৮. ৱিসাখাসুত্তৱণ্ণনা

৭৮. অট্ঠমে ৱিসাখায মিগাৰমাতুযা নত্তা কালঙ্কতা হোতীতি ৱিসাখায মহাউপাসিকায পুত্তস্স ধীতা কুমাৰিকা কালঙ্কতা হোতি. সা কিৰ ৱত্তসম্পন্না সাসনে অভিপ্পসন্না মহাউপাসিকায গেহং পৱিট্ঠানং ভিক্খূনং ভিক্খুনীনঞ্চ অত্তনা কাতব্বৱেয্যাৱচ্চং পুৰেভত্তং পচ্ছাভত্তঞ্চ অপ্পমত্তা অকাসি, অত্তনো পিতামহিযা চিত্তানুকূলং পটিপজ্জি. তেন ৱিসাখা গেহতো বহি গচ্ছন্তী সব্বং তস্সাযেৱ ভাৰং কত্ৱা গচ্ছতি, ৰূপেন চ দস্সনীযা পাসাদিকা, ইতি সা তস্সা ৱিসেসতো পিযা মনাপা অহোসি. সা ৰোগাভিভূতা কালমকাসি. তেন ৱুত্তং – ‘‘তেন খো পন সমযেন ৱিসাখায মিগাৰমাতুযা নত্তা কালঙ্কতা হোতি পিযা মনাপা’’তি. অথ মহাউপাসিকা তস্সা মৰণেন সোকং সন্ধাৰেতুং অসক্কোন্তী দুক্খী দুম্মনা সৰীৰনিক্খেপং কাৰেত্ৱা ‘‘অপি নাম সত্থু সন্তিকং গতকালে চিত্তস্সাদং লভেয্য’’ন্তি ভগৱন্তং উপসঙ্কমি. তেন ৱুত্তং – ‘‘অথ খো ৱিসাখা মিগাৰমাতা’’তিআদি. তত্থ দিৱা দিৱস্সাতি দিৱসস্সাপি দিৱা, মজ্ঝন্হিকে কালেতি অত্থো.

ভগৱা ৱিসাখায ৱট্টাভিৰতিং জানন্তো উপাযেন সোকতনুকৰণত্থং ‘‘ইচ্ছেয্যাসি ত্ৱং ৱিসাখে’’তিআদিমাহ. তত্থ যাৱতিকাতি যত্তকা. তদা কিৰ সত্ত জনকোটিযো সাৱত্থিযং পটিৱসন্তি. তং সন্ধায ভগৱা ‘‘কীৱবহুকা পন ৱিসাখে সাৱত্থিযা মনুস্সা দেৱসিকং কালং কৰোন্তী’’তি পুচ্ছি. ৱিসাখা ‘‘দসপি, ভন্তে’’তিআদিমাহ. তত্থ তীণীতি তযো. অযমেৱ ৱা পাঠো. অৱিৱিত্তাতি অসুঞ্ঞা.

অথ ভগৱা অত্তনো অধিপ্পাযং পকাসেন্তো ‘‘অপি নু ত্ৱং কদাচি কৰহচি অনল্লৱত্থা ৱা ভৱেয্যাসি অনল্লকেসা ৱা’’তি আহ. ননু এৱং সন্তে তযা সব্বকালং সোকাভিভূতায মতানং পুত্তাদীনং অমঙ্গলূপচাৰৱসেন উদকোৰোহণেন অল্লৱত্থায অল্লকেসায এৱ ভৱিতব্বন্তি দস্সেতি. তং সুত্ৱা উপাসিকা সংৱেগজাতা ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’তি পটিক্খিপিত্ৱা পিযৱত্থুং ৱিপ্পটিসাৰতো অত্তনো চিত্তস্স নিৱত্তভাৱং সত্থু আৰোচেন্তী ‘‘অলং মে, ভন্তে, তাৱবহুকেহি পুত্তেহি চ নত্তাৰেহি চা’’তি আহ.

অথস্সা ভগৱা ‘‘দুক্খং নামেতং পিযৱত্থুনিমিত্তং, যত্তকানি পিযৱত্থূনি, তত্তকানি দুক্খানি. তস্মা সুখকামেন দুক্খপ্পটিকূলেন সব্বসো পিযৱত্থুতো চিত্তং ৱিৱেচেতব্ব’’ন্তি ধম্মং দেসেন্তো ‘‘যেসং খো ৱিসাখে সতং পিযানি, সতং তেসং দুক্খানী’’তিআদিমাহ. তত্থ সতং পিযানীতি সতং পিযাযিতব্বৱত্থূনি. ‘‘সতং পিয’’ন্তিপি কেচি পঠন্তি. এত্থ চ যস্মা একতো পট্ঠায যাৱ দস, তাৱ সঙ্খ্যা সঙ্খ্যেয্যপ্পধানা, তস্মা ‘‘যেসং দস পিযানি, দস তেসং দুক্খানী’’তিআদিনা পাড়ি আগতা. কেচি পন ‘‘যেসং দস পিযানং, দস নেসং দুক্খান’’ন্তিআদিনা পঠন্তি, তং ন সুন্দৰং. যস্মা পন ৱীসতিতো পট্ঠায যাৱ সতং, তাৱ সঙ্খ্যা সঙ্খ্যেয্যপ্পধানাৱ, তস্মা তত্থাপি সঙ্খ্যেয্যপ্পধানতংযেৱ গহেত্ৱা ‘‘যেসং খো ৱিসাখে সতং পিযানি, সতং তেসং দুক্খানী’’তিআদিনা পাড়ি আগতা. সব্বেসম্পি চ ‘‘যেসং একং পিযং, একং তেসং দুক্খ’’ন্তি পাঠো, ন পন দুক্খস্সাতি. এতস্মিঞ্হি পক্খে একৰসা একজ্ঝাসযা চ ভগৱতো দেসনা হোতি. তস্মা যথাৱুত্তনযাৱ পাড়ি ৱেদিতব্বা.

এতমত্থং ৱিদিত্ৱা সোকপৰিদেৱাদিকং চেতসিকং কাযিকঞ্চ দুক্খং পিযৱত্থুনিমিত্তং পিযৱত্থুম্হি সতি হোতি, অসতি ন হোতীতি এতমত্থং সব্বাকাৰতো জানিত্ৱা তদত্থপৰিদীপনং ইমং উদানং উদানেসি.

তস্সত্থো – ঞাতিভোগৰোগসীলদিট্ঠিব্যসনেহি ফুট্ঠস্স অন্তো নিজ্ঝাযন্তস্স বালস্স চিত্তসন্তাপলক্খণা যে কেচি মুদুমজ্ঝাদিভেদেন যাদিসা তাদিসা সোকা ৱা তেহিযেৱ ফুট্ঠস্স সোকুদ্দেহকসমুট্ঠাপিতৱচীৱিপ্পলাপলক্খণা পৰিদেৱিতা ৱা অনিট্ঠফোট্ঠব্বপটিহতকাযস্স কাযপীড়নলক্খণা দুক্খা ৱা তথা অৱুত্তত্থস্স ৱিকপ্পনত্থেন ৱাসদ্দেন গহিতা দোমনস্সূপাযাসাদযো ৱা নিস্সযভেদেন চ অনেকৰূপা নানাৱিধা ইমস্মিং সত্তলোকে দিস্সন্তি উপলব্ভন্তি, সব্বেপি এতে পিযং পিযজাতিকং সত্তং সঙ্খাৰঞ্চ পটিচ্চ নিস্সায আগম্ম পচ্চযং কত্ৱা পভৱন্তি নিব্বত্তন্তি. তস্মিং পন যথাৱুত্তে পিযৱত্থুম্হি পিযে অসন্তে পিযভাৱকৰে ছন্দৰাগে পহীনে ন কদাচিপি এতে ভৱন্তি. ৱুত্তঞ্হেতং – ‘‘পিযতো জাযতী সোকো…পে… পেমতো জাযতী সোকো’’তি চ আদি (ধ. প. ২১২-২১৩). তথা ‘‘পিযপ্পভূতা কলহা ৱিৱাদা, পৰিদেৱসোকা সহমচ্ছৰেহী’’তি চ আদি (সু. নি. ৮৬৯). এত্থ চ ‘‘পৰিদেৱিতা ৱা দুক্খা ৱা’’তি লিঙ্গৱিপল্লাসেন ৱুত্তং, ‘‘পৰিদেৱিতানি ৱা দুক্খানি ৱা’’তি ৱত্তব্বে ৱিভত্তিলোপো ৱা কতোতি ৱেদিতব্বো.

তস্মা হি তে সুখিনো ৱীতসোকাতি যস্মা পিযপ্পভূতা সোকাদযো যেসং নত্থি, তস্মা তে এৱ সুখিনো ৱীতসোকা নাম. কে পন তে? যেসং পিযং নত্থি কুহিঞ্চি লোকে যেসং অৰিযানং সব্বসো ৱীতৰাগত্তা কত্থচিপি সত্তলোকে সঙ্খাৰলোকে চ পিযং পিযভাৱো ‘‘পুত্তো’’তি ৱা ‘‘ভাতা’’তি ৱা ‘‘ভগিনী’’তি ৱা ‘‘ভৰিযা’’তি ৱা পিযং পিযাযনং পিযভাৱো নত্থি, সঙ্খাৰলোকেপি ‘‘এতং মম সন্তকং, ইমিনাহং ইমং নাম সুখং লভামি লভিস্সামী’’তি পিযং পিযাযনং পিযভাৱো নত্থি. তস্মা অসোকং ৱিৰজং পত্থযানো, পিযং ন কযিৰাথ কুহিঞ্চি লোকেতি যস্মা চ সুখিনো নাম ৱীতসোকা, ৱীতসোকত্তাৱ কত্থচিপি ৱিসযে পিযভাৱো নত্থি, তস্মা অত্তনো যথাৱুত্তসোকাভাৱেন চ অসোকং অসোকভাৱং ৰাগৰজাদিৱিগমনেন ৱিৰজং ৱিৰজভাৱং অৰহত্তং, সোকস্স ৰাগৰজাদীনঞ্চ অভাৱহেতুভাৱতো ৱা ‘‘অসোকং ৱিৰজ’’ন্তি লদ্ধনামং নিব্বানং পত্থযানো কত্তুকম্যতাকুসলচ্ছন্দস্স ৱসেন ছন্দজাতো কত্থচি লোকে ৰূপাদিধম্মে অন্তমসো সমথৱিপস্সনাধম্মেপি পিযং পিযভাৱং ৱিযাযনং ন কযিৰাথ ন উপ্পাদেয্য. ৱুত্তঞ্হেতং – ‘‘ধম্মাপি ৱো, ভিক্খৱে, পহাতব্বা, পগেৱ অধম্মা’’তি (ম. নি. ১.২৪০).

অট্ঠমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.