৮. ৱাসেট্ঠসুত্তৱণ্ণনা
৪৫৪. এৱং মে সুতন্তি ৱাসেট্ঠসুত্তং. তত্থ ইচ্ছানঙ্গলৱনসণ্ডেতি ইচ্ছানঙ্গলগামস্স অৱিদূৰে ৱনসণ্ডে. চঙ্কীতি আদযো পঞ্চপি জনা ৰঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স পুৰোহিতা এৱ. অঞ্ঞে চ অভিঞ্ঞাতাতি অঞ্ঞে চ বহূ অভিঞ্ঞাতা ব্ৰাহ্মণা. তে কিৰ ছট্ঠে ছট্ঠে মাসে দ্ৱীসু ঠানেসু সন্নিপতন্তি. যদা জাতিং সোধেতুকামা হোন্তি, তদা পোক্খৰসাতিস্স সন্তিকে জাতিসোধনত্থং উক্কট্ঠায সন্নিপতন্তি. যদা মন্তে সোধেতুকামা হোন্তি, তদা ইচ্ছানঙ্গলে সন্নিপতন্তি. ইমস্মিং কালে মন্তসোধনত্থং সন্নিপতিংসু. অযমন্তৰা কথাতি যং অত্তনো সহাযকভাৱানুৰূপং কথং কথেন্তা অনুৱিচৰিংসু, তস্সা কথায অন্তৰা অযমঞ্ঞা কথা উদপাদি. সীলৱাতি গুণৱা. ৱত্তসম্পন্নোতি আচাৰসম্পন্নো.
৪৫৫. অনুঞ্ঞাতপটিঞ্ঞাতাতি সিক্খিতা তুম্হেতি এৱং আচৰিযেহি অনুঞ্ঞাতা, আম আচৰিয সিক্খিতম্হাতি এৱং সযঞ্চ পটিঞ্ঞাতা. অস্মাতি ভৱাম. অহং পোক্খৰসাতিস্স, তাৰুক্খস্সাযং মাণৱোতি অহং পোক্খৰসাতিস্স জেট্ঠন্তেৱাসী অগ্গসিস্সো, অযং তাৰুক্খস্সাতি দীপেতি.
তেৱিজ্জানন্তি তিৱেদানং ব্ৰাহ্মণানং. যদক্খাতন্তি যং অত্থতো চ ব্যঞ্জনতো চ একং পদম্পি অক্খাতং. তত্ৰ কেৱলিনোস্মসেতি তং সকলং জাননতো তত্থ নিট্ঠাগতম্হাতি অত্থো. ইদানি তং কেৱলিভাৱং আৱিকৰোন্তো পদকস্মাতিআদিমাহ. তত্থ জপ্পে আচৰিযসাদিসাতি কথনট্ঠানে মযং আচৰিযসদিসাযেৱ.
কম্মুনাতি দসকুসলকম্মপথকম্মুনা. অযঞ্হি পুব্বে সত্তৱিধং কাযৱচীকম্মং সন্ধায ‘‘যতো খো, ভো, সীলৱা হোতী’’তি আহ, তিৱিধং মনোকম্মং সন্ধায ‘‘ৱত্তসম্পন্নো’’তি. তেন সমন্নাগতো হি আচাৰসম্পন্নো হোতি. চক্খুমাতি পঞ্চহি চক্খূহি চক্খুমন্তভাৱেন ভগৱন্তং আলপতি.
খযাতীতন্তি ঊনভাৱং অতীতং, পৰিপুণ্ণন্তি অত্থো. পেচ্চাতি উপগন্ত্ৱা. নমস্সন্তীতি নমো কৰোন্তি.
চক্খুং লোকে সমুপ্পন্নন্তি অৱিজ্জন্ধকাৰে লোকে তং অন্ধকাৰং ৱিধমিত্ৱা লোকস্স দিট্ঠধম্মিকাদিঅত্থদস্সনেন চক্খু হুত্ৱা সমুপ্পন্নং.
৪৫৬. এৱং ৱাসেট্ঠেন থোমেত্ৱা যাচিতো ভগৱা দ্ৱেপি জনে সঙ্গণ্হন্তো তেসং ৱো অহং ব্যক্খিস্সন্তিআদিমাহ. তত্থ ব্যক্খিস্সন্তি ব্যাকৰিস্সামি. অনুপুব্বন্তি তিট্ঠতু তাৱ ব্ৰাহ্মণচিন্তা, তিণৰুক্খকীটপটঙ্গতো পট্ঠায অনুপটিপাটিযা আচিক্খিস্সামীতি অত্থো. জাতিৱিভঙ্গন্তি জাতিৱিত্থাৰং. অঞ্ঞমঞ্ঞা হি জাতিযোতি তেসং তেসঞ্হি পাণানং জাতিযো অঞ্ঞমঞ্ঞা নানপ্পকাৰাতি অত্থো.
তিণৰুক্খেতি অনুপাদিন্নকজাতিং কত্ৱা পচ্ছা উপাদিন্নকজাতিং কথেস্সামি, এৱং তস্স জাতিভেদো পাকটো ভৱিস্সতীতি ইমং দেসনং আৰভি. মহাসীৱত্থেৰো পন ‘‘কিং, ভন্তে, অনুপাদিন্নকং বীজনানতায নানং, উপাদিন্নং কম্মনানতাযাতি? এৱং ৱত্তুং ন ৱট্টতী’’তি পুচ্ছিতো আম ন ৱট্টতি. কম্মঞ্হি যোনিযং খিপতি. যোনিসিদ্ধা ইমে সত্তা নানাৱণ্ণা হোন্তীতি. তিণৰুক্খেতি এত্থ অন্তোফেগ্গূ বহিসাৰা অন্তমসো তালনাড়িকেৰাদযোপি তিণানেৱ, অন্তোসাৰা পন বহিফেগ্গূ সব্বে ৰুক্খা নাম. ন চাপি পটিজানৰেতি মযং তিণা মযং ৰুক্খাতি ৱা, অহং তিণং, অহং ৰুক্খোতি ৱা এৱং ন জানন্তি. লিঙ্গং জাতিমযন্তি অজানন্তানম্পি চ তেসং জাতিমযমেৱ সণ্ঠানং অত্তনো মূলভূততিণাদিসদিসমেৱ হোতি. কিং কাৰণা? অঞ্ঞমঞ্ঞা হি জাতিযো. যস্মা অঞ্ঞা তিণজাতি, অঞ্ঞা ৰুক্খজাতি. তিণেসুপি অঞ্ঞা তালজাতি, অঞ্ঞা নাড়িকেৰজাতি, এৱং ৱিত্থাৰেতব্বং. ইমিনা ইদং দস্সেতি – যং জাতিৱসেন নানা হোতি, তং অত্তনো পটিঞ্ঞং পৰেসং ৱা উপদেসং ৱিনাপি অঞ্ঞজাতিতো ৱিসেসেন গয্হতি. যদি চ জাতিযা ব্ৰাহ্মণো ভৱেয্য, সোপি অত্তনো পটিঞ্ঞং পৰেসং ৱা উপদেসং ৱিনা খত্তিযতো ৱেস্সতো সুদ্দতো ৱা ৱিসেসেন গয্হেয্য, ন চ গয্হতি. তস্মা ন জাতিযা ব্ৰাহ্মণোতি. পৰতো পন ‘‘যথা এতাসু জাতীসূ’’তি গাথায এতমত্থং ৱচীভেদেনেৱ আৱিকৰিস্সতি.
এৱং অনুপাদিন্নকেসু জাতিং দস্সেত্ৱা উপাদিন্নকেসু দস্সেন্তো ততো কীটেতিআদিমাহ. যাৱ কুন্থকিপিল্লিকেতি কুন্থকিপিল্লিকং পৰিযন্তং কত্ৱাতি অত্থো. এত্থ চ যে উপ্পতিত্ৱা গচ্ছন্তি, তে পটঙ্গা নাম. অঞ্ঞমঞ্ঞা হি জাতিযোতি তেসম্পি নীলৰত্তাদিৱণ্ণৱসেন জাতিযো নানপ্পকাৰাৱ হোন্তি.
খুদ্দকেতি কাড়কাদযো. মহল্লকেতি সসবিড়াৰাদযো.
পাদূদৰেতি উদৰপাদে, উদৰংযেৱ নেসং পাদাতি ৱুত্তং হোতি. দীঘপিট্ঠিকেতি সপ্পানঞ্হি সীসতো যাৱ নঙ্গুট্ঠা পিট্ঠিযেৱ হোতি, তেন তে ‘‘দীঘপিট্ঠিকা’’তি ৱুচ্চন্তি.
উদকেতি ওদকে, উদকম্হি জাতে.
পক্খীতি সকুণে. তে হি পত্তেহি যন্তীতি পত্তযানা, ৱেহাসং গচ্ছন্তীতি ৱিহঙ্গমা.
এৱং থলজলাকাসগোচৰানং পাণানং জাতিভেদং দস্সেত্ৱা ইদানি যেনাধিপ্পাযেন তং দস্সেতি, তং আৱিকৰোন্তো যথা এতাসূতি গাথমাহ. তস্সত্থো সঙ্খেপেন ৱুত্তোৱ. ৱিত্থাৰতো পনেত্থ যং ৱত্তব্বং, তং সযমেৱ দস্সেন্তো ন কেসেহীতিআদিমাহ. তত্ৰাযং যোজনা – যং ৱুত্তং ‘‘নত্থি মনুস্সেসু লিঙ্গজাতিমযং পুথূ’’তি, তং এৱং নত্থীতি ৱেদিতব্বং. সেয্যথিদং? ন কেসেহীতি. ন হি – ‘‘ব্ৰাহ্মণানং এদিসা কেসা হোন্তি, খত্তিযানং এদিসা’’তি নিযমো অত্থি যথা হত্থিঅস্সমিগাদীনন্তি ইমিনা নযেন সব্বং যোজেতব্বং.
লিঙ্গং জাতিমযং নেৱ, যথা অঞ্ঞাসু জাতিসূতি ইদং পন ৱুত্তস্সেৱত্থস্স নিগমনন্তি ৱেদিতব্বং. তস্সাযং যোজনা – এৱং যস্মা ইমেহি কেসাদীহি নত্থি মনুস্সেসু লিঙ্গং জাতিমযং পুথু, তস্মা ৱেদিতব্বমেতং ‘‘ব্ৰাহ্মণাদিভেদেসু মনুস্সেসু লিঙ্গং জাতিমযং নেৱ, যথা অঞ্ঞাসু জাতিসূ’’তি.
৪৫৭. ইদানি এৱং জাতিভেদে অসতিপি ‘‘ব্ৰাহ্মণো খত্তিযো’’তি ইদং নানত্তং যথা জাতং, তং দস্সেতুং পচ্চত্তন্তি গাথমাহ. তত্থ ৱোকাৰন্তি নানত্তং. অযং পনেত্থ সঙ্খেপত্থো – যথা হি তিৰচ্ছানানং যোনিসিদ্ধমেৱ কেসাদিসণ্ঠানেন নানত্তং, তথা ব্ৰাহ্মণাদীনং অত্তনো অত্তনো সৰীৰে তং নত্থি. এৱং সন্তেপি যদেতং ‘‘ব্ৰাহ্মণো খত্তিযো’’তি ৱোকাৰং, তং ৱোকাৰঞ্চ মনুস্সেসু সমঞ্ঞায পৱুচ্চতি, ৱোহাৰমত্তেনেৱ পৱুচ্চতীতি.
এত্তাৱতা ভগৱা ভাৰদ্ৱাজস্স ৱাদং নিগ্গণ্হিত্ৱা ইদানি যদি জাতিযা ব্ৰাহ্মণো ভৱেয্য, আজীৱসীলাচাৰৱিপন্নোপি ব্ৰাহ্মণো ভৱেয্য. যস্মা পন পোৰাণা ব্ৰাহ্মণা তস্স ব্ৰাহ্মণভাৱং ন ইচ্ছন্তি, লোকে চ অঞ্ঞেপি পণ্ডিতমনুস্সা, তস্মা ৱাসেট্ঠস্স ৱাদং পগ্গণ্হন্তো যো হি কোচি মনুস্সেসূতি অট্ঠ গাথা আহ. তত্থ গোৰক্খন্তি খেত্তৰক্খং, কসিকম্মন্তি ৱুত্তং হোতি. গোতি হি পথৱিযা নামং, তস্মা এৱমাহ. পুথুসিপ্পেনাতি তন্তৱাযকম্মাদিনানাসিপ্পেন. ৱোহাৰন্তি ৱণিজ্জং. পৰপেস্সেনাতি পৰেসং ৱেয্যাৱচ্চকম্মেন. ইস্সত্থন্তি আৱুধজীৱিকং, উসুঞ্চ সত্তিং চাতি ৱুত্তং হোতি. পোৰোহিচ্চেনাতি পুৰোহিতকম্মেন.
এৱং ব্ৰাহ্মণসমযেন চ লোকৱোহাৰেন চ আজীৱসীলাচাৰৱিপন্নস্স অব্ৰাহ্মণভাৱং সাধেত্ৱা এৱং সন্তে ন জাতিযা ব্ৰাহ্মণো, গুণেহি পন ব্ৰাহ্মণো হোতি. তস্মা যত্থ কত্থচি কুলে জাতো যো গুণৱা, সো ব্ৰাহ্মণো, অযমেত্থ ঞাযোতি এৱমেতং ঞাযং অত্থতো আপাদেত্ৱা ইদানি নং ৱচীভেদেন পকাসেন্তো ন চাহং ব্ৰাহ্মণন্তিআদিমাহ. তস্সত্থো – অহঞ্হি য্ৱাযং চতুন্নং যোনীনং যত্থ কত্থচি জাতো, তত্ৰাপি ৱিসেসেন যো ব্ৰাহ্মণস্স সংৱণ্ণিতায মাতৰি সম্ভূতো, তং যোনিজং মত্তিসম্ভৱং, যা চাযং উভতো সুজাতোতিআদিনা নযেন ব্ৰাহ্মণেহি ব্ৰাহ্মণস্স পৰিসুদ্ধউপ্পত্তিমগ্গসঙ্খাতা যোনি ৱুত্তা, সংসুদ্ধগহণিকোতি ইমিনা চ মাতিসম্পত্তি, ততোপি জাতসম্ভূতত্তা যোনিজো মত্তিসম্ভৱোতি ৱুচ্চতি, তং যোনিজং মত্তিসম্ভৱং ইমিনা চ যোনিজমত্তিসম্ভৱমত্তেন ন ব্ৰাহ্মণং ব্ৰূমি. কস্মা? যস্মা, ভো ভোতি, ৱচনমত্তেন অঞ্ঞেহি সকিঞ্চনেহি ৱিসিট্ঠত্তা ভোৱাদি নাম সো হোতি, সচে হোতি সকিঞ্চনো সপলিবোধো. যো পনাযং যত্থ কত্থচি জাতোপি ৰাগাদিকিঞ্চনাভাৱেন অকিঞ্চনো, সব্বগহণপটিনিস্সগ্গেন অনাদানো, অকিঞ্চনং অনাদানং, তমহং ব্ৰূমি ব্ৰাহ্মণং. কস্মা? যস্মা বাহিতপাপোতি.
৪৫৮. কিঞ্চভিয্যো সব্বসংযোজনং ছেত্ৱাতিআদি সত্তৱীসতি গাথা. তত্থ সব্বসংযোজনন্তি দসৱিধসংযোজনং. ন পৰিতস্সতীতি তণ্হাপৰিতস্সনায ন পৰিতস্সতি. সঙ্গাতিগন্তি ৰাগসঙ্গাদযো অতিক্কন্তং. ৱিসংযুত্তন্তি চতূহি যোনীহি সব্বকিলেসেহি ৱা ৱিসংযুত্তং.
নদ্ধিন্তি উপনাহং. ৱৰত্তন্তি তণ্হং. সন্দানন্তি যুত্তপাসং, দিট্ঠিপৰিযুট্ঠানস্সেতং অধিৱচনং. সহনুক্কমন্তি অনুক্কমো ৱুচ্চতি পাসে পৱেসনগণ্ঠি, দিট্ঠানুসযস্সেতং নামং. উক্খিত্তপলিঘন্তি এত্থ পলিঘোতি অৱিজ্জা. বুদ্ধন্তি চতুসচ্চবুদ্ধং. তিতিক্খতীতি খমতি.
খন্তিবলন্তি অধিৱাসনখন্তিবলং. সা পন সকিং উপ্পন্না বলানীকং নাম ন হোতি, পুনপ্পুনং উপ্পন্না পন হোতি. তস্সা অত্থিতায বলানীকং.
ৱতৱন্তন্তি ধুতঙ্গৱন্তং. সীলৱন্তন্তি গুণৱন্তং. অনুস্সদন্তি ৰাগাদিউস্সদৱিৰহিতং. ‘‘অনুস্সুত’’ন্তিপি পাঠো, অনৱস্সুতন্তি অত্থো. দন্তন্তি নিব্বিসেৱনং.
ন লিম্পতীতি ন অল্লীযতি. কামেসূতি কিলেসকামৱত্থুকামেসু.
দুক্খস্স পজানাতি, ইধেৱ খযন্তি এত্থ অৰহত্তফলং দুক্খক্খযোতি অধিপ্পেতং. পজানাতীতি অধিগমৱসেন জানাতি. পন্নভাৰন্তি ওহিতভাৰং, খন্ধকিলেসঅভিসঙ্খাৰকামগুণভাৰে ওতাৰেত্ৱা ঠিতং. ৱিসংযুত্তপদং ৱুত্তত্থমেৱ.
গম্ভীৰপঞ্ঞন্তি গম্ভীৰেসু আৰম্মণেসু পৱত্তপঞ্ঞং. মেধাৱিন্তি পকতিপঞ্ঞায পঞ্ঞৱন্তং.
অনাগাৰেহি চূভযন্তি অনাগাৰেহি চ ৱিসংসট্ঠং উভযঞ্চ, দ্ৱীহিপি চেতেহি ৱিসংসট্ঠমেৱাতি অত্থো. অনোকসাৰিন্তি ওকং ৱুচ্চতি পঞ্চকামগুণালযো, তং অনল্লীযমানন্তি অত্থো. অপ্পিচ্ছন্তি অনিচ্ছং.
তসেসূতি সতণ্হেসু. থাৱৰেসূতি নিত্তণ্হেসু.
অত্তদণ্ডেসূতি গহিতদণ্ডেসু. নিব্বুতন্তি কিলেসনিব্বানেন নিব্বুতং. সাদানেসূতি সউপাদানেসু.
ওহিতোতি পতিতো.
৪৫৯. অকক্কসন্তি নিদ্দোসং. সদোসো হি ৰুক্খোপি সকক্কসোতি ৱুচ্চতি. ৱিঞ্ঞাপনিন্তি অত্থৱিঞ্ঞাপনিকং. সচ্চন্তি অৱিসংৱাদিকং. উদীৰযেতি ভণতি. যায নাভিসজ্জেতি যায গিৰায পৰস্স সজ্জনং ৱা লগ্গনং ৱা ন কৰোতি, তাদিসং অফৰুসং গিৰং ভাসতীতি অত্থো.
দীঘন্তি সুত্তাৰুড়্হভণ্ডং. ৰস্সন্তি ৱিপ্পকিণ্ণভণ্ডং. অণুন্তি খুদ্দকং. থূলন্তি মহন্তং. সুভাসুভন্তি সুন্দৰাসুন্দৰং. দীঘভণ্ডঞ্হি অপ্পগ্ঘম্পি হোতি মহগ্ঘম্পি. ৰস্সাদীসুপি এসেৱ নযো. ইতি এত্তাৱতা ন সব্বং পৰিযাদিণ্ণং, ‘‘সুভাসুভ’’ন্তি ইমিনা পন পৰিযাদিণ্ণং হোতি.
নিৰাসযন্তি নিত্তণ্হং.
আলযাতি তণ্হালযা. অঞ্ঞাযাতি জানিত্ৱা. অমতোগধন্তি অমতব্ভন্তৰং. অনুপ্পত্তন্তি অনুপৱিট্ঠং.
উভো সঙ্গন্তি উভযম্পেতং সঙ্গং. পুঞ্ঞঞ্হি সগ্গে লগ্গাপেতি, অপুঞ্ঞং অপাযে, তস্মা উভযম্পেতং সঙ্গন্তি আহ. উপচ্চগাতি অতীতো.
অনাৱিলন্তি আৱিলকৰণকিলেসৱিৰহিতং. নন্দীভৱপৰিক্খীণন্তি পৰিক্খীণনন্দিং পৰিক্খীণভৱং.
‘‘যো ইম’’ন্তি গাথায অৱিজ্জাযেৱ ৱিসংৱাদকট্ঠেন পলিপথো, মহাৱিদুগ্গতায দুগ্গং, সংসৰণট্ঠেন সংসাৰো, মোহনট্ঠেন মোহোতি ৱুত্তো. তিণ্ণোতি চতুৰোঘতিণ্ণো. পাৰঙ্গতোতি নিব্বানং গতো. ঝাযীতি আৰম্মণলক্খণূপনিজ্ঝানৱসেন ঝাযী. অনেজোতি নিত্তণ্হো. অনুপাদায নিব্বুতোতি কিঞ্চি গহণং অগ্গহেত্ৱা সব্বকিলেসনিব্বানেন নিব্বুতো.
কামেতি দুৱিধেপি কামে. অনাগাৰোতি অনাগাৰো হুত্ৱা. পৰিব্বজেতি পৰিব্বজতি. কামভৱপৰিক্খীণন্তি খীণকামং খীণভৱং.
মানুসকং যোগন্তি মানুসকং পঞ্চকামগুণযোগং. দিব্বং যোগন্তি দিব্বং পঞ্চকামগুণযোগং. সব্বযোগৱিসংযুত্তন্তি সব্বকিলেসযোগৱিসংযুত্তং.
ৰতিন্তি পঞ্চকামগুণৰতিং. অৰতিন্তি কুসলভাৱনায উক্কণ্ঠিতং. ৱীৰন্তি ৱীৰিযৱন্তং.
সুগতন্তি সুন্দৰং ঠানং গতং, সুন্দৰায ৱা পটিপত্তিযা গতং.
গতিন্তি নিব্বত্তিং. পুৰেতি অতীতে. পচ্ছাতি অনাগতে. মজ্ঝেতি পচ্চুপ্পন্নে. কিঞ্চনন্তি কিঞ্চনকাৰকো কিলেসো.
মহেসিন্তি মহন্তে গুণে পৰিযেসনট্ঠেন মহেসিং. ৱিজিতাৱিনন্তি ৱিজিতৱিজযং.
৪৬০. এৱং ভগৱা গুণতো খীণাসৱংযেৱ ব্ৰাহ্মণং দস্সেত্ৱা যে জাতিতো ব্ৰাহ্মণোতি অভিনিৱেসং কৰোন্তি, তে ইদং অজানন্তা, সাৱ নেসং দিট্ঠি দুদ্দিট্ঠীতি দস্সেন্তো সমঞ্ঞা হেসাতি গাথাদ্ৱযমাহ. তস্সত্থো – যদিদং ব্ৰাহ্মণো খত্তিযো ভাৰদ্ৱাজো ৱাসেট্ঠোতি নামগোত্তং পকপ্পিতং কতং অভিসঙ্খতং, সমঞ্ঞা হেসা লোকস্মিং, ৱোহাৰমত্তন্তি অত্থো. কস্মা? যস্মা সমুচ্চা সমুদাগতং সমঞ্ঞায আগতং. এতঞ্হি তত্থ তত্থ জাতকালেযেৱস্স ঞাতিসালোহিতেহি পকপ্পিতং কতং. নো চে নং এৱং পকপ্পেয্যুং, ন কোচি কিঞ্চি দিস্ৱা অযং ব্ৰাহ্মণোতি ৱা ভাৰদ্ৱাজোতি ৱা জানেয্য. এৱং পকপ্পিতং পেতং দীঘৰত্তানুসযিতং, দিট্ঠিগতমজানতং, তং পকপ্পিতং নামগোত্তং ‘‘নামগোত্তমত্তমেতং, ৱোহাৰত্থং পকপ্পিত’’ন্তি, অজানন্তানং সত্তানং হদযে দীঘৰত্তং দিট্ঠিগতমনুসযিতং. তস্স অনুসযিতত্তা তং নামগোত্তং অজানন্তা নো পব্ৰুন্তি, ‘‘জাতিযা হোতি ব্ৰাহ্মণো’’তি অজানন্তাৱ এৱং ৱদন্তীতি ৱুত্তং হোতি.
এৱং ‘‘যে ‘জাতিতো ব্ৰাহ্মণো’তি অভিনিৱেসং কৰোন্তি, তে ইদং ৱোহাৰমত্তং অজানন্তা, সাৱ নেসং দিট্ঠি দুদ্দিট্ঠী’’তি দস্সেত্ৱা ইদানি নিপ্পৰিযাযমেৱ জাতিৱাদং পটিক্খিপন্তো কম্মৱাদঞ্চ পতিট্ঠপেন্তো ন জচ্চাতিআদিমাহ. তত্থ ‘‘কম্মুনা’’তি উপড্ঢগাথায ৱিত্থাৰণত্থং কস্সকো কম্মুনাতিআদি ৱুত্তং. তত্থ কম্মুনাতি পচ্চুপ্পন্নেন কসিকম্মাদিনিব্বত্তকচেতনাকম্মুনা.
পটিচ্চসমুপ্পাদদস্সাতি ইমিনা পচ্চযেন এৱং হোতীতি এৱং পটিচ্চসমুপ্পাদদস্সাৱিনো. কম্মৱিপাককোৱিদাতি সম্মানাৱমানাৰহকুলে কম্মৱসেন উপ্পত্তি হোতি, অঞ্ঞাপি হীনপণীততা হীনপণীতে কম্মে ৱিপচ্চমানে হোতীতি. এৱং কম্মৱিপাককুসলা.
কম্মুনা ৱত্ততীতি গাথায পন লোকোতি ৱা পজাতি ৱা সত্তোতি ৱা একোযেৱত্থো, ৱচনমত্তভেদো. পুৰিমপদেন চেত্থ ‘‘অত্থি ব্ৰহ্মা মহাব্ৰহ্মা সেট্ঠো সজিতা’’তি দিট্ঠিযা পটিসেধো ৱেদিতব্বো. কম্মুনা হি তাসু তাসু গতীসু ৱত্ততি লোকো, তস্স কো সজিতাতি. দুতিযপদেন ‘‘এৱং কম্মুনা নিব্বত্তোপি চ পৱত্তেপি অতীতপচ্চুপ্পন্নভেদেন কম্মুনা ৱত্ততি, সুখদুক্খানি পচ্চনুভোন্তো হীনপণীতাদিভেদঞ্চ আপজ্জন্তো পৱত্ততী’’তি দস্সেতি. ততিযেন তমেৱত্থং নিগমেতি ‘‘এৱং সব্বথাপি কম্মনিবন্ধনা সত্তা কম্মেনেৱ বদ্ধা হুত্ৱা পৱত্তন্তি, ন অঞ্ঞথা’’তি. চতুত্থেন তমেত্থং উপমায ৱিভাৱেতি. যথা হি ৰথস্স যাযতো আণি নিবন্ধনং হোতি, ন তায অনিবদ্ধো যাতি, এৱং লোকস্স নিব্বত্ততো চ পৱত্ততো চ কম্মং নিবন্ধনং, ন তেন অনিবদ্ধো নিব্বত্ততি ন পৱত্ততি.
ইদানি যস্মা এৱং কম্মনিবন্ধনো লোকো, তস্মা সেট্ঠেন কম্মুনা সেট্ঠভাৱং দস্সেন্তো তপেনাতি গাথাদ্ৱযমাহ. তত্থ তপেনাতি ধুতঙ্গতপেন. ব্ৰহ্মচৰিযেনাতি মেথুনৱিৰতিযা. সংযমেনাতি সীলেন. দমেনাতি ইন্দ্ৰিযদমেন. এতেনাতি এতেন সেট্ঠেন পৰিসুদ্ধেন ব্ৰহ্মভূতেন কম্মুনা ব্ৰাহ্মণো হোতি. কস্মা? যস্মা এতং ব্ৰাহ্মণমুত্তমং, যস্মা এতং কম্মং উত্তমো ব্ৰাহ্মণগুণোতি ৱুত্তং হোতি. ‘‘ব্ৰহ্মান’’ন্তিপি পাঠো. অযং পনেত্থ ৱচনত্থো – ব্ৰহ্মং আনেতীতি ব্ৰহ্মানং, ব্ৰাহ্মণভাৱং আৱহতীতি ৱুত্তং হোতি.
দুতিযগাথায সন্তোতি সন্তকিলেসো. ব্ৰহ্মা সক্কোতি ব্ৰহ্মা চ সক্কো চ, যো এৱৰূপো, সো ন কেৱলং ব্ৰাহ্মণো, অথ খো ব্ৰহ্মা চ সক্কো চ সো ৱিজানতং পণ্ডিতানং, এৱং ৱাসেট্ঠ, জানাহীতি ৱুত্তং হোতি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
ৱাসেট্ঠসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.