১০. অপণ্ণকসুত্তৱণ্ণনা
৯২. এৱং মে সুতন্তি অপণ্ণকসুত্তং. তত্থ চাৰিকন্তি অতুৰিতচাৰিকং.
৯৩. অত্থি পন ৱো গহপতযোতি কস্মা আহ? সো কিৰ গামো অটৱিদ্ৱাৰে নিৱিট্ঠো. নানাৱিধা সমণব্ৰাহ্মণা দিৱসং মগ্গং গন্ত্ৱা সাযং তং গামং ৱাসত্থায উপেন্তি, তেসং তে মনুস্সা মঞ্চপীঠানি পত্থৰিত্ৱা পাদে ধোৱিত্ৱা পাদে মক্খেত্ৱা কপ্পিযপানকানি দত্ৱা পুনদিৱসে নিমন্তেত্ৱা দানং দেন্তি. তে পসন্নচিত্তা তেহি সদ্ধিং সম্মন্তযমানা এৱং ৱদন্তি ‘‘অত্থি পন ৱো গহপতযো কিঞ্চি দস্সনং গহিত’’ন্তি? নত্থি, ভন্তেতি. ‘‘গহপতযো ৱিনা দস্সনেন লোকো ন নিয্যাতি, একং দস্সনং ৰুচ্চিত্ৱা খমাপেত্ৱা গহেতুং ৱট্টতি, ‘সস্সতো লোকো’তি দস্সনং গণ্হথা’’তি ৱত্ৱা পক্কন্তা. অপৰদিৱসে অঞ্ঞে আগতা. তেপি তথেৱ পুচ্ছিংসু. তে তেসং ‘‘আম, ভন্তে, পুৰিমেসু দিৱসেসু তুম্হাদিসা সমণব্ৰাহ্মণা আগন্ত্ৱা ‘সস্সতো লোকো’তি অম্হে ইদং দস্সনং গাহাপেত্ৱা গতা’’তি আৰোচেসুং. ‘‘তে বালা কিং জানন্তি? ‘উচ্ছিজ্জতি অযং লোকো’তি উচ্ছেদদস্সনং গণ্হথা’’তি এৱং তেপি উচ্ছেদদস্সনং গণ্হাপেত্ৱা পক্কন্তা. এতেনুপাযেন অঞ্ঞে একচ্চসস্সতং, অঞ্ঞে অন্তানন্তং, অঞ্ঞে অমৰাৱিক্খেপন্তি এৱং দ্ৱাসট্ঠি দিট্ঠিযো উগ্গণ্হাপেসুং. তে পন একদিট্ঠিযম্পি পতিট্ঠাতুং নাসক্খিংসু. সব্বপচ্ছা ভগৱা অগমাসি. সো তেসং হিতত্থায পুচ্ছন্তো ‘‘অত্থি পন ৱো গহপতযো’’তিআদিমাহ. তত্থ আকাৰৱতীতি কাৰণৱতী সহেতুকা. অপণ্ণকোতি অৱিৰদ্ধো অদ্ৱেজ্ঝগামী একংসগাহিকো.
৯৪. নত্থি দিন্নন্তিআদি দসৱত্থুকা মিচ্ছাদিট্ঠি হেট্ঠা সালেয্যকসুত্তে ৱিত্থাৰিতা. তথা তব্বিপচ্চনীকভূতা সম্মাদিট্ঠি.
৯৫. নেক্খম্মে আনিসংসন্তি যো নেসং অকুসলতো নিক্খন্তভাৱে আনিসংসো, যো চ ৱোদানপক্খো ৱিসুদ্ধিপক্খো, তং ন পস্সন্তীতি অত্থো. অসদ্ধম্মসঞ্ঞত্তীতি অভূতধম্মসঞ্ঞাপনা. অত্তানুক্কংসেতীতি ঠপেত্ৱা মং কো অঞ্ঞো অত্তনো দস্সনং পৰে গণ্হাপেতুং সক্কোতীতি অত্তানং উক্খিপতি. পৰং ৱম্ভেতীতি এত্তকেসু জনেসু একোপি অত্তনো দস্সনং পৰে গণ্হাপেতুং ন সক্কোতীতি এৱং পৰং হেট্ঠা খিপতি. পুব্বেৱ খো পনাতি পুব্বে মিচ্ছাদস্সনং গণ্হন্তস্সেৱ সুসীল্যং পহীনং হোতি, দুস্সীলভাৱো পচ্চুপট্ঠিতো. এৱমস্সিমেতি এৱং অস্স ইমে মিচ্ছাদিট্ঠিআদযো সত্ত. অপৰাপৰং উপ্পজ্জনৱসেন পন তেযেৱ মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযা অনেকে পাপকা অকুসলা ধম্মা উপ্পজ্জন্তি নাম.
তত্ৰাতি তাসু তেসং সমণব্ৰাহ্মণানং লদ্ধীসু. কলিগ্গহোতি পৰাজযগ্গাহো. দুস্সমত্তো সমাদিন্নোতি দুগ্গহিতো দুপ্পৰামট্ঠো. একংসং ফৰিত্ৱা তিট্ঠতীতি একন্তং এককোট্ঠাসং সকৱাদমেৱ ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা তিট্ঠতি, ‘‘সচে খো নত্থি পৰো লোকো’’তি এৱং সন্তেযেৱ সোত্থিভাৱাৱহো হোতি. ৰিঞ্চতীতি ৱজ্জেতি.
৯৬. সদ্ধম্মসঞ্ঞত্তীতি ভূতধম্মসঞ্ঞাপনা.
কটগ্গহোতি জযগ্গাহো. সুসমত্তো সমাদিন্নোতি সুগ্গহিতো সুপৰামট্ঠো. উভযংসং ফৰিত্ৱা তিট্ঠতীতি উভযন্তং উভযকোট্ঠাসং সকৱাদং পৰৱাদঞ্চ ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা তিট্ঠতি ‘‘সচে খো অত্থি পৰো লোকো’’তি এৱং সন্তেপি ‘‘সচে খো নত্থি পৰো লোকো’’তি এৱং সন্তেপি সোত্থিভাৱাৱহো হোতি. পৰতোপি একংসউভযংসেসু ইমিনাৱ নযেন অত্থো ৱেদিতব্বো.
৯৭. কৰোতোতি সহত্থা কৰোন্তস্স. কাৰযতোতি আণত্তিযা কাৰেন্তস্স. ছিন্দতোতি পৰেসং হত্থাদীনি ছিন্দন্তস্স. পচতোতি দণ্ডেন পীড়েন্তস্স ৱা তজ্জেন্তস্স ৱা. সোচযতোতি পৰস্স ভণ্ডহৰণাদীহি সোকং সযং কৰোন্তস্সপি পৰেহি কাৰেন্তস্সপি. কিলমতোতি আহাৰূপচ্ছেদ-বন্ধনাগাৰপ্পৱেসনাদীহি সযং কিলমন্তস্সাপি পৰেহি কিলমাপেন্তস্সাপি. ফন্দতো ফন্দাপযতোতি পৰং ফন্দন্তং ফন্দনকালে সযম্পি ফন্দতো পৰম্পি ফন্দাপযতো. পাণমতিপাতযতোতি পাণং হনন্তস্সপি হনাপেন্তস্সপি. এৱং সব্বত্থ কৰণকাৰাপনৱসেনেৱ অত্থো ৱেদিতব্বো.
সন্ধিন্তি ঘৰসন্ধিং. নিল্লোপন্তি মহাৱিলোপং. একাগাৰিকন্তি একমেৱ ঘৰং পৰিৱাৰেত্ৱা ৱিলুম্পনং. পৰিপন্থে তিট্ঠতোতি আগতাগতানং অচ্ছিন্দনত্থং মগ্গে তিট্ঠতো. কৰোতো ন কৰীযতি পাপন্তি যংকিঞ্চি পাপং কৰোমীতি সঞ্ঞায কৰোতোপি পাপং ন কৰীযতি, নত্থি পাপং. সত্তা পন কৰোমাতি এৱংসঞ্ঞিনো হোন্তীতি অত্থো. খুৰপৰিযন্তেনাতি খুৰনেমিনা, খুৰধাৰসদিসপৰিযন্তেন ৱা. একং মংসখলন্তি একং মংসৰাসিং. পুঞ্জন্তি তস্সেৱ ৱেৱচনং. ততোনিদানন্তি একমংসখলকৰণনিদানং. দক্খিণতীৰে মনুস্সা কক্খড়া দাৰুণা, তে সন্ধায হনন্তোতিআদি ৱুত্তং. উত্তৰতীৰে সদ্ধা হোন্তি পসন্না বুদ্ধমামকা ধম্মমামকা সঙ্ঘমামকা, তে সন্ধায দদন্তোতিআদি ৱুত্তং.
তত্থ যজন্তোতি মহাযাগং কৰোন্তো. দমেনাতি ইন্দ্ৰিযদমেন উপোসথকম্মেন. সংযমেনাতি সীলসংযমেন. সচ্চৱজ্জেনাতি সচ্চৱচনেন. আগমোতি আগমনং, পৱত্তীতি অত্থো. সব্বথাপি পাপপুঞ্ঞানং কিৰিযমেৱ পটিক্খিপন্তি. সুক্কপক্খোপি ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বো. সেসমেত্থ পুৰিমৱাৰে ৱুত্তসদিসমেৱ.
১০০. নত্থি হেতু নত্থি পচ্চযোতি এত্থ পচ্চযো হেতুৱেৱচনং. উভযেনাপি ৱিজ্জমানকমেৱ কাযদুচ্চৰিতাদিসংকিলেসপচ্চযং কাযসুচৰিতাদিৱিসুদ্ধিপচ্চযং পটিক্খিপন্তি. নত্থি বলং, নত্থি ৱীৰিযং, নত্থি পুৰিসথামো, নত্থি পুৰিসপৰক্কমোতি সত্তানং সংকিলেসিতুং ৱা ৱিসুজ্ঝিতুং ৱা বলং ৱা ৱীৰিযং ৱা পুৰিসেন কাতব্বো নাম পুৰিসথামো ৱা পুৰিসপৰক্কমো ৱা নত্থি.
সব্বে সত্তাতি ওট্ঠগোণগদ্ৰভাদযো অনৱসেসে নিদস্সেন্তি. সব্বে পাণাতি একিন্দ্ৰিযো পাণো দ্ৱিন্দ্ৰিযো পাণোতি আদিৱসেন ৱদন্তি. সব্বে ভূতাতি অণ্ডকোসৱত্থিকোসেসু ভূতে সন্ধায ৱদন্তি. সব্বে জীৱাতি সালিযৱগোধুমাদযো সন্ধায ৱদন্তি. তেসু হেতে ৱিৰুহনভাৱেন জীৱসঞ্ঞিনো. অৱসা অবলা অৱীৰিযাতি তেসং অত্তনো ৱসো ৱা বলং ৱা ৱীৰিযং ৱা নত্থি. নিযতিসঙ্গতিভাৱপৰিণতাতি এত্থ নিযতীতি নিযততা. সঙ্গতীতি ছন্নং অভিজাতীনং তত্থ তত্থ গমনং. ভাৱোতি সভাৱোযেৱ. এৱং নিযতিযা চ সঙ্গতিযা চ ভাৱেন চ পৰিণতা নানপ্পকাৰতং পত্তা. যেন হি যথা ভৱিতব্বং, সো তথেৱ ভৱতি. যেন নো ভৱিতব্বং, সো ন ভৱতীতি দস্সেন্তি. ছস্ৱেৱাভিজাতীসূতি ছসু এৱ অভিজাতীসু ঠত্ৱা সুখঞ্চ দুক্খঞ্চ পটিসংৱেদেন্তি, অঞ্ঞা সুখদুক্খভূমি নত্থীতি দস্সেন্তি.
তত্থ ছ অভিজাতিযো নাম কণ্হাভিজাতি নীলাভিজাতি লোহিতাভিজাতি হলিদ্দাভিজাতি সুক্কাভিজাতি পৰমসুক্কাভিজাতীতি. তত্থ সাকুণিকো সূকৰিকো লুদ্দো মচ্ছঘাতকো চোৰো চোৰঘাতকো, যে ৱা পনঞ্ঞেপি কেচি কুৰূৰকম্মন্তা, অযং কণ্হাভিজাতি নাম. ভিক্খূ নীলাভিজাতীতি ৱদন্তি. তে কিৰ চতূসু পচ্চযেসু কণ্টকে পক্খিপিত্ৱা খাদন্তি. ‘‘ভিক্খূ চ কণ্টকৱুত্তিনো’’তি অযঞ্হি নেসং পাড়িযেৱ. অথ ৱা কণ্টকৱুত্তিকা এৱং নাম একে পব্বজিতাতি ৱদন্তি. ‘‘সমণকণ্টকৱুত্তিকা’’তিপি হি নেসং পাড়ি. লোহিতাভিজাতি নাম নিগণ্ঠা একসাটকাতি ৱদন্তি. ইমে কিৰ পুৰিমেহি দ্ৱীহি পণ্ডৰতৰা. গিহী অচেলকসাৱকা হলিদ্দাভিজাতীতি ৱদন্তি. ইতি অত্তনো পচ্চযদাযকে নিগণ্ঠেহিপি জেট্ঠকতৰে কৰোন্তি. নন্দো, ৱচ্ছো, সঙ্কিচ্চো, অযং সুক্কাভিজাতীতি ৱদন্তি. তে কিৰ পুৰিমেহি চতূহি পণ্ডৰতৰা. আজীৱকে পন পৰমসুক্কাভিজাতীতি ৱদন্তি. তে কিৰ সব্বেহি পণ্ডৰতৰা.
তত্থ সব্বে সত্তা পঠমং সাকুণিকাদযোৱ হোন্তি, ততো ৱিসুজ্ঝমানা সক্যসমণা হোন্তি, ততো ৱিসুজ্ঝমানা নিগণ্ঠা, ততো আজীৱকসাৱকা, ততো নন্দাদযো, ততো আজীৱকাতি অযমেতেসং লদ্ধি. সুক্কপক্খো ৱুত্তপচ্চনীকেন ৱেদিতব্বো. সেসমিধাপি পুৰিমৱাৰে ৱুত্তসদিসমেৱ.
ইমাসু পন তীসু দিট্ঠীসু নত্থিকদিট্ঠি ৱিপাকং পটিবাহতি, অকিৰিযদিট্ঠি কম্মং পটিবাহতি, অহেতুকদিট্ঠি উভযম্পি পটিবাহতি. তত্থ কম্মং পটিবাহন্তেনাপি ৱিপাকো পটিবাহিতো হোতি, ৱিপাকং পটিবাহন্তেনাপি কম্মং পটিবাহিতং. ইতি সব্বেপেতে অত্থতো উভযপটিবাহকা নত্থিকৱাদা চেৱ অহেতুকৱাদা অকিৰিযৱাদা চ হোন্তি. যে পন তেসং লদ্ধিং গহেত্ৱা ৰত্তিট্ঠানে দিৱাট্ঠানে নিসিন্না সজ্ঝাযন্তি ৱীমংসন্তি, তেসং – ‘‘নত্থি দিন্নং নত্থি যিট্ঠং, কৰোতো ন কৰিযতি পাপং, নত্থি হেতু নত্থি পচ্চযো’’তি তস্মিং আৰম্মণে মিচ্ছাসতি সন্তিট্ঠতি, চিত্তং একগ্গং হোতি, জৱনানি জৱন্তি, পঠমজৱনে সতেকিচ্ছা হোন্তি, তথা দুতিযাদীসু. সত্তমে বুদ্ধানম্পি অতেকিচ্ছা অনিৱত্তিনো অৰিট্ঠকণ্টকসদিসা.
তত্থ কোচি একং দস্সনং ওক্কমতি, কোচি দ্ৱে, কোচি তীণিপি, একস্মিং ওক্কন্তেপি দ্ৱীসু তীসু ওক্কন্তেসুপি নিযতমিচ্ছাদিট্ঠিকোৱ হোতি, পত্তো সগ্গমগ্গাৱৰণঞ্চেৱ মোক্খমগ্গাৱৰণঞ্চ, অভব্বো তস্স অত্তভাৱস্স অনন্তৰং সগ্গম্পি গন্তুং, পগেৱ মোক্খং. ৱট্টখাণু নামেস সত্তো পথৱীগোপকো. কিং পনেস একস্মিংযেৱ অত্তভাৱে নিযতো হোতি, উদাহু অঞ্ঞস্মিম্পীতি? একস্মিঞ্ঞেৱ নিযতো, আসেৱনৱসেন পন ভৱন্তৰেপি তং তং দিট্ঠিং ৰোচেতিযেৱ. এৱৰূপস্স হি যেভুয্যেন ভৱতো ৱুট্ঠানং নাম নত্থি.
তস্মা অকল্যাণজনং, আসীৱিসমিৱোৰগং;
আৰকা পৰিৱজ্জেয্য, ভূতিকামো ৱিচক্খণোতি.
১০৩. নত্থি সব্বসো আৰুপ্পাতি অৰূপব্ৰহ্মলোকো নাম সব্বাকাৰেন নত্থি. মনোমযাতি ঝানচিত্তমযা. সঞ্ঞামযাতি অৰূপজ্ঝানসঞ্ঞায সঞ্ঞামযা. ৰূপানংযেৱ নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতীতি অযং লাভী ৱা হোতি তক্কী ৱা. লাভী নাম ৰূপাৱচৰজ্ঝানলাভী. তস্স ৰূপাৱচৰে কঙ্খা নত্থি, অৰূপাৱচৰলোকে অত্থি. সো – ‘‘অহং আৰুপ্পা অত্থীতি ৱদন্তানম্পি নত্থীতি ৱদন্তানম্পি সুণামি, অত্থি নত্থীতি পন ন জানামি. চতুত্থজ্ঝানং পদট্ঠানং কত্ৱা অৰূপাৱচৰজ্ঝানং নিব্বত্তেস্সামি. সচে আৰুপ্পা অত্থি, তত্থ নিব্বত্তিস্সামি, সচে নত্থি, ৰূপাৱচৰব্ৰহ্মলোকে নিব্বত্তিস্সামি. এৱং মে অপণ্ণকো ধম্মো অপণ্ণকোৱ অৱিৰদ্ধোৱ ভৱিস্সতী’’তি তথা পটিপজ্জতি. তক্কী পন অপ্পটিলদ্ধজ্ঝানো, তস্সাপি ৰূপজ্ঝানে কঙ্খা নত্থি, অৰূপলোকে পন অত্থি. সো – ‘‘অহং আৰুপ্পা অত্থীতি ৱদন্তানম্পি নত্থীতি ৱদন্তানম্পি সুণামি, অত্থি নত্থীতি পন ন জানামি. কসিণপৰিকম্মং কত্ৱা চতুত্থজ্ঝানং নিব্বত্তেত্ৱা তং পদট্ঠানং কত্ৱা অৰূপাৱচৰজ্ঝানং নিব্বত্তেস্সামি. সচে আৰুপ্পা অত্থি, তত্থ নিব্বত্তিস্সামি. সচে নত্থি, ৰূপাৱচৰব্ৰহ্মলোকে নিব্বত্তিস্সামি. এৱং মে অপণ্ণকো ধম্মো অপণ্ণকোৱ অৱিৰদ্ধোৱ ভৱিস্সতী’’তি তথা পটিপজ্জতি.
১০৪. ভৱনিৰোধোতি নিব্বানং. সাৰাগায সন্তিকেতি ৰাগৱসেন ৱট্টে ৰজ্জনস্স সন্তিকে. সংযোগাযাতি তণ্হাৱসেন সংযোজনত্থায. অভিনন্দনাযাতি তণ্হাদিট্ঠিৱসেন অভিনন্দনায. পটিপন্নো হোতীতি অযম্পি লাভী ৱা হোতি তক্কী ৱা. লাভী নাম অট্ঠসমাপত্তিলাভী. তস্স আৰুপ্পে কঙ্খা নত্থি, নিব্বানে অত্থি. সো – ‘‘অহং নিৰোধো অত্থীতিপি নত্থীতিপি সুণামি, সযং ন জানামি. সমাপত্তিং পাদকং কত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেস্সামি. সচে নিৰোধো ভৱিস্সতি, অৰহত্তং পত্ৱা পৰিনিব্বাযিস্সামি. নো চে ভৱিস্সতি, আৰুপ্পে নিব্বত্তিস্সামী’’তি এৱং পটিপজ্জতি. তক্কী পন একসমাপত্তিযাপি ন লাভী, আৰুপ্পে পনস্স কঙ্খা নত্থি, ভৱনিৰোধে অত্থি. সো – ‘‘অহং নিৰোধো অত্থীতিপি নত্থীতিপি সুণামি, সযং ন জানামি, কসিণপৰিকম্মং কত্ৱা অট্ঠসমাপত্তিযো নিব্বত্তেত্ৱা সমাপত্তিপদট্ঠানং ৱিপস্সনং ৱড্ঢেস্সামি. সচে নিৰোধো ভৱিস্সতি, অৰহত্তং পত্ৱা পৰিনিব্বাযিস্সামি. নো চে ভৱিস্সতি, আৰুপ্পে নিব্বত্তিস্সামী’’তি এৱং পটিপজ্জতি. এত্থাহ – ‘‘অত্থি দিন্নন্তিআদীনি তাৱ অপণ্ণকানি ভৱন্তু, নত্থি দিন্নন্তিআদীনি পন কথং অপণ্ণকানী’’তি. গহণৱসেন. তানি হি অপণ্ণকং অপণ্ণকন্তি এৱং গহিতত্তা অপণ্ণকানি নাম জাতানি.
১০৫. চত্তাৰোমেতি অযং পাটিএক্কো অনুসন্ধি. নত্থিকৱাদো, অহেতুকৱাদো অকিৰিযৱাদো, আৰুপ্পা নত্থি নিৰোধো নত্থীতি এৱংৱাদিনো চ দ্ৱেতি ইমে পঞ্চ পুগ্গলা হেট্ঠা তযো পুগ্গলাৱ হোন্তি. অত্থিকৱাদাদযো পঞ্চ একো চতুত্থপুগ্গলোৱ হোতি. এতমত্থং দস্সেতুং ভগৱা ইমং দেসনং আৰভি. তত্থ সব্বং অত্থতো উত্তানমেৱাতি.
পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায
অপণ্ণকসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
পঠমৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.