৫. জীৱকসুত্তৱণ্ণনা

৫১. এৱং মে সুতন্তি জীৱকসুত্তং. তত্থ জীৱকস্স কোমাৰভচ্চস্স অম্বৱনেতি এত্থ জীৱতীতি জীৱকো. কুমাৰেন ভতোতি কোমাৰভচ্চো. যথাহ ‘‘কিং এতং ভণে কাকেহি সম্পৰিকিণ্ণন্তি? দাৰকো দেৱাতি. জীৱতি ভণেতি? জীৱতি দেৱাতি. তেন হি ভণে তং দাৰকং অম্হাকং অন্তেপুৰং নেত্ৱা ধাতীনং দেথ পোসেতুন্তি. তস্স জীৱতীতি জীৱকোতি নামং অকংসু, কুমাৰেন পোসাপিতোতি কোমাৰভচ্চোতি নামং অকংসূ’’তি (মহাৱ. ৩২৮). অযমেত্থ সঙ্খেপো. ৱিত্থাৰেন পন জীৱকৱত্থু খন্ধকে আগতমেৱ. ৱিনিচ্ছযকথাপিস্স সমন্তপাসাদিকায ৱিনযট্ঠকথায ৱুত্তা.

অযং পন জীৱকো একস্মিং সমযে ভগৱতো দোসাভিসন্নং কাযং ৱিৰেচেত্ৱা সীৱেয্যকং দুস্সযুগং দত্ৱা ৱত্থানুমোদনপৰিযোসানে সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠায চিন্তেসি – ‘‘মযা দিৱসস্স দ্ৱত্তিক্খত্তুং বুদ্ধুপট্ঠানং গন্তব্বং, ইদঞ্চ ৱেড়ুৱনং অতিদূৰে, ময্হং উয্যানং অম্বৱনং আসন্নতৰং, যংনূনাহমেত্থ ভগৱতো ৱিহাৰং কাৰেয্য’’ন্তি. সো তস্মিং অম্বৱনে ৰত্তিট্ঠানদিৱাট্ঠানলেণকুটিমণ্ডপাদীনি সম্পাদেত্ৱা ভগৱতো অনুচ্ছৱিকং গন্ধকুটিং কাৰেত্ৱা অম্বৱনং অট্ঠাৰসহত্থুব্বেধেন তম্বপট্টৱণ্ণেন পাকাৰেন পৰিক্খিপাপেত্ৱা বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং চীৱৰভত্তেন সন্তপ্পেত্ৱা দক্খিণোদকং পাতেত্ৱা ৱিহাৰং নিয্যাতেসি. তং সন্ধায ৱুত্তং – ‘‘জীৱকস্স কোমাৰভচ্চস্স অম্বৱনে’’তি.

আৰভন্তীতি ঘাতেন্তি. উদ্দিস্সকতন্তি উদ্দিসিত্ৱা কতং. পটিচ্চকম্মন্তি অত্তানং পটিচ্চ কতং. অথ ৱা পটিচ্চকম্মন্তি নিমিত্তকম্মস্সেতং অধিৱচনং, তং পটিচ্চ কম্মমেত্থ অত্থীতি মংসং ‘‘পটিচ্চকম্ম’’ন্তি ৱুত্তং হোতি যো এৱৰূপং মংসং পৰিভুঞ্জতি, সোপি তস্স কম্মস্স দাযাদো হোতি, ৱধকস্স ৱিয তস্সাপি পাণঘাতকম্মং হোতীতি তেসং লদ্ধি. ধম্মস্স চানুধম্মং ব্যাকৰোন্তীতি ভগৱতা ৱুত্তকাৰণস্স অনুকাৰণং কথেন্তি. এত্থ চ কাৰণং নাম তিকোটিপৰিসুদ্ধমচ্ছমংসপৰিভোগো, অনুকাৰণং নাম মহাজনস্স তথা ব্যাকৰণং. যস্মা পন ভগৱা উদ্দিস্সকতং ন পৰিভুঞ্জতি, তস্মা নেৱ তং কাৰণং হোতি, ন তিত্থিযানং তথা ব্যাকৰণং অনুকাৰণং. সহধম্মিকো ৱাদানুৱাদোতি পৰেহি ৱুত্তকাৰণেন সকাৰণো হুত্ৱা তুম্হাকং ৱাদো ৱা অনুৱাদো ৱা ৱিঞ্ঞূহি গৰহিতব্বকাৰণং কোচি অপ্পমত্তকোপি কিং ন আগচ্ছতি. ইদং ৱুত্তং হোতি – ‘‘কিং সব্বাকাৰেনপি তুম্হাকং ৱাদে গাৰয্হং কাৰণং নত্থী’’তি. অব্ভাচিক্খন্তীতি অভিভৱিত্ৱা আচিক্খন্তি.

৫২. ঠানেহীতি কাৰণেহি. দিট্ঠাদীসু দিট্ঠং নাম ভিক্খূনং অত্থায মিগমচ্ছে ৱধিত্ৱা গয্হমানং দিট্ঠং. সুতং নাম ভিক্খূনং অত্থায মিগমচ্ছে ৱধিত্ৱা গহিতন্তি সুতং. পৰিসঙ্কিতং নাম দিট্ঠপৰিসঙ্কিতং সুতপৰিসঙ্কিতং তদুভযৱিমুত্তপৰিসঙ্কিতন্তি তিৱিধং হোতি.

তত্ৰাযং সব্বসঙ্গাহকৱিনিচ্ছযো – ইধ ভিক্খূ পস্সন্তি মনুস্সে জালৱাগুৰাদিহত্থে গামতো ৱা নিক্খমন্তে অৰঞ্ঞে ৱা ৱিচৰন্তে. দুতিযদিৱসে চ নেসং তং গামং পিণ্ডায পৱিট্ঠানং সমচ্ছমংসং পিণ্ডপাতং অভিহৰন্তি. তে তেন দিট্ঠেন পৰিসঙ্কন্তি ‘‘ভিক্খূনং নু খো অত্থায কত’’ন্তি, ইদং দিট্ঠপৰিসঙ্কিতং নাম, এতং গহেতুং ন ৱট্টতি. যং এৱং অপৰিসঙ্কিতং, তং ৱট্টতি. সচে পন তে মনুস্সা ‘‘কস্মা, ভন্তে, ন গণ্হথা’’তি পুচ্ছিত্ৱা তমত্থং সুত্ৱা ‘‘নযিদং, ভন্তে, ভিক্খূনং অত্থায কতং, অম্হেহি অত্তনো অত্থায ৱা ৰাজযুত্তাদীনং অত্থায ৱা কত’’ন্তি ৱদন্তি, কপ্পতি.

ন হেৱ খো ভিক্খূ পস্সন্তি, অপিচ সুণন্তি ‘‘মনুস্সা কিৰ জালৱাগুৰাদিহত্থা গামতো ৱা নিক্খমন্তি অৰঞ্ঞে ৱা ৱিচৰন্তী’’তি. দুতিযদিৱসে চ নেসং তং গামং পিণ্ডায পৱিট্ঠানং সমচ্ছমংসং পিণ্ডপাতং অভিহৰন্তি. তে তেন সুতেন পৰিসঙ্কন্তি ‘‘ভিক্খূনং নু খো অত্থায কত’’ন্তি, ইদং সুতপৰিসঙ্কিতং নাম, এতং গহেতুং ন ৱট্টতি. যং এৱং অপৰিসঙ্কিতং, তং ৱট্টতি. সচে পন তে মনুস্সা ‘‘কস্মা, ভন্তে, ন গণ্হথা’’তি পুচ্ছিত্ৱা তমত্থং সুত্ৱা ‘‘নযিদং, ভন্তে, ভিক্খূনং অত্থায কতং, অম্হেহি অত্তনো অত্থায ৱা ৰাজযুত্তাদীনং অত্থায ৱা কত’’ন্তি ৱদন্তি, কপ্পতি.

ন হেৱ খো পন পস্সন্তি ন সুণন্তি, অপিচ তেসং গামং পিণ্ডায পৱিট্ঠানং পত্তং গহেত্ৱা সমচ্ছমংসং পিণ্ডপাতং অভিসঙ্খৰিত্ৱা অভিহৰন্তি. তে পৰিসঙ্কন্তি ‘‘ভিক্খূনং নু খো অত্থায কত’’ন্তি, ইদং তদুভযৱিমুত্তপৰিসঙ্কিতং নাম. এতম্পি গহেতুং ন ৱট্টতি. যং এৱং অপৰিসঙ্কিতং, তং ৱট্টতি. সচে পন তে মনুস্সা ‘‘কস্মা, ভন্তে, ন গণ্হথা’’তি পুচ্ছিত্ৱা তমত্থং সুত্ৱা ‘‘নযিদং, ভন্তে, ভিক্খূনং অত্থায কতং, অম্হেহি অত্তনো অত্থায ৱা ৰাজযুত্তাদীনং অত্থায ৱা কতং, পৱত্তমংসং ৱা কতং, কপ্পিযমেৱ লভিত্ৱা ভিক্খূনং অত্থায সম্পাদিত’’ন্তি ৱদন্তি, কপ্পতি.

মতানং পেতকিচ্চত্থায মঙ্গলাদীনং ৱা অত্থায কতেপি এসেৱ নযো. যং যঞ্হি ভিক্খূনংযেৱ অত্থায অকতং, যত্থ চ নিব্বেমতিকা হোন্তি, তং সব্বং কপ্পতি. সচে পন একস্মিং ৱিহাৰে ভিক্খূ উদ্দিস্স কতং হোতি, তে চ অত্তনো অত্থায কতভাৱং ন জানন্তি, অঞ্ঞে জানন্তি. যে জানন্তি, তেসং ন ৱট্টতি, ইতৰেসং ৱট্টতি. অঞ্ঞে ন জানন্তি, তেযেৱ জানন্তি, তেসংযেৱ ন ৱট্টতি, অঞ্ঞেসং ৱট্টতি. তেপি ‘‘অম্হাকং অত্থায কতং’’তি জানন্তি অঞ্ঞেপি ‘‘এতেসং অত্থায কত’’ন্তি জানন্তি, সব্বেসম্পি তং ন ৱট্টতি. সব্বে ন জানন্তি, সব্বেসং ৱট্টতি. পঞ্চসু হি সহধম্মিকেসু যস্স কস্সচি ৱা অত্থায উদ্দিস্স কতং সব্বেসং ন কপ্পতি.

সচে পন কোচি একং ভিক্খুং উদ্দিস্স পাণং ৱধিত্ৱা তস্স পত্তং পূৰেত্ৱা দেতি, সো চে অত্তনো অত্থায কতভাৱং জানংযেৱ গহেত্ৱা অঞ্ঞস্স ভিক্খুনো দেতি, সো তস্স সদ্ধায পৰিভুঞ্জতি. কস্সাপত্তীতি? দ্ৱিন্নম্পি অনাপত্তি. যঞ্হি উদ্দিস্স কতং, তস্স অভুত্ততায অনাপত্তি, ইতৰস্স অজাননতায. কপ্পিযমংসস্স হি পটিগ্গহণে আপত্তি নত্থি. উদ্দিস্সকতঞ্চ অজানিত্ৱা ভুত্তস্স পচ্ছা ঞত্ৱা আপত্তিদেসনাকিচ্চং নাম নত্থি. অকপ্পিযমংসং পন অজানিত্ৱা ভুত্তেন পচ্ছা ঞত্ৱাপি আপত্তি দেসেতব্বা. উদ্দিস্সকতঞ্হি ঞত্ৱা ভুঞ্জতোৱ আপত্তি, অকপ্পিযমংসং অজানিত্ৱা ভুত্তস্সাপি আপত্তিযেৱ. তস্মা আপত্তিভীৰুকেন ৰূপং সল্লক্খেন্তেনাপি পুচ্ছিত্ৱাৱ মংসং পটিগ্গহেতব্বং, পৰিভোগকালে পুচ্ছিত্ৱা পৰিভুঞ্জিস্সামীতি ৱা গহেত্ৱা পুচ্ছিত্ৱাৱ পৰিভুঞ্জিতব্বং. কস্মা? দুৱিঞ্ঞেয্যত্তা. অচ্ছমংসঞ্হি সূকৰমংসসদিসং হোতি, দীপিমংসাদীনি চ মিগমংসসদিসানি, তস্মা পুচ্ছিত্ৱা গহণমেৱ ৱট্টতীতি ৱদন্তি.

অদিট্ঠন্তি ভিক্খূনং অত্থায ৱধিত্ৱা গয্হমানং অদিট্ঠং. অসুতন্তি ভিক্খূনং অত্থায ৱধিত্ৱা গহিতন্তি অসুতং. অপৰিসঙ্কিতন্তি দিট্ঠপৰিসঙ্কিতাদিৱসেন অপৰিসঙ্কিতং. পৰিভোগন্তি ৱদামীতি ইমেহি তীহি কাৰণেহি পৰিসুদ্ধং তিকোটিপৰিসুদ্ধং নাম হোতি, তস্স পৰিভোগো অৰঞ্ঞে জাতসূপেয্যসাকপৰিভোগসদিসো হোতি, তথাৰূপং পৰিভুঞ্জন্তস্স মেত্তাৱিহাৰিস্স ভিক্খুনো দোসো ৱা ৱজ্জং ৱা নত্থি, তস্মা তং পৰিভুঞ্জিতব্বন্তি ৱদামীতি অত্থো.

৫৩. ইদানি তাদিসস্স পৰিভোগে মেত্তাৱিহাৰিনোপি অনৱজ্জতং দস্সেতুং ইধ, জীৱক, ভিক্খূতিআদিমাহ. তত্থ কিঞ্চাপি অনিযমেত্ৱা ভিক্খূতি ৱুত্তং, অথ খো অত্তানমেৱ সন্ধায এতং ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং. ভগৱতা হি মহাৱচ্ছগোত্তসুত্তে, চঙ্কীসুত্তে, ইমস্মিং সুত্তেতি তীসু ঠানেসু অত্তানংযেৱ সন্ধায দেসনা কতা. পণীতেন পিণ্ডপাতেনাতি হেট্ঠা অনঙ্গণসুত্তে যো কোচি মহগ্ঘো পিণ্ডপাতো পণীতপিণ্ডপাতোতি অধিপ্পেতো, ইধ পন মংসূপসেচনোৱ অধিপ্পেতো. অগথিতোতি তণ্হায অগথিতো. অমুচ্ছিতোতি তণ্হামুচ্ছনায অমুচ্ছিতো. অনজ্ঝোপন্নোতি ন অধিওপন্নো, সব্বং আলুম্পিত্ৱা একপ্পহাৰেনেৱ গিলিতুকামো কাকো ৱিয ন হোতীতি অত্থো. আদীনৱদস্সাৱীতি একৰত্তিৱাসেন উদৰপটলং পৱিসিত্ৱা নৱহি ৱণমুখেহি নিক্খমিস্সতীতিআদিনা নযেন আদীনৱং পস্সন্তো. নিস্সৰণপঞ্ঞো পৰিভুঞ্জতীতি ইদমত্থমাহাৰপৰিভোগোতি পঞ্ঞায পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা পৰিভুঞ্জতি. অত্তব্যাবাধায ৱা চেতেতীতি অত্তদুক্খায ৱা চিতেতি. সুতমেতন্তি সুতং মযা এতং পুব্বে, এতং ময্হং সৱনমত্তমেৱাতি দস্সেতি. সচে খো তে, জীৱক, ইদং সন্ধায ভাসিতন্তি, জীৱক, মহাব্ৰহ্মুনা ৱিক্খম্ভনপ্পহানেন ব্যাপাদাদযো পহীনা, তেন সো মেত্তাৱিহাৰী ময্হং সমুচ্ছেদপ্পহানেন, সচে তে ইদং সন্ধায ভাসিতং, এৱং সন্তে তৱ ইদং ৱচনং অনুজানামীতি অত্থো. সো সম্পটিচ্ছি.

৫৪. অথস্স ভগৱা সেসব্ৰহ্মৱিহাৰৱসেনাপি উত্তৰি দেসনং ৱড্ঢেন্তো ‘‘ইধ, জীৱক, ভিক্খূ’’তিআদিমাহ. তং উত্তানত্থমেৱ.

৫৫. যো খো জীৱকাতি অযং পাটিএক্কো অনুসন্ধি. ইমস্মিঞ্হি ঠানে ভগৱা দ্ৱাৰং থকেতি, সত্তানুদ্দযং দস্সেতি. সচে হি কস্সচি এৱমস্স ‘‘একং ৰসপিণ্ডপাতং দত্ৱা কপ্পসতসহস্সং সগ্গসম্পত্তিং পটিলভন্তি, যংকিঞ্চি কত্ৱা পৰং মাৰেত্ৱাপি ৰসপিণ্ডপাতোৱ দাতব্বো’’তি, তং পটিসেধেন্তো ‘‘যো খো, জীৱক, তথাগতং ৱা’’তিআদিমাহ.

তত্থ ইমিনা পঠমেন ঠানেনাতি ইমিনা আণত্তিমত্তেনেৱ তাৱ পঠমেন কাৰণেন. গলপ্পৱেধকেনাতি যোত্তেন গলে বন্ধিত্ৱা কড্ঢিতো গলেন পৱেধেন্তেন. আৰভিযমানোতি মাৰিযমানো. অকপ্পিযেন আসাদেতীতি অচ্ছমংসং সূকৰমংসন্তি, দীপিমংসং ৱা মিগমংসন্তি খাদাপেত্ৱা – ‘‘ত্ৱং কিং সমণো নাম, অকপ্পিযমংসং তে খাদিত’’ন্তি ঘট্টেতি. যে পন দুব্ভিক্খাদীসু ৱা ব্যাধিনিগ্গহণত্থং ৱা ‘‘অচ্ছমংসং নাম সূকৰমংসসদিসং, দীপিমংসং মিগমংসসদিস’’ন্তি জানন্তা ‘‘সূকৰমংসং ইদং, মিগমংসং ইদ’’ন্তি ৱত্ৱা হিতজ্ঝাসযেন খাদাপেন্তি, ন তে সন্ধাযেতং ৱুত্তং. তেসঞ্হি বহুপুঞ্ঞমেৱ হোতি. এসাহং, ভন্তে, ভগৱন্তং সৰণং গচ্ছামি ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চাতি অযং আগতফলো ৱিঞ্ঞাতসাসনো দিট্ঠসচ্চো অৰিযসাৱকো. ইমং পন ধম্মদেসনং ওগাহন্তো পসাদং উপ্পাদেত্ৱা ধম্মকথায থুতিং কৰোন্তো এৱমাহ. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

জীৱকসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.