১. অম্বলট্ঠিকৰাহুলোৱাদসুত্তৱণ্ণনা
১০৭. এৱং মে সুতন্তি অম্বলট্ঠিকৰাহুলোৱাদসুত্তং. তত্থ অম্বলট্ঠিকাযং ৱিহৰতীতি ৱেড়ুৱনৱিহাৰস্স পচ্চন্তে পধানঘৰসঙ্খেপে ৱিৱেককামানং ৱসনত্থায কতে অম্বলট্ঠিকাতি এৱংনামকে পাসাদে পৱিৱেকং ব্ৰূহযন্তো ৱিহৰতি. কণ্টকো নাম জাতকালতো পট্ঠায তিখিণোৱ হোতি, এৱমেৱং অযম্পি আযস্মা সত্তৱস্সিকসামণেৰকালেযেৱ পৱিৱেকং ব্ৰূহযমানো তত্থ ৱিহাসি. পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতোতি ফলসমাপত্তিতো ৱুট্ঠায. আসনন্তি পকতিপঞ্ঞত্তমেৱেত্থ আসনং অত্থি, তং পপ্ফোটেত্ৱা ঠপেসি. উদকাধানেতি উদকভাজনে. ‘‘উদকট্ঠানে’’তিপি পাঠো.
আযস্মন্তং ৰাহুলং আমন্তেসীতি ওৱাদদানত্থং আমন্তেসি. ভগৱতা হি ৰাহুলত্থেৰস্স সম্বহুলা ধম্মদেসনা কতা. সামণেৰপঞ্হং থেৰস্সেৱ ৱুত্তং. তথা ৰাহুলসংযুত্তং মহাৰাহুলোৱাদসুত্তং চূড়ৰাহুলোৱাদসুত্তমিদং অম্বলট্ঠিকৰাহুলোৱাদসুত্তন্তি.
অযঞ্হি আযস্মা সত্তৱস্সিককালে ভগৱন্তং চীৱৰকণ্ণে গহেত্ৱা ‘‘দাযজ্জং মে সমণ দেহী’’তি দাযজ্জং যাচমানো ভগৱতা ধম্মসেনাপতিসাৰিপুত্তত্থেৰস্স নিয্যাদেত্ৱা পব্বাজিতো. অথ ভগৱা দহৰকুমাৰা নাম যুত্তাযুত্তং কথং কথেন্তি, ওৱাদমস্স দেমীতি ৰাহুলকুমাৰং আমন্তেত্ৱা ‘‘সামণেৰেন নাম, ৰাহুল, তিৰচ্ছানকথং কথেতুং ন ৱট্টতি, ত্ৱং কথযমানো এৱৰূপং কথং কথেয্যাসী’’তি সব্ববুদ্ধেহি অৱিজহিতং দসপুচ্ছং পঞ্চপণ্ণাসৱিস্সজ্জনং – ‘‘একো পঞ্হো একো উদ্দেসো একং ৱেয্যাকৰণং দ্ৱে পঞ্হা…পে… দস পঞ্হা দস উদ্দেসা দস ৱেয্যাকৰণাতি. একং নাম কিং? সব্বে সত্তা আহাৰট্ঠিতিকা…পে… দস নাম কিং? দসহঙ্গেহি সমন্নাগতো অৰহাতি ৱুচ্চতী’’তি (খু. পা. ৪.১০) ইমং সামণেৰপঞ্হং কথেসি. পুন চিন্তেসি ‘‘দহৰকুমাৰা নাম পিযমুসাৱাদা হোন্তি, অদিট্ঠমেৱ দিট্ঠং অম্হেহি, দিট্ঠমেৱ ন দিট্ঠং অম্হেহীতি ৱদন্তি ওৱাদমস্স দেমী’’তি অক্খীহি ওলোকেত্ৱাপি সুখসঞ্জাননত্থং পঠমমেৱ চতস্সো উদকাধানূপমাযো, ততো দ্ৱে হত্থিউপমাযো একং আদাসূপমঞ্চ দস্সেত্ৱা ইমং সুত্তং কথেসি. চতূসু পন পচ্চযেসু তণ্হাৱিৱট্টনং পঞ্চসু কামগুণেসু ছন্দৰাগপ্পহানং কল্যাণমিত্তুপনিস্সযস্স মহন্তভাৱঞ্চ দস্সেত্ৱা ৰাহুলসুত্তং (সু. নি. ৰাহুলসুত্ত) কথেসি. আগতাগতট্ঠানে ভৱেসু ছন্দৰাগো ন কত্তব্বোতি দস্সেতুং ৰাহুলসংযুত্তং (সং. নি. ২.১৮৮ আদযো) কথেসি. ‘‘অহং সোভামি, মম ৱণ্ণাযতনং পসন্ন’’ন্তি অত্তভাৱং নিস্সায গেহস্সিতছন্দৰাগো ন কত্তব্বোতি মহাৰাহুলোৱাদসুত্তং কথেসি.
তত্থ ৰাহুলসুত্তং ইমস্মিং নাম কালে ৱুত্তন্তি ন ৱত্তব্বং. তঞ্হি অভিণ্হোৱাদৱসেন ৱুত্তং. ৰাহুলসংযুত্তং সত্তৱস্সিককালতো পট্ঠায যাৱ অৱস্সিকভিক্খুকালা ৱুত্তং. মহাৰাহুলোৱাদসুত্তং অট্ঠাৰস ৱস্সসামণেৰকালে ৱুত্তং. চূড়ৰাহুলোৱাদসুত্তং অৱস্সিকভিক্খুকালে ৱুত্তং. কুমাৰকপঞ্হঞ্চ ইদঞ্চ অম্বলট্ঠিকৰাহুলোৱাদসুত্তং সত্তৱস্সিকসামণেৰকালে ৱুত্তং. তেসু ৰাহুলসুত্তং অভিণ্হোৱাদত্থং, ৰাহুলসংযুত্তং, থেৰস্স ৱিপস্সনাগব্ভগহণত্থং, মহাৰাহুলোৱাদং গেহস্সিতছন্দৰাগৱিনোদনত্থং, চূড়ৰাহুলোৱাদং থেৰস্স পঞ্চদস-ৱিমুত্তিপৰিপাচনীয-ধম্মপৰিপাককালে অৰহত্তগাহাপনত্থং ৱুত্তং. ইদঞ্চ পন সন্ধায ৰাহুলত্থেৰো ভিক্খুসঙ্ঘমজ্ঝে তথাগতস্স গুণং কথেন্তো ইদমাহ –
‘‘কিকীৱ বীজং ৰক্খেয্য, চামৰী ৱালমুত্তমং;
নিপকো সীলসম্পন্নো, মমং ৰক্খি তথাগতো’’তি. (অপ. ১.২.৮৩);
সামণেৰপঞ্হং অযুত্তৱচনপহানত্থং, ইদং অম্বলট্ঠিকৰাহুলোৱাদসুত্তং সম্পজানমুসাৱাদস্স অকৰণত্থং ৱুত্তং.
তত্থ পস্সসি নোতি পস্সসি নু. পৰিত্তন্তি থোকং. সামঞ্ঞন্তি সমণধম্মো. নিক্কুজ্জিত্ৱাতি অধোমুখং কত্ৱা. উক্কুজ্জিত্ৱাতি উত্তানং কত্ৱা.
১০৮. সেয্যথাপি, ৰাহুল, ৰঞ্ঞো নাগোতি অযং উপমা সম্পজানমুসাৱাদে সংৱৰৰহিতস্স ওপম্মদস্সনত্থং ৱুত্তা. তত্থ ঈসাদন্তোতি ৰথীসাসদিসদন্তো. উৰুড়্হৱাতি অভিৱড্ঢিতো আৰোহসম্পন্নো. অভিজাতোতি সুজাতো জাতিসম্পন্নো. সঙ্গামাৱচৰোতি সঙ্গামং ওতিণ্ণপুব্বো. কম্মং কৰোতীতি আগতাগতে পৱট্টেন্তো ঘাতেতি. পুৰত্থিমকাযাদীসু পন পুৰত্থিমকাযেন তাৱ পটিসেনায ফলককোট্ঠকমুণ্ডপাকাৰাদযো পাতেতি, তথা পচ্ছিমকাযেন. সীসেন কম্মং নাম নিযমেত্ৱা এতং পদেসং মদ্দিস্সামীতি নিৱত্তিত্ৱা ওলোকেতি, এত্তকেন সতম্পি সহস্সম্পি দ্ৱেধা ভিজ্জতি. কণ্ণেহি কম্মং নাম আগতাগতে সৰে কণ্ণেহি পহৰিত্ৱা পাতনং. দন্তেহি কম্মং নাম পটিহত্থিঅস্সহত্থাৰোহঅস্সাৰোহপদাদীনং ৱিজ্ঝনং. নঙ্গুট্ঠেন কম্মং নাম নঙ্গুট্ঠে বন্ধায দীঘাসিলট্ঠিযা ৱা অযমুসলেন ৱা ছেদনভেদনং. ৰক্খতেৱ সোণ্ডন্তি সোণ্ডং পন মুখে পক্খিপিত্ৱা ৰক্খতি.
তত্থাতি তস্মিং তস্স হত্থিনো কৰণে. অপৰিচ্চত্তন্তি অনিস্সট্ঠং, পৰেসং জযং অম্হাকঞ্চ পৰাজযং পস্সীতি মঞ্ঞতি. সোণ্ডাযপি কম্মং কৰোতীতি অযমুগ্গৰং ৱা খদিৰমুসলং ৱা গহেত্ৱা সমন্তা অট্ঠাৰসহত্থট্ঠানং মদ্দতি. পৰিচ্চত্তন্তি ৱিস্সট্ঠং, ইদানি হত্থিযোধাদীসু ন কুতোচি ভাযতি, অম্হাকং জযং পৰেসঞ্চ পৰাজযং পস্সীতি মঞ্ঞতি. নাহং তস্স কিঞ্চি পাপন্তি তস্স দুক্কটাদিআপত্তিৱীতিক্কমে ৱা মাতুঘাতকাদিকম্মেসু ৱা কিঞ্চি পাপং অকত্তব্বং নাম নত্থি. তস্মা তিহ তেতি যস্মা সম্পজানমুসাৱাদিনো অকত্তব্বং পাপং নাম নত্থি, তস্মা তযা হসাযপি দৱকম্যতাযপি মুসা ন ভণিস্সামীতি সিক্খিতব্বং. পচ্চৱেক্খণত্থোতি ওলোকনত্থো, যং মুখে ৱজ্জং হোতি, তস্স দস্সনত্থোতি ৱুত্তং হোতি. পচ্চৱেক্খিত্ৱা পচ্চৱেক্খিত্ৱাতি ওলোকেত্ৱা ওলোকেত্ৱা.
১০৯. সসক্কং ন কৰণীযন্তি একংসেনেৱ ন কাতব্বং. পটিসংহৰেয্যাসীতি নিৱত্তেয্যাসি মা কৰেয্যাসি. অনুপদজ্জেয্যাসীতি অনুপদেয্যাসি উপত্থম্ভেয্যাসি পুনপ্পুনং কৰেয্যাসি. অহোৰত্তানুসিক্খীতি ৰত্তিঞ্চ দিৱঞ্চ সিক্খমানো.
১১১. অট্টীযিতব্বন্তি অট্টেন পীড়িতেন ভৱিতব্বং. হৰাযিতব্বন্তি লজ্জিতব্বং. জিগুচ্ছিতব্বন্তি গূথং দিস্ৱা ৱিয জিগুচ্ছা উপ্পাদেতব্বা. মনোকম্মস্স পন অদেসনাৱত্থুকত্তা ইধ দেসেতব্বন্তি ন ৱুত্তং. কিত্তকে পন ঠানে কাযকম্মৱচীকম্মানি সোধেতব্বানি, কিত্তকে মনোকম্মন্তি. কাযকম্মৱচীকম্মানি তাৱ একস্মিং পুৰেভত্তেযেৱ সোধেতব্বানি. ভত্তকিচ্চং কত্ৱা দিৱাট্ঠানে নিসিন্নেন হি পচ্চৱেক্খিতব্বং ‘‘অৰুণুগ্গমনতো পট্ঠায যাৱ ইমস্মিং ঠানে নিসজ্জা অত্থি নু খো মে ইমস্মিং অন্তৰে পৰেসং অপ্পিযং কাযকম্মং ৱা ৱচীকম্মং ৱা’’তি. সচে অত্থীতি জানাতি, দেসনাযুত্তং দেসেতব্বং, আৱিকৰণযুত্তং আৱিকাতব্বং. সচে নত্থি, তেনেৱ পীতিপামোজ্জেন ৱিহাতব্বং. মনোকম্মং পন এতস্মিং পিণ্ডপাতপৰিযেসনট্ঠানে সোধেতব্বং. কথং? ‘‘অত্থি নু খো মে অজ্জ পিণ্ডপাতপৰিযেসনট্ঠানে ৰূপাদীসু ছন্দো ৱা ৰাগো ৱা পটিঘং ৱা’’তি? সচে অত্থি, ‘‘পুন ন এৱং কৰিস্সামী’’তি চিত্তেনেৱ অধিট্ঠাতব্বং. সচে নত্থি, তেনেৱ পীতিপামোজ্জেন ৱিহাতব্বং.
১১২. সমণা ৱা ব্ৰাহ্মণা ৱাতি বুদ্ধা ৱা পচ্চেকবুদ্ধা ৱা তথাগতসাৱকা ৱা. তস্মাতিহাতি যস্মা অতীতেপি এৱং পৰিসোধেসুং, অনাগতেপি পৰিসোধেস্সন্তি, এতৰহিপি পৰিসোধেন্তি, তস্মা তুম্হেহিপি তেসং অনুসিক্খন্তেহি এৱং সিক্খিতব্বন্তি অত্থো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱ. ইমং পন দেসনং ভগৱা যাৱ ভৱগ্গা উস্সিতস্স ৰতনৰাসিনো যোজনিযমণিক্খন্ধেন কূটং গণ্হন্তো ৱিয নেয্যপুগ্গলৱসেন পৰিনিট্ঠাপেসীতি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
অম্বলট্ঠিকৰাহুলোৱাদসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.