২. মহাৰাহুলোৱাদসুত্তৱণ্ণনা

১১৩. এৱং মে সুতন্তি মহাৰাহুলোৱাদসুত্তং. তত্থ পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধীতি দস্সনং অৱিজহিত্ৱা গমনং অব্বোচ্ছিন্নং কত্ৱা পচ্ছতো পচ্ছতো ইৰিযাপথানুবন্ধনেন অনুবন্ধি. তদা হি ভগৱা পদে পদং নিক্খিপন্তো ৱিলাসিতগমনেন পুৰতো পুৰতো গচ্ছতি, ৰাহুলত্থেৰো দসবলস্স পদানুপদিকো হুত্ৱা পচ্ছতো পচ্ছতো.

তত্থ ভগৱা সুপুপ্ফিতসালৱনমজ্ঝগতো সুভূমিওতৰণত্থায নিক্খন্তমত্তৱৰৱাৰণো ৱিয ৱিৰোচিত্থ, ৰাহুলভদ্দো চ ৱৰৱাৰণস্স পচ্ছতো নিক্খন্তগজপোতকো ৱিয. ভগৱা সাযন্হসমযে মণিগুহতো নিক্খমিত্ৱা গোচৰং পটিপন্নো কেসৰসীহো ৱিয, ৰাহুলভদ্দো চ সীহমিগৰাজানং অনুবন্ধন্তো নিক্খন্তসীহপোতকো ৱিয. ভগৱা মণিপব্বতসস্সিৰিকৱনসণ্ডতো দাঠবলো মহাব্যগ্ঘো ৱিয, ৰাহুলভদ্দো চ ব্যগ্ঘৰাজানং অনুবন্ধব্যগ্ঘপোতকো ৱিয. ভগৱা সিম্বলিদাযতো নিক্খন্তসুপণ্ণৰাজা ৱিয, ৰাহুলভদ্দো চ সুপণ্ণৰাজস্স পচ্ছতো নিক্খন্তসুপণ্ণপোতকো ৱিয. ভগৱা চিত্তকূটপব্বততো গগনতলং পক্খন্দসুৱণ্ণহংসৰাজা ৱিয, ৰাহুলভদ্দো চ হংসাধিপতিং অনুপক্খন্দহংসপোতকো ৱিয. ভগৱা মহাসৰং অজ্ঝোগাড়্হা সুৱণ্ণমহানাৱা ৱিয, ৰাহুলভদ্দো চ সুৱণ্ণনাৱং পচ্ছা অনুবন্ধনাৱাপোতকো ৱিয. ভগৱা চক্কৰতনানুভাৱেন গগনতলে সম্পযাতচক্কৱত্তিৰাজা ৱিয, ৰাহুলভদ্দো চ ৰাজানং অনুসম্পযাতপৰিণাযকৰতনং ৱিয. ভগৱা ৱিগতৱলাহকং নভং পটিপন্নতাৰকৰাজা ৱিয, ৰাহুলভদ্দো চ তাৰকাধিপতিনো অনুমগ্গপটিপন্না পৰিসুদ্ধওসধিতাৰকা ৱিয.

ভগৱাপি মহাসম্মতপৱেণিযং ওক্কাকৰাজৱংসে জাতো, ৰাহুলভদ্দোপি. ভগৱাপি সঙ্খে পক্খিত্তখীৰসদিসো সুপৰিসুদ্ধজাতিখত্তিযকুলে জাতো, ৰাহুলভদ্দোপি. ভগৱাপি ৰজ্জং পহায পব্বজিতো, ৰাহুলভদ্দোপি. ভগৱতোপি সৰীৰং দ্ৱত্তিংসমহাপুৰিসলক্খণপটিমণ্ডিতং দেৱনগৰেসু সমুস্সিতৰতনতোৰণং ৱিয সব্বপালিফুল্লো পাৰিচ্ছত্তকো ৱিয চ অতিমনোহৰণং, ৰাহুলভদ্দস্সাপি. ইতি দ্ৱেপি অভিনীহাৰসম্পন্না, দ্ৱেপি ৰাজপব্বজিতা, দ্ৱেপি খত্তিযসুখুমালা, দ্ৱেপি সুৱণ্ণৱণ্ণা, দ্ৱেপি লক্খণসম্পন্না একমগ্গং পটিপন্না পটিপাটিযা গচ্ছন্তানং দ্ৱিন্নং চন্দমণ্ডলানং দ্ৱিন্নং সূৰিযমণ্ডলানং দ্ৱিন্নং সক্কসুযামসন্তুসিতসুনিম্মিতৱসৱত্তিমহাব্ৰহ্মাদীনং সিৰিযা সিৰিং অভিভৱমানা ৱিয ৱিৰোচিংসু.

তত্ৰাযস্মা ৰাহুলো ভগৱতো পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো গচ্ছন্তোৱ পাদতলতো যাৱ উপৰি কেসন্তা তথাগতং আলোকেসি. সো ভগৱতো বুদ্ধৱেসৱিলাসং দিস্ৱা ‘‘সোভতি ভগৱা দ্ৱত্তিংসমহাপুৰিসলক্খণৱিচিত্তসৰীৰো ব্যামপ্পভাপৰিক্খিত্ততায ৱিপ্পকিণ্ণসুৱণ্ণচুণ্ণমজ্ঝগতো ৱিয, ৱিজ্জুলতাপৰিক্খিত্তো কনকপব্বতো ৱিয, যন্তসুত্তসমাকড্ঢিতৰতনৱিচিত্তং সুৱণ্ণঅগ্ঘিকং ৱিয, ৰত্তপংসুকূলচীৱৰপটিচ্ছন্নোপি ৰত্তকম্বলপৰিক্খিত্তকনকপব্বতো ৱিয, পৱাড়লতাপটিমণ্ডিতং সুৱণ্ণঅগ্ঘিকং ৱিয, চীনপিট্ঠচুণ্ণপূজিতং সুৱণ্ণচেতিযং ৱিয, লাখাৰসানুলিত্তো কনকযূপো ৱিয, ৰত্তৱলাহকন্তৰতো তঙ্খণব্ভুগ্গতপুণ্ণচন্দো ৱিয, অহো সমতিংসপাৰমিতানুভাৱসজ্জিতস্স অত্তভাৱস্স সিৰীসম্পত্তী’’তি চিন্তেসি. ততো অত্তানম্পি ওলোকেত্ৱা – ‘‘অহম্পি সোভামি. সচে ভগৱা চতূসু মহাদীপেসু চক্কৱত্তিৰজ্জং অকৰিস্সা, ময্হং পৰিণাযকট্ঠানন্তৰং অদস্সা. এৱং সন্তে অতিৱিয জম্বুদীপতলং অসোভিস্সা’’তি অত্তভাৱং নিস্সায গেহস্সিতং ছন্দৰাগং উপ্পাদেসি.

ভগৱাপি পুৰতো গচ্ছন্তোৱ চিন্তেসি – ‘‘পৰিপুণ্ণচ্ছৱিমংসলোহিতো দানি ৰাহুলস্স অত্তভাৱো. ৰজনীযেসু ৰূপাৰম্মণাদীসু হি চিত্তস্স পক্খন্দনকালো জাতো, কিং বহুলতায নু খো ৰাহুলো ৱীতিনামেতী’’তি. অথ সহাৱজ্জনেনেৱ পসন্নউদকে মচ্ছং ৱিয, পৰিসুদ্ধে আদাসমণ্ডলে মুখনিমিত্তং ৱিয চ তস্স তং চিত্তুপ্পাদং অদ্দস. দিস্ৱাৱ – ‘‘অযং ৰাহুলো ময্হং অত্ৰজো হুত্ৱা মম পচ্ছতো আগচ্ছন্তো ‘অহং সোভামি, ময্হং ৱণ্ণাযতনং পসন্ন’ন্তি অত্তভাৱং নিস্সায গেহস্সিতছন্দৰাগং উপ্পাদেতি, অতিত্থে পক্খন্দো উপ্পথং পটিপন্নো অগোচৰে চৰতি, দিসামূড়্হঅদ্ধিকো ৱিয অগন্তব্বং দিসং গচ্ছতি. অযং খো পনস্স কিলেসো অব্ভন্তৰে ৱড্ঢন্তো অত্তত্থম্পি যথাভূতং পস্সিতুং ন দস্সতি, পৰত্থম্পি, উভযত্থম্পি. ততো নিৰযেপি পটিসন্ধিং গণ্হাপেস্সতি, তিৰচ্ছানযোনিযম্পি, পেত্তিৱিসযেপি, অসুৰকাযেপি, সম্বাধেপি মাতুকুচ্ছিস্মিন্তি অনমতগ্গে সংসাৰৱট্টে পৰিপাতেস্সতি. অযঞ্হি –

অনত্থজননো লোভো, লোভো চিত্তপ্পকোপনো;

ভযমন্তৰতো জাতং, তং জনো নাৱবুজ্ঝতি.

লুদ্ধো অত্থং ন জানাতি, লুদ্ধো ধম্মং ন পস্সতি;

অন্ধতমং তদা হোতি, যং লোভো সহতে নৰং. (ইতিৱু. ৮৮) –

যথা খো পন অনেকৰতনপূৰা মহানাৱা ভিন্নফলকন্তৰেন উদকং আদিযমানা মুহুত্তম্পি ন অজ্ঝুপেক্খিতব্বা হোতি, ৱেগেনস্সা ৱিৱৰং পিদহিতুং ৱট্টতি, এৱমেৱং অযম্পি ন অজ্ঝুপেক্খিতব্বো. যাৱস্স অযং কিলেসো অব্ভন্তৰে সীলৰতনাদীনি ন ৱিনাসেতি, তাৱদেৱ নং নিগ্গণ্হিস্সামী’’তি অজ্ঝাসযমকাসি. এৱৰূপেসু পন ঠানেসু বুদ্ধানং নাগৱিলোকনং নাম হোতি. তস্মা যন্তেন পৰিৱত্তিতসুৱণ্ণপটিমা ৱিয সকলকাযেনেৱ পৰিৱত্তেত্ৱা ঠিতো ৰাহুলভদ্দং আমন্তেসি. তং সন্ধায ‘‘অথ খো ভগৱা অপলোকেত্ৱা’’তিআদি ৱুত্তং.

তত্থ যংকিঞ্চি ৰূপন্তিআদীনি সব্বাকাৰেন ৱিসুদ্ধিমগ্গে খন্ধনিদ্দেসে ৱিত্থাৰিতানি. নেতং মমাতিআদীনি মহাহত্থিপদোপমে ৱুত্তানি. ৰূপমেৱ নু খো ভগৱাতি কস্মা পুচ্ছতি? তস্স কিৰ – ‘‘সব্বং ৰূপং নেতং মম, নেসোহমস্মি ন মেসো অত্তা’’তি সুত্ৱা – ‘‘ভগৱা সব্বং ৰূপং ৱিপস্সনাপঞ্ঞায এৱং দট্ঠব্বন্তি ৱদতি, ৱেদনাদীসু নু খো কথং পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি নযো উদপাদি. তস্মা তস্মিং নযে ঠিতো পুচ্ছতি. নযকুসলো হেস আযস্মা ৰাহুলো, ইদং ন কত্তব্বন্তি ৱুত্তে ইদম্পি ন কত্তব্বং ইদম্পি ন কত্তব্বমেৱাতি নযসতেনপি নযসহস্সেনপি পটিৱিজ্ঝতি. ইদং কত্তব্বন্তি ৱুত্তেপি এসেৱ নযো.

সিক্খাকামো হি অযং আযস্মা, পাতোৱ গন্ধকুটিপৰিৱেণে পত্থমত্তং ৱালিকং ওকিৰতি – ‘‘অজ্জ সম্মাসম্বুদ্ধস্স সন্তিকা ময্হং উপজ্ঝাযস্স সন্তিকা এত্তকং ওৱাদং এত্তকং পৰিভাসং লভামী’’তি. সম্মাসম্বুদ্ধোপি নং এতদগ্গে ঠপেন্তো – ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৱে, মম সাৱকানং ভিক্খূনং সিক্খাকামানং যদিদং ৰাহুলো’’তি (অ. নি. ১.২০৯) সিক্খাযমেৱ অগ্গং কত্ৱা ঠপেসি. সোপি আযস্মা ভিক্খুসঙ্ঘমজ্ঝে তমেৱ সীহনাদং নদি –

‘‘সব্বমেতং অভিঞ্ঞায, ধম্মৰাজা পিতা মম;

সম্মুখা ভিক্খুসঙ্ঘস্স, এতদগ্গে ঠপেসি মং.

সিক্খাকামানহং অগ্গো, ধম্মৰাজেন থোমিতো;

সদ্ধাপব্বজিতানঞ্চ, সহাযো পৱৰো মম.

ধম্মৰাজা পিতা ময্হং, ধম্মাৰক্খো চ পেত্তিযো;

সাৰিপুত্তো উপজ্ঝাযো, সব্বং মে জিনসাসন’’ন্তি.

অথস্স ভগৱা যস্মা ন কেৱলং ৰূপমেৱ, ৱেদনাদযোপি এৱং দট্ঠব্বা, তস্মা ৰূপম্পি ৰাহুলাতিআদিমাহ. কো নজ্জাতি কো নু অজ্জ. থেৰস্স কিৰ এতদহোসি ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো ময্হং অত্তভাৱনিস্সিতং ছন্দৰাগং ঞত্ৱা ‘সমণেন নাম এৱৰূপো ৱিতক্কো ন ৱিতক্কিতব্বো’তি নেৱ পৰিযাযেন কথং কথেসি, গচ্ছ ভিক্খু ৰাহুলং ৱদেহি ‘মা পুন এৱৰূপং ৱিতক্কং ৱিতক্কেসী’তি ন দূতং পেসেসি. মং সম্মুক্খে ঠত্ৱাযেৱ পন সভণ্ডকং চোৰং চূড়ায গণ্হন্তো ৱিয সম্মুখা সুগতোৱাদং অদাসি. সুগতোৱাদো চ নাম অসঙ্খেয্যেহিপি কপ্পেহি দুল্লভো. এৱৰূপস্স বুদ্ধস্স সম্মুখা ওৱাদং লভিত্ৱা কো নু ৱিঞ্ঞূ পণ্ডিতজাতিকো অজ্জ গামং পিণ্ডায পৱিসিস্সতী’’তি. অথেস আযস্মা আহাৰকিচ্চং পহায যস্মিং নিসিন্নট্ঠানে ঠিতেন ওৱাদো লদ্ধো, ততোৱ পটিনিৱত্তেত্ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে নিসীদি. ভগৱাপি তং আযস্মন্তং নিৱত্তমানং দিস্ৱা ন এৱমাহ – ‘‘মা নিৱত্ত তাৱ, ৰাহুল, ভিক্খাচাৰকালো তে’’তি. কস্মা? এৱং কিৰস্স অহোসি – ‘‘অজ্জ তাৱ কাযগতাসতিঅমতভোজনং ভুঞ্জতূ’’তি.

অদ্দসা খো আযস্মা সাৰিপুত্তোতি ভগৱতি গতে পচ্ছা গচ্ছন্তো অদ্দস. এতস্স কিৰাযস্মতো এককস্স ৱিহৰতো অঞ্ঞং ৱত্তং, ভগৱতা সদ্ধিং ৱিহৰতো অঞ্ঞং. যদা হি দ্ৱে অগ্গসাৱকা একাকিনো ৱসন্তি, তদা পাতোৱ সেনাসনং সম্মজ্জিত্ৱা সৰীৰপটিজগ্গনং কত্ৱা সমাপত্তিং অপ্পেত্ৱা সন্নিসিন্না অত্তনো চিত্তৰুচিযা ভিক্খাচাৰং গচ্ছন্তি. ভগৱতা সদ্ধিং ৱিহৰন্তা পন থেৰা এৱং ন কৰোন্তি. তদা হি ভগৱা ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱাৰো পঠমং ভিক্খাচাৰং গচ্ছতি. তস্মিং গতে থেৰো অত্তনো সেনাসনা নিক্খমিত্ৱা – ‘‘বহূনং ৱসনট্ঠানে নাম সব্বেৱ পাসাদিকং কাতুং সক্কোন্তি ৱা, ন ৱা সক্কোন্তী’’তি তত্থ তত্থ গন্ত্ৱা অসম্মট্ঠং ঠানং সম্মজ্জতি. সচে কচৱৰো অছড্ডিতো হোতি, তং ছড্ডেতি. পানীযট্ঠপেতব্বট্ঠানম্হি পানীযকূটে অসতি পানীযঘটং ঠপেতি. গিলানানং সন্তিকং গন্ত্ৱা, ‘‘আৱুসো, তুম্হাকং কিং আহৰামি, কিং ৱো ইচ্ছিতব্ব’’ন্তি? পুচ্ছতি. অৱস্সিকদহৰানং সন্তিকং গন্ত্ৱা – ‘‘অভিৰমথ, আৱুসো, মা উক্কণ্ঠিত্থ, পটিপত্তিসাৰকং বুদ্ধসাসন’’ন্তি ওৱদতি. এৱং কত্ৱা সব্বপচ্ছা ভিক্খাচাৰং গচ্ছতি. যথা হি চক্কৱত্তি কুহিঞ্চি গন্তুকামো সেনায পৰিৱাৰিতো পঠমং নিক্খমতি, পৰিণাযকৰতনং সেনঙ্গানি সংৱিধায পচ্ছা নিক্খমতি, এৱং সদ্ধম্মচক্কৱত্তি ভগৱা ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱাৰো পঠমং নিক্খমতি, তস্স ভগৱতো পৰিণাযকৰতনভূতো ধম্মসেনাপতি ইমং কিচ্চং কত্ৱা সব্বপচ্ছা নিক্খমতি. সো এৱং নিক্খন্তো তস্মিং দিৱসে অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে নিসিন্নং ৰাহুলভদ্দং অদ্দস. তেন ৱুত্তং ‘‘পচ্ছা গচ্ছন্তো অদ্দসা’’তি.

অথ কস্মা আনাপানস্সতিযং নিযোজেসি? নিসজ্জানুচ্ছৱিকত্তা. থেৰো কিৰ ‘‘এতস্স ভগৱতা ৰূপকম্মট্ঠানং কথিত’’ন্তি অনাৱজ্জিত্ৱাৱ যেনাকাৰেন অযং অচলো অনোবদ্ধো হুত্ৱা নিসিন্নো, ইদমস্স এতিস্সা নিসজ্জায কম্মট্ঠানং অনুচ্ছৱিকন্তি চিন্তেত্ৱা এৱমাহ. তত্থ আনাপানস্সতিন্তি অস্সাসপস্সাসে পৰিগ্গহেত্ৱা তত্থ চতুক্কপঞ্চকজ্ঝানং নিব্বত্তেত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং গণ্হাহীতি দস্সেতি.

মহপ্ফলা হোতীতি কীৱমহপ্ফলা হোতি? ইধ ভিক্খু আনাপানস্সতিং অনুযুত্তো একাসনে নিসিন্নোৱ সব্বাসৱে খেপেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণাতি, তথা অসক্কোন্তো মৰণকালে সমসীসী হোতি, তথা অসক্কোন্তো দেৱলোকে নিব্বত্তিত্ৱা ধম্মকথিকদেৱপুত্তস্স ধম্মং সুত্ৱা অৰহত্তং পাপুণাতি, ততো ৱিৰদ্ধো অনুপ্পন্নে বুদ্ধুপ্পাদে পচ্চেকবোধিং সচ্ছিকৰোতি, তং অসচ্ছিকৰোন্তো বুদ্ধানং সম্মুখীভাৱে বাহিযত্থেৰাদযো ৱিয খিপ্পাভিঞ্ঞো হোতি, এৱং মহপ্ফলা. মহানিসংসাতি তস্সেৱ ৱেৱচনং. ৱুত্তম্পি চেতং –

‘‘আনাপানস্সতী যস্স, পৰিপুণ্ণা সুভাৱিতা;

অনুপুব্বং পৰিচিতা, যথা বুদ্ধেন দেসিতা;

সোমং লোকং পভাসেতি, অব্ভা মুত্তোৱ চন্দিমা’’তি. (থেৰগা. ৫৪৮; পটি. ম. ১.১.৬০) –

ইমং মহপ্ফলতং সম্পস্সমানো থেৰো সদ্ধিৱিহাৰিকং তত্থ নিযোজেতি.

ইতি ভগৱা ৰূপকম্মট্ঠানং, থেৰো আনাপানস্সতিন্তি উভোপি কম্মট্ঠানং আচিক্খিত্ৱা গতা, ৰাহুলভদ্দো ৱিহাৰেযেৱ ওহীনো. ভগৱা তস্স ওহীনভাৱং জানন্তোপি নেৱ অত্তনা খাদনীযং ভোজনীযং গহেত্ৱা অগমাসি, ন আনন্দত্থেৰস্স হত্থে পেসেসি, ন পসেনদিমহাৰাজঅনাথপিণ্ডিকাদীনং সঞ্ঞং অদাসি. সঞ্ঞামত্তকঞ্হি লভিত্ৱা তে কাজভত্তং অভিহৰেয্যুং. যথা চ ভগৱা, এৱং সাৰিপুত্তত্থেৰোপি ন কিঞ্চি অকাসি. ৰাহুলত্থেৰো নিৰাহাৰো ছিন্নভত্তো অহোসি. তস্স পনাযস্মতো – ‘‘ভগৱা মং ৱিহাৰে ওহীনং জানন্তোপি অত্তনা লদ্ধপিণ্ডপাতং নাপি সযং গহেত্ৱা আগতো, ন অঞ্ঞস্স হত্থে পহিণি, ন মনুস্সানং সঞ্ঞং অদাসি, উপজ্ঝাযোপি মে ওহীনভাৱং জানন্তো তথেৱ ন কিঞ্চি অকাসী’’তি চিত্তম্পি ন উপ্পন্নং, কুতো তপ্পচ্চযা ওমানং ৱা অতিমানং ৱা জনেস্সতি. ভগৱতা পন আচিক্খিতকম্মট্ঠানমেৱ পুৰেভত্তম্পি পচ্ছাভত্তম্পি – ‘‘ইতিপি ৰূপং অনিচ্চং, ইতিপি দুক্খং, ইতিপি অসুভং, ইতিপি অনত্তা’’তি অগ্গিং অভিমত্থেন্তো ৱিয নিৰন্তৰং মনসিকত্ৱা সাযন্হসমযে চিন্তেসি – ‘‘অহং উপজ্ঝাযেন আনাপানস্সতিং ভাৱেহীতি ৱুত্তো, তস্স ৱচনং ন কৰিস্সামি. আচৰিযুপজ্ঝাযানঞ্হি ৱচনং অকৰোন্তো দুব্বচো নাম হোতি. ‘দুব্বচো ৰাহুলো, উপজ্ঝাযস্সপি ৱচনং ন কৰোতী’তি চ গৰহুপ্পত্তিতো কক্খড়তৰা পীড়া নাম নত্থী’’তি ভাৱনাৱিধানং পুচ্ছিতুকামো ভগৱতো সন্তিকং অগমাসি. তং দস্সেতুং অথ খো আযস্মা ৰাহুলোতিআদি ৱুত্তং.

১১৪. তত্থ পটিসল্লানাতি একীভাৱতো. যংকিঞ্চি ৰাহুলাতি কস্মা? ভগৱা আনাপানস্সতিং পুট্ঠো ৰূপকম্মট্ঠানং কথেতীতি. ৰূপে ছন্দৰাগপ্পহানত্থং. এৱং কিৰস্স অহোসি – ‘‘ৰাহুলস্স অত্তভাৱং নিস্সায ছন্দৰাগো উপ্পন্নো, হেট্ঠা চস্স সঙ্খেপেন ৰূপকম্মট্ঠানং কথিতং. ইদানিস্সাপি দ্ৱিচত্তালীসায আকাৰেহি অত্তভাৱং ৱিৰাজেত্ৱা ৱিসঙ্খৰিত্ৱা তংনিস্সিতং ছন্দৰাগং অনুপ্পত্তিধম্মতং আপাদেস্সামী’’তি. অথ আকাসধাতুং কস্মা ৱিত্থাৰেসীতি? উপাদাৰূপদস্সনত্থং. হেট্ঠা হি চত্তাৰি মহাভূতানেৱ কথিতানি, ন উপাদাৰূপং. তস্মা ইমিনা মুখেন তং দস্সেতুং আকাসধাতুং ৱিত্থাৰেসি. অপিচ অজ্ঝত্তিকেন আকাসেন পৰিচ্ছিন্নৰূপম্পি পাকটং হোতি.

আকাসেন পৰিচ্ছিন্নং, ৰূপং যাতি ৱিভূততং;

তস্সেৱং আৱিভাৱত্থং, তং পকাসেসি নাযকো.

এত্থ পন পুৰিমাসু তাৱ চতূসু ধাতূসু যং ৱত্তব্বং, তং মহাহত্থিপদোপমে ৱুত্তমেৱ.

১১৮. আকাসধাতুযং আকাসগতন্তি আকাসভাৱং গতং. উপাদিন্নন্তিআদিন্নং গহিতং পৰামট্ঠং, সৰীৰট্ঠকন্তি অত্থো. কণ্ণচ্ছিদ্দন্তি মংসলোহিতাদীহি অসম্ফুট্ঠকণ্ণৱিৱৰং. নাসচ্ছিদ্দাদীসুপি এসেৱ নযো. যেন চাতি যেন ছিদ্দেন. অজ্ঝোহৰতীতি অন্তো পৱেসেতি, জিৱ্হাবন্ধনতো হি যাৱ উদৰপটলা মনুস্সানং ৱিদত্থিচতুৰঙ্গুলং ছিদ্দট্ঠানং হোতি. তং সন্ধাযেতং ৱুত্তং. যত্থ চাতি যস্মিং ওকাসে. সন্তিট্ঠতীতি পতিট্ঠাতি. মনুস্সানঞ্হি মহন্তং পটপৰিস্সাৱনমত্তঞ্চ উদৰপটলং নাম হোতি. তং সন্ধাযেতং ৱুত্তং. অধোভাগং নিক্খমতীতি যেন হেট্ঠা নিক্খমতি. দ্ৱত্তিংসহত্থমত্তং একৱীসতিযা ঠানেসু ৱঙ্কং অন্তং নাম হোতি. তং সন্ধাযেতং ৱুত্তং. যং ৱা পনঞ্ঞম্পীতি ইমিনা সুখুমসুখুমং চম্মমংসাদিঅন্তৰগতঞ্চেৱ লোমকূপভাৱেন চ ঠিতং আকাসং দস্সেতি. সেসমেত্থাপি পথৱীধাতুআদীসু ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং.

১১৯. ইদানিস্স তাদিভাৱলক্খণং আচিক্খন্তো পথৱীসমন্তিআদিমাহ. ইট্ঠানিট্ঠেসু হি অৰজ্জন্তো অদুস্সন্তো তাদী নাম হোতি. মনাপামনাপাতি এত্থ অট্ঠ লোভসহগতচিত্তসম্পযুত্তা মনাপা নাম, দ্ৱে দোমনস্সচিত্তসম্পযুত্তা অমনাপা নাম. চিত্তং ন পৰিযাদায ঠস্সন্তীতি এতে ফস্সা উপ্পজ্জিত্ৱা তৱ চিত্তং অন্তোমুট্ঠিগতং কৰোন্তো ৱিয পৰিযাদায গহেত্ৱা ঠাতুং ন সক্খিস্সন্তি ‘‘অহং সোভামি, ময্হং ৱণ্ণাযতনং পসন্ন’’ন্তি পুন অত্তভাৱং নিস্সায ছন্দৰাগো নুপ্পজ্জিস্সতি. গূথগতন্তিআদীসু গূথমেৱ গূথগতং. এৱং সব্বত্থ.

ন কত্থচি পতিট্ঠিতোতি পথৱীপব্বতৰুক্খাদীসু একস্মিম্পি ন পতিট্ঠিতো, যদি হি পথৱিযং পতিট্ঠিতো ভৱেয্য, পথৱিযা ভিজ্জমানায সহেৱ ভিজ্জেয্য, পব্বতে পতমানে সহেৱ পতেয্য, ৰুক্খে ছিজ্জমানে সহেৱ ছিজ্জেয্য.

১২০. মেত্তং ৰাহুলাতি কস্মা আৰভি? তাদিভাৱস্স কাৰণদস্সনত্থং. হেট্ঠা হি তাদিভাৱলক্খণং দস্সিতং, ন চ সক্কা অহং তাদী হোমীতি অকাৰণা ভৱিতুং, নপি ‘‘অহং উচ্চাকুলপ্পসুতো বহুস্সুতো লাভী, মং ৰাজৰাজমহামত্তাদযো ভজন্তি, অহং তাদী হোমী’’তি ইমেহি কাৰণেহি কোচি তাদী নাম হোতি, মেত্তাদিভাৱনায পন হোতীতি তাদিভাৱস্স কাৰণদস্সনত্থং ইমং দেসনং আৰভি.

তত্থ ভাৱযতোতি উপচাৰং ৱা অপ্পনং ৱা পাপেন্তস্স. যো ব্যাপাদোতি যো সত্তে কোপো, সো পহীযিস্সতি. ৱিহেসাতি পাণিআদীহি সত্তানং ৱিহিংসনং. অৰতীতি পন্তসেনাসনেসু চেৱ অধিকুসলধম্মেসু চ উক্কণ্ঠিততা. পটিঘোতি যত্থ কত্থচি সত্তেসু সঙ্খাৰেসু চ পটিহঞ্ঞনকিলেসো. অসুভন্তি উদ্ধুমাতকাদীসু উপচাৰপ্পনং. উদ্ধুমাতকাদীসু অসুভভাৱনা চ নামেসা ৱিত্থাৰতো ৱিসুদ্ধিমগ্গে কথিতাৱ. ৰাগোতি পঞ্চকামগুণিকৰাগো. অনিচ্চসঞ্ঞন্তি অনিচ্চানুপস্সনায সহজাতসঞ্ঞং. ৱিপস্সনা এৱ ৱা এসা অসঞ্ঞাপি সঞ্ঞাসীসেন সঞ্ঞাতি ৱুত্তা. অস্মিমানোতি ৰূপাদীসু অস্মীতি মানো.

১২১. ইদানি থেৰেন পুচ্ছিতং পঞ্হং ৱিত্থাৰেন্তো আনাপানস্সতিন্তিআদিমাহ. তত্থ ইদং কম্মট্ঠানঞ্চ কম্মট্ঠানভাৱনা চ পাড়িঅত্থো চ সদ্ধিং আনিসংসকথায সব্বো সব্বাকাৰেন ৱিসুদ্ধিমগ্গে অনুস্সতিনিদ্দেসে ৱিত্থাৰিতোযেৱ. ইমং দেসনং ভগৱা নেয্যপুগ্গলৱসেনেৱ পৰিনিট্ঠাপেসীতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

মাহাৰাহুলোৱাদসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.