৩. নাগৱিমানৱণ্ণনা

অলঙ্কতা মণিকঞ্চনাচিতন্তি নাগৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱা বাৰাণসিযং ৱিহৰতি ইসিপতনে মিগদাযে. তেন সমযেন বাৰাণসিৱাসিনী একা উপাসিকা সদ্ধা পসন্না সীলাচাৰসম্পন্না ভগৱন্তং উদ্দিস্স ৱত্থযুগং ৱাযাপেত্ৱা সুপৰিধোতং কাৰাপেত্ৱা উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতো পাদমূলে ঠপেত্ৱা এৱমাহ ‘‘পটিগ্গণ্হাতু, ভন্তে ভগৱা, ইমং ৱত্থযুগং অনুকম্পং উপাদায যং মম অস্স দীঘৰত্তং হিতায সুখাযা’’তি. ভগৱা তং পটিগ্গহেত্ৱা তস্সা উপনিস্সযসম্পত্তিং দিস্ৱা ধম্মং দেসেসি, সা দেসনাৱসানে সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহিত্ৱা ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা গেহং অগমাসি. সা ন চিৰস্সেৱ কালং কত্ৱা তাৱতিংসেসু উপ্পন্না সক্কস্স দেৱৰাজস্স পিযা অহোসি ৱল্লভা যসুত্তৰা নাম নামেন. তস্সা পুঞ্ঞানুভাৱেন হেমজালসঞ্ছন্নো কুঞ্জৰৱৰো নিব্বত্তি, তস্স চ খন্ধে মণিমযো মণ্ডপো, মজ্ঝে সুপঞ্ঞত্তৰতনপল্লঙ্কো নিব্বত্তি, দ্ৱীসু দন্তেসু চস্স কমলকুৱলযুজ্জলা ৰমণীযা দ্ৱে পোক্খৰণিযো পাতুৰহেসুং. তত্থ পদুমকণ্ণিকাসু ঠিতা দেৱধীতা পগ্গহিতপঞ্চঙ্গিকতূৰিযা নচ্চন্তি চেৱ গাযন্তি চ.

সত্থা বাৰাণসিযং যথাভিৰন্তং ৱিহৰিত্ৱা যেন সাৱত্থি তেন চাৰিকং পক্কামি. অনুপুব্বেন সাৱত্থিং পত্ৱা তত্ৰ সুদং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ সা দেৱতা অত্তনা অনুভুয্যমানং দিব্বসম্পত্তিং ওলোকেত্ৱা তস্সা কাৰণং উপধাৰেন্তী ‘‘সত্থু ৱত্থযুগদানকাৰণ’’ন্তি ঞত্ৱা সঞ্জাতসোমনস্সা ভগৱতি পসাদবহুমানা ৱন্দিতুকামা অভিক্কন্তায ৰত্তিযা হত্থিক্খন্ধৱৰগতা আকাসেন আগন্ত্ৱা ততো ওতৰিত্ৱা ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গয্হ একমন্তং অট্ঠাসি. তং আযস্মা ৱঙ্গীসো ভগৱতো অনুঞ্ঞায ইমাহি গাথাহি পুচ্ছি –

৭০৫. ‘‘অলঙ্কতা মণিকঞ্চনাচিতং, সোৱণ্ণজালচিতং মহন্তং;

অভিৰুয্হ গজৱৰং সুকপ্পিতং, ইধাগমা ৱেহাযসং অন্তলিক্খে.

৭০৬. ‘‘নাগস্স দন্তেসু দুৱেসু নিম্মিতা, অচ্ছোদকা পদুমিনিযো সুফুল্লা;

পদুমেসু চ তূৰিযগণা পভিজ্জৰে, ইমা চ নচ্চন্তি মনোহৰাযো.

৭০৭. ‘‘দেৱিদ্ধিপত্তাসি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;

কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.

৭০৫. তত্থ অলঙ্কতাতি সব্বাভৰণৱিভূসিতা. মণিকঞ্চনাচিতন্তি তেহি দিব্বমানেহি মণিসুৱণ্ণেহি আচিতং. সোৱণ্ণজালচিতন্তি হেমজালসঞ্ছন্নং. মহন্তন্তি ৱিপুলং. সুকপ্পিতন্তি গমনসন্নাহৱসেন সুট্ঠু সন্নদ্ধং. ৱেহাযসন্তি ৱেহাযসভূতে হত্থিপিট্ঠে. অন্তলিক্খেতি আকাসে, ‘‘অলঙ্কতমণিকঞ্চনাচিত’’ন্তিপি পাঠো. অযঞ্হেত্থ সঙ্খেপত্থো – দেৱতে, ত্ৱং সব্বালঙ্কাৰেহি অলঙ্কতা অলঙ্কতমণিকঞ্চনাচিতং, অতিৱিয দিব্বমানেহি মণীহি কঞ্চনেহি চ অলঙ্কৰণৱসেন খচিতং, হেমজালেহি কুম্ভালঙ্কাৰাদিভেদেহি হত্থালঙ্কাৰেহি চিতং আমুত্তং মহন্তং অতিৱিয ব্ৰহন্তং উত্তমং গজং আৰুয্হ হত্থিপিট্ঠিযা নিসিন্না আকাসেনেৱ ইধ অম্হাকং সন্তিকং আগতাতি.

৭০৬. নাগস্স দন্তেসু দুৱেসু নিম্মিতাতি এৰাৱণস্স ৱিয নাগৰাজস্স ইমস্স দ্ৱীসু দন্তেসু দ্ৱে পোক্খৰণিযো সুচৰিতসিপ্পিনা সুট্ঠু ৱিৰচিতা. তূৰিযগণাতি পঞ্চঙ্গিকতূৰিযসমূহা. পভিজ্জৰেতি দ্ৱাদসন্নং লযভেদানং ৱসেন পভেদং গচ্ছন্তি. ‘‘পৱজ্জৰে’’তি চ পঠন্তি, পকাৰেহি ৱাদীযন্তীতি অত্থো.

এৱং থেৰেন পুট্ঠা দেৱতা ইমাহি গাথাহি ৱিস্সজ্জেসি –

৭০৮. ‘‘বাৰাণসিযং উপসঙ্কমিত্ৱা, বুদ্ধস্সহং ৱত্থযুগং অদাসিং;

পাদানি ৱন্দিত্ৱা ছমা নিসীদিং, ৱিত্তা চহং অঞ্জলিকং অকাসিং.

৭০৯. ‘‘বুদ্ধো চ মে কঞ্চনসন্নিভত্তচো, অদেসযি সমুদযদুক্খনিচ্চতং;

অসঙ্খতং দুক্খনিৰোধসস্সতং, মগ্গং অদেসযি যতো ৱিজানিসং.

৭১০. ‘‘অপ্পাযুকী কালকতা ততো চুতা, উপপন্না তিদসগণং যসস্সিনী;

সক্কস্সহং অঞ্ঞতৰা পজাপতি, যসুত্তৰা নাম দিসাসু ৱিস্সুতা’’তি.

৭০৮-৯. তত্থ ছমাতি ভূমিযং. ভুম্মত্থে হি ইদং পচ্চত্তৱচনং. ৱিত্তাতি তুট্ঠা. যতোতি যতো সত্থু সামুক্কংসিকধম্মদেসনতো. ৱিজানিসন্তি চত্তাৰি অৰিযসচ্চানি পটিৱিজ্ঝিং.

৭১০. অপ্পাযুকীতি ‘‘ঈদিসং নাম উড়াৰং পুঞ্ঞং কত্ৱা ন তযা এতস্মিং দুক্খবহুলে মনুস্সত্তভাৱে এৱং ঠাতব্ব’’ন্তি সঞ্জাতাভিসন্ধিনা ৱিয পৰিক্খযং গতেন কম্মুনা অপ্পাযুকা সমানা. অঞ্ঞতৰা পজাপতীতি সোড়সসহস্সানং মহেসীনং অঞ্ঞতৰা. দিসাসু ৱিস্সুতাতি দ্ৱীসু দেৱলোকেসু সব্বদিসাসু পাকটা পঞ্ঞাতা. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.

নাগৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.