১৬. সিৰিমাৱিমানৱণ্ণনা
যুত্তা চ তে পৰমঅলঙ্কতা হযাতি সিৰিমাৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন চ সমযেন হেট্ঠা অনন্তৰৱত্থুম্হি ৱুত্তা সিৰিমা গণিকা সোতাপত্তিফলস্স অধিগতত্তা ৱিস্সজ্জিতকিলিট্ঠকম্মন্তা হুত্ৱা সঙ্ঘস্স অট্ঠ সলাকভত্তানি পট্ঠপেসি. আদিতো পট্ঠায নিবদ্ধং অট্ঠ ভিক্খূ গেহং আগচ্ছন্তি. সা ‘‘সপ্পিং গণ্হথ খীৰং গণ্হথা’’তিআদীনি ৱত্ৱা তেসং পত্তে পূৰেতি, একেন লদ্ধং তিণ্ণম্পি চতুন্নম্পি পহোতি, দেৱসিকং সোড়সকহাপণপৰিব্বযেন পিণ্ডপাতো দীযতি. অথেকদিৱসং একো ভিক্খু তস্সা গেহে অট্ঠকভত্তং ভুঞ্জিত্ৱা তিযোজনমত্থকে একং ৱিহাৰং অগমাসি. অথ নং সাযং থেৰুপট্ঠানে নিসিন্নং পুচ্ছিংসু, ‘‘আৱুসো, কহং ভিক্খং গহেত্ৱা ইধাগতোসী’’তি? ‘‘সিৰিমায অট্ঠকভত্তং মে ভুত্ত’’ন্তি. ‘‘তং মনাপং কত্ৱা দেতি, আৱুসো’’তি. ‘‘ন সক্কা তস্সা ভত্তং ৱণ্ণেতুং, অতিপণীতং কত্ৱা দেতি, একেন লদ্ধং তিণ্ণম্পি চতুন্নম্পি পহোতি, তস্সা পন দেয্যধম্মতোপি দস্সনমেৱ উত্তৰিতৰং’’. সা হি ইত্থী এৱৰূপা চ এৱৰূপা চাতি তস্সা গুণে কথেসি.
অথেকো ভিক্খু তস্সা গুণকথং সুত্ৱা অদিস্ৱাপি সৱনেনেৱ সিনেহং উপ্পাদেত্ৱা ‘‘মযা তত্থ গন্ত্ৱা তং দট্ঠুং ৱট্টতী’’তি অত্তনো ৱস্সগ্গং কথেত্ৱা তং ভিক্খুং ঠিতিকং পুচ্ছিত্ৱা ‘‘স্ৱে, আৱুসো, তস্মিং গেহে ত্ৱং সঙ্ঘত্থেৰো হুত্ৱা অট্ঠকভত্তং লভিস্সসী’’তি সুত্ৱা তঙ্খণঞ্ঞেৱ পত্তচীৱৰমাদায পক্কন্তো পাতোৱ অৰুণে উগ্গচ্ছন্তে সলাকগ্গং পৱিসিত্ৱা ঠিতো সঙ্ঘত্থেৰো হুত্ৱা তস্সা গেহে অট্ঠকভত্তং লভি. যো পন সো ভিক্খু হিয্যো ভুঞ্জিত্ৱা পক্কামি, তস্স গতৱেলাযমেৱস্সা সৰীৰে ৰোগো উপ্পজ্জি. তস্মা আভৰণানি ওমুঞ্চিত্ৱা নিপজ্জি. অথস্সা দাসিযো অট্ঠকভত্তং লভিতুং আগতে ভিক্খূ দিস্ৱা আৰোচেসুং. সা গন্ত্ৱা সহত্থা পত্তে গহেতুং ৱা নিসীদাপেতুং ৱা অসক্কোন্তী দাসিযো আণাপেসি ‘‘অম্মা পত্তে গহেত্ৱা অয্যে নিসীদাপেত্ৱা যাগুং পাযেত্ৱা খজ্জকং দত্ৱা ভত্তৱেলায পত্তে পূৰেত্ৱা দেথা’’তি. তা ‘‘সাধু, অয্যে’’তি ভিক্খূ পৱেসেত্ৱা যাগুং পাযেত্ৱা খজ্জকং দত্ৱা ভত্তৱেলায ভত্তস্স পত্তে পূৰেত্ৱা তস্সা আৰোচযিংসু. সা ‘‘মং পৰিগ্গহেত্ৱা নেথ, অয্যে ৱন্দিস্সামী’’তি ৱত্ৱা তাহি পৰিগ্গহেত্ৱা ভিক্খূনং সন্তিকং নীতা ৱেধমানেন সৰীৰেন ভিক্খূ ৱন্দি. সো ভিক্খু তং ওলোকেত্ৱা চিন্তেসি ‘‘গিলানায তাৱ অযং এতিস্সা ৰূপসোভা, অৰোগকালে পন সব্বাভৰণপটিমণ্ডিতায ইমিস্সা কীদিসী ৰূপসম্পত্তী’’তি. অথস্স অনেকৱস্সকোটিসন্নিচিতো কিলেসো সমুদাচৰি. সো অঞ্ঞাণী হুত্ৱা ভত্তং ভুঞ্জিতুং অসক্কোন্তো পত্তং আদায ৱিহাৰং গন্ত্ৱা পত্তং পিধায একমন্তে ঠপেত্ৱা চীৱৰকণ্ণং পত্থৰিত্ৱা নিপজ্জি. অথ নং একো সহাযকো ভিক্খু যাচন্তোপি ভোজেতুং নাসক্খি, সো ছিন্নভত্তো অহোসি.
তং দিৱসমেৱ সাযন্হসমযে সিৰিমা কালমকাসি. ৰাজা সত্থু সাসনং পেসেসি ‘‘ভন্তে, জীৱকস্স কনিট্ঠভগিনী সিৰিমা কালমকাসী’’তি. সত্থা তং সুত্ৱা ৰঞ্ঞো সাসনং পহিণি ‘‘সিৰিমায সৰীৰঝাপনকিচ্চং নত্থি, আমকসুসানে তং যথা কাকাদযো ন খাদন্তি, তথা নিপজ্জাপেত্ৱা ৰক্খাপেথা’’তি. ৰাজা তথা অকাসি. পটিপাটিযা তযো দিৱসা অতিক্কন্তা, চতুত্থে দিৱসে সৰীৰং উদ্ধুমাযি, নৱহি ৱণমুখেহি পুড়ৱকা পগ্ঘৰিংসু, সকলসৰীৰং ভিন্নসালিভত্তচাটি ৱিয অহোসি. ৰাজা নগৰে ভেৰিং চৰাপেসি ‘‘ঠপেত্ৱা গেহৰক্খণকদাৰকে সিৰিমায দস্সনত্থং অনাগচ্ছন্তানং অট্ঠ কহাপণা দণ্ডো’’তি. সত্থু সন্তিকঞ্চ পেসেসি ‘‘বুদ্ধপ্পমুখো কিৰ সঙ্ঘো সিৰিমায দস্সনত্থং আগচ্ছতূ’’তি. সত্থা ভিক্খূনং আৰোচাপেসি ‘‘সিৰিমায দস্সনত্থং গমিস্সামা’’তি.
সোপি দহৰভিক্খু চত্তাৰো দিৱসে কস্সচি ৱচনং অগ্গহেত্ৱা ছিন্নভত্তোৱ নিপজ্জি. পত্তে ভত্তং পূতিকং জাতং, পত্তে মলম্পি উট্ঠহি. অথ সো সহাযকভিক্খুনা উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘আৱুসো সত্থা সিৰিমায দস্সনত্থং গচ্ছতী’’তি ৱুচ্চমানো তথা ছাতজ্ঝত্তোপি ‘‘সিৰিমা’’তি ৱুত্তপদেযেৱ সহসা উট্ঠহিত্ৱা ‘‘সত্থা সিৰিমং দট্ঠুং গচ্ছতি, ত্ৱম্পি গমিস্সসী’’তি? ‘‘আম গমিস্সামী’’তি ভত্তং ছড্ডেত্ৱা পত্তং ধোৱিত্ৱা থৱিকায পক্খিপিত্ৱা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং অগমাসি. সত্থা ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতো একপস্সে অট্ঠাসি, ভিক্খুনিসঙ্ঘোপি ৰাজপৰিসাপি উপাসকপৰিসাপি উপাসিকাপৰিসাপি একেকপস্সে অট্ঠংসু.
সত্থা ৰাজানং পুচ্ছি ‘‘কা এসা, মহাৰাজা’’তি? ‘‘ভন্তে, জীৱকস্স কনিট্ঠভগিনী সিৰিমা নামা’’তি. ‘‘সিৰিমা এসা’’তি? ‘‘আম, ভন্তে’’তি. তেন হি নগৰে ভেৰিং চৰাপেহি ‘‘সহস্সং দত্ৱা সিৰিমং গণ্হন্তূ’’তি. ৰাজা তথা কাৰেসি, একোপি ‘‘হ’’ন্তি ৱা ‘‘হু’’ন্তি ৱা ৱদন্তো নাম নাহোসি. ৰাজা সত্থু আৰোচেসি ‘‘ন গণ্হন্তি ভন্তে’’তি, তেন হি মহাৰাজ অগ্ঘং ওহাপেহীতি. ৰাজা ‘‘পঞ্চসতানি দত্ৱা গণ্হন্তূ’’তি ভেৰিং চৰাপেত্ৱা কঞ্চি গণ্হনকং অদিস্ৱা ‘‘অড্ঢতেয্যসতানি, দ্ৱেসতানি, সতং, পঞ্ঞাসং, পঞ্চৱীসতি, ৱীসতি কহাপণে, দস কহাপণে, পঞ্চ কহাপণে, একং কহাপণং, অড্ঢং, পাদং, মাসকং, কাকণিকং দত্ৱা সিৰিমং গণ্হন্তূ’’তি ভেৰিং চৰাপেত্ৱা ‘‘মুধাপি গণ্হন্তূ’’তি ভেৰিং চৰাপেসি, তথাপি ‘‘হ’’ন্তি ৱা ‘‘হু’’ন্তি ৱা ৱদন্তো নাম নাহোসি. ৰাজা ‘‘মুধাপি, ভন্তে, গণ্হন্তো নত্থী’’তি আহ. সত্থা ‘‘পস্সথ, ভিক্খৱে, মহাজনস্স পিযমাতুগামং, ইমস্মিংযেৱ নগৰে সহস্সং দত্ৱা পুব্বে একদিৱসং লভিংসু, ইদানি মুধাপি গণ্হন্তো নত্থি এৱৰূপং নাম ৰূপং খযৱযপ্পত্তং আহৰিমেহি অলঙ্কাৰেহি ৱিচিত্তকতং নৱন্নং ৱণ্ণমুখানং ৱসেন অৰুভূতং তীহি অট্ঠিসতেহি সমুস্সিতং নিচ্চাতুৰং কেৱলং বালমহাজনেন বহুধা সঙ্কপ্পিততায বহুসঙ্কপ্পং অদ্ধুৱং অত্তভাৱ’’ন্তি দস্সেন্তো –
‘‘পস্স চিত্তকতং বিম্বং, অৰুকাযং সমুস্সিতং;
আতুৰং বহুসঙ্কপ্পং, যস্স নত্থি ধুৱং ঠিতী’’তি. (থেৰগা. ১১৬০) –
গাথমাহ. দেসনাপৰিযোসানে সিৰিমায পটিবদ্ধচিত্তো ভিক্খু ৱিগতছন্দৰাগো হুত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি, চতুৰাসীতিযা পাণসহস্সানং ধম্মাভিসমযো অহোসি.
তেন চ সমযেন সিৰিমা দেৱকঞ্ঞা অত্তনো ৱিভৱসমিদ্ধিং ওলোকেত্ৱা আগতট্ঠানং ওলোকেন্তী পুৰিমত্তভাৱে অত্তনো সৰীৰসমীপে ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতং ভগৱন্তং ঠিতং মহাজনকাযঞ্চ সন্নিপতিতং দিস্ৱা পঞ্চহি দেৱকঞ্ঞাসতেহি পৰিৱুতা পঞ্চহি ৰথসতেহি দিস্সমানকাযা আগন্ত্ৱা ৰথতো ওতৰিত্ৱা সপৰিৱাৰা ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা কতঞ্জলী অট্ঠাসি. তেন চ সমযেন আযস্মা ৱঙ্গীসো ভগৱতো অৱিদূৰে ঠিতো হোতি. সো ভগৱন্তং এতদৱোচ ‘‘পটিভাতি মং ভগৱা একং পঞ্হং পুচ্ছিতু’’ন্তি. ‘‘পটিভাতু তং ৱঙ্গীসা’’তি ভগৱা অৱোচ. আযস্মা ৱঙ্গীসো তং সিৰিমং দেৱধীতৰং –
১৩৭. ‘‘যুত্তা চ তে পৰমঅলঙ্কতা হযা, অধোমুখা অঘসিগমা বলী জৱা;
অভিনিম্মিতা পঞ্চৰথাসতা চ তে, অন্ৱেন্তি তং সাৰথিচোদিতা হযা.
১৩৮. ‘‘সা তিট্ঠসি ৰথৱৰে অলঙ্কতা,
ওভাসযং জলমিৱ জোতি পোৱকো;
পুচ্ছামি তং ৱৰতনু অনোমদস্সনে,
কস্মা নু কাযা অনধিৱৰং উপাগমী’’তি. – পটিপুচ্ছি;
১৩৭. তত্থ যুত্তা চ তে পৰমঅলঙ্কতা হযাতি পৰমং অতিৱিয ৱিসেসতো অলঙ্কতা, পৰমেহি ৱা উত্তমেহি দিব্বেহি অস্সালঙ্কাৰেহি অলঙ্কতা, পৰমা ৱা অগ্গা সেট্ঠা আজানীযা সব্বালঙ্কাৰেহি অলঙ্কতা হযা অস্সা তে তৱ ৰথে যোজিতা, যুত্তা ৱা তে ৰথস্স চ অনুচ্ছৱিকা, অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱা সদিসতায যুত্তা সংসট্ঠাতি অত্থো. এত্থ চ ‘‘পৰমঅলঙ্কতা’’তি পুৰিমস্মিং পক্খে সন্ধিং অকত্ৱা দুতিযস্মিং পক্খে অৱিভত্তিকনিদ্দেসো দট্ঠব্বো. অধোমুখাতি হেট্ঠামুখা. যদিপি তে তদা পকতিযাৱ ঠিতা, দেৱলোকতো ওৰোহণৱসেন ‘‘অধোমুখা’’তি ৱুত্তা. অঘসিগমাতি ৱেহাসংগমা. বলীতি বলৱন্তো. জৱাতি জৱনকা, বলৱন্তো চেৱ ৱেগৱন্তো চাতি অত্থো. অভিনিম্মিতাতি তৱ পুঞ্ঞকম্মেন নিম্মিতা নিব্বত্তা. সযং নিম্মিতমেৱ ৱা সন্ধায ‘‘অভিনিম্মিতা’’তি ৱুত্তং নিম্মানৰতিভাৱতো সিৰিমায দেৱধীতায. পঞ্চৰথাসতাতি গাথাসুখত্থং থকাৰস্স দীঘং লিঙ্গৱিপল্লাসঞ্চ কত্ৱা ৱুত্তং, ৱিভত্তিঅলোপো ৱা দট্ঠব্বো, পঞ্চ ৰথসতানীতি অত্থো. অন্ৱেন্তি তং সাৰথিচোদিতা হযাতি সাৰথীহি চোদিতা ৱিয ৰথেসু যুত্তা ইমে হযা ভদ্দে, দেৱতে, তং অনুগচ্ছন্তি. ‘‘সাৰথিঅচোদিতা’’তি কেচি পঠন্তি, সাৰথীহি অচোদিতা এৱ অনুগচ্ছন্তীতি অত্থো. ‘‘সাৰথিচোদিতা হযা’’তি একংযেৱ ৱা পদং গাথাসুখত্থং দীঘং কত্ৱা ৱুত্তং, সাৰথিচোদিতহযা পঞ্চ ৰথসতাতি যোজনা.
১৩৮. সা তিট্ঠসীতি সা ত্ৱং তিট্ঠসি. ৰথৱৰেতি ৰথুত্তমে. অলঙ্কতাতি সট্ঠিসকটভাৰেহি দিব্বালঙ্কাৰেহি অলঙ্কতসৰীৰা. ওভাসযং জলমিৱ জোতি পাৱকোতি ওভাসেন্তী জোতিৰিৱ জলন্তী পাৱকো ৱিয চ তিট্ঠসি, সমন্ততো ওভাসেন্তী জলন্তী তিট্ঠসীতি ৱুত্তং হোতি. ‘‘জোতী’’তি চ চন্দিমসূৰিযনক্খত্ততাৰকৰূপানং সাধাৰণনামং. ৱৰতনূতি উত্তমৰূপধৰে সব্বঙ্গসোভনে. ততো এৱ অনোমদস্সনে অলামকদস্সনে, দস্সনীযে পাসাদিকেতি অত্থো. কস্মা নু কাযা অনধিৱৰং উপাগমীতি কুতো নাম দেৱকাযতো অনুত্তৰং সম্মাসম্বুদ্ধং পযিৰুপাসনায উপগঞ্ছি উপগতাসি.
এৱং থেৰেন পুচ্ছিতা সা দেৱতা অত্তানং আৱিকৰোন্তী –
১৩৯. ‘‘কামগ্গপত্তানং যমাহুনুত্তৰং, নিম্মায নিম্মায ৰমন্তি দেৱতা;
তস্মা কাযা অচ্ছৰা কামৱণ্ণিনী, ইধাগতা অনধিৱৰং নমস্সিতু’’ন্তি. –
গাথমাহ.
১৩৯. তত্থ কামগ্গপত্তানং যমাহুনুত্তৰন্তি কামূপভোগেহি অগ্গভাৱং পত্তানং পৰনিম্মিতৱসৱত্তীনং দেৱানং যং দেৱকাযং যসেন ভোগাদিৱসেন চ অনুত্তৰন্তি ৱদন্তি, ততো কাযা. নিম্মায নিম্মায ৰমন্তি দেৱতাতি নিম্মানৰতিদেৱতা অত্তনা যথাৰুচিতে কামে সযং নিম্মিনিত্ৱা নিম্মিনিত্ৱা ৰমন্তি কীড়ন্তি লড়ন্তা অভিৰমন্তি. তস্মা কাযাতি তস্মা নিম্মানৰতিদেৱনিকাযা. কামৱণ্ণিনীতি কামৰূপধৰা যথিচ্ছিতৰূপধাৰিনী. ইধাগতাতি ইধ ইমস্মিং মনুস্সলোকে, ইমং ৱা মনুস্সলোকং আগতা.
এৱং দেৱতায অত্তনো নিম্মানৰতিদেৱতাভাৱে কথিতে পুন থেৰো তস্সা পুৰিমভৱং তত্থ কতপুঞ্ঞকম্মং লদ্ধিঞ্চ কথাপেতুকামো –
১৪০. ‘‘কিং ত্ৱং পুৰে সুচৰিতমাচৰীধ, কেনচ্ছসি ত্ৱং অমিতযসা সুখেধিতা;
ইদ্ধী চ তে অনধিৱৰা ৱিহঙ্গমা, ৱণ্ণো চ তে দস দিসা ৱিৰোচতি.
১৪১. ‘‘দেৱেহি ত্ৱং পৰিৱুতা সক্কতা চসি,
কুতো চুতা সুগতিগতাসি দেৱতে;
কস্স ৱা ত্ৱং ৱচনকৰানুসাসনিং,
আচিক্খ মে ত্ৱং যদি বুদ্ধসাৱিকা’’তি. – দ্ৱে গাথা অভাসি;
১৪০. তত্থ আচৰীতি দীঘং কত্ৱা ৱুত্তং, উপচিনীতি অত্থো. ইধাতি নিপাতমত্তং, ইধ ৱা ইমস্মিং দেৱত্তভাৱে. কেনচ্ছসীতি কেন পুঞ্ঞকম্মেন অস্সত্থা অচ্ছসি. ‘‘কেনাসি ত্ৱ’’ন্তি কেচি পঠন্তি. অমিতযসাতি ন মিতযসা অনপ্পকপৰিৱাৰা. সুখেধিতাতি সুখেন ৱড্ঢিতা, সুপৰিব্ৰূহিতদিব্বসুখাতি অত্থো. ইদ্ধীতি দিব্বানুভাৱো. অনধিৱৰাতি অধিকা ৱিসিট্ঠা অঞ্ঞা এতিস্সা নত্থীতি অনধিৱৰা, অতিউত্তমাতি অত্থো. ৱিহঙ্গমাতি ৱেহাসগামিনী. দস দিসাতি দসপি দিসা. ৱিৰোচতীতি ওভাসেতি.
১৪১. পৰিৱুতা সক্কতা চসীতি সমন্ততো পৰিৱাৰিতা সম্ভাৱিতা চ অসি. কুতো চুতা সুগতিগতাসীতি পঞ্চসু গতীসু কতৰগতিতো চুতা হুত্ৱা সুগতিং ইমং দেৱগতিং পটিসন্ধিৱসেন উপগতা অসি. কস্স ৱা ত্ৱং ৱচনকৰানুসাসনিন্তি কস্স নু ৱা সত্থু সাসনে পাৱচনে ওৱাদানুসাসনিসম্পটিচ্ছনেন ত্ৱং ৱচনকৰা অসীতি যোজনা. কস্স ৱা ত্ৱং সত্থু ৱচনকৰা অনুসাসকস্স অনুসিট্ঠিযং পতিট্ঠানেনাতি এৱং ৱা এত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. এৱং অনুদ্দেসিকৱসেন তস্সা লদ্ধিং পুচ্ছিত্ৱা পুন উদ্দেসিকৱসেন ‘‘আচিক্খ মে ত্ৱং যদি বুদ্ধসাৱিকা’’তি পুচ্ছতি. তত্থ বুদ্ধসাৱিকাতি সব্বম্পি ঞেয্যধম্মং সযম্ভুঞাণেন হত্থতলে আমলকং ৱিয পচ্চক্খতো বুদ্ধত্তা বুদ্ধস্স ভগৱতো ধম্মস্সৱনন্তে জাতাতি বুদ্ধসাৱিকা.
এৱং থেৰেন পুচ্ছিতমত্থং কথেন্তী দেৱতা ইমা গাথা অভাসি –
১৪২. ‘‘নগন্তৰে নগৰৱৰে সুমাপিতে, পৰিচাৰিকা ৰাজৱৰস্স সিৰিমতো;
নচ্চে গীতে পৰমসুসিক্খিতা অহুং, সিৰিমাতি মং ৰাজগহে অৱেদিংসু.
১৪৩. ‘‘বুদ্ধো চ মে ইসিনিসভো ৱিনাযকো, অদেসযী সমুদযদুক্খনিচ্চতং;
অসঙ্খতং দুক্খনিৰোধ সস্সতং, মগ্গঞ্চিমং অকুটিলমঞ্জসং সিৱং.
১৪৪. ‘‘সুত্ৱানহং অমতপদং অসঙ্খতং, তথাগতস্সনধিৱৰস্স সাসনং;
সীলেস্ৱহং পৰমসুসংৱুতা অহুং, ধম্মে ঠিতা নৰৱৰবুদ্ধদেসিতে.
১৪৫. ‘‘ঞত্ৱানহং ৱিৰজপদং অসঙ্খতং, তথাগতেননধিৱৰেন দেসিতং;
তত্থেৱহং সমথসমাধিমাফুসিং, সাযেৱ মে পৰমনিযামতা অহু.
১৪৬. ‘‘লদ্ধানহং অমতৱৰং ৱিসেসনং, একংসিকা অভিসমযে ৱিসেসিয;
অসংসযা বহুজনপূজিতা অহং, খিড্ডাৰতিং পচ্চনুভোমনপ্পকং.
১৪৭. ‘‘এৱং অহং অমতদসম্হি দেৱতা, তথাগতস্সনধিৱৰস্স সাৱিকা;
ধম্মদ্দসা পঠমফলে পতিট্ঠিতা, সোতাপন্না ন চ পন মত্থি দুগ্গতি.
১৪৮. ‘‘সা ৱন্দিতুং অনধিৱৰং উপাগমিং, পাসাদিকে কুসলৰতে চ ভিক্খৱো;
নমস্সিতুং সমণসমাগমং সিৱং, সগাৰৱা সিৰিমতো ধম্মৰাজিনো.
১৪৯. ‘‘দিস্ৱা মুনিং মুদিতমনম্হি পীণিতা, তথাগতং নৰৱৰদম্মসাৰথিং;
তণ্হচ্ছিদং কুসলৰতং ৱিনাযকং, ৱন্দামহং পৰমহিতানুকম্পক’’ন্তি.
১৪২. তত্থ নগন্তৰেতি ইসিগিলিৱেপুল্লৱেভাৰপণ্ডৱগিজ্ঝকূটসঙ্খাতানং পঞ্চন্নং পব্বতানং অন্তৰে ৱেমজ্ঝে, যতো তং নগৰং ‘‘গিৰিব্বজ’’ন্তি ৱুচ্চতি. নগৰৱৰেতি উত্তমনগৰে, ৰাজগহং সন্ধাযাহ. সুমাপিতেতি মহাগোৱিন্দপণ্ডিতেন ৱত্থুৱিজ্জাৱিধিনা সম্মদেৱ নিৱেসিতে. পৰিচাৰিকাতি সংগীতপৰিচৰিযায উপট্ঠাযিকা. ৰাজৱৰস্সাতি বিম্বিসাৰমহাৰাজস্স. সিৰিমতোতি এত্থ ‘‘সিৰীতি বুদ্ধিপুঞ্ঞানং অধিৱচন’’ন্তি ৱদন্তি. অথ ৱা পুঞ্ঞনিব্বত্তা সৰীৰসোভগ্গাদিসম্পত্তি কতপুঞ্ঞং নিস্সযতি, কতপুঞ্ঞেহি ৱা নিস্সীযতীতি ‘‘সিৰী’’তি ৱুচ্চতি, সা এতস্স অত্থীতি সিৰিমা, তস্স সিৰিমতো. পৰমসুসিক্খিতাতি অতিৱিয সম্মদেৱ চ সিক্খিতা. অহুন্তি অহোসিং. অৱেদিংসূতি অঞ্ঞাসুং.
১৪৩. ইসিনিসভোতি গৱসতজেট্ঠকো উসভো, গৱসহস্সজেট্ঠকো ৱসভো, ৱজসতজেট্ঠকো ৱা উসভো, ৱজসহস্সজেট্ঠকো ৱসভো, সব্বগৱসেট্ঠো সব্বপৰিস্সযসহো সেতো পাসাদিকো মহাভাৰৱহো অসনিসতসদ্দেহিপি অসম্পকম্পিযো নিসভো. ৰথা সো অত্তনো নিসভবলেন সমন্নাগতো চতূহি পাদেহি পথৱিং উপ্পীড়েত্ৱা কেনচি পৰিস্সযেন অকম্পিযো অচলট্ঠানেন তিট্ঠতি, এৱং ভগৱা দসহি তথাগতবলেহি সমন্নাগতো চতূহি ৱেসাৰজ্জপাদেহি অট্ঠপৰিসপথৱিং উপ্পীড়েত্ৱা সদেৱকে লোকে কেনচি পচ্চত্থিকেন পচ্চামিত্তেন অকম্পিযো অচলট্ঠানেন তিট্ঠতি, তস্মা নিসভো ৱিযাতি নিসভো. সীলাদীনং ধম্মক্খন্ধানং এসনট্ঠেন ‘‘ইসী’’তি লদ্ধৱোহাৰেসু সেক্খাসেক্খইসীসু নিসভো, ইসীনং ৱা নিসভো, ইসি চ সো নিসভো চাতি ৱা ইসিনিসভো. ৱেনেয্যসত্তে ৱিনেতীতি ৱিনাযকো, নাযকৱিৰহিতোতি ৱা ৱিনাযকো, সযম্ভূতি অত্থো.
অদেসযী সমুদযদুক্খনিচ্চতন্তি সমুদযসচ্চস্স চ দুক্খসচ্চস্স চ অনিচ্চতং ৱযধম্মতং অভাসি. তেন ‘‘যংকিঞ্চি সমুদযধম্মং, সব্বং তং নিৰোধধম্ম’’ন্তি অত্তনো অভিসমযঞাণস্স পৱত্তিআকাৰং দস্সেতি. সমুদযদুক্খনিচ্চতন্তি ৱা সমুদযসচ্চঞ্চ দুক্খসচ্চঞ্চ অনিচ্চতঞ্চ. তত্থ সমুদযসচ্চদুক্খসচ্চগ্গহণেন ৱিপস্সনায ভূমিং দস্সেতি, অনিচ্চতাগহণেন তস্সা পৱত্তিআকাৰং দস্সেতি. সঙ্খাৰানঞ্হি অনিচ্চাকাৰে ৱিভাৱিতে দুক্খাকাৰো অনত্তাকাৰোপি ৱিভাৱিতোযেৱ হোতি তংনিবন্ধনত্তা তেসং. তেনাহ ‘‘যদনিচ্চং, তং দুক্খং, যং দুক্খং, তদনত্তা’’তি (সং. নি. ৩.১৫). অসঙ্খতং দুক্খনিৰোধসস্সতন্তি কেনচি পচ্চযেন ন সঙ্খতন্তি অসঙ্খতং, সব্বকালং তথভাৱেন সস্সতং, সকলৱট্টদুক্খনিৰোধভাৱতো দুক্খনিৰোধং অৰিযসচ্চঞ্চ মে অদেসযীতি যোজনা. মগ্গঞ্চিমং অকুটিলমঞ্জসং সিৱন্তি অন্তদ্ৱযপৰিৱজ্জনেন কুটিলভাৱকৰানং মাযাদীনং কাযৱঙ্কাদীনঞ্চ পহানেন অকুটিলং, ততো এৱ অঞ্জসং, অসিৱভাৱকৰানং কামৰাগাদীনং সমুচ্ছিন্দনেন সিৱং নিব্বানং. মগ্গন্তি নিব্বানত্থিকেহি মগ্গীযতি, কিলেসে ৱা মাৰেন্তো গচ্ছতীতি ‘‘মগ্গো’’তি লদ্ধনামং ইদং তুম্হাকঞ্চ মমঞ্চ পচ্চক্খভূতং দুক্খনিৰোধগামিনিপটিপদাসঙ্খাতং অৰিযসচ্চঞ্চ মে অদেসযীতি যোজনা.
১৪৪. সুত্ৱানহং অমতপদং অসঙ্খতং, তথাগতস্সনধিৱৰস্স সাসনন্তি এত্থ অযং সঙ্খেপত্থো – তথা আগমনাদিঅত্থেন তথাগতস্স, সদেৱকে লোকে অগ্গভাৱতো অনধিৱৰস্স, সম্মাসম্বুদ্ধস্স অমতপদং অসঙ্খতং নিব্বানং উদ্দিস্স দেসিতত্তা, অমতস্স ৱা নিব্বানস্স পটিপজ্জনুপাযত্তা কেনচিপি অসঙ্খৰণীযত্তা চ অমতপদং অসঙ্খতং সাসনং সদ্ধম্মং অহং সুত্ৱানাতি. সীলেস্ৱহন্তি সীলেসু নিপ্ফাদেতব্বেসু অহং. পৰমসুসংৱুতাতি অতিৱিয সম্মদেৱ সংৱুতা. অহুন্তি অহোসিং. ধম্মে ঠিতাতি পটিপত্তিধম্মে পতিট্ঠিতা.
১৪৫. ঞত্ৱানাতি সচ্ছিকিৰিযাভিসমযৱসেন জানিত্ৱা. তত্থেৱাতি তস্মিংযেৱ খণে, তস্মিংযেৱ ৱা অত্তভাৱে. সমথসমাধিমাফুসিন্তি পচ্চনীকধম্মানং সমুচ্ছেদৱসেন সমনতো ৱূপসমনতো পৰমত্থসমথভূতং লোকুত্তৰসমাধিং আফুসিং অধিগচ্ছিং. যদিপি যস্মিং খণে নিৰোধস্স সচ্ছিকিৰিযাভিসমযো, তস্মিংযেৱ খণে মগ্গস্স ভাৱনাভিসমযো, আৰম্মণপটিৱেধং পন ভাৱনাপটিৱেধস্সেৱ পুৰিমসিদ্ধিকাৰণং ৱিয কত্ৱা দস্সেতুং –
‘‘ঞত্ৱানহং ৱিৰজপদং অসঙ্খতং, তথাগতেননধিৱৰেন দেসিতং’’.
তত্থেৱহং ‘সমথসমাধিমাফুসি’ন্তি ৱুত্তং যথা ‘‘চক্খুঞ্চ পটিচ্চ ৰূপে চ উপ্পজ্জতি চক্খুৱিঞ্ঞাণ’’ন্তি (ম. নি. ১.৪০০; ৩.৪২১; সং. নি. ৪.৬০). ঞত্ৱানাতি ৱা সমানকালৱসেন ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং যথা ‘‘নিহন্ত্ৱান তমং সব্বং, আদিচ্চো নভমুগ্গতো’’তি. সাযেৱাতি যা লোকুত্তৰসমাধিফুসনা লদ্ধা, সাযেৱ. পৰমনিযামতাতি পৰমা উত্তমা মগ্গনিযামতা.
১৪৬. ৱিসেসনন্তি পুথুজ্জনেহি ৱিসেসকং ৱিসিট্ঠভাৱসাধকং. একংসিকাতি ‘‘সম্মাসম্বুদ্ধো ভগৱা, স্ৱাক্খাতো ধম্মো, সুপ্পটিপন্নো সঙ্ঘো’’তি একংসগাহৱতী ৰতনত্তযে নিব্বিচিকিচ্ছা. অভিসমযে ৱিসেসিযাতি সচ্চপটিৱেধৱসেন ৱিসেসং পত্ৱা. ‘‘ৱিসেসিনী’’তিপি পঠন্তি, অভিসমযহেতু ৱিসেসৱতীতি অত্থো. অসংসযাতি সোড়সৱত্থুকায অট্ঠৱত্থুকায চ ৱিচিকিচ্ছায পহীনত্তা অপগতসংসযা. ‘‘অসংসিযা’’তি কেচি পঠন্তি. বহুজনপূজিতাতি সুগতীহি পৰেহি পত্থনীযগুণাতি অত্থো. খিড্ডাৰতিন্তি খিড্ডাভূতং ৰতিং, অথ ৱা খিড্ডঞ্চ ৰতিঞ্চ খিড্ডাৱিহাৰঞ্চ ৰতিসুখঞ্চ.
১৪৭. অমতদসম্হীতি অমতদসা নিব্বানদস্সাৱিনী অম্হি. ধম্মদ্দসাতি চতুসচ্চধম্মং দিট্ঠৱতী. সোতাপন্নাতি অৰিযমগ্গসোতং আদিতো পত্তা. ন চ পন মত্থি দুগ্গতীতি ন চ পন মে অত্থি দুগ্গতি অৱিনিপাতধম্মত্তা.
১৪৮. পাসাদিকেতি পসাদাৱহে. কুসলৰতেতি কুসলে অনৱজ্জধম্মে নিব্বানে ৰতে. ভিক্খৱোতি ভিক্খূ নমস্সিতুং উপাগমিন্তি যোজনা. সমণসমাগমং সিৱন্তি সমণানং সমিতপাপানং বুদ্ধবুদ্ধসাৱকানং সিৱঞ্চ ধম্মং খেমং সমাগমং সঙ্গমং পযিৰুপাসিতুং উপাগমিন্তি সম্বন্ধো. সিৰিমতো ধম্মৰাজিনোতি ভুম্মত্থে সামিৱচনং. সিৰিমতি ধম্মৰাজিনীতি অত্থো. এৱমেৱ চ কেচি পঠন্তি.
১৪৯. মুদিতমনম্হীতি মোদিতমনা অম্হি. পীণিতাতি তুট্ঠা, পীতিৰসৱসেন ৱা তিত্তা. নৰৱৰদম্মসাৰথিন্তি নৰৱৰো চ সো অগ্গপুগ্গলত্তা, দম্মানং দমেতব্বানং ৱেনেয্যানং নিব্বানাভিমুখং সাৰণতো দম্মসাৰথি চাতি নৰৱৰদম্মসাৰথি, তং. পৰমহিতানুকম্পকন্তি পৰমেন উত্তমেন হিতেন সব্বসত্তানং অনুকম্পকং.
এৱং সিৰিমা দেৱধীতা অত্তনো লদ্ধিপৱেদনমুখেন ৰতনত্তযে পসাদং পৱেদেত্ৱা ভগৱন্তং ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ ৱন্দিত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা দেৱলোকমেৱ গতা. ভগৱা তমেৱ ওতিণ্ণৱত্থুং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৱা ধম্মং দেসেসি, দেসনাপৰিযোসানে উক্কণ্ঠিতভিক্খু অৰহত্তং পাপুণি, সম্পত্তপৰিসাযপি সা ধম্মদেসনা সাত্থিকা জাতাতি.
সিৰিমাৱিমানৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.