৭. চাতুমসুত্তৱণ্ণনা

১৫৭. এৱং মে সুতন্তি চাতুমসুত্তং. তত্থ চাতুমাযন্তি এৱংনামকে গামে. পঞ্চমত্তানি ভিক্খুসতানীতি অধুনা পব্বজিতানং ভিক্খূনং পঞ্চ সতানি. থেৰা কিৰ চিন্তেসুং – ‘‘ইমে কুলপুত্তা দসবলং অদিস্ৱাৱ পব্বজিতা, এতেসং ভগৱন্তং দস্সেস্সাম, ভগৱতো সন্তিকে ধম্মং সুত্ৱা অত্তনো অত্তনো যথাউপনিস্সযেন পতিট্ঠহিস্সন্তী’’তি. তস্মা তে ভিক্খূ গহেত্ৱা আগতা. পটিসম্মোদমানাতি ‘‘কচ্চাৱুসো, খমনীয’’ন্তিআদিং পটিসন্থাৰকথং কুৰুমানা. সেনাসনানি পঞ্ঞাপযমানাতি অত্তনো অত্তনো আচৰিযুপজ্ঝাযানং ৱসনট্ঠানানি পুচ্ছিত্ৱা দ্ৱাৰৱাতপানানি ৱিৱৰিত্ৱা মঞ্চপীঠকটসাৰকাদীনি নীহৰিত্ৱা পপ্ফোটেত্ৱা যথাট্ঠানে সণ্ঠাপযমানা. পত্তচীৱৰানি পটিসামযমানাতি, ভন্তে, ইদং মে পত্তং ঠপেথ, ইদং চীৱৰং, ইদং থালকং, ইদং উদকতুম্বং, ইমং কত্তৰযট্ঠিন্তি এৱং সমণপৰিক্খাৰে সঙ্গোপযমানা.

উচ্চাসদ্দা মহাসদ্দাতি উদ্ধং উগ্গতত্তা উচ্চং, পত্থটত্তা মহন্তং অৱিনিব্ভোগসদ্দং কৰোন্তা. কেৱট্টা মঞ্ঞে মচ্ছৱিলোপেতি কেৱট্টানং মচ্ছপচ্ছিঠপিতট্ঠানে মহাজনো সন্নিপতিত্ৱা – ‘‘ইধ অঞ্ঞং একং মচ্ছং দেহি, একং মচ্ছফালং দেহি, এতস্স তে মহা দিন্নো, ময্হং খুদ্দকো’’তি এৱং উচ্চাসদ্দং মহাসদ্দং কৰোন্তি. তং সন্ধাযেতং ৱুত্তং. মচ্ছগহণত্থং জালে পক্খিত্তেপি তস্মিং ঠানে কেৱট্টা চেৱ অঞ্ঞে চ ‘‘পৱিট্ঠো ন পৱিট্ঠো, গহিতো ন গহিতো’’তি মহাসদ্দং কৰোন্তি. তম্পি সন্ধাযেতং ৱুত্তং. পণামেমীতি নীহৰামি. ন ৱো মম সন্তিকে ৱত্থব্বন্তি তুম্হে মাদিসস্স বুদ্ধস্স ৱসনট্ঠানং আগন্ত্ৱা এৱং মহাসদ্দং কৰোথ, অত্তনো ধম্মতায ৱসন্তা কিং নাম সাৰুপ্পং কৰিস্সথ, তুম্হাদিসানং মম সন্তিকে ৱসনকিচ্চং নত্থীতি দীপেতি. তেসু একভিক্খুপি ‘‘ভগৱা তুম্হে মহাসদ্দমত্তকেন অম্হে পণামেথা’’তি ৱা অঞ্ঞং ৱা কিঞ্চি ৱত্তুং নাসক্খি, সব্বে ভগৱতো ৱচনং সম্পটিচ্ছন্তা ‘‘এৱং, ভন্তে,’’তি ৱত্ৱা নিক্খমিংসু. এৱং পন তেসং অহোসি ‘‘মযং সত্থাৰং পস্সিস্সাম, ধম্মকথং সোস্সাম, সত্থু সন্তিকে ৱসিস্সামাতি আগতা. এৱৰূপস্স পন গৰুনো সত্থু সন্তিকং আগন্ত্ৱা মহাসদ্দং কৰিম্হা, অম্হাকমেৱ দোসোযং, পণামিতম্হা, ন নো লদ্ধং ভগৱতো সন্তিকে ৱত্থুং, ন সুৱণ্ণৱণ্ণসৰীৰং ওলোকেতুং, ন মধুৰস্সৰেন ধম্মং সোতু’’ন্তি. তে বলৱদোমনস্সজাতা হুত্ৱা পক্কমিংসু.

১৫৮. তেনুপসঙ্কমিংসূতি তে কিৰ সক্যা আগমনসমযেপি তে ভিক্খূ তত্থেৱ নিসিন্না পস্সিংসু. অথ নেসং এতদহোসি – ‘‘কিং নু খো এতে ভিক্খূ পৱিসিত্ৱাৱ পটিনিৱত্তা, জানিস্সাম তং কাৰণ’’ন্তি চিন্তেত্ৱা যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমিংসু. হন্দাতি ৱৱস্সগ্গত্থে নিপাতো. কহং পন তুম্হেতি তুম্হে ইদানেৱ আগন্ত্ৱা কহং গচ্ছথ, কিং তুম্হাকং কোচি উপদ্দৱো, উদাহু দসবলস্সাতি? তেসং পন ভিক্খূনং, – ‘‘আৱুসো, মযং ভগৱন্তং দস্সনায আগতা, দিট্ঠো নো ভগৱা, ইদানি অত্তনো ৱসনট্ঠানং গচ্ছামা’’তি কিঞ্চাপি এৱং ৱচনপৰিহাৰো অত্থি, এৱৰূপং পন লেসকপ্পং অকত্ৱা যথাভূতমেৱ আৰোচেত্ৱা ভগৱতা খো, আৱুসো, ভিক্খুসঙ্ঘো পণামিতোতি আহংসু. তে পন ৰাজানো সাসনে ধুৰৱহা, তস্মা চিন্তেসুং – ‘‘দ্ৱীহি অগ্গসাৱকেহি সদ্ধিং পঞ্চসু ভিক্খুসতেসু গচ্ছন্তেসু ভগৱতো পাদমূলং ৱিগচ্ছিস্সতি, ইমেসং নিৱত্তনাকাৰং কৰিস্সামা’’তি. এৱং চিন্তেত্ৱা তেন হাযস্মন্তোতিআদিমাহংসু. তেসুপি ভিক্খূসু ‘‘মযং মহাসদ্দমত্তকেন পণামিতা, ন মযং জীৱিতুং অসক্কোন্তা পব্বজিতা’’তি একভিক্খুপি পটিপ্ফৰিতো নাম নাহোসি, সব্বে পন সমকংযেৱ, ‘‘এৱমাৱুসো,’’তি সম্পটিচ্ছিংসু.

১৫৯. অভিনন্দতূতি ভিক্খুসঙ্ঘস্স আগমনং ইচ্ছন্তো অভিনন্দতু. অভিৱদতূতি এতু ভিক্খুসঙ্ঘোতি এৱং চিত্তং উপ্পাদেন্তো অভিৱদতু. অনুগ্গহিতোতি আমিসানুগ্গহেন চ ধম্মানুগ্গহেন চ অনুগ্গহিতো. অঞ্ঞথত্তন্তি দসবলস্স দস্সনং ন লভামাতি পসাদঞ্ঞথত্তং ভৱেয্য. ৱিপৰিণামোতি পসাদঞ্ঞথত্তেন ৱিব্ভমন্তানং ৱিপৰিণামঞ্ঞথত্তং ভৱেয্য. বীজানং তৰুণানন্তি তৰুণসস্সানং. সিযা অঞ্ঞথত্তন্তি উদকৱাৰকালে উদকং অলভন্তানং মিলাতভাৱেন অঞ্ঞথত্তং ভৱেয্য, সুস্সিত্ৱা মিলাতভাৱং আপজ্জনেন ৱিপৰিণামো ভৱেয্য. ৱচ্ছকস্স পন খীৰপিপাসায সুস্সনং অঞ্ঞথত্তং নাম, সুস্সিত্ৱা কালকিৰিযা ৱিপৰিণামো নাম.

১৬০. পসাদিতো ভগৱাতি থেৰো কিৰ তত্থ নিসিন্নোৱ দিব্বচক্খুনা ব্ৰহ্মানং আগতং অদ্দস, দিব্বায সোতধাতুযা চ আযাচনসদ্দং সুণি, চেতোপৰিযঞাণেন ভগৱতো পসন্নভাৱং অঞ্ঞাসি. তস্মা – ‘‘কঞ্চি ভিক্খুং পেসেত্ৱা পক্কোসিযমানানং গমনং নাম ন ফাসুকং, যাৱ সত্থা ন পেসেতি, তাৱদেৱ গমিস্সামা’’তি মঞ্ঞমানো এৱমাহ. অপ্পোস্সুক্কোতি অঞ্ঞেসু কিচ্চেসু অনুস্সুক্কো হুত্ৱা. দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰন্তি ফলসমাপত্তিৱিহাৰং অনুযুত্তো মঞ্ঞে ভগৱা ৱিহৰিতুকামো, সো ইদানি যথাৰুচিযা ৱিহৰিস্সতীতি এৱং মে অহোসীতি ৱদতি. মযম্পি দানীতি মযং পৰং ওৱদমানা ৱিহাৰতো নিক্কড্ঢিতা, কিং অম্হাকং পৰোৱাদেন. ইদানি মযম্পি দিট্ঠধম্মসুখৱিহাৰেনেৱ ৱিহৰিস্সামাতি দীপেতি. থেৰো ইমস্মিং ঠানে ৱিৰদ্ধো অত্তনো ভাৰভাৱং ন অঞ্ঞাসি. অযঞ্হি ভিক্খুসঙ্ঘো দ্ৱিন্নম্পি মহাথেৰানং ভাৰো, তেন নং পটিসেধেন্তো ভগৱা আগমেহীতিআদিমাহ. মহামোগ্গল্লানত্থেৰো পন অত্তনো ভাৰভাৱং অঞ্ঞাসি. তেনস্স ভগৱা সাধুকাৰং অদাসি.

১৬১. চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱেতি কস্মা আৰভি? ইমস্মিং সাসনে চত্তাৰি ভযানি. যো তানি অভীতো হোতি, সো ইমস্মিং সাসনে পতিট্ঠাতুং সক্কোতি. ইতৰো পন ন সক্কোতীতি দস্সেতুং ইমং দেসনং আৰভি. তত্থ উদকোৰোহন্তেতি উদকং ওৰোহন্তে পুগ্গলে. কুম্ভীলভযন্তি সুংসুমাৰভযং. সুসুকাভযন্তি চণ্ডমচ্ছভযং.

১৬২. কোধুপাযাসস্সেতং অধিৱচনন্তি যথা হি বাহিৰং উদকং ওতিণ্ণো ঊমীসু ওসীদিত্ৱা মৰতি, এৱং ইমস্মিং সাসনে কোধুপাযাসে ওসীদিত্ৱা ৱিব্ভমতি. তস্মা কোধুপাযাসো ‘‘ঊমিভয’’ন্তি ৱুত্তো.

১৬৩. ওদৰিকত্তস্সেতং অধিৱচনন্তি যথা হি বাহিৰং উদকং ওতিণ্ণো কুম্ভীলেন খাদিতো মৰতি, এৱং ইমস্মিং সাসনে ওদৰিকত্তেন খাদিতো ৱিব্ভমতি. তস্মা ওদৰিকত্তং ‘‘কুম্ভীলভয’’ন্তি ৱুত্তং.

১৬৪. অৰক্খিতেনেৱ কাযেনাতি সীসপ্পচালকাদিকৰণেন অৰক্খিতকাযো হুত্ৱা. অৰক্খিতায ৱাচাযাতি দুট্ঠুল্লভাসনাদিৱসেন অৰক্খিতৱাচো হুত্ৱা. অনুপট্ঠিতায সতিযাতি কাযগতাসতিং অনুপট্ঠাপেত্ৱা. অসংৱুতেহীতি অপিহিতেহি. পঞ্চন্নেতংকামগুণানং অধিৱচনন্তি যথা হি বাহিৰং উদকং ওতিণ্ণো আৱট্টে নিমুজ্জিত্ৱা মৰতি, এৱং ইমস্মিং সাসনে পব্বজিতো পঞ্চকামগুণাৱট্টে নিমুজ্জিত্ৱা ৱিব্ভমতি. তস্মা পঞ্চ কামগুণা ‘‘আৱট্টভয’’ন্তি ৱুত্তা.

১৬৫. অনুদ্ধংসেতীতি কিলমেতি মিলাপেতি. ৰাগানুদ্ধংসেনাতি ৰাগানুদ্ধংসিতেন. মাতুগামস্সেতং অধিৱচনন্তি যথা হি বাহিৰং উদকং ওতিণ্ণো চণ্ডমচ্ছং আগম্ম লদ্ধপ্পহাৰো মৰতি, এৱং ইমস্মিং সাসনে মাতুগামং আগম্ম উপ্পন্নকামৰাগো ৱিব্ভমতি. তস্মা মাতুগামো ‘‘সুসুকাভয’’ন্তি ৱুত্তো.

ইমানি পন চত্তাৰি ভযানি ভাযিত্ৱা যথা উদকং অনোৰোহন্তস্স উদকং নিস্সায আনিসংসো নত্থি, উদকপিপাসায পিপাসিতো চ হোতি ৰজোজল্লেন কিলিট্ঠসৰীৰো চ, এৱমেৱং ইমানি চত্তাৰি ভযানি ভাযিত্ৱা সাসনে অপব্বজন্তস্সাপি ইমং সাসনং নিস্সায আনিসংসো নত্থি, তণ্হাপিপাসায পিপাসিতো চ হোতি কিলেসৰজেন সংকিলিট্ঠচিত্তো চ. যথা পন ইমানি চত্তাৰি ভযানি অভাযিত্ৱা উদকং ওৰোহন্তস্স ৱুত্তপ্পকাৰো আনিসংসো হোতি, এৱং ইমানি অভাযিত্ৱা সাসনে পব্বজিতস্সাপি ৱুত্তপ্পকাৰো আনিসংসো হোতি. থেৰো পনাহ – ‘‘চত্তাৰি ভযানি ভাযিত্ৱা উদকং অনোতৰন্তো সোতং ছিন্দিত্ৱা পৰতীৰং পাপুণিতুং ন সক্কোতি, অভাযিত্ৱা ওতৰন্তো সক্কোতি, এৱমেৱং ভাযিত্ৱা সাসনে অপব্বজন্তোপি তণ্হাসোতং ছিন্দিত্ৱা নিব্বানপাৰং দট্ঠুং ন সক্কোতি, অভাযিত্ৱা পব্বজন্তো পন সক্কোতী’’তি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱ. অযং পন দেসনা নেয্যপুগ্গলস্স ৱসেন নিট্ঠাপিতাতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

চাতুমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.