৯. চূড়সকুলুদাযিসুত্তৱণ্ণনা
২৭০. এৱং মে সুতন্তি চূড়সকুলুদাযিসুত্তং. তত্থ যদা পন, ভন্তে, ভগৱাতি ইদং পৰিব্বাজকো ধম্মকথং সোতুকামো ভগৱতো ধম্মদেসনায সালযভাৱং দস্সেন্তো আহ.
২৭১. তংযেৱেত্থ পটিভাতূতি সচে ধম্মং সোতুকামো, তুয্হেৱেত্থ একো পঞ্হো একং কাৰণং উপট্ঠাতু. যথা মং পটিভাসেয্যাতি যেন কাৰণেন মম ধম্মদেসনা উপট্ঠহেয্য, এতেন হি কাৰণেন কথায সমুট্ঠিতায সুখং ধম্মং দেসেতুন্তি দীপেতি. তস্স ময্হং, ভন্তেতি সো কিৰ তং দিস্ৱা – ‘‘সচে ভগৱা ইধ অভৱিস্সা, অযমেতস্স ভাসিতস্স অত্থোতি দীপসহস্সং ৱিয উজ্জলাপেত্ৱা অজ্জ মে পাকটং অকৰিস্সা’’তি দসবলংযেৱ অনুস্সৰি. তস্মা তস্স ময্হং, ভন্তেতিআদিমাহ. তত্থ অহো নূনাতি অনুস্সৰণত্থে নিপাতদ্ৱযং. তেন তস্স ভগৱন্তং অনুস্সৰন্তস্স এতদহোসি ‘‘অহো নূন ভগৱা অহো নূন সুগতো’’তি. যো ইমেসন্তি যো ইমেসং ধম্মানং. সুকুসলোতি সুট্ঠু কুসলো নিপুণো ছেকো. সো ভগৱা অহো নূন কথেয্য, সো সুগতো অহো নূন কথেয্য, তস্স হি ভগৱতো পুব্বেনিৱাসঞাণস্স অনেকানি কপ্পকোটিসহস্সানি একঙ্গণানি পাকটানীতি, অযমেত্থ অধিপ্পাযো.
তস্স ৱাহং পুব্বন্তং আৰব্ভাতি যো হি লাভী হোতি, সো ‘‘পুব্বে ত্ৱং খত্তিযো অহোসি, ব্ৰাহ্মণো অহোসী’’তি ৱুত্তে জানন্তো সক্কচ্চং সুস্সূসতি. অলাভী পন – ‘‘এৱং ভৱিস্সতি এৱং ভৱিস্সতী’’তি সীসকম্পমেত্তমেৱ দস্সেতি. তস্মা এৱমাহ – ‘‘তস্স ৱাহং পুব্বন্তং আৰব্ভ পঞ্হস্স ৱেয্যাকৰণেন চিত্তং আৰাধেয্য’’ন্তি.
সো ৱা মং অপৰন্তন্তি দিব্বচক্খুলাভিনো হি অনাগতংসঞাণং ইজ্ঝতি, তস্মা এৱমাহ. ইতৰং পুব্বে ৱুত্তনযমেৱ.
ধম্মং তে দেসেস্সামীতি অযং কিৰ অতীতে দেসিযমানেপি ন বুজ্ঝিস্সতি, অনাগতে দেসিযমানেপি ন বুজ্ঝিস্সতি. অথস্স ভগৱা সণ্হসুখুমং পচ্চযাকাৰং দেসেতুকামো এৱমাহ. কিং পন তং বুজ্ঝিস্সতীতি? এতং পগেৱ ন বুজ্ঝিস্সতি, অনাগতে পনস্স ৱাসনায পচ্চযো ভৱিস্সতীতি দিস্ৱা ভগৱা এৱমাহ.
পংসুপিসাচকন্তি অসুচিট্ঠানে নিব্বত্তপিসাচং. সো হি একং মূলং গহেত্ৱা অদিস্সমানকাযো হোতি. তত্ৰিদং ৱত্থু – একা কিৰ যক্খিনী দ্ৱে দাৰকে থূপাৰামদ্ৱাৰে নিসীদাপেত্ৱা আহাৰপৰিযেসনত্থং নগৰং গতা. দাৰকা একং পিণ্ডপাতিকত্থেৰং দিস্ৱা আহংসু, – ‘‘ভন্তে, অম্হাকং মাতা অন্তো নগৰং পৱিট্ঠা, তস্সা ৱদেয্যাথ ‘যং ৱা তং ৱা লদ্ধকং, গহেত্ৱা সীঘং গচ্ছ, দাৰকা তে জিঘচ্ছিতং সন্ধাৰেতুং ন সক্কোন্তী’’’তি. তমহং কথং পস্সিস্সামীতি? ইদং, ভন্তে, গণ্হথাতি একং মূলখণ্ডং অদংসু. থেৰস্স অনেকানি যক্খসহস্সানি পঞ্ঞাযিংসু, সো দাৰকেহি দিন্নসঞ্ঞাণেন তং যক্খিনিং অদ্দস ৱিৰূপং বীভচ্ছং কেৱলং ৱীথিযং গব্ভমলং পচ্চাসীসমানং. দিস্ৱা তমত্থং কথেসি. কথং মং ত্ৱং পস্সসীতি ৱুত্তে মূলখণ্ডং দস্সেসি, সা অচ্ছিন্দিত্ৱা গণ্হি. এৱং পংসুপিসাচকা একং মূলং গহেত্ৱা অদিস্সমানকাযা হোন্তি. তং সন্ধাযেস ‘‘পংসুপিসাচকম্পি ন পস্সামী’’তি আহ. ন পক্খাযতীতি ন দিস্সতি ন উপট্ঠাতি.
২৭২. দীঘাপি খো তে এসাতি উদাযি এসা তৱ ৱাচা দীঘাপি ভৱেয্য, এৱং ৱদন্তস্স ৱস্সসতম্পি ৱস্সসহস্সম্পি পৱত্তেয্য, ন চ অত্থং দীপেয্যাতি অধিপ্পাযো. অপ্পাটিহীৰকতন্তি অনিয্যানিকং অমূলকং নিৰত্থকং সম্পজ্জতীতি অত্থো.
ইদানি তং ৱণ্ণং দস্সেন্তো সেয্যথাপি, ভন্তেতিআদিমাহ. তত্থ পণ্ডুকম্বলে নিক্খিত্তোতি ৱিসভাগৱণ্ণে ৰত্তকম্বলে ঠপিতো. এৱংৱণ্ণো অত্তা হোতীতি ইদং সো সুভকিণ্হদেৱলোকে নিব্বত্তক্খন্ধে সন্ধায – ‘‘অম্হাকং মতকালে অত্তা সুভকিণ্হদেৱলোকে খন্ধা ৱিয জোতেতী’’তি ৱদতি.
২৭৩. অযং ইমেসং উভিন্নন্তি সো কিৰ যস্মা মণিস্স বহি আভা ন নিচ্ছৰতি, খজ্জোপনকস্স অঙ্গুলদ্ৱঙ্গুলচতুৰঙ্গুলমত্তং নিচ্ছৰতি, মহাখজ্জোপনকস্স পন খড়মণ্ডলমত্তম্পি নিচ্ছৰতিযেৱ, তস্মা এৱমাহ.
ৱিদ্ধেতি উব্বিদ্ধে, মেঘৱিগমেন দূৰীভূতেতি অত্থো. ৱিগতৱলাহকেতি অপগতমেঘে. দেৱেতি আকাসে. ওসধিতাৰকাতি সুক্কতাৰকা. সা হি যস্মা তস্সা উদযতো পট্ঠায তেন সঞ্ঞাণেন ওসধানি গণ্হন্তিপি পিৱন্তিপি, তস্মা ‘‘ওসধিতাৰকা’’তি ৱুচ্চতি. অভিদো অড্ঢৰত্তসমযন্তি অভিন্নে অড্ঢৰত্তসমযে. ইমিনা গগনমজ্ঝে ঠিতচন্দং দস্সেতি. অভিদো মজ্ঝন্হিকেপি এসেৱ নযো.
অতো খোতি যে অনুভোন্তি, তেহি বহুতৰা, বহূ চেৱ বহুতৰা চাতি অত্থো. আভা নানুভোন্তীতি ওভাসং ন ৱড়ঞ্জন্তি, অত্তনো সৰীৰোভাসেনেৱ আলোকং ফৰিত্ৱা ৱিহৰন্তি.
২৭৪. ইদানি যস্মা সো ‘‘একন্তসুখং লোকং পুচ্ছিস্সামী’’তি নিসিন্নো, পুচ্ছামূড়্হো পন জাতো, তস্মা নং ভগৱা তং পুচ্ছং সৰাপেন্তো কিং পন, উদাযি, অত্থি একন্তসুখো লোকোতিআদিমাহ. তত্থ আকাৰৱতীতি কাৰণৱতী. অঞ্ঞতৰং ৱা পন তপোগুণন্তি অচেলকপাড়িং সন্ধাযাহ, সুৰাপানৱিৰতীতি অত্থো.
২৭৫. কতমা পন সা, ভন্তে, আকাৰৱতী পটিপদা একন্তসুখস্সাতি কস্মা পুচ্ছতি? এৱং কিৰস্স অহোসি – ‘‘মযং সত্তানং একন্তসুখং ৱদাম, পটিপদং পন কালেন সুখং কালেন দুক্খং ৱদাম. একন্তসুখস্স খো পন অত্তনো পটিপদাযপি একন্তসুখায ভৱিতব্বং. অম্হাকং কথা অনিয্যানিকা, সত্থু কথাৱ নিয্যানিকা’’তি. ইদানি সত্থাৰংযেৱ পুচ্ছিত্ৱা জানিস্সামীতি তস্মা পুচ্ছতি.
এত্থ মযং অনস্সামাতি এতস্মিং কাৰণে মযং অনস্সাম. কস্মা পন এৱমাহংসু? তে কিৰ পুব্বে পঞ্চসু ধম্মেসু পতিট্ঠায কসিণপৰিকম্মং কত্ৱা ততিযজ্ঝানং নিব্বত্তেত্ৱা অপৰিহীনজ্ঝানা কালং কত্ৱা সুভকিণ্হেসু নিব্বত্তন্তীতি জানন্তি, গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে পন কালে কসিণপৰিকম্মম্পি ন জানিংসু, ততিযজ্ঝানম্পি নিব্বত্তেতুং নাসক্খিংসু. পঞ্চ পুব্বভাগধম্মে পন ‘‘আকাৰৱতী পটিপদা’’তি উগ্গহেত্ৱা ততিযজ্ঝানং ‘‘একন্তসুখো লোকো’’তি উগ্গণ্হিংসু. তস্মা এৱমাহংসু. উত্তৰিতৰন্তি ইতো পঞ্চহি ধম্মেহি উত্তৰিতৰং পটিপদং ৱা ততিযজ্ঝানতো উত্তৰিতৰং একন্তসুখং লোকং ৱা ন জানামাতি ৱুত্তং হোতি. অপ্পসদ্দে কত্ৱাতি একপ্পহাৰেনেৱ মহাসদ্দং কাতুং আৰদ্ধে নিস্সদ্দে কত্ৱা.
২৭৬. সচ্ছিকিৰিযাহেতূতি এত্থ দ্ৱে সচ্ছিকিৰিযা পটিলাভসচ্ছিকিৰিযা চ পচ্চক্খসচ্ছিকিৰিযা চ. তত্থ ততিযজ্ঝানং নিব্বত্তেত্ৱা অপৰিহীনজ্ঝানো কালং কত্ৱা সুভকিণ্হলোকে তেসং দেৱানং সমানাযুৱণ্ণো হুত্ৱা নিব্বত্ততি, অযং পটিলাভসচ্ছিকিৰিযা নাম. চতুত্থজ্ঝানং নিব্বত্তেত্ৱা ইদ্ধিৱিকুব্বনেন সুভকিণ্হলোকং গন্ত্ৱা তেহি দেৱেহি সদ্ধিং সন্তিট্ঠতি সল্লপতি সাকচ্ছং আপজ্জতি, অযং পচ্চক্খসচ্ছিকিৰিযা নাম. তাসং দ্ৱিন্নম্পি ততিযজ্ঝানং আকাৰৱতী পটিপদা নাম. তঞ্হি অনুপ্পাদেত্ৱা নেৱ সক্কা সুভকিণ্হলোকে নিব্বত্তিতুং, ন চতুত্থজ্ঝানং উপ্পাদেতুং. ইতি দুৱিধম্পেতং সচ্ছিকিৰিযং সন্ধায – ‘‘এতস্স নূন, ভন্তে, একন্তসুখস্স লোকস্স সচ্ছিকিৰিযাহেতূ’’তি আহ.
২৭৭. উদঞ্চনিকোতি উদকৱাৰকো. অন্তৰাযমকাসীতি যথা পব্বজ্জং ন লভতি, এৱং উপদ্দুতমকাসি যথা তং উপনিস্সযৱিপন্নং. অযং কিৰ কস্সপবুদ্ধকালে পব্বজিত্ৱা সমণধম্মমকাসি. অথস্স একো সহাযকো ভিক্খু সাসনে অনভিৰতো, ‘‘আৱুসো, ৱিব্ভমিস্সামী’’তি আৰোচেসি. সো তস্স পত্তচীৱৰে লোভং উপ্পাদেত্ৱা গিহিভাৱায ৱণ্ণং অভাসি. ইতৰো তস্স পত্তচীৱৰং দত্ৱা ৱিব্ভমি. তেনস্স কম্মুনা ইদানি ভগৱতো সম্মুখা পব্বজ্জায অন্তৰাযো জাতো. ভগৱতা পনস্স পুৰিমসুত্তং অতিৰেকভাণৱাৰমত্তং, ইদং ভাণৱাৰমত্তন্তি এত্তকায তন্তিযা ধম্মো কথিতো, একদেসনাযপি মগ্গফলপটিৱেধো ন জাতো, অনাগতে পনস্স পচ্চযো ভৱিস্সতীতি ভগৱা ধম্মং দেসেতি. অনাগতে পচ্চযভাৱঞ্চস্স দিস্ৱা ভগৱা ধৰমানো একং ভিক্খুম্পি মেত্তাৱিহাৰিম্হি এতদগ্গে ন ঠপেসি. পস্সতি হি ভগৱা – ‘‘অনাগতে অযং মম সাসনে পব্বজিত্ৱা মেত্তাৱিহাৰীনং অগ্গো ভৱিস্সতী’’তি.
সো ভগৱতি পৰিনিব্বুতে ধম্মাসোকৰাজকালে পাটলিপুত্তে নিব্বত্তিত্ৱা পব্বজিত্ৱা অৰহত্তপ্পত্তো অস্সগুত্তত্থেৰো নাম হুত্ৱা মেত্তাৱিহাৰীনং অগ্গো অহোসি. থেৰস্স মেত্তানুভাৱেন তিৰচ্ছানগতাপি মেত্তচিত্তং পটিলভিংসু, থেৰো সকলজম্বুদীপে ভিক্খুসঙ্ঘস্স ওৱাদাচৰিযো হুত্ৱা ৱত্তনিসেনাসনে আৱসি, তিংসযোজনমত্তা অটৱী একং পধানঘৰং অহোসি. থেৰো আকাসে চম্মখণ্ডং পত্থৰিত্ৱা তত্থ নিসিন্নো কম্মট্ঠানং কথেসি. গচ্ছন্তে গচ্ছন্তে কালে ভিক্খাচাৰম্পি অগন্ত্ৱা ৱিহাৰে নিসিন্নো কম্মট্ঠানং কথেসি, মনুস্সা ৱিহাৰমেৱ গন্ত্ৱা দানমদংসু. ধম্মাসোকৰাজা থেৰস্স গুণং সুত্ৱা দট্ঠুকামো তিক্খত্তুং পহিণি. থেৰো ভিক্খুসঙ্ঘস্স ওৱাদং দম্মীতি একৱাৰম্পি ন গতোতি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
চূড়সকুলুদাযিসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.