞ্চেৱ ৱূপসমনত্থঞ্চ. সম্মুখাৱিনযো দাতব্বো…পে… তিণৱত্থাৰকোতি ইমে সত্ত সমথা দাতব্বা.
তত্ৰাযং ৱিনিচ্ছযকথা – অধিকৰণেসু তাৱ ধম্মোতি ৱা অধম্মোতি ৱাতি অট্ঠাৰসহি ৱত্থূহি ৱিৱদন্তানং ভিক্খূনং যো ৱিৱাদো, ইদং ৱিৱাদাধিকৰণং নাম. সীলৱিপত্তিযা ৱা আচাৰদিট্ঠিআজীৱৱিপত্তিযা ৱা অনুৱদন্তানং যো অনুৱাদো উপৱদনা চেৱ চোদনা চ, ইদং অনুৱাদাধিকৰণং নাম. মাতিকাযং আগতা পঞ্চ ৱিভঙ্গে দ্ৱেতি সত্ত আপত্তিক্খন্ধা আপত্তাধিকৰণং নাম. যং সঙ্ঘস্স অপলোকনাদীনং চতুন্নং কম্মানং কৰণং, ইদং কিচ্চাধিকৰণং নাম.
তত্থ ৱিৱাদাধিকৰণং দ্ৱীহি সমথেহি সম্মতি সম্মুখাৱিনযেন চ যেভুয্যসিকায চ. সম্মুখাৱিনযেনেৱ সম্মমানং যস্মিং ৱিহাৰে উপ্পন্নং, তস্মিংযেৱ ৱা, অঞ্ঞত্থ ৱূপসমেতুং গচ্ছন্তানং অন্তৰামগ্গে ৱা, যত্থ গন্ত্ৱা সঙ্ঘস্স নিয্যাতিতং, তত্থ সঙ্ঘেন ৱা গণেন ৱা ৱূপসমেতুং অসক্কোন্তে তত্থেৱ উব্বাহিকায সম্মতপুগ্গলেহি ৱা ৱিনিচ্ছিতং সম্মতি. এৱং সম্মমানে পন তস্মিং যা সঙ্ঘসম্মুখতা ধম্মসম্মুখতা, ৱিনযসম্মুখতা, পুগ্গলসম্মুখতা, অযং সম্মুখাৱিনযো নাম.
তত্থ চ কাৰকসঙ্ঘস্স সামগ্গিৱসেন সম্মুখীভাৱো সঙ্ঘসম্মুখতা. সমেতব্বস্স ৱত্থুনো ভূততা ধম্মসম্মুখতা. যথা তং সমেতব্বং, তথেৱ সমনং ৱিনযসম্মুখতা. যো চ ৱিৱদতি, যেন চ ৱিৱদতি, তেসং উভিন্নং অত্তপচ্চত্থিকানং সম্মুখীভাৱো পুগ্গলসম্মুখতা. উব্বাহিকায ৱূপসমে পনেত্থ সঙ্ঘসম্মুখতা পৰিহাযতি. এৱং তাৱ সম্মুখাৱিনযেনেৱ সম্মতি.
সচে পনেৱম্পি ন সম্মতি, অথ নং উব্বাহিকায সম্মতা ভিক্খূ ‘‘ন মযং সক্কোম ৱূপসমেতু’’ন্তি সঙ্ঘস্সেৱ নিয্যাতেন্তি. ততো সঙ্ঘো পঞ্চঙ্গসমন্নাগতং ভিক্খুং সলাকগ্গাহকং সম্মন্নিত্ৱা তেন গুড়্হকৱিৱটকসকণ্ণজপ্পকেসু তীসু সলাকগ্গাহেসু অঞ্ঞতৰৱসেন সলাকং গাহেত্ৱা সন্নিপতিতপৰিসায ধম্মৱাদীনং যেভুয্যতায যথা তে ধম্মৱাদিনো ৱদন্তি, এৱং ৱূপসন্তং অধিকৰণং সম্মুখাৱিনযেন চ যেভুয্যসিকায চ ৱূপসন্তং হোতি. তত্থ সম্মুখাৱিনযো ৱুত্তনযো এৱ. যং পন যেভুয্যসিকায কম্মস্স কৰণং, অযং যেভুয্যসিকা নাম. এৱং ৱিৱাদাধিকৰণং দ্ৱীহি সমথেহি সম্মতি.
অনুৱাদাধিকৰণং চতূহি সমথেহি সম্মতি সম্মুখাৱিনযেন চ সতিৱিনযেন চ অমূড়্হৱিনযেন চ তস্সপাপিযসিকায চ. সম্মুখাৱিনযেনেৱ সম্মমানং যো চ অনুৱদতি, যঞ্চ অনুৱদতি, তেসং ৱচনং সুত্ৱা, সচে কাচি আপত্তি নত্থি, উভো খমাপেত্ৱা, সচে অত্থি, অযং নামেত্থ আপত্তীতি এৱং ৱিনিচ্ছিতং ৱূপসম্মতি. তত্থ সম্মুখাৱিনযলক্খণং ৱুত্তনযমেৱ.
যদা পন খীণাসৱস্স ভিক্খুনো অমূলিকায সীলৱিপত্তিযা অনুদ্ধংসিতস্স সতিৱিনযং যাচমানস্স সঙ্ঘো ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন সতিৱিনযং দেতি, তদা সম্মুখাৱিনযেন চ সতিৱিনযেন চ ৱূপসন্তং হোতি. দিন্নে পন সতিৱিনযে পুন তস্মিং পুগ্গলে কস্সচি অনুৱাদো ন ৰুহতি.
যদা উম্মত্তকো ভিক্খু উম্মাদৱসেন কতে অস্সামণকে অজ্ঝাচাৰে ‘‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তি’’ন্তি ভিক্খূহি ৱুচ্চমানো – ‘‘উম্মত্তকেন মে, আৱুসো, এতং কতং, নাহং তং সৰামী’’তি ভণন্তোপি ভিক্খূহি চোদিযমানোৱ পুন অচোদনত্থায অমূড়্হৱিনযং যাচতি, সঙ্ঘো চস্স ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন অমূড়্হৱিনযং দেতি, তদা সম্মুখাৱিনযেন চ অমূড়্হৱিনযেন চ ৱূপসন্তং হোতি. দিন্নে পন অমূড়্হৱিনযে পুন তস্মিং পুগ্গলে কস্সচি তপ্পচ্চযা অনুৱাদো ন ৰুহতি.
যদা পন পাৰাজিকেন ৱা পাৰাজিকসামন্তেন ৱা চোদিযমানস্স অঞ্ঞেনাঞ্ঞং পটিচৰতো পাপুস্সন্নতায পাপিযস্স পুগ্গলস্স – ‘‘সচাযং অচ্ছিন্নমূলো ভৱিস্সতি, সম্মা ৱত্তিত্ৱা ওসাৰণং লভিস্সতি, সচে ছিন্নমূলো, অযমেৱস্স নাসনা ভৱিস্সতী’’তি মঞ্ঞমানো সঙ্ঘো ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন তস্সপাপিযসিকং কৰোতি, তদা সম্মুখাৱিনযেন চ তস্স পাপিযসিকায চ ৱূপসন্তং হোতি. এৱং অনুৱাদাধিকৰণং চতূহি সমথেহি সম্মতি.
আপত্তাধিকৰণং তীহি সমথেহি সম্মতি সম্মুখাৱিনযেন চ পটিঞ্ঞাতকৰণেন চ তিণৱত্থাৰকেন চ. তস্স সম্মুখাৱিনযেনেৱ ৱূপসমো নত্থি. যদা পন একস্স ৱা ভিক্খুনো সন্তিকে সঙ্ঘগণমজ্ঝেসু ৱা ভিক্খু লহুকং আপত্তিং দেসেতি, তদা আপত্তাধিকৰণং সম্মুখাৱিনযেন চ পটিঞ্ঞাতকৰণেন চ ৱূপসম্মতি. তত্থ সম্মুখাৱিনযো তাৱ যো চ দেসেতি, যস্স চ দেসেতি, তেসং সম্মুখতা. সেসং ৱুত্তনযমেৱ. পুগ্গলস্স চ গণস্স চ দেসনাকালে সঙ্ঘসম্মুখতা পৰিহাযতি. যং পনেত্থ ‘‘অহং, ভন্তে, ইত্থন্নামং আপত্তিং অপন্নো’’তি চ, আম ‘‘পস্সামী’’তি চ পটিঞ্ঞাতায ‘‘আযতিং সংৱৰেয্যাসী’’তি কৰণং, তং পটিঞ্ঞাতকৰণং নাম. সঙ্ঘাদিসেসে পৰিৱাসাদিযাচনা পটিঞ্ঞা, পৰিৱাসাদীনং দানং পটিঞ্ঞাতকৰণং নাম.
দ্ৱেপক্খজাতা পন ভণ্ডনকাৰকা ভিক্খূ বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচাৰং চৰিত্ৱা পুন লজ্জিধম্মে উপ্পন্নে ‘‘সচে মযং ইমাহি আপত্তীহি অঞ্ঞমঞ্ঞং কাৰেস্সাম, সিযাপি তং অধিকৰণং কক্খড়ত্তায সংৱত্তেয্যা’’তি অঞ্ঞমঞ্ঞং আপত্তিযা কাৰাপনে দোসং দিস্ৱা যদা তিণৱত্থাৰককম্মং কৰোন্তি, তদা আপত্তাধিকৰণং সম্মুখাৱিনযেন চ তিণৱত্থাৰকেন চ সম্মতি. তত্ৰ হি যত্তকা হত্থপাসুপগতা ‘‘ন মে তং খমতী’’তি এৱং দিট্ঠাৱিকম্মং অকত্ৱা ‘‘দুক্কটং কম্মং পুন কাতব্বং কম্ম’’ন্তি ন উক্কোটেন্তি, নিদ্দম্পি ওক্কন্তা হোন্তি, সব্বেসম্পি ঠপেত্ৱা থুল্লৱজ্জঞ্চ গিহিপটিসংযুত্তঞ্চ সব্বাপত্তিযো ৱুট্ঠহন্তি. এৱং আপত্তাধিকৰণং তীহি সমথেহি সম্মতি. কিচ্চাধিকৰণং একেন সমথেন সম্মতি সম্মুখাৱিনযেনেৱ.
ইমানি চত্তাৰি অধিকৰণানি যথানুৰূপং ইমেহি সত্তহি সমথেহি সম্মন্তি. তেন ৱুত্তং ‘‘উপ্পন্নুপ্পন্নানং অধিকৰণানং সমথায ৱূপসমায সম্মুখাৱিনযো দাতব্বো…পে… তিণৱত্থাৰকো’’তি. অযমেত্থ ৱিনিচ্ছযনযো, ৱিত্থাৰো পন সমথক্খন্ধকে (চূড়ৱ. ১৮৫) আগতোযেৱ. ৱিনিচ্ছযোপিস্স সমন্তপাসাদিকায ৱুত্তো.
৪৭. যো পনাযং ইমস্মিং সুত্তে ‘‘ইধানন্দ, ভিক্খূ ৱিৱদন্তী’’তিআদিকো ৱিত্থাৰো ৱুত্তো, সো এতেন নযেন সঙ্খেপতোৱ ৱুত্তোতি ৱেদিতব্বো. তত্থ ধম্মোতিআদীসু সুত্তন্তপৰিযাযেন তাৱ দস কুসলকম্মপথা ধম্মো, অকুসলকম্মপথা অধম্মো. তথা ‘‘চত্তাৰো সতিপট্ঠানা’’তি হেট্ঠা আগতা সত্ততিংস বোধিপক্খিযধম্মা, তযো সতিপট্ঠানা তযো সম্মপ্পধানা তযো ইদ্ধিপাদা ছ ইন্দ্ৰিযানি ছ বলানি অট্ঠ বোজ্ঝঙ্গা নৱঙ্গিকো মগ্গো চাতি, চত্তাৰো উপাদানা পঞ্চ নীৱৰণানীতিআদযো সঙ্কলিট্ঠধম্মা চাতি অযং অধম্মো.
তত্থ যংকিঞ্চি একং অধম্মকোট্ঠাসং গহেত্ৱা ‘‘ইমং অধম্মং ধম্মোতি কৰিস্সাম, এৱং অম্হাকং আচৰিযকুলং নিয্যানিকং ভৱিস্সতি, মযঞ্চ লোকে পাকটা ভৱিস্সামা’’তি তং অধম্মং ‘‘ধম্মো অয’’ন্তি কথেন্তা ধম্মোতি ৱিৱদন্তি. তত্থেৱ ধম্মকোট্ঠাসেসু একং গহেত্ৱা ‘‘অধম্মো অয’’ন্তি কথেন্তা অধম্মোতি ৱিৱদন্তি.
ৱিনযপৰিযাযেন পন ভূতেন ৱত্থুনা চোদেত্ৱা সাৰেত্ৱা যথাপটিঞ্ঞায কাতব্বকম্মং ধম্মো নাম, অভূতেন পন ৱত্থুনা অচোদেত্ৱা অসাৰেত্ৱা অপটিঞ্ঞায কতব্বকম্মং অধম্মো নাম. তেসুপি অধম্মং ‘‘ধম্মো অয’’ন্তি কথেন্তা ধম্মোতি ৱিৱদন্তি, ‘‘অধম্মো অয’’ন্তি কথেন্তা অধম্মোতি ৱিৱদন্তি.
সুত্তন্তপৰিযাযেন পন ৰাগৱিনযো দোসৱিনযো মোহৱিনযো সংৱৰো পহানং পটিসঙ্খাতি অযং ৱিনযো নাম, ৰাগাদীনং অৱিনযো অসংৱৰো অপ্পহানং অপ্পটিসঙ্খাতি অযং অৱিনযো নাম. ৱিনযপৰিযাযেন ৱত্থুসম্পত্তি ঞত্তিসম্পত্তি অনুসাৱনসম্পত্তি সীমসম্পতি পৰিসসম্পত্তীতি অযং ৱিনযো নাম, ৱত্থুৱিপত্তি…পে… পৰিসৱিপত্তীতি অযং অৱিনযো নাম. তেসুপি যংকিঞ্চি অৱিনযং ‘‘ৱিনযো অয’’ন্তি কথেন্তা ৱিনযোতি ৱিৱদন্তি, ৱিনযং অৱিনযোতি কথেন্তা অৱিনযোতি ৱিৱদন্তি.
ধম্মনেত্তি সমনুমজ্জিতব্বাতি ধম্মৰজ্জু অনুমজ্জিতব্বা ঞাণেন ঘংসিতব্বা উপপৰিক্খিতব্বা. সা পনেসা ধম্মনেত্তি ‘‘ইতি খো ৱচ্ছ ইমে দস ধম্মা অকুসলা দস ধম্মা কুসলা’’তি এৱং মহাৱচ্ছগোত্তসুত্তে (ম. নি. ২.১৯৪) আগতাতি ৱুত্তা. সা এৱ ৱা হোতু, যো ৱা ইধ ধম্মোতি চ ৱিনযো চ ৱুত্তো. যথা তত্থ সমেতীতি যথা তায ধম্মনেত্তিযা সমেতি, ‘‘ধম্মো ধম্মোৱ হোতি, অধম্মো অধম্মোৱ, ৱিনযো ৱিনযোৱ হোতি, অৱিনযো অৱিনযোৱ’’. তথা তন্তি এৱং তং অধিকৰণং ৱূপসমেতব্বং. একচ্চানং অধিকৰণানন্তি ইধ ৱিৱাদাধিকৰণমেৱ দস্সিতং, সম্মুখাৱিনযো পন ন কিস্মিঞ্চি অধিকৰণে ন লব্ভতি.
৪৮. তং পনেতং যস্মা দ্ৱীহি সমথেহি সম্মতি সম্মুখাৱিনযেন চ যেভুয্যসিকায চ, তস্মা হেট্ঠা মাতিকায ঠপিতানুক্কমেন ইদানি সতিৱিনযস্স ৱাৰে পত্তেপি তং অৱত্ৱা ৱিৱাদাধিকৰণযেৱ তাৱ দুতিযসমথং দস্সেন্তো কথঞ্চানন্দ, যেভুয্যসিকাতিআদিমাহ. তত্থ বহুতৰাতি অন্তমসো দ্ৱীহি তীহিপি অতিৰেকতৰা. সেসমেত্থ হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং.
৪৯. ইদানি হেট্ঠা অৱিত্থাৰিতং সতিৱিনযং আদিং কত্ৱা ৱিত্থাৰিতাৱসেসসমথে পটিপাটিযা ৱিত্থাৰেতুং কথঞ্চানন্দ, সতিৱিনযোতিআদিমাহ. তত্থ পাৰাজিকসামন্তেন ৱাতি দ্ৱে সামন্তানি খন্ধসামন্তঞ্চ আপত্তিসামন্তঞ্চ. তত্থ পাৰাজিকাপত্তিক্খন্ধো সঙ্ঘাদিসেসাপত্তিক্খন্ধো থুল্লচ্চয-পাচিত্তিয-পাটিদেসনীয-দুক্কট-দুব্ভাসিতাপত্তিক্খন্ধোতি এৱং পুৰিমস্স পচ্ছিমখন্ধং খন্ধসামন্তং নাম হোতি. পঠমপাৰাজিকস্স পন পুব্বভাগে দুক্কটং, সেসানং থুল্লচ্চযন্তি ইদং আপত্তিসামন্তং নাম. তত্থ খন্ধসামন্তে পাৰাজিকসামন্তং গৰুকাপত্তি নাম হোতি. সৰতাযস্মাতি সৰতু আযস্মা. একচ্চানং অধিকৰণানন্তি ইধ অনুৱাদাধিকৰণমেৱ দস্সিতং.
৫০. ভাসিতপৰিক্কন্তন্তি ৱাচায ভাসিতং কাযেন চ পৰিক্কন্তং, পৰক্কমিত্ৱা কতন্তি অত্থো. একচ্চানন্তি ইধাপি অনুৱাদাধিকৰণমেৱ অধিপ্পেতং. পটিঞ্ঞাতকৰণে ‘‘একচ্চান’’ন্তি আপত্তাধিকৰণং দস্সিতং.
৫২. দৱাতি সহসা. ৰৱাতি অঞ্ঞং ভণিতুকামেন অঞ্ঞং ৱুত্তং. এৱং খো, আনন্দ, তস্সপাপিযসিকা হোতীতি তস্সপুগ্গলস্স পাপুস্সন্নতা পাপিযসিকা হোতি. ইমিনা কম্মস্স ৱত্থু দস্সিতং. এৱৰূপস্স হি পুগ্গলস্স কম্মং কাত্তব্বং. কম্মেন হি অধিকৰণস্স ৱূপসমো হোতি, ন পুগ্গলস্স পাপুস্সন্নতায. ইধাপি চ অনুৱাদাধিকৰণমেৱ অধিকৰণন্তি ৱেদিতব্বং.
৫৩. কথঞ্চানন্দ, তিণৱত্থাৰকোতি এত্থ ইদং কম্মং তিণৱত্থাৰকসদিসত্তা তিণৱত্থাৰকোতি ৱুত্তং. যথা হি গূথং ৱা মুত্তং ৱা ঘট্টিযমানং দুগ্গন্ধতায বাধতি, তিণেহি অৱত্থৰিত্ৱা সুপ্পটিচ্ছাদিতস্স পনস্স সো গন্ধো ন বাধতি, এৱমেৱ যং অধিকৰণং মূলানুমূলং গন্ত্ৱা ৱূপসমিযমানং কক্খড়ত্তায ৱাড়ত্তায ভেদায সংৱত্ততি, তং ইমিনা কম্মেন ৱূপসন্তং গূথং ৱিয তিণৱত্থাৰকেন পটিচ্ছন্নং ৱূপসন্তং হোতীতি ইদং কম্মং তিণৱত্থাৰকসদিসত্তা তিণৱত্থাৰকোতি ৱুত্তং. তস্স ইধানন্দ, ভিক্খূনং ভণ্ডনজাতানন্তিআদিৱচনেন আকাৰমত্তমেৱ দস্সিতং, খন্ধকে আগতাযেৱ পনেত্থ কম্মৱাচা পমাণং. ঠপেত্ৱা থুল্লৱজ্জং ঠপেত্ৱা গিহিপটিসংযুত্তন্তি. এত্থ পন থুল্লৱজ্জন্তি থূল্লৱজ্জং পাৰাজিকঞ্চেৱ সঙ্ঘাদিসেসঞ্চ. গিহিপটিসংযুত্তন্তি গিহীনং হীনেন খুংসনৱম্ভনধম্মিকপটিস্সৱেসু আপন্না আপত্তি. অধিকৰণানন্তি ইধ আপত্তাধিকৰণমেৱ ৱেদিতব্বং. কিচ্চাধিকৰণস্স পন ৱসেন ইধ ন কিঞ্চি ৱুত্তং. কিঞ্চাপি ন ৱুত্তং, সম্মুখাৱিনযেনেৱ পনস্স ৱূপসমো হোতীতি ৱেদিতব্বো.
৫৪. ছযিমে, আনন্দ, ধম্মা সাৰণীযাতি হেট্ঠা কলহৱসেন সুত্তং আৰদ্ধং, উপৰি সাৰণীযধম্মা আগতা. ইতি যথানুসন্ধিনাৱ দেসনা গতা হোতি. হেট্ঠা কোসম্বিযসুত্তে (ম. নি. ১.৪৯৮-৫০০) পন সোতাপত্তিমগ্গসম্মাদিট্ঠি কথিতা, ইমস্মিং সুত্তে সোতাপত্তিফলসম্মাদিট্ঠি ৱুত্তাতি ৱেদিতব্বা. অণুন্তি অপ্পসাৱজ্জং. থূলন্তি মহাসাৱজ্জং. সেসমেত্থ উত্তানমেৱাতি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
সামগামসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.