৭. ৱত্থসুত্তৱণ্ণনা

৭০. এৱং মে সুতন্তি ৱত্থসুত্তং. তত্থ সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, ৱত্থন্তি উপমাৱচনমেৱেতং. উপমং কৰোন্তো চ ভগৱা কত্থচি পঠমংযেৱ উপমং দস্সেত্ৱা পচ্ছা অত্থং দস্সেতি, কত্থচি পঠমমত্থং দস্সেত্ৱা পচ্ছা উপমং, কত্থচি উপমায অত্থং পৰিৱাৰেত্ৱা দস্সেতি, কত্থচি অত্থেন উপমং.

তথা হেস – ‘‘সেয্যথাপিস্সু, ভিক্খৱে, দ্ৱে অগাৰা সদ্ৱাৰা, তত্থ চক্খুমা পুৰিসো মজ্ঝে ঠিতো পস্সেয্যা’’তি (ম. নি. ৩.২৬১) সকলম্পি দেৱদূতসুত্তং উপমং পঠমং দস্সেত্ৱা পচ্ছা অত্থং দস্সেন্তো আহ. ‘‘তিৰোকুট্টং তিৰোপাকাৰং তিৰোপব্বতং অসজ্জমানো গচ্ছতি, সেয্যথাপি আকাসে’’তিআদিনা (দী. নি. ১.২৩৮; পটি. ম. ১.১০২) পন নযেন সকলম্পি ইদ্ধিৱিধমত্থং পঠমং দস্সেত্ৱা পচ্ছা উপমং দস্সেন্তো আহ. ‘‘সেয্যথাপি ব্ৰাহ্মণপুৰিসো সাৰত্থিকো সাৰগৱেসী’’তিআদিনাৱ (ম. নি. ১.৩১৮) নযেন সকলম্পি চূড়সাৰোপমসুত্তং উপমায অত্থং পৰিৱাৰেত্ৱা দস্সেন্তো আহ. ‘‘ইধ পন, ভিক্খৱে, একচ্চে কুলপুত্তা ধম্মং পৰিযাপুণন্তি সুত্তং…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, পুৰিসো অলগদ্দত্থিকো’’তিআদিনা (ম. নি. ১.২৩৮) নযেন সকলম্পি অলগদ্দসুত্তং মহাসাৰোপমসুত্তন্তি এৱমাদীনি সুত্তানি অত্থেন উপমং পৰিৱাৰেত্ৱা দস্সেন্তো আহ.

স্ৱাযং ইধ পঠমং উপমং দস্সেত্ৱা পচ্ছা অত্থং দস্সেতি. কস্মা পনেৱং ভগৱা দস্সেতীতি? পুগ্গলজ্ঝাসযেন ৱা দেসনাৱিলাসেন ৱা. যে হি পুগ্গলা পঠমং উপমং দস্সেত্ৱা ৱুচ্চমানমত্থং সুখেন পটিৱিজ্ঝন্তি, তেসং পঠমং উপমং দস্সেতি. এস নযো সব্বত্থ. যস্সা চ ধম্মধাতুযা সুপ্পটিৱিদ্ধত্তা দেসনাৱিলাসং পত্তো হোতি, তস্সা সুপ্পটিৱিদ্ধা. তস্মা এস দেসনাৱিলাসম্পত্তো ধম্মিস্সৰো ধম্মৰাজা, সো যথা যথা ইচ্ছতি, তথা তথা ধম্মং দেসেতীতি এৱং ইমিনা পুগ্গলজ্ঝাসযেন ৱা দেসনাৱিলাসেন ৱা এৱং দস্সেতীতি ৱেদিতব্বো.

তত্থ ৱত্থন্তি পকতিপৰিসুদ্ধং ৱত্থং. সংকিলিট্ঠং মলগ্গহিতন্তি আগন্তুকেন পংসুৰজাদিনা সংকিলেসেন সংকিলিট্ঠং, সেদজল্লিকাদিনা মলেন গহিতত্তা মলগ্গহিতং. ৰঙ্গজাতেতি এত্থ ৰঙ্গমেৱ ৰঙ্গজাতং. উপসংহৰেয্যাতি উপনামেয্য. যদি নীলকাযাতি নীলকায ৱা, নীলকত্থায ৱাতি ৱুত্তং হোতি. এৱং সব্বত্থ. ৰজকো হি নীলকত্থায উপসংহৰন্তো কংসনীলপলাসনীলাদিকে নীলৰঙ্গে উপসংহৰতি. পীতকত্থায উপসংহৰন্তো কণিকাৰপুপ্ফসদিসে পীতকৰঙ্গে. লোহিতকত্থায উপসংহৰন্তো বন্ধুজীৱকপুপ্ফসদিসে লোহিতকৰঙ্গে. মঞ্জিট্ঠকত্থায উপসংহৰন্তো কণৱীৰপুপ্ফসদিসে মন্দৰত্তৰঙ্গে. তেন ৱুত্তং ‘‘যদি নীলকায…পে… যদি মঞ্জিট্ঠকাযা’’তি.

দুৰত্তৱণ্ণমেৱস্সাতি দুট্ঠু ৰঞ্জিতৱণ্ণমেৱ অস্স. অপৰিসুদ্ধৱণ্ণমেৱস্সাতি নীলৱণ্ণোপিস্স পৰিসুদ্ধো ন ভৱেয্য, সেসৱণ্ণোপি. তাদিসঞ্হি ৱত্থং নীলকুম্ভিযা পক্খিত্তম্পি সুনীলং ন হোতি, সেসকুম্ভীসু পক্খিত্তম্পি পীতকাদিৱণ্ণং ন হোতি, মিলাতনীল কুৰণ্ড-কণিকাৰ-বন্ধুজীৱক-কণৱীৰপুপ্ফৱণ্ণমেৱ হোতি. তং কিস্স হেতূতি তং ৱত্থং কিস্স হেতু কিং কাৰণা ঈদিসং হোতি, তস্মিং ৱা ৱত্থে ৰঙ্গজাতং কিস্স হেতু ঈদিসং দুৰত্তৱণ্ণং অপৰিসুদ্ধৱণ্ণং হোতীতি? যস্মা পনস্স ৱত্থস্স সংকিলিট্ঠভাৱোযেৱেত্থ কাৰণং, ন অঞ্ঞং কিঞ্চি, তস্মা ‘‘অপৰিসুদ্ধত্তা, ভিক্খৱে, ৱত্থস্সা’’তি আহ.

এৱমেৱ খোতি উপমাসম্পটিপাদনং. চিত্তে সংকিলিট্ঠেতি চিত্তম্হি সংকিলিট্ঠম্হি. কস্মা পন ভগৱা সংকিলিট্ঠৱত্থেন ওপম্মং অকাসীতি চে, ৱাযামমহপ্ফলদস্সনত্থং. যথা হি আগন্তুকেহি মলেহি সংকিলিট্ঠং ৱত্থং পকতিযা পণ্ডৰত্তা পুন ধোৱীযমানং পণ্ডৰং হোতি, ন তত্থ জাতিকাড়কে ৱিয এড়কলোমে ৱাযামো নিপ্ফলো হোতি, এৱং চিত্তম্পি আগন্তুকেহি কিলেসেহি সংকিলিট্ঠং. পকতিযা পন তং সকলেপি পটিসন্ধিভৱঙ্গৱাৰে পণ্ডৰমেৱ. যথাহ – ‘‘পভস্সৰমিদং, ভিক্খৱে, চিত্তং, তঞ্চ খো আগন্তুকেহি উপক্কিলেসেহি উপক্কিলিট্ঠ’’ন্তি (অ. নি. ১.৫১). তং ৱিসোধীযমানং সক্কা পভস্সৰতৰং কাতুং, ন তত্থ ৱাযামো নিপ্ফলোতি এৱং ৱাযামমহপ্ফলদস্সনত্থং সংকিলিট্ঠৱত্থেন ওপম্মং অকাসীতি ৱেদিতব্বো.

দুগ্গতি পাটিকঙ্খাতি ঈদিসে চিত্তে দুগ্গতি পাটিকঙ্খিতব্বা, দুগ্গতিং এৱ এস পাপুণিস্সতি, নাঞ্ঞন্তি এৱং দুগ্গতি ইচ্ছিতব্বা, অৱস্সং ভাৱীতি ৱুত্তং হোতি. সা চাযং দুগ্গতি নাম পটিপত্তিদুগ্গতি, গতিদুগ্গতীতি দুৱিধা হোতি. পটিপত্তিদুগ্গতিপি অগাৰিযপটিপত্তিদুগ্গতি, অনগাৰিযপটিপত্তিদুগ্গতীতি দুৱিধা হোতি.

অগাৰিযো হি সংকিলিট্ঠচিত্তো পাণম্পি হনতি, অদিন্নম্পি আদিযতি, সকলেপি দস অকুসলকম্মপথে পূৰেতি, অযমস্স অগাৰিযপটিপত্তিদুগ্গতি. সো তত্থ ঠিতো কাযস্স ভেদা নিৰযম্পি গচ্ছতি, তিৰচ্ছানযোনিম্পি, পেত্তিৱিসযম্পি গচ্ছতি, অযমস্স গতিদুগ্গতি.

অনগাৰিযোপি ইমস্মিং সাসনে পব্বজিতো সংকিলিট্ঠচিত্তো দূতেয্যপহিণগমনং গচ্ছতি, ৱেজ্জকম্মং কৰোতি, সঙ্ঘভেদায চেতিযভেদায পৰক্কমতি, ৱেড়ুদানাদীহি জীৱিকং কপ্পেতি, সকলম্পি অনাচাৰং অগোচৰঞ্চ পৰিপূৰেতি, অযমস্স অনগাৰিযপটিপত্তিদুগ্গতি.সো তত্থ ঠিতো কাযস্স ভেদা নিৰযম্পি গচ্ছতি, তিৰচ্ছানযোনিম্পি, পেত্তিৱিসযম্পি গচ্ছতি সমণযক্খো নাম হোতি সমণপেতো, আদিত্তেহি সঙ্ঘাটিআদীহি সম্পজ্জলিতকাযো অট্টস্সৰং কৰোন্তো ৱিচৰতি, অযমস্স গতিদুগ্গতি.

সেয্যথাপীতি সুক্কপক্খং দস্সেতুমাৰদ্ধো, তস্সত্থো কণ্হপক্খে ৱুত্তপচ্চনীকেনেৱ ৱেদিতব্বো. এত্থাপি চ সুগতি নাম পটিপত্তিসুগতি গতিসুগতীতি দুৱিধা হোতি. পটিপত্তিসুগতিপি অগাৰিযপটিপত্তিসুগতি অনগাৰিযপটিপত্তিসুগতীতি দুৱিধা হোতি. অগাৰিযো হি পৰিসুদ্ধচিত্তো পাণাতিপাতাপি ৱিৰমতি, অদিন্নাদানাপি, সকলেপি দস কুসলকম্মপথে পৰিপূৰেতি, অযমস্স অগাৰিযপটিপত্তিসুগতি. সো তত্থ ঠিতো কাযস্স ভেদা মনুস্সমহন্ততম্পি দেৱমহন্ততম্পি উপপজ্জতি, অযমস্স গতিসুগতি.

অনগাৰিযোপি ইমস্মিং সাসনে পব্বজিত্ৱা পৰিসুদ্ধচিত্তো চতুপাৰিসুদ্ধিসীলং সোধেতি, তেৰস ধুতঙ্গানি সমাদিযতি, অট্ঠতিংসাৰম্মণেসু অত্তনো অনুকূলকম্মট্ঠানং গহেত্ৱা পন্তসেনাসনে পটিসেৱমানো কসিণপৰিকম্মং কত্ৱা ঝানসমাপত্তিযো নিব্বত্তেতি, সোতাপত্তিমগ্গং ভাৱেতি…পে… অনাগামিমগ্গং ভাৱেতি, অযমস্স অনগাৰিযপটিপত্তিসুগতি. সো তত্থ ঠিতো কাযস্স ভেদা মনুস্সলোকে ৱা তীসু মহাকুলেসু, ছসু ৱা কামাৱচৰদেৱেসু, দসসু ৱা ব্ৰহ্মভৱনেসু, পঞ্চসু ৱা সুদ্ধাৱাসেসু, চতূসু ৱা আৰুপ্পেসু উপপজ্জতি, অযমস্স গতিসুগতীতি.

৭১. এৱং সংকিলিট্ঠে চিত্তে দুগ্গতি পাটিকঙ্খা, অসংকিলিট্ঠে চ সুগতীতি ৱত্ৱা ইদানি যেহি উপক্কিলেসেহি চিত্তং সংকিলিট্ঠং হোতি, তে দস্সেন্তো কতমে চ, ভিক্খৱে, চিত্তস্স উপক্কিলেসা? অভিজ্ঝা ৱিসমলোভোতিআদিমাহ.

তত্থ সকভণ্ডে ছন্দৰাগো অভিজ্ঝা, পৰভণ্ডে ৱিসমলোভো. অথ ৱা সকভণ্ডে ৱা পৰভণ্ডে ৱা হোতু, যুত্তপত্তট্ঠানে ছন্দৰাগো অভিজ্ঝা, অযুত্তাপত্তট্ঠানে ৱিসমলোভো. থেৰো পনাহ ‘‘কিস্স ৱিনিব্ভোগং কৰোথ, যুত্তে ৱা অযুত্তে ৱা হোতু, ‘ৰাগো ৱিসমং দোসো ৱিসমং মোহো ৱিসম’ন্তি (ৱিভ. ৯২৪) ৱচনতো ন কোচি লোভো অৱিসমো নাম, তস্মা লোভোযেৱ অভিজ্ঝাযনট্ঠেন অভিজ্ঝা, ৱিসমট্ঠেন ৱিসমং, একত্থমেতং ব্যঞ্জনমেৱ নান’’ন্তি. সো পনেস অভিজ্ঝাৱিসমলোভো উপ্পজ্জিত্ৱা চিত্তং দূসেতি, ওভাসিতুং ন দেতি. তস্মা ‘‘চিত্তস্স উপক্কিলেসো’’তি ৱুচ্চতি.

যথা চেস, এৱং নৱৱিধআঘাতৱত্থুসম্ভৱো ব্যাপাদো. দসৱিধআঘাতৱত্থুসম্ভৱো কোধো. পুনপ্পুনং চিত্তপৰিযোনন্ধনো উপনাহো. অগাৰিযস্স ৱা অনগাৰিযস্স ৱা সুকতকৰণৱিনাসনো মক্খো. অগাৰিযোপি হি কেনচি অনুকম্পকেন দলিদ্দো সমানো উচ্চে ঠানে ঠপিতো, অপৰেন সমযেন ‘‘কিং তযা ময্হং কত’’ন্তি তস্স সুকতকৰণং ৱিনাসেতি. অনগাৰিযোপি সামণেৰকালতো পভুতি আচৰিযেন ৱা উপজ্ঝাযেন ৱা চতূহি পচ্চযেহি উদ্দেসপৰিপুচ্ছাহি চ অনুগ্গহেত্ৱা ধম্মকথানযপকৰণকোসল্লাদীনি সিক্খাপিতো, অপৰেন সমযেন ৰাজৰাজমহামত্তাদীহি সক্কতো গৰুকতো আচৰিযুপজ্ঝাযেসু অচিত্তীকতো চৰমানো ‘‘অযং অম্হেহি দহৰকালে এৱং অনুগ্গহিতো সংৱড্ঢিতো চ, অথ পনিদানি নিস্সিনেহো জাতো’’তি ৱুচ্চমানো ‘‘কিং ময্হং তুম্হেহি কত’’ন্তি তেসং সুকতকৰণং ৱিনাসেতি, তস্স সো সুকতকৰণৱিনাসনো মক্খো উপ্পজ্জিত্ৱা চিত্তং দূসেতি, ওভাসিতুং ন দেতি. তস্মা ‘‘চিত্তস্স উপক্কিলেসো’’তি ৱুচ্চতি.

যথা চাযং, এৱং বহুস্সুতেপি পুগ্গলে অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা ‘‘ঈদিসস্স চেৱ বহুস্সুতস্স অনিযতা গতি, তৱ ৱা মম ৱা কো ৱিসেসো’’তিআদিনা নযেন উপ্পজ্জমানো যুগগ্গাহগাহী পড়াসো. পৰেসং সক্কাৰাদীনি খীযনা ইস্সা. অত্তনো সম্পত্তিযা পৰেহি সাধাৰণভাৱং অসহমানং মচ্ছৰিযং. ৱঞ্চনিকচৰিযভূতা মাযা. কেৰাটিকভাৱেন উপ্পজ্জমানং সাঠেয্যং. কেৰাটিকো হি আযতনমচ্ছো ৱিয হোতি. আযতনমচ্ছো নাম কিৰ মচ্ছানং নঙ্গুট্ঠং দস্সেতি সপ্পানং সীসং, ‘‘তুম্হেহি সদিসো অহ’’ন্তি জানাপেতুং. এৱমেৱ কেৰাটিকো পুগ্গলো যং যং সুত্তন্তিকং ৱা আভিধম্মিকং ৱা উপসঙ্কমতি, তং তং এৱং ৱদতি ‘‘অহং তুম্হাকং বদ্ধচৰো, তুম্হে ময্হং অনুকম্পকা, নাহং তুম্হে মুঞ্চামী’’তি ‘‘এৱমেতে ‘সগাৰৱো অযং অম্হেসু সপ্পতিস্সো’তি মঞ্ঞিস্সন্তী’’তি. তস্সেতং কেৰাটিকভাৱেন উপ্পজ্জমানং সাঠেয্যং উপ্পজ্জিত্ৱা চিত্তং দূসেতি, ওভাসিতুং ন দেতি. তস্মা ‘‘চিত্তস্স উপক্কিলেসো’’তি ৱুচ্চতি.

যথা চেতং, এৱং ৱাতভৰিতভস্তসদিসথদ্ধভাৱপগ্গহিতসিৰঅনিৱাতৱুত্তিকাৰকৰণো থম্ভো. তদুত্তৰিকৰণো সাৰম্ভো. সো দুৱিধেন লব্ভতি অকুসলৱসেন চেৱ কুসলৱসেন চ. তত্থ অগাৰিযস্স পৰেন কতং অলঙ্কাৰাদিং দিস্ৱা তদ্দিগুণকৰণেন উপ্পজ্জমানো, অনগাৰিযস্স চ যত্তকং যত্তকং পৰো পৰিযাপুণাতি ৱা কথেতি ৱা, মানৱসেন তদ্দিগুণতদ্দিগুণকৰণেন উপ্পজ্জমানো অকুসলো. অগাৰিযস্স পন পৰং একং সলাকভত্তং দেন্তং দিস্ৱা অত্তনা দ্ৱে ৱা তীণি ৱা দাতুকামতায উপ্পজ্জমানো, অনগাৰিযস্স চ পৰেন একনিকাযে গহিতে মানং অনিস্সায কেৱলং তং দিস্ৱা অত্তনা আলসিযং অভিভুয্য দ্ৱে নিকাযে গহেতুকামতায উপ্পজ্জমানো কুসলো. ইধ পন অকুসলো অধিপ্পেতো. অযঞ্হি উপ্পজ্জিত্ৱা চিত্তং দূসেতি, ওভাসিতুং ন দেতি. তস্মা ‘‘চিত্তস্স উপক্কিলেসো’’তি ৱুচ্চতি.

যথা চাযং, এৱং জাতিআদীনি নিস্সায চিত্তস্স উণ্ণতিৱসেন পৱত্তমানো মানো, অচ্চুণ্ণতিৱসেন অতিমানো, মদগ্গহণাকাৰো মদো, কামগুণেসু চিত্তৱোস্সগ্গৱসেন উপ্পজ্জমানো পমাদো উপ্পজ্জিত্ৱা চিত্তং দূসেতি, ওভাসিতুং ন দেতি. তস্মা ‘‘চিত্তস্স উপক্কিলেসো’’তি ৱুচ্চতি.

কস্মা পন ভগৱা উপক্কিলেসং দস্সেন্তো লোভমাদিং কত্ৱা দস্সেতীতি? তস্স পঠমুপ্পত্তিতো. সব্বসত্তানঞ্হি যত্থ কত্থচি উপপন্নানং অন্তমসো সুদ্ধাৱাসভূমিযম্পি সব্বপঠমং ভৱনিকন্তিৱসেন লোভো উপ্পজ্জতি, ততো অত্তনো অত্তনো অনুৰূপপচ্চযং পটিচ্চ যথাসম্ভৱং ইতৰে, ন চ এতে সোড়সেৱ চিত্তস্স উপক্কিলেসা, এতেন পন নযেন সব্বেপি কিলেসা গহিতাযেৱ হোন্তীতি ৱেদিতব্বা.

৭২. এত্তাৱতা সংকিলেসং দস্সেত্ৱা ইদানি ৱোদানং দস্সেন্তো স খো সো, ভিক্খৱেতিআদিমাহ. তত্থ ইতি ৱিদিত্ৱাতি এৱং জানিত্ৱা. পজহতীতি সমুচ্ছেদপ্পহানৱসেন অৰিযমগ্গেন পজহতি. তত্থ কিলেসপটিপাটিযা মগ্গপটিপাটিযাতি দ্ৱিধা পহানং ৱেদিতব্বং. কিলেসপটিপাটিযা তাৱ অভিজ্ঝাৱিসমলোভো থম্ভো সাৰম্ভো মানো অতিমানো মদোতি ইমে ছ কিলেসা অৰহত্তমগ্গেন পহীযন্তি. ব্যাপাদো কোধো উপনাহো পমাদোতি ইমে চত্তাৰো কিলেসা অনাগামিমগ্গেন পহীযন্তি. মক্খো পড়াসো ইস্সা মচ্ছৰিযং মাযা সাঠেয্যন্তি ইমে ছ সোতাপত্তিমগ্গেন পহীযন্তীতি. মগ্গপটিপাটিযা পন, সোতাপত্তিমগ্গেন মক্খো পড়াসো ইস্সা মচ্ছৰিযং মাযা সাঠেয্যন্তি ইমে ছ পহীযন্তি. অনাগামিমগ্গেন ব্যাপাদো কোধো উপনাহো পমাদোতি ইমে চত্তাৰো. অৰহত্তমগ্গেন অভিজ্ঝাৱিসমলোভো থম্ভো সাৰম্ভো মানো অতিমানো মদোতি ইমে ছ পহীযন্তীতি.

ইমস্মিং পন ঠানে ইমে কিলেসা সোতাপত্তিমগ্গৱজ্ঝা ৱা হোন্তু, সেসমগ্গৱজ্ঝা ৱা, অথ খো অনাগামিমগ্গেনেৱ পহানং সন্ধায ‘‘অভিজ্ঝাৱিসমলোভং চিত্তস্স উপক্কিলেসং পজহতী’’তিআদিমাহাতি ৱেদিতব্বা. অযমেত্থ পৱেণিমগ্গাগতো সম্ভৱো, সো চ উপৰি চতুত্থমগ্গস্সেৱ নিদ্দিট্ঠত্তা যুজ্জতি, ততিযমগ্গেন পহীনাৱসেসানঞ্হি ৱিসমলোভাদীনং তেন পহানং হোতি, সেসানং ইমিনাৱ. যেপি হি সোতাপত্তিমগ্গেন পহীযন্তি, তেপি তংসমুট্ঠাপকচিত্তানং অপ্পহীনত্তা অনাগামিমগ্গেনেৱ সুপ্পহীনা হোন্তীতি. কেচি পন পঠমমগ্গেন চেত্থ পহানং ৱণ্ণযন্তি, তং পুব্বাপৰেন ন সন্ধিযতি. কেচি ৱিক্খম্ভনপ্পহানম্পি, তং তেসং ইচ্ছামত্তমেৱ.

৭৩. যতো খো, ভিক্খৱেতি এত্থ যতোতি যম্হি কালে. পহীনো হোতীতি অনাগামিমগ্গক্খণে পহানং সন্ধাযেৱাহ.

৭৪. সো বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেনাতি এতং ‘‘যতো খো, ভিক্খৱে, অভিজ্ঝাৱিসমলোভো পহীনো হোতি, সো বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতী’’তি এৱং একমেকেন পদেন যোজেতব্বং. ইমস্স হি ভিক্খুনো অনাগামিমগ্গেন লোকুত্তৰপ্পসাদো আগতো, অথস্স অপৰেন সমযেন বুদ্ধগুণে ধম্মগুণে সঙ্ঘগুণে চ অনুস্সৰতো লোকিযো উপ্পজ্জতি, তমস্স সব্বম্পি লোকিযলোকুত্তৰমিস্সকং পসাদং দস্সেন্তো ভগৱা ‘‘বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেনা’’তিআদিমাহ.

তত্থ অৱেচ্চপ্পসাদেনাতি বুদ্ধধম্মসঙ্ঘগুণানং যাথাৱতো ঞাতত্তা অচলেন অচ্চুতেন পসাদেন. ইদানি যথা তস্স ভিক্খুনো অনুস্সৰতো সো অৱেচ্চপ্পসাদো উপ্পন্নো, তং ৱিধিং দস্সেন্তো ‘‘ইতিপি সো ভগৱা’’তিআদিনা নযেন তীণি অনুস্সতিট্ঠানানি ৱিত্থাৰেসি. তেসং অত্থৱণ্ণনা সব্বাকাৰেন ৱিসুদ্ধিমগ্গে অনুস্সতিকথাযং ৱুত্তা.

৭৫. এৱমস্স লোকিযলোকুত্তৰমিস্সকং পসাদং দস্সেত্ৱা ইদানি কিলেসপ্পহানং অৱেচ্চপ্পসাদসমন্নাগতঞ্চ পচ্চৱেক্খতো উপ্পজ্জমানং সোমনস্সাদিআনিসংসং দস্সেন্তো যথোধি খো পনস্সাতিআদিমাহ. অনাগামিস্স হি পচ্চন্তে ৱুট্ঠিতং চোৰুপদ্দৱং ৱূপসমেত্ৱা তং পচ্চৱেক্খতো মহানগৰে ৱসন্তস্স ৰঞ্ঞো ৱিয ইমে চিমে চ মম কিলেসা পহীনাতি অত্তনো কিলেসপ্পহানং পচ্চৱেক্খতো বলৱসোমনস্সং উপ্পজ্জতি. তং দস্সেন্তো ভগৱা ‘‘যথোধি খো পনস্সা’’তিআদিমাহ.

তস্সত্থো – য্ৱাযং অনাগামী ভিক্খু এৱং ‘‘বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো হোতি…পে… ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অনুত্তৰং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সা’’তি, তস্স যথোধি খো চত্তং হোতি পটিনিস্সট্ঠং, সকসকওধিৱসেন চত্তমেৱ হোতি, তং তং কিলেসজাতং ৱন্তং মুত্তং পহীনং পটিনিস্সট্ঠং. সকসকওধিৱসেনাতি দ্ৱে ওধী কিলেসোধি চ মগ্গোধি চ. তত্থ কিলেসোধিৱসেনাপি যে কিলেসা যং মগ্গৱজ্ঝা, তে অঞ্ঞমগ্গৱজ্ঝেহি অমিস্সা হুত্ৱা সকেনেৱ ওধিনা পহীনা. মগ্গোধিৱসেনাপি যে কিলেসা যেন মগ্গেন পহাতব্বা, তেন তেযেৱ পহীনা হোন্তি. এৱং সকসকওধিৱসেন তং তং কিলেসজাতং চত্তমেৱ হোতি পটিনিস্সট্ঠং, তং পচ্চৱেক্খিত্ৱা চ লদ্ধসোমনস্সো ততুত্তৰিপি সো ‘‘বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতোম্হী’’তি লভতি অত্থৱেদন্তি সম্বন্ধো.

যতোধি খোতিপি পাঠো. তস্স ৱসেন অযমত্থো, অস্স ভিক্খুনো যতোধি খো পন চত্তং হোতি পটিনিস্সট্ঠং. তত্থ যতোতি কাৰণৱচনং, যস্মাতি ৱুত্তং হোতি. ওধীতি হেট্ঠা তযো মগ্গা ৱুচ্চন্তি. কস্মা? তে হি ওধিং কত্ৱা কোট্ঠাসং কত্ৱা উপৰিমগ্গেন পহাতব্বকিলেসে ঠপেত্ৱা পজহন্তি, তস্মা ওধীতি ৱুচ্চন্তি. অৰহত্তমগ্গো পন কিঞ্চি কিলেসং অনৱসেসেত্ৱা পজহতি, তস্মা অনোধীতি ৱুচ্চতি. ইমস্স চ ভিক্খুনো হেট্ঠামগ্গত্তযেন চত্তং. তেন ৱুত্তং ‘‘যতোধি খো পনস্স চত্তং হোতী’’তি. তত্থ খো পনাতি নিপাতমত্তং. অযং পন পিণ্ডত্থো. যস্মা অস্স ওধি চত্তং হোতি পটিনিস্সট্ঠং, তস্মা তং পচ্চৱেক্খিত্ৱা চ লদ্ধসোমনস্সো ততুত্তৰিপি সো ‘‘বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতোম্হী’’তি লভতি অত্থৱেদন্তি যথাপাড়ি নেতব্বং.

তত্থ চত্তন্তি ইদং সকভাৱপৰিচ্চজনৱসেন ৱুত্তং. ৱন্তন্তি ইদং পন অনাদিযনভাৱদস্সনৱসেন. মুত্তন্তি ইদং সন্ততিতো ৱিনিমোচনৱসেন. পহীনন্তি ইদং মুত্তস্সপি ক্ৱচি অনৱট্ঠানদস্সনৱসেন. পটিনিস্সট্ঠন্তি ইদং পুব্বে আদিন্নপুব্বস্স পটিনিস্সগ্গদস্সনৱসেন পটিমুখং ৱা নিস্সট্ঠভাৱদস্সনৱসেন ভাৱনাবলেন অভিভুয্য নিস্সট্ঠভাৱদস্সনৱসেনাতি ৱুত্তং হোতি. লভতি অত্থৱেদং লভতি ধম্মৱেদন্তি এত্থ বুদ্ধাদীসু অৱেচ্চপ্পসাদোযেৱ অৰণীযতো অত্থো, উপগন্তব্বতোতি ৱুত্তং হোতি. ধাৰণতো ধম্মো, ৱিনিপতিতুং অপ্পদানতোতি ৱুত্তং হোতি. ৱেদোতি গন্থোপি ঞাণম্পি সোমনস্সম্পি. ‘‘তিণ্ণং ৱেদানং পাৰগূ’’তিআদীসু (দী. নি. ১.২৫৬) হি গন্থো ‘‘ৱেদো’’তি ৱুচ্চতি. ‘‘যং ব্ৰাহ্মণং ৱেদগুমাভিজঞ্ঞা, অকিঞ্চনং কামভাৱে অসত্ত’’ন্তিআদীসু (সু. নি. ১০৬৫) ঞাণং. ‘‘যে ৱেদজাতা ৱিচৰন্তি লোকে’’তিআদীসু সোমনস্সং. ইধ পন সোমনস্সঞ্চ সোমনস্সসম্পযুত্তঞাণঞ্চ অধিপ্পেতং, তস্মা ‘‘লভতি অত্থৱেদং লভতি ধম্মৱেদন্তি অৱেচ্চপ্পসাদাৰম্মণসোমনস্সঞ্চ সোমনস্সমযঞাণঞ্চ লভতী’’তি এৱমেত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো.

অথ ৱা অত্থৱেদন্তি অৱেচ্চপ্পসাদং পচ্চৱেক্খতো উপ্পন্নং ৱুত্তপ্পকাৰমেৱ ৱেদং. ধম্মৱেদন্তি অৱেচ্চপ্পসাদস্স হেতুং ওধিসো কিলেসপ্পহানং পচ্চৱেক্খতো উপ্পন্নং ৱুত্তপ্পকাৰমেৱ ৱেদন্তি এৱম্পি এত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো. ৱুত্তঞ্হেতং ‘‘হেতুম্হি ঞাণং ধম্মপটিসম্ভিদা, হেতুফলে ঞাণং অত্থপটিসম্ভিদা’’তি (ৱিভ. ৭১৮-৭১৯). ধম্মূপসংহিতং পামোজ্জন্তি তমেৱ অত্থঞ্চ ধম্মঞ্চ অত্থধম্মানিসংসভূতং ৱেদঞ্চ পচ্চৱেক্খতো উপ্পন্নং পামোজ্জং. তঞ্হি অনৱজ্জলক্খণেন পচ্চৱেক্খণাকাৰপ্পৱত্তেন ধম্মেন উপসঞ্হিতন্তি ৱুচ্চতি. পমুদিতস্স পীতি জাযতীতি ইমিনা পামোজ্জেন পমুদিতস্স নিৰামিসা পীতি জাযতি. পীতিমনস্সাতি তায পীতিযা পীণিতমনস্স. কাযো পস্সম্ভতীতি কাযোপি পস্সদ্ধো হোতি ৱূপসন্তদৰথো. পস্সদ্ধকাযো সুখন্তি এৱং ৱূপসন্তকাযদৰথো চেতসিকং সুখং পটিসংৱেদেতি. চিত্তং সমাধিযতীতি চিত্তং সম্মা আধিযতি অপ্পিতং ৱিয অচলং তিট্ঠতি.

৭৬. এৱমস্স কিলেসপ্পহানং অৱেচ্চপ্পসাদসমন্নাগতং পচ্চৱেক্খতো উপ্পজ্জমানং সোমনস্সাদিআনিসংসং দস্সেত্ৱা ইদানি ‘‘যথোধি খো পন মে’’তি ৱাৰেন তস্স পচ্চৱেক্খণায পৱত্তাকাৰং পকাসেত্ৱা তস্সেৱ অনাগামিমগ্গানুভাৱসূচকং ফলং দস্সেন্তো স খো সো, ভিক্খৱেতিআদিমাহ.

তত্থ এৱংসীলোতি তস্স অনাগামিমগ্গসম্পযুত্তং সীলক্খন্ধং দস্সেতি. এৱংধম্মো এৱংপঞ্ঞোতি তংসম্পযুত্তমেৱ সমাধিক্খন্ধং পঞ্ঞাক্খন্ধঞ্চ দস্সেতি. সালীনন্তি লোহিতসালিগন্ধসালিআদীনং অনেকৰূপানং. পিণ্ডপাতন্তি ওদনং. ৱিচিতকাড়কন্তি অপনীতকাড়কং. নেৱস্স তং হোতি অন্তৰাযাযাতি তস্স এৱংৱিধস্স ভিক্খুনো তং ৱুত্তপ্পকাৰপিণ্ডপাতভোজনং মগ্গস্স ৱা ফলস্স ৱা নেৱ অন্তৰাযায হোতি, পটিলদ্ধগুণস্স হি তং কিমন্তৰাযং কৰিস্সতি? যোপিস্স অপ্পটিলদ্ধো চতুত্থমগ্গো চ ফলং চ তপ্পটিলাভায ৱিপস্সনং আৰভতোপি নেৱস্স তং হোতি অন্তৰাযায, অন্তৰাযং কাতুং অসমত্থমেৱ হোতি. কস্মা? ৱুত্তপ্পকাৰসীলধম্মপঞ্ঞাসঙ্গহেন মগ্গেন ৱিসুদ্ধচিত্তত্তা.

যস্মা চেত্থ এতদেৱ কাৰণং, তস্মা তদনুৰূপং উপমং দস্সেন্তো সেয্যথাপীতিআদিমাহ.

তত্থ অচ্ছন্তি ৱিপ্পসন্নং. পৰিসুদ্ধং মলৱিগমেন. পৰিযোদাতং পভস্সৰতায. উক্কামুখন্তি সুৱণ্ণকাৰানং মূসামুখং. সুৱণ্ণকাৰানং মূসা হি ইধ উক্কা, অঞ্ঞত্থ পন দীপিকাদযোপি ৱুচ্চন্তি. ‘‘উক্কাসু ধাৰীযমানাসূ’’তি (দী. নি. ১.১৫৯) হি আগতট্ঠানে দীপিকা ‘‘উক্কা’’তি ৱুচ্চতি. ‘‘উক্কং বন্ধেয্য, উক্কং বন্ধিত্ৱা উক্কামুখং আলিম্পেয্যা’’তি (ম. নি. ৩.৩৬০) আগতট্ঠানে অঙ্গাৰকপল্লং. ‘‘কম্মাৰানং যথা উক্কা, অন্তো ঝাযতি নো বহী’’তি (জা. ২.২২.৬৪৯) আগতট্ঠানে কম্মাৰুদ্ধনং. ‘‘এৱংৱিপাকো উক্কাপাতো ভৱিস্সতী’’তি (দী. নি. ১.২৪) আগতট্ঠানে ৱাতৱেগো ‘‘উক্কা’’তি ৱুচ্চতি. ইমস্মিং পন ঠানে অঞ্ঞেসু চ এৱৰূপেসু ‘‘সণ্ডাসেন জাতৰূপং গহেত্ৱা উক্কামুখে পক্খিপতী’’তি আগতট্ঠানেসু সুৱণ্ণকাৰানং মূসা ‘‘উক্কা’’তি ৱেদিতব্বা.

তত্ৰাযং উপমাসংসন্দনা – সংকিলিট্ঠৱত্থং ৱিয হি সংকিলিট্ঠজাতৰূপং ৱিয চ ইমস্স ভিক্খুনো পুথুজ্জনকালে কামৰাগাদিমলানুগতং চিত্তং দট্ঠব্বং. অচ্ছোদকং ৱিয উক্কামুখং ৱিয চ অনাগামিমগ্গো. তং উদকং উক্কামুখঞ্চ আগম্ম ৱত্থসুৱণ্ণানং পৰিসুদ্ধতা ৱিয তস্স ভিক্খুনো ৱুত্তপ্পকাৰসীলধম্মপঞ্ঞাসঙ্গহং অনাগামিমগ্গং আগম্ম ৱিসুদ্ধচিত্ততাতি.

৭৭. সো মেত্তাসহগতেন চেতসাতি যথানুসন্ধিৱসেন দেসনা আগতা. তযো হি অনুসন্ধী পুচ্ছানুসন্ধি অজ্ঝাসযানুসন্ধি যথানুসন্ধীতি. তত্থ ‘‘এৱং ৱুত্তে অঞ্ঞতৰো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ ‘সিযা নু খো, ভন্তে, বহিদ্ধা অসতি পৰিতস্সনা’তি? ‘সিযা ভিক্খূ’তি ভগৱা অৱোচা’’তি (ম. নি. ১.২৪২). এৱং পুচ্ছন্তানং ৱিস্সজ্জিতসুত্তৱসেন পুচ্ছানুসন্ধি ৱেদিতব্বো. ‘‘সিযা খো পন তে ব্ৰাহ্মণ এৱমস্স, অজ্জাপি নূন সমণো গোতমো অৱীতৰাগো’’তি (ম. নি. ১.৫৫) এৱং পৰেসং অজ্ঝাসযং ৱিদিত্ৱা ৱুত্তস্স সুত্তস্স ৱসেন অজ্ঝাসযানুসন্ধি ৱেদিতব্বো. যেন পন ধম্মেন আদিম্হি দেসনা উট্ঠিতা, তস্স ধম্মস্স অনুৰূপধম্মৱসেন ৱা পটিপক্খৱসেন ৱা যেসু সুত্তেসু উপৰি দেসনা আগচ্ছতি, তেসং ৱসেন যথানুসন্ধি ৱেদিতব্বো. সেয্যথিদং, আকঙ্খেয্যসুত্তে হেট্ঠা সীলেন দেসনা উট্ঠিতা, উপৰি ছ অভিঞ্ঞা আগতা. ককচূপমে হেট্ঠা অক্খন্তিযা উট্ঠিতা, উপৰি ককচূপমোৱাদো আগতো. অলগদ্দে হেট্ঠা দিট্ঠিপৰিদীপনেন উট্ঠিতা, উপৰি তিপৰিৱট্টসুঞ্ঞতাপকাসনা আগতা, চূড়অস্সপুৰে হেট্ঠা কিলেসপৰিদীপনেন উট্ঠিতা, উপৰি ব্ৰহ্মৱিহাৰা আগতা. কোসম্বিযসুত্তে হেট্ঠা ভণ্ডনেন উট্ঠিতা, উপৰি সাৰণীযধম্মা আগতা. ইমস্মিম্পি ৱত্থসুত্তে হেট্ঠা কিলেসপৰিদীপনেন উট্ঠিতা, উপৰি ব্ৰহ্মৱিহাৰা আগতা. তেন ৱুত্তং ‘‘যথানুসন্ধিৱসেন দেসনা আগতা’’তি. ব্ৰহ্মৱিহাৰেসু পন অনুপদৱণ্ণনা চ ভাৱনানযো চ সব্বো সব্বাকাৰেন ৱিসুদ্ধিমগ্গে ৱুত্তো.

৭৮. এৱং ভগৱা অভিজ্ঝাদীনং উপক্কিলেসানং পটিপক্খভূতং সব্বসো চ কামৰাগব্যাপাদপ্পহানেন ৱিহতপচ্চত্থিকত্তা লদ্ধপদট্ঠানং তস্স অনাগামিনো ব্ৰহ্মৱিহাৰভাৱনং দস্সেত্ৱা ইদানিস্স অৰহত্তায ৱিপস্সনং দস্সেত্ৱা অৰহত্তপ্পত্তিং দস্সেতুং সো অত্থি ইদন্তিআদিমাহ.

তস্সত্থো – সো অনাগামী এৱং ভাৱিতব্ৰহ্মৱিহাৰো এতেসং ব্ৰহ্মৱিহাৰানং যতো কুতোচি ৱুট্ঠায তে এৱ ব্ৰহ্মৱিহাৰধম্মে নামৱসেন তেসং নিস্সযং হদযৱত্থুং ৱত্থুনিস্সযানি ভূতানীতি ইমিনা নযেন ভূতুপাদাযধম্মে ৰূপৱসেন চ ৱৱত্থপেত্ৱা অত্থি ইদন্তি পজানাতি, এত্তাৱতানেন দুক্খসচ্চৱৱত্থানং কতং হোতি. ততো তস্স দুক্খস্স সমুদযং পটিৱিজ্ঝন্তো অত্থি হীনন্তি পজানাতি, এত্তাৱতানেন সমুদযসচ্চৱৱত্থানং কতং হোতি. ততো তস্স পহানুপাযং ৱিচিনন্তো অত্থি পণীতন্তি পজানাতি, এত্তাৱতানেন মগ্গসচ্চৱৱত্থানং কতং হোতি. ততো তেন মগ্গেন অধিগন্তব্বট্ঠানং ৱিচিনন্তো অত্থি উত্তৰি ইমস্স সঞ্ঞাগতস্স নিস্সৰণন্তি পজানাতি, ইমস্স মযা অধিগতস্স ব্ৰহ্মৱিহাৰসঞ্ঞাগতস্স উত্তৰি নিস্সৰণং নিব্বানং অত্থীতি এৱং পজানাতীতি অধিপ্পাযো, এত্তাৱতানেন নিৰোধসচ্চৱৱত্থানং কতং হোতি. তস্স এৱং জানতো এৱং পস্সতোতি তস্স ৱিপস্সনাপঞ্ঞায এৱং চতূহি আকাৰেহি চত্তাৰি সচ্চানি জানতো, মগ্গপঞ্ঞায এৱং পস্সতো, ভযভেৰৱে ৱুত্তনযেনেৱ কামাসৱাপি চিত্তং ৱিমুচ্চতি…পে… ইত্থত্তাযাতি পজানাতীতি.

এৱং যাৱ অৰহত্তা দেসনং পাপেত্ৱা ইদানি যস্মা তস্সং পৰিসতি ন্হানসুদ্ধিকো ব্ৰাহ্মণো নিসিন্নো, সো এৱং ন্হানসুদ্ধিযা ৱণ্ণং ৱুচ্চমানং সুত্ৱা পব্বজিত্ৱা অৰহত্তং পাপুণিস্সতীতি ভগৱতা ৱিদিতো, তস্মা তস্স চোদনত্থায ‘‘অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ভিক্খু সিনাতো অন্তৰেন সিনানেনা’’তি ইমং পাটিযেক্কং অনুসন্ধিমাহ. তত্থ অন্তৰেন সিনানেনাতি অব্ভন্তৰেন কিলেসৱুট্ঠানসিনানেন.

৭৯. সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজোতি ভাৰদ্ৱাজো নাম সো ব্ৰাহ্মণো অত্তনো গোত্তৱসেন, সুন্দৰিকায পন নদিযা সিনাতস্স পাপপ্পহানং হোতীতি অযমস্স দিট্ঠি, তস্মা ‘‘সুন্দৰিকভাৰদ্ৱাজো’’তি ৱুচ্চতি. সো তং ভগৱতো ৱচনং সুত্ৱা চিন্তেসি ‘‘মযং সিনানসুদ্ধিং ৱণ্ণেম, সমণোপি গোতমো তথেৱ ৱণ্ণেতি, সমানচ্ছন্দো দানি এস অম্হেহী’’তি. অথ ভগৱন্তং বাহুকং নদিং গন্ত্ৱা তং তত্থ পাপং পৱাহেত্ৱা আগতং ৱিয মঞ্ঞমানো আহ ‘‘গচ্ছতি পন ভৱং গোতমো বাহুকং নদিং সিনাযিতু’’ন্তি? ভগৱা তস্স গচ্ছামীতি ৱা ন গচ্ছামীতি ৱা অৱত্ৱাযেৱ ব্ৰাহ্মণস্স দিট্ঠিসমুগ্ঘাতং কত্তুকামো ‘‘কিং ব্ৰাহ্মণ বাহুকায নদিযা, কিং বাহুকা নদী কৰিস্সতী’’তি আহ. তস্সত্থো কিং পযোজনং বাহুকায, কিং সা কৰিস্সতি? অসমত্থা সা কস্সচি অত্থায, কিং তত্থ গমিস্সামীতি?

অথ ব্ৰাহ্মণো তং পসংসন্তো লোক্খসম্মতাতিআদিমাহ. তত্থ লোক্খসম্মতাতি লূখভাৱসম্মতা, লূখভাৱন্তি চোক্খভাৱং, ৱিসুদ্ধিভাৱং দেতীতি এৱং সম্মতাতি ৱুত্তং হোতি. লোক্যসম্মতাতিপি পাঠো. তস্সত্থো, সেট্ঠং লোকং গমযতীতি এৱং সম্মতাতি. পুঞ্ঞসম্মতাতি পুঞ্ঞন্তি সম্মতা. পৱাহেতীতি গমযতি ৱিসোধেতি. গাথাহি অজ্ঝভাসীতি গাথাহি অভাসি. গাথা চ ৱুচ্চমানা তদত্থদীপনত্থমেৱ ৱা গাথাৰুচিকানং ৱুচ্চতি, ৱিসেসত্থদীপনত্থং ৱা. ইধ পনেতা উভযত্থদীপনত্থং ৱুত্তাতি ৱেদিতব্বা.

বাহুকন্তি ইদমেৱ হি এত্থ ৱচনং তদত্থদীপকং, সেসানি ৱিসেসত্থদীপকানি. যথেৱ হি বাহুকং, এৱং অধিকক্কাদীনিপি লোকো গচ্ছতি ন্হানেন পাপং পৱাহেতুং. তত্থ যে তেসং ঠানানং আসন্না হোন্তি, তে দিৱসস্স তিক্খত্তুং ন্হাযন্তি. যে দূৰা, তে যথাক্কমং দ্ৱিক্খত্তুং সকিং একদিৱসন্তৰং, এৱং যাৱ সংৱচ্ছৰন্তৰং ন্হাযন্তি. যে পন সব্বথাপি গন্তুং ন সক্কোন্তি, তে ঘটেহিপি ততো উদকং আহৰাপেত্ৱা ন্হাযন্তি. সব্বঞ্চেতং নিৰত্থকং, তস্মা ইমং ৱিসেসত্থং দীপেতুং অধিকক্কাদীনিপীতি আহ.

তত্থ অধিকক্কন্তি ন্হানসম্ভাৰৱসেন লদ্ধৱোহাৰং একং তিত্থং ৱুচ্চতি. গযাতিপি মণ্ডলৱাপিসণ্ঠানং তিত্থমেৱ ৱুচ্চতি. পযাগাতি এতম্পি গঙ্গায একং তিত্থমেৱ মহাপনাদস্স ৰঞ্ঞো গঙ্গাযং নিমুগ্গপাসাদস্স সোপানসম্মুখট্ঠানং, বাহুকা সুন্দৰিকা সৰস্সতী বাহুমতীতি ইমা পন চতস্সো নদিযো. বালোতি দুপ্পঞ্ঞো. পক্খন্দোতি পৱিসন্তো. ন সুজ্ঝতীতি কিলেসসুদ্ধিং ন পাপুণাতি, কেৱলং ৰজোজল্লমেৱ পৱাহেতি.

কিং সুন্দৰিকা কৰিস্সতীতি সুন্দৰিকা কিলেসৱিসোধনে কিং কৰিস্সতি? ন কিঞ্চি কাতুং সমত্থাতি অধিপ্পাযো. এস নযো পযাগবাহুকাসু. ইমেহি চ তীহি পদেহি ৱুত্তেহি ইতৰানিপি চত্তাৰি লক্খণাহাৰনযেন ৱুত্তানেৱ হোন্তি, তস্মা যথেৱ সুন্দৰিকা পযাগা বাহুকা ন কিঞ্চি কৰোন্তি, তথা অধিকক্কাদযোপীতি ৱেদিতব্বা.

ৱেৰিন্তি পাণাতিপাতাদিপঞ্চৱেৰসমন্নাগতং. কতকিব্বিসন্তি কতলুদ্দকম্মং. ন হি নং সোধযেতি সুন্দৰিকা ৱা পযাগা ৱা বাহুকা ৱা ন সোধযে, ন সোধেতীতি ৱুত্তং হোতি. পাপকম্মিনন্তি পাপকেহি ৱেৰকিব্বিসকম্মেহি যুত্তং, লামককম্মে যুত্তং ৱা ৱেৰকিব্বিসভাৱং অপ্পত্তেহি খুদ্দকেহিপি পাপেহি যুত্তন্তি ৱুত্তং হোতি.

সুদ্ধস্সাতি নিক্কিলেসস্স. সদা ফগ্গূতি নিচ্চম্পি ফগ্গুনীনক্খত্তমেৱ. ফগ্গুনমাসে কিৰ ‘‘উত্তৰফগ্গুনদিৱসে যো ন্হাযতি, সো সংৱচ্ছৰং কতপাপং সোধেতী’’তি এৱং দিট্ঠিকো সো ব্ৰাহ্মণো, তেনস্স ভগৱা তং দিট্ঠিং পটিহনন্তো আহ ‘‘সুদ্ধস্স ৱে সদা ফগ্গূ’’তি. নিক্কিলেসস্স নিচ্চং ফগ্গুনীনক্খত্তং, ইতৰো কিং সুজ্ঝতীতি? উপোসথো সদাতি সুদ্ধস্স চ চাতুদ্দসপন্নৰসাদীসু উপোসথঙ্গানি অসমাদিযতোপি নিচ্চমেৱ উপোসথো. সুদ্ধস্স সুচিকম্মস্সাতি নিক্কিলেসতায সুদ্ধস্স সুচীহি চ কাযকম্মাদীহি সমন্নাগতস্স. সদা সম্পজ্জতে ৱতন্তি ঈদিসস্স চ কুসলূপসঞ্হিতং ৱতসমাদানম্পি নিচ্চং সম্পন্নমেৱ হোতীতি. ইধেৱ সিনাহীতি ইমস্মিংযেৱ মম সাসনে সিনাহি. কিং ৱুত্তং হোতি? ‘‘সচে অজ্ঝত্তিককিলেসমলপ্পৱাহনং ইচ্ছসি, ইধেৱ মম সাসনে অট্ঠঙ্গিকমগ্গসলিলেন সিনাহি, অঞ্ঞত্ৰ হি ইদং নত্থী’’তি.

ইদানিস্স সপ্পাযদেসনাৱসেন তীসুপি দ্ৱাৰেসু সুদ্ধিং দস্সেন্তো সব্বভূতেসু কৰোহি খেমতন্তিআদিমাহ. তত্থ খেমতন্তি অভযং হিতভাৱং, মেত্তন্তি ৱুত্তং হোতি. এতেনস্স মনোদ্ৱাৰসুদ্ধি দস্সিতা হোতি.

সচে মুসা ন ভণসীতি এতেনস্স ৱচীদ্ৱাৰসুদ্ধি. সচে পাণং ন হিংসসি সচে অদিন্নং নাদিযসীতি এতেহি কাযদ্ৱাৰসুদ্ধি. সদ্দহানো অমচ্ছৰীতি এতেহি পন নং এৱং পৰিসুদ্ধদ্ৱাৰং সদ্ধাসম্পদায চাগসম্পদায চ নিযোজেসি. কিং কাহসি গযং গন্ত্ৱা, উদপানোপি তে গযাতি অযং পন উপড্ঢগাথা, সচে সব্বভূতেসু খেমতং কৰিস্সসি, মুসা ন ভণিস্সসি, পাণং ন হনিস্সসি, অদিন্নং নাদিযিস্সসি, সদ্ধহানো অমচ্ছৰী ভৱিস্সসি, কিং কাহসি গযং গন্ত্ৱা উদপানোপি তে গযা, গযাযপি হি তে ন্হাযন্তস্স উদপানেপি ইমায এৱ পটিপত্তিযা কিলেসসুদ্ধি, সৰীৰমলসুদ্ধি পন উভযত্থ সমাতি এৱং যোজেতব্বং. যস্মা চ লোকে গযা সম্মততৰা, তস্মা তস্স ভগৱা ‘‘গচ্ছতি পন ভৱং গোতমো বাহুক’’ন্তি পুট্ঠোপি ‘‘কিং কাহসি বাহুকং গন্ত্ৱা’’তি অৱত্ৱা ‘‘কিং কাহসি গযং গন্ত্ৱা’’তি আহাতি ৱেদিতব্বো.

৮০. এৱং ৱুত্তেতি এৱমাদি ভযভেৰৱে ৱুত্তত্তা পাকটমেৱ. একো ৱূপকট্ঠোতিআদীসু পন একো কাযৱিৱেকেন. ৱূপকট্ঠো চিত্তৱিৱেকেন. অপ্পমত্তো কম্মট্ঠানে সতি অৱিজহনেন. আতাপী কাযিকচেতসিকৱীৰিযসঙ্খাতেন আতাপেন. পহিতত্তো কাযে চ জীৱিতে চ অনপেক্খতায. ৱিহৰন্তো অঞ্ঞতৰইৰিযাপথৱিহাৰেন. নচিৰস্সেৱাতি পব্বজ্জং উপাদায ৱুচ্চতি. কুলপুত্তাতি দুৱিধা কুলপুত্তা জাতিকুলপুত্তা চ আচাৰকুলপুত্তা চ, অযং পন উভযথাপি কুলপুত্তো. অগাৰস্মাতি ঘৰা. অগাৰস্স হিতং অগাৰিযং, কসিগোৰক্খাদিকুটুম্বপোসনকম্মং ৱুচ্চতি, নত্থি এত্থ অগাৰিযন্তি অনগাৰিযং, পব্বজ্জাযেতং অধিৱচনং. পব্বজন্তীতি উপগচ্ছন্তি উপসঙ্কমন্তি. তদনুত্তৰন্তি তং অনুত্তৰং. ব্ৰহ্মচৰিযপৰিযোসানন্তি মগ্গব্ৰহ্মচৰিযস্স পৰিযোসানং, অৰহত্তফলন্তি ৱুত্তং হোতি. তস্স হি অত্থায কুলপুত্তা পব্বজন্তি. দিট্ঠেৱ ধম্মেতি তস্মিংযেৱ অত্তভাৱে. সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱাতি অত্তনাযেৱ পঞ্ঞায পচ্চক্খং কত্ৱা, অপৰপ্পচ্চযং কত্ৱাতি অত্থো. উপসম্পজ্জ ৱিহাসীতি পাপুণিত্ৱা সম্পাদেত্ৱা ৱিহাসীতি, এৱং ৱিহৰন্তো চ খীণা জাতি…পে… অব্ভঞ্ঞাসি. এতেনস্স পচ্চৱেক্খণভূমিং দস্সেতি.

কতমা পনস্স জাতি খীণা? কথঞ্চ নং অব্ভঞ্ঞাসীতি? ৱুচ্চতে, কামঞ্চেতং ভযভেৰৱেপি ৱুত্তং, তথাপি নং ইধ পঠমপুৰিসৱসেন যোজনানযস্স দস্সনত্থং পুন সঙ্খেপতো ভণাম. ন তাৱস্স অতীতা জাতি খীণা, পুব্বেৱ খীণত্তা. ন অনাগতা, তত্থ ৱাযামাভাৱতো. ন পচ্চুপ্পন্না, ৱিজ্জমানত্তা. মগ্গস্স পন অভাৱিতত্তা যা উপ্পজ্জেয্য একচতুপঞ্চৱোকাৰভৱেসু একচতুপঞ্চক্খন্ধপ্পভেদা জাতি, সা মগ্গস্স ভাৱিতত্তা অনুপ্পাদধম্মতং আপজ্জনেন খীণা, তং সো মগ্গভাৱনায পহীনকিলেসে পচ্চৱেক্খিত্ৱা কিলেসাভাৱে ৱিজ্জমানম্পি কম্মং আযতিং অপ্পটিসন্ধিকং হোতীতি জানন্তো জানাতি.

ৱুসিতন্তি ৱুত্থং পৰিৱুত্থং, কতং চৰিতং নিট্ঠাপিতন্তি অত্থো. ব্ৰহ্মচৰিযন্তি মগ্গব্ৰহ্মচৰিযং. কতং কৰণীযন্তি চতূসু সচ্চেসু চতূহি মগ্গেহি পৰিঞ্ঞাপহানসচ্ছিকিৰিযভাৱনাৱসেন সোড়সৱিধম্পি কিচ্চং নিট্ঠাপিতন্তি অত্থো. নাপৰং ইত্থত্তাযাতি ইদানি পুনইত্থভাৱায এৱংসোড়সকিচ্চভাৱায, কিলেসক্খযায ৱা মগ্গভাৱনা নত্থীতি. অথ ৱা, ইত্থত্তাযাতি ইত্থভাৱতো ইমস্মা এৱংপকাৰা ইদানি ৱত্তমানক্খন্ধসন্তানা অপৰং খন্ধসন্তানং নত্থি. ইমে পন পঞ্চক্খন্ধা পৰিঞ্ঞাতা তিট্ঠন্তি, ছিন্নমূলকো ৰুক্খো ৱিযাতি অব্ভঞ্ঞাসি. অঞ্ঞতৰোতি একো. অৰহতন্তি অৰহন্তানং, ভগৱতো সাৱকানং অৰহতং অব্ভন্তৰো অহোসীতি.

পপঞ্চসূদনিযা মজ্ঝিমনিকাযট্ঠকথায

ৱত্থসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.