৯. পঠমদব্বসুত্তৱণ্ণনা
৭৯. নৱমে আযস্মাতি পিযৱচনং. দব্বোতি তস্স থেৰস্স নামং. মল্লপুত্তোতি মল্লৰাজস্স পুত্তো. সো হি আযস্মা পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো পাদমূলে কতাভিনীহাৰো কপ্পসতসহস্সং উপচিতপুঞ্ঞসঞ্চযো অম্হাকং ভগৱতো কালে মল্লৰাজস্স দেৱিকা কুচ্ছিযং নিব্বত্তো কতাধিকাৰত্তা জাতিযা সত্তৱস্সিককালেযেৱ মাতাপিতৰো উপসঙ্কমিত্ৱা পব্বজ্জং যাচি. তে চ ‘‘পব্বজিত্ৱাপি আচাৰং তাৱ সিক্খতু, সচে তং নাভিৰমিস্সতি, ইধেৱ আগমিস্সতী’’তি অনুজানিংসু. সো সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা পব্বজ্জং যাচি. সত্থাপিস্স উপনিস্সযসম্পত্তিং ওলোকেত্ৱা পব্বজ্জং অনুজানি. তস্স পব্বজ্জাসমযে দিন্নওৱাদেন ভৱত্তযং আদিত্তং ৱিয উপট্ঠাসি. সো ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা খুৰগ্গেযেৱ অৰহত্তং পাপুণি. যংকিঞ্চি সাৱকেন পত্তব্বং, ‘‘তিস্সো ৱিজ্জা চতস্সো পটিসম্ভিদা ছড়ভিঞ্ঞা নৱ লোকুত্তৰধম্মা’’তি এৱমাদিকং সব্বং অধিগন্ত্ৱা অসীতিযা মহাসাৱকেসু অব্ভন্তৰো অহোসি. ৱুত্তঞ্হেতং তেন আযস্মতা –
‘‘মযা খো জাতিযা সত্তৱস্সেন অৰহত্তং সচ্ছিকতং, যংকিঞ্চি সাৱকেন পত্তব্বং, সব্বং তং অনুপ্পত্তং মযা’’তিআদি (পাৰা. ৩৮০).
যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমীতি সো কিৰাযস্মা একদিৱসং ৰাজগহে পিণ্ডায চৰিত্ৱা পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপ্পটিক্কন্তো ভগৱতো ৱত্তং দস্সেত্ৱা দিৱাট্ঠানং গন্ত্ৱা উদককুম্ভতো উদকং গহেত্ৱা পাদে পক্খালেত্ৱা গত্তানি সীতিং কত্ৱা চম্মক্খণ্ডং পঞ্ঞাপেত্ৱা নিসিন্নো কালপৰিচ্ছেদং কত্ৱা সমাপত্তিং সমাপজ্জি. অথাযস্মা যথাকালপৰিচ্ছেদং সমাপত্তিতো ৱুট্ঠহিত্ৱা অত্তনো আযুসঙ্খাৰে ওলোকেসি. তস্স তে পৰিক্খীণা কতিপযমুহুত্তিকা উপট্ঠহিংসু. সো চিন্তেসি – ‘‘ন খো মেতং পতিৰূপং, যমহং সত্থু অনাৰোচেত্ৱা সব্ৰহ্মচাৰীহি চ অৱিদিতো ইধ যথানিসিন্নোৱ পৰিনিব্বাযিস্সামি. যংনূনাহং সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা পৰিনিব্বানং অনুজানাপেত্ৱা সত্থু ৱত্তং দস্সেত্ৱা সাসনস্স নিয্যানিকভাৱদস্সনত্থং ময্হং ইদ্ধানুভাৱং ৱিভাৱেন্তো আকাসে নিসীদিত্ৱা তেজোধাতুং সমাপজ্জিত্ৱা পৰিনিব্বাযেয্যং. এৱং সন্তে যে মযি অস্সদ্ধা অপ্পসন্না, তেসম্পি পসাদো উপ্পজ্জিস্সতি, তদস্স তেসং দীঘৰত্তং হিতায সুখাযা’’তি. এৱঞ্চ সো আযস্মা চিন্তেত্ৱা ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা সব্বং তং তথেৱ অকাসি. তেন ৱুত্তং – ‘‘অথ খো আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমী’’তিআদি.
তত্থ পৰিনিব্বানকালো মেতি ‘‘ভগৱা ময্হং অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পৰিনিব্বানকালো উপট্ঠিতো, তমহং ভগৱতো আৰোচেত্ৱা পৰিনিব্বাযিতুকামোম্হী’’তি দস্সেতি. কেচি পনাহু ‘‘ন তাৱ থেৰো জিণ্ণো, ন চ গিলানো, পৰিনিব্বানায চ সত্থাৰং আপুচ্ছতি, কিং তত্থ কাৰণং? ‘মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ পুব্বে মং অমূলকেন পাৰাজিকেন অনুদ্ধংসেসুং, তস্মিং অধিকৰণে ৱূপসন্তেপি অক্কোসন্তিযেৱ. তেসং সদ্দহিত্ৱা অঞ্ঞেপি পুথুজ্জনা মযি অগাৰৱং পৰিভৱঞ্চ কৰোন্তি. ইমঞ্চ দুক্খভাৰং নিৰত্থকং ৱহিত্ৱা কিং পযোজনং, তস্মাহং ইদানেৱ পৰিনিব্বাযিস্সামী’তি সন্নিট্ঠানং কত্ৱা সত্থাৰং আপুচ্ছী’’তি. তং অকাৰণং. ন হি খীণাসৱা অপৰিক্খীণে আযুসঙ্খাৰে পৰেসং উপৱাদাদিভযেন পৰিনিব্বানায চেতেন্তি ঘটযন্তি ৱাযমন্তি, ন চ পৰেসং পসংসাদিহেতু চিৰং তিট্ঠন্তি, অথ খো সৰসেনেৱ অত্তনো আযুসঙ্খাৰস্স পৰিক্খযং আগমেন্তি. যথাহ –
‘‘নাভিকঙ্খামি মৰণং, নাভিকঙ্খামি জীৱিতং;
কালঞ্চ পটিকঙ্খামি, নিব্বিসং ভতকো যথা’’তি. (থেৰগা. ১৯৬, ৬০৬; মি. প. ২.২.৪) –
ভগৱাপিস্স আযুসঙ্খাৰং ওলোকেত্ৱা পৰিক্খীণভাৱং ঞত্ৱা ‘‘যস্সদানি ত্ৱং, দব্ব, কালং মঞ্ঞসী’’তি আহ.
ৱেহাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৱাতি আকাসং অভিউগ্গন্ত্ৱা, ৱেহাসং গন্ত্ৱাতি অত্থো. অভিসদ্দযোগেন হি ইদং উপযোগৱচনং, অত্থো পন ভুম্মৱসেন ৱেদিতব্বো. ৱেহাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৱা কিং অকাসীতি আহ – ‘‘আকাসে অন্তলিক্খে পল্লঙ্কেন নিসীদিত্ৱা’’তিআদি. তত্থ তেজোধাতুং সমাপজ্জিত্ৱাতি তেজোকসিণচতুত্থজ্ঝানসমাপত্তিং সমাপজ্জিত্ৱা. থেৰো হি তদা ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা তিক্খত্তুং পদক্খিণং কত্ৱা একমন্তং ঠিতো ‘‘ভগৱা কপ্পসতসহস্সং তুম্হেহি সদ্ধিং তত্থ তত্থ ৱসন্তো পুঞ্ঞানি কৰোন্তো ইমমেৱত্থং সন্ধায অকাসিং, স্ৱাযমত্থো অজ্জ মত্থকং পত্তো, ইদং পচ্ছিমদস্সন’’ন্তি আহ. যে তত্থ পুথুজ্জনভিক্খূ সোতাপন্নসকদাগামিনো চ, তেসু একচ্চানং মহন্তং কাৰুঞ্ঞং অহোসি, একচ্চে আৰোদনপ্পত্তা অহেসুং. অথস্স ভগৱা চিত্তাচাৰং ঞত্ৱা ‘‘তেন হি, দব্ব, ময্হং ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ ইদ্ধিপাটিহাৰিযং দস্সেহী’’তি আহ. তাৱদেৱ সব্বো ভিক্খুসঙ্ঘো সন্নিপতি. অথাযস্মা দব্বো ‘‘একোপি হুত্ৱা বহুধা হোতী’’তিআদিনা (পটি. ম. ১.১০২; দী. নি. ১.৪৮৪) নযেন আগতানি সাৱকসাধাৰণানি সব্বানি পাটিহাৰিযানি দস্সেত্ৱা পুন চ ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা আকাসং অব্ভুগ্গন্ত্ৱা আকাসে পথৱিং নিম্মিনিত্ৱা তত্থ পল্লঙ্কেন নিসিন্নো তেজোকসিণসমাপত্তিযা পৰিকম্মং কত্ৱা সমাপত্তিং সমাপজ্জিত্ৱা ৱুট্ঠায সৰীৰং আৱজ্জিত্ৱা পুন সমাপত্তিং সমাপজ্জিত্ৱা সৰীৰঝাপনতেজোধাতুং অধিট্ঠহিত্ৱা পৰিনিব্বাযি. সহ অধিট্ঠানেন সব্বো কাযো অগ্গিনা আদিত্তো অহোসি. খণেনেৱ চ সো অগ্গি কপ্পৱুট্ঠানগ্গি ৱিয অণুমত্তম্পি সঙ্খাৰগতং মসিমত্তম্পি তত্থ কিঞ্চি অনৱসেসেন্তো অধিট্ঠানবলেন ঝাপেত্ৱা নিব্বাযি. তেন ৱুত্তং – ‘‘অথ খো আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো’’তিআদি. তত্থ ৱুট্ঠহিত্ৱা পৰিনিব্বাযীতি ইদ্ধিচিত্ততো ৱুট্ঠহিত্ৱা ভৱঙ্গচিত্তেন পৰিনিব্বাযি.
ঝাযমানস্সাতি জালিযমানস্স. ডয্হমানস্সাতি তস্সেৱ ৱেৱচনং. অথ ৱা ঝাযমানস্সাতি জালাপৱত্তিক্খণং সন্ধায ৱুত্তং, ডয্হমানস্সাতি ৱীতচ্চিতঙ্গাৰক্খণং. ছাৰিকাতি ভস্মং. মসীতি কজ্জলং. ন পঞ্ঞাযিত্থাতি ন পস্সিত্থ, অধিট্ঠানবলেন সব্বং খণেনেৱ অন্তৰধাযিত্থাতি অত্থো. কস্মা পন থেৰো উত্তৰিমনুস্সধম্মং ইদ্ধিপাটিহাৰিযং দস্সেসি, ননু ভগৱতা ইদ্ধিপাটিহাৰিযকৰণং পটিক্খিত্তন্তি? ন চোদেতব্বমেতং গিহীনং সম্মুখা পাটিহাৰিযকৰণস্স পটিক্খিত্তত্তা. তঞ্চ খো ৱিকুব্বনৱসেন, ন পনেৱং অধিট্ঠানৱসেন. অযং পনাযস্মা ধম্মসামিনা আণত্তোৱ পাটিহাৰিযং দস্সেসি.
এতমত্থং ৱিদিত্ৱাতি এতং আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স অনুপাদাপৰিনিব্বানং সব্বাকাৰতো ৱিদিত্ৱা তদত্থপৰিদীপনং ইমং উদানং উদানেসি.
তত্থ অভেদি কাযোতি সব্বো ভূতুপাদাযপভেদো চতুসন্ততিৰূপকাযো ভিজ্জি, অনৱসেসতো ডয্হি, অন্তৰধাযি, অনুপ্পত্তিধম্মতং আপজ্জি. নিৰোধি সঞ্ঞাতি ৰূপাযতনাদিগোচৰতায ৰূপসঞ্ঞাদিভেদা সব্বাপি সঞ্ঞা অপ্পটিসন্ধিকেন নিৰোধেন নিৰুজ্ঝি. ৱেদনা সীতিভৱিংসু সব্বাতি ৱিপাকৱেদনা কিৰিযৱেদনাতি সব্বাপি ৱেদনা অপ্পটিসন্ধিকনিৰোধেন নিৰুদ্ধত্তা অণুমত্তম্পি ৱেদনাদৰথস্স অভাৱতো সীতিভূতা অহেসুং, কুসলাকুসলৱেদনা পন অৰহত্তফলক্খণেযেৱ নিৰোধং গতা. ‘‘সীতিৰহিংসূ’’তিপি পঠন্তি, সন্তা নিৰুদ্ধা অহেসুন্তি অত্থো. ৱূপসমিংসু সঙ্খাৰাতি ৱিপাককিৰিযপ্পভেদা সব্বেপি ফস্সাদযো সঙ্খাৰক্খন্ধধম্মা অপ্পটিসন্ধিকনিৰোধেনেৱ নিৰুদ্ধত্তা ৱিসেসেন উপসমিংসু. ৱিঞ্ঞাণং অত্থমাগমাতি ৱিঞ্ঞাণম্পি ৱিপাককিৰিযপ্পভেদং সব্বং অপ্পটিসন্ধিকনিৰোধেনেৱ অত্থং ৱিনাসং উপচ্ছেদং অগমা অগচ্ছি.
ইতি ভগৱা আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স পঞ্চন্নম্পি খন্ধানং পুব্বেযেৱ কিলেসাভিসঙ্খাৰুপাদানস্স অনৱসেসতো নিৰুদ্ধত্তা অনুপাদানো ৱিয জাতৱেদো অপ্পটিসন্ধিকনিৰোধেন নিৰুদ্ধভাৱং নিস্সায পীতিৱেগৱিস্সট্ঠং উদানং উদানেসীতি.
নৱমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.