৯. দীপৱিমানৱণ্ণনা
অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেনাতি দীপৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱতি সাৱত্থিযং ৱিহৰন্তে উপোসথদিৱসে সম্বহুলা উপাসকা উপোসথিকা হুত্ৱা পুৰেভত্তং যথাৱিভৱং দানং দত্ৱা কালস্সেৱ ভুঞ্জিত্ৱা সুদ্ধৱত্থনিৱত্থা সুদ্ধুত্তৰাসঙ্গা গন্ধমালাদিহত্থা পচ্ছাভত্তং ৱিহাৰং গন্ত্ৱা মনোভাৱনীযে ভিক্খূ পযিৰুপাসিত্ৱা সাযন্হে ধম্মং সুণন্তি. ৱিহাৰেযেৱ ৱসিতুকামানং তেসং ধম্মং সুণন্তানংযেৱ সূৰিযো অত্থঙ্গতো, অন্ধকাৰো জাতো. তত্থেকা অঞ্ঞতৰা ইত্থী ‘‘ইদানি দীপালোকং কাতুং যুত্ত’’ন্তি চিন্তেত্ৱা অত্তনো গেহতো পদীপেয্যং আহৰাপেত্ৱা পদীপং উজ্জালেত্ৱা ধম্মাসনস্স পুৰতো ঠপেত্ৱা ধম্মং সুণি. সা তেন পদীপদানেন অত্তমনা পীতিসোমনস্সজাতা হুত্ৱা ৱন্দিত্ৱা অত্তনো গেহং গতা. সা অপৰভাগে কালং কত্ৱা তাৱতিংসভৱনে জোতিৰসৱিমানে নিব্বত্তি. সৰীৰসোভা পনস্সা অতিৱিয পভস্সৰা অঞ্ঞে দেৱে অভিভৱিত্ৱা দস দিসা ওভাসযমানা তিট্ঠতি. অথেকদিৱসং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো দেৱচাৰিকং চৰন্তোতি সব্বং হেট্ঠা আগতনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. ইধ পন –
৭৫. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন, যা ত্ৱং তিট্ঠসি দেৱতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৱিয তাৰকা.
৭৬. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
৭৭. ‘‘কেন ত্ৱং ৱিমলোভাসা, অতিৰোচসি দেৱতা;
কেন তে সব্বগত্তেহি, সব্বা ওভাসতে দিসা.
৭৮. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –
চতূহি গাথাহি পুচ্ছি.
৭৯. ‘‘সা দেৱতা অত্তমনা, মোগ্গল্লানেন পুচ্ছিতা;
পঞ্হং পুট্ঠা ৱিযাকাসি, যস্স কম্মস্সিদং ফলং’’.
৮০. ‘‘অহং মনুস্সেসু মনুস্সভূতা, পুৰিমায জাতিযা মনুস্সলোকে;
তমন্ধকাৰম্হি তিমীসিকাযং, পদীপকালম্হি অদাসি দীপং.
৮১. ‘‘যো অন্ধকাৰম্হি তিমীসিকাযং, পদীপকালম্হি দদাতি দীপং;
উপ্পজ্জতি জোতিৰসং ৱিমানং, পহূতমল্যং বহুপুণ্ডৰীকং.
৮২. ‘‘তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো, তেন মে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ মে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
৮৩. ‘‘তেনাহং ৱিমলোভাসা, অতিৰোচামি দেৱতা;
তেন মে সব্বগত্তেহি, সব্বা ওভাসতে দিসা.
৮৪. ‘‘অক্খামি তে ভিক্খু মহানুভাৱ, মনুস্সভূতা যমকাসি পুঞ্ঞং;
তেনম্হি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ মে সব্বদিসা পভাসতী’’তি. –
ৱিস্সজ্জেসি.
৭৫. তত্থ অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেনাতি এত্থ অভিক্কন্ত-সদ্দো ‘‘অভিক্কন্তা, ভন্তে, ৰত্তি, নিক্খন্তো পঠমো যামো’’তিআদীসু (অ. নি. ৮.২০; উদা. ৪৫; চূড়ৱ. ৩৮৩) খযে আগতো. ‘‘অযং ইমেসং চতুন্নং পুগ্গলানং অভিক্কন্ততৰো চ পণীততৰো চা’’তিআদীসু (অ. নি. ৪.১০০) সুন্দৰে. ‘‘অভিক্কন্তং, ভন্তে, অভিক্কন্তং, ভন্তে’’তিআদীসু (দী. নি. ১.২৫০; পাৰা. ১৫) অব্ভনুমোদনে. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন, সব্বা ওভাসযং দিসা’’তিআদীসু (ৱি. ৱ. ৮৫৭) অভিৰূপে. ইধাপি অভিৰূপে এৱ দট্ঠব্বো. তস্মা অভিক্কন্তেনাতি অতিকন্তেন অতিমনাপেন, অভিৰূপেনাতি অত্থো. ৱণ্ণেনাতি ছৱিৱণ্ণেন. ওভাসেন্তী দিসা সব্বাতি সব্বাপি দস দিসা জোতেন্তী একালোকং কৰোন্তী. কিং ৱিযাতি আহ ‘‘ওসধী ৱিয তাৰকা’’তি. উস্সন্না পভা এতায ধীযতি, ওসধীনং ৱা অনুবলপ্পদাযিকাতি কত্ৱা ‘‘ওসধী’’তি লদ্ধনামা তাৰকা যথা সমন্ততো আলোকং কুৰুমানা তিট্ঠতি, এৱমেৱ ত্ৱং সব্বা দিসা ওভাসযন্তী তিট্ঠসীতি.
৭৭. সব্বগত্তেহীতি সব্বেহি সৰীৰাৱযৱেহি, সকলেহি অঙ্গপচ্চঙ্গেহি ওভাসতীতি অধিপ্পাযো, হেতুম্হি চেতং কৰণৱচনং. সব্বা ওভাসতে দিসাতি সব্বাপি দসদিসা ৱিজ্জোততি. ‘‘ওভাসৰে’’তিপি পঠন্তি, তেসং সব্বা দিসাতি বহুৱচনমেৱ দট্ঠব্বং.
৮১. পদীপকালম্হীতি পদীপকৰণকালে, পদীপুজ্জলনযোগ্গে অন্ধকাৰেতি অত্থো. তেনাহ ‘‘যো অন্ধকাৰম্হি তিমীসিকায’’ন্তি, বহলে মহন্ধকাৰেতি অত্থো. দদাতি দীপন্তি পদীপং উজ্জালেন্তো ৱা অনুজ্জালেন্তো ৱা পদীপদানং দদাতি, পদীপোপকৰণানি দক্খিণেয্যে উদ্দিস্স পৰিচ্চজতি. উপপজ্জতি জোতিৰসং ৱিমানন্তি পটিসন্ধিগ্গহণৱসেন জোতিৰসং ৱিমানং উপগচ্ছতীতি. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.
অথ যথাপুচ্ছিতে অত্থে দেৱতায কথিতে থেৰো তমেৱ কথং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৱা দানাদিকথায তস্সা কল্লচিত্তাদিভাৱং ঞত্ৱা সচ্চানি পকাসেসি, সচ্চপৰিযোসানে সপৰিৱাৰা সা দেৱতা সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠহি. থেৰো ততো আগন্ত্ৱা তং পৱত্তিং ভগৱতো আৰোচেসি, ভগৱা তস্মিং ৱত্থুস্মিং সম্পত্তপৰিসায ৱিত্থাৰেন ধম্মং দেসেসি. সা দেসনা মহাজনস্স সাত্থিকা জাতা, মহাজনো ৱিসেসতো দীপদানে সক্কচ্চকাৰী অহোসীতি.
দীপৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.