৮. গণিকাসুত্তৱণ্ণনা
৫৮. অট্ঠমে দ্ৱে পূগাতি দ্ৱে গণা. অঞ্ঞতৰিস্সা গণিকাযাতি অঞ্ঞতৰায নগৰসোভিনিযা. সাৰত্তাতি সুট্ঠু ৰত্তা. পটিবদ্ধচিত্তাতি কিলেসৱসেন বদ্ধচিত্তা. ৰাজগহে কিৰ একস্মিং ছণদিৱসে বহূ ধুত্তপুৰিসা গণবন্ধনেন ৱিচৰন্তা একমেকস্স একমেকং ৱেসিং আনেত্ৱা উয্যানং পৱিসিত্ৱা ছণকীড়ং কীড়িংসু. ততো পৰম্পি দ্ৱে তযো ছণদিৱসে তং তংযেৱ ৱেসিং আনেত্ৱা ছণকীড়ং কীড়িংসু. অথাপৰস্মিং ছণদিৱসে অঞ্ঞেপি ধুত্তা তথেৱ ছণকীড়ং কীড়িতুকামা ৱেসিযো আনেন্তা পুৰিমধুত্তেহি পুব্বে আনীতং একং ৱেসিং আনেন্তি. ইতৰে তং দিস্ৱা ‘‘অযং অম্হাকং পৰিগ্গহো’’তি আহংসু. তেপি তথেৱ আহংসু. ‘‘এৱং অম্হাকং পৰিগ্গহো, অম্হাকং পৰিগ্গহো’’তি কলহং ৱড্ঢেত্ৱা পাণিপ্পহাৰাদীনি অকংসু. তেন ৱুত্তং – ‘‘তেন খো পন সমযেন ৰাজগহে দ্ৱে পূগা’’তিআদি. তত্থ উপক্কমন্তীতি পহৰন্তি. মৰণম্পি নিগচ্ছন্তীতি বলৱূপক্কমেহি মৰণং উপগচ্ছন্তি, ইতৰেপি মৰণমত্তং মৰণপ্পমাণদুক্খং পাপুণন্তি.
এতমত্থং ৱিদিত্ৱাতি এতং কামেসু গেধং ৱিৱাদমূলং সব্বানত্থমূলন্তি সব্বাকাৰতো ৱিদিত্ৱা. ইমং উদানন্তি অন্তদ্ৱযে চ মজ্ঝিমায পটিপত্তিযা আদীনৱানিসংসৱিভাৱনং ইমং উদানং উদানেসি.
তত্থ যঞ্চ পত্তন্তি যং ৰূপাদিপঞ্চকামগুণজাতং পত্তং ‘‘নত্থি কামেসু দোসো’’তি দিট্ঠিং পুৰক্খত্ৱা ৱা অপুৰক্খত্ৱা ৱা এতৰহি লদ্ধং অনুভুয্যমানং. যঞ্চ পত্তব্বন্তি যঞ্চ কামগুণজাতমেৱ ‘‘ভুঞ্জিতব্বা কামা, পৰিভুঞ্জিতব্বা কামা, আসেৱিতব্বা কামা, পটিসেৱিতব্বা কামা, যো কামে পৰিভুঞ্জতি, সো লোকং ৱড্ঢেতি, যো লোকং ৱড্ঢেতি, সো বহুং পুঞ্ঞং পসৱতী’’তি দিট্ঠিং উপনিস্সায তং অনিস্সজ্জিত্ৱা কতেন কম্মুনা অনাগতে পত্তব্বং অনুভৱিতব্বঞ্চ. উভযমেতং ৰজানুকিণ্ণন্তি এতং উভযং পত্তং পত্তব্বঞ্চ ৰাগৰজাদীহি অনুকিণ্ণং. সম্পত্তে হি ৱত্থুকামে অনুভৱন্তো ৰাগৰজেন ৱোকিণ্ণো হোতি, তত্থ পন সংকিলিট্ঠচিত্তস্স ফলে আযতিং আপন্নে দোমনস্সুপ্পত্তিযা দোসৰজেন ৱোকিণ্ণো হোতি, উভযত্থাপি মোহৰজেন ৱোকিণ্ণো হোতি. কস্স পনেতং ৰজানুকিণ্ণন্তি আহ – ‘‘আতুৰস্সানুসিক্খতো’’তি কামপত্থনাৱসেন কিলেসাতুৰস্স, তস্স চ ফলেন দুক্খাতুৰস্স চ উভযত্থাপি পটিকাৰাভিলাসায কিলেসফলে অনুসিক্খতো.
তথা যঞ্চ পত্তন্তি যং অচেলকৱতাদিৱসেন পত্তং অত্তপৰিতাপনং. যঞ্চ পত্তব্বন্তি যং মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানহেতু অপাযেসু পত্তব্বং ফলং. উভযমেতং ৰজানুকিণ্ণন্তি তদুভযং দুক্খৰজানুকিণ্ণং. আতুৰস্সাতি কাযকিলমথেন দুক্খাতুৰস্স. অনুসিক্খতোতি মিচ্ছাদিট্ঠিং, তস্সা সমাদাযকে পুগ্গলে চ অনুসিক্খতো.
যে চ সিক্খাসাৰাতি যেহি যথাসমাদিন্নং সীলব্বতাদিসঙ্খাতং সিক্খং সাৰতো গহেত্ৱা ‘‘ইমিনা সংসাৰসুদ্ধী’’তি কথিতা. তেনাহ – সীলব্বতং জীৱিতং ব্ৰহ্মচৰিযং উপট্ঠানসাৰাতি. তত্থ যং ‘‘ন কৰোমী’’তি ওৰমতি, তং সীলং, ৱিসভোজনকিচ্ছাচৰণাদিকং ৱতং, সাকভক্খতাদিজীৱিকা জীৱিতং, মেথুনৱিৰতি ব্ৰহ্মচৰিযং, এতেসং অনুতিট্ঠনং উপট্ঠানং, ভূতপিণ্ডকপৰিভণ্ডাদিৱসেন খন্ধদেৱসিৱাদিপৰিচৰণং ৱা উপট্ঠানং, এৱমেতেহি যথাৱুত্তেহি সীলাদীহি সংসাৰসুদ্ধি হোতীতি তানি সাৰতো গহেত্ৱা ঠিতা সমণব্ৰাহ্মণা সিক্খাসাৰা সীলব্বতং জীৱিতং ব্ৰহ্মচৰিযং ‘‘উপট্ঠানসাৰা’’তি ৱেদিতব্বা. অযমেকো অন্তোতি অযং সীলব্বতপৰামাসৱসেন অত্তকিলমথানুযোগসঙ্খাতো মজ্ঝিমায পটিপত্তিযা উপ্পথভূতো লামকট্ঠেন চ একো অন্তো. অযং দুতিযো অন্তোতি অযং কামসুখল্লিকানুযোগো কামেসু পাতব্যতাপত্তিসঙ্খাতো দুতিযো ৱুত্তনযেন অন্তো.
ইচ্চেতে উভো অন্তাতি কামসুখল্লিকানুযোগো অত্তকিলমথানুযোগো চ ইতি এতে উভো অন্তা. তে চ খো এতৰহি পত্তে, আযতিং পত্তব্বে চ কিলেসদুক্খৰজানুকিণ্ণে কামগুণে অত্তপৰিতাপনে চ অল্লীনেহি কিলেসদুক্খাতুৰানং অনুসিক্খন্তেহি, সযঞ্চ কিলেসদুক্খাতুৰেহি পটিপজ্জিতব্বত্তা লামকা উপ্পথভূতা চাতি অন্তা. কটসিৱড্ঢনাতি অন্ধপুথুজ্জনেহি অভিকঙ্খিতব্বট্ঠেন কটসিসঙ্খাতানং তণ্হাঅৱিজ্জানং অভিৱড্ঢনা. কটসিযো দিট্ঠিং ৱড্ঢেন্তীতি তা পন কটসিযো নানপ্পকাৰদিট্ঠিং ৱড্ঢেন্তি. ৱত্থুকামেসু অস্সাদানুপস্সিনো হি তে পজহিতুং অসক্কোন্তস্স তণ্হাঅৱিজ্জাসহকাৰীকাৰণং লভিত্ৱা ‘‘নত্থি দিন্ন’’ন্তিআদিনা (ধ. স. ১২২১; ৱিভ. ৯৩৮) নত্থিকদিট্ঠিং অকিৰিযদিট্ঠিং অহেতুকদিট্ঠিঞ্চ গণ্হাপেন্তি, অত্তপৰিতাপনং অনুযুত্তস্স পন অৱিজ্জাতণ্হাসহকাৰীকাৰণং লভিত্ৱা ‘‘সীলেন সুদ্ধি ৱতেন সুদ্ধী’’তিআদিনা অত্তসুদ্ধিঅভিলাসেন সীলব্বতপৰামাসদিট্ঠিং গণ্হাপেন্তি. সক্কাযদিট্ঠিযা পন তেসং পচ্চযভাৱো পাকটোযেৱ. এৱং অন্তদ্ৱযূপনিস্সযেন তণ্হাঅৱিজ্জানং দিট্ঠিৱড্ঢকতা ৱেদিতব্বা. কেচি পন ‘‘কটসীতি পঞ্চন্নং খন্ধানং অধিৱচন’’ন্তি ৱদন্তি. তেসং যদগ্গেন ততো অন্তদ্ৱযতো সংসাৰসুদ্ধি ন হোতি, তদগ্গেন তে উপাদানক্খন্ধে অভিৱড্ঢেতীতি অধিপ্পাযো. অপৰে পন ‘‘কটসিৱড্ঢনা’’তি পদস্স ‘‘অপৰাপৰং জৰামৰণেহি সিৱথিকৱড্ঢনা’’তি অত্থং ৱদন্তি. তেহিপি অন্তদ্ৱযস্স সংসাৰসুদ্ধিহেতুভাৱাভাৱোযেৱ ৱুত্তো, কটসিযা পন দিট্ঠিৱড্ঢনকাৰণভাৱো ৱত্তব্বো.
এতে তে উভো অন্তে অনভিঞ্ঞাযাতি তে এতে যথাৱুত্তে উভোপি অন্তে অজানিত্ৱা ‘‘ইমে অন্তা তে চ এৱংগহিতা এৱংঅনুট্ঠিতা এৱংগতিকা এৱংঅভিসম্পৰাযা’’তি এৱং অজাননহেতু অজাননকাৰণা. ‘‘পঞ্ঞায চস্স দিস্ৱা আসৱা পৰিক্খীণা’’তিআদীসু (পু. প. ২০৮; অ. নি. ৯.৪৩) ৱিযস্স হেতুঅত্থতা দট্ঠব্বা. ওলীযন্তি একেতি একে কামসুখানুযোগৱসেন সঙ্কোচং আপজ্জন্তি. অতিধাৱন্তি একেতি একে অত্তকিলমথানুযোগৱসেন অতিক্কমন্তি. কামসুখমনুযুত্তা হি ৱীৰিযস্স অকৰণতো কোসজ্জৱসেন সম্মাপটিপত্তিতো সঙ্কোচমাপন্নতা ওলীযন্তি নাম, অত্তপৰিতাপনমনুযুত্তা পন কোসজ্জং পহায অনুপাযেন ৱীৰিযাৰম্ভং কৰোন্তা সম্মাপটিপত্তিযা অতিক্কমনতো অতিধাৱন্তি নাম, তদুভযং পন তত্থ আদীনৱাদস্সনতো. তেন ৱুত্তং – ‘‘উভো অন্তে অনভিঞ্ঞায ওলীযন্তি একে অতিধাৱন্তি একে’’তি. তত্থ তণ্হাভিনন্দনৱসেন ওলীযন্তি, দিট্ঠাভিনন্দনৱসেন অতিধাৱন্তীতি ৱেদিতব্বং.
অথ ৱা সস্সতাভিনিৱেসৱসেন ওলীযন্তি একে, উচ্ছেদাভিনিৱেসৱসেন অতিধাৱন্তি একে. গোসীলাদিৱসেন হি অত্তপৰিতাপনমনুযুত্তা একচ্চে ‘‘ইমিনাহং সীলেন ৱা ৱতেন ৱা তপেন ৱা ব্ৰহ্মচৰিযেন ৱা দেৱো ৱা ভৱিস্সামি দেৱঞ্ঞতৰো ৱা, তত্থ নিচ্চো ধুৱো সস্সতো অৱিপৰিণামধম্মো সস্সতিসমং তথেৱ ঠস্সামী’’তি সস্সতদস্সনং অভিনিৱিসন্তা সংসাৰে ওলীযন্তি নাম, কামসুখমনুযুত্তা পন একচ্চে যংকিঞ্চি কত্ৱা ইন্দ্ৰিযানি সন্তপ্পেতুকামা লোকাযতিকা ৱিয তদনুগুণং উচ্ছেদদস্সনং অভিনিৱিসন্তা অনুপাযেন ৱট্টুপচ্ছেদস্স পৰিযেসনতো অতিধাৱন্তি নাম. এৱং সস্সতুচ্ছেদৱসেনপি ওলীযনাতিধাৱনানি ৱেদিতব্বানি.
যে চ খো তে অভিঞ্ঞাযাতি যে চ খো পন অৰিযপুগ্গলা তে যথাৱুত্তে উভো অন্তে ‘‘ইমে অন্তা এৱংগহিতা এৱংঅনুট্ঠিতা এৱংগতিকা এৱংঅভিসম্পৰাযা’’তি অভিৱিসিট্ঠেন ঞাণেন ৱিপস্সনাসহিতায মগ্গপঞ্ঞায জানিত্ৱা মজ্ঝিমপটিপদং সম্মাপটিপন্না, তায সম্মাপটিপত্তিযা. তত্ৰ চ নাহেসুন্তি তত্ৰ তস্মিং অন্তদ্ৱযে পতিতা ন অহেসুং, তং অন্তদ্ৱযং পজহিংসূতি অত্থো. তেন চ নামঞ্ঞিংসূতি তেন অন্তদ্ৱযপহানেন ‘‘মম ইদং অন্তদ্ৱযপহানং, অহং অন্তদ্ৱযং পহাসিং, ইমিনা অন্তদ্ৱযপহানেন সেয্যো’’তিআদিনা তণ্হাদিট্ঠিমানমঞ্ঞনাৱসেন ন অমঞ্ঞিংসু সব্বমঞ্ঞনানং সম্মদেৱ পহীনত্তা. এত্থ চ অগ্গফলে ঠিতে অৰিযপুগ্গলে সন্ধায ‘‘তত্ৰ চ নাহেসুং, তেন চ নামঞ্ঞিংসূ’’তি অতীতকালৱসেন অযং দেসনা পৱত্তা, মগ্গক্খণে পন অধিপ্পেতে ৱত্তমানকালৱসেনেৱ ৱত্তব্বং সিযা. ৱট্টং তেসং নত্থি পঞ্ঞাপনাযাতি যে এৱং পহীনসব্বমঞ্ঞনা উত্তমপুৰিসা, তেসং অনুপাদাপৰিনিব্বুতানং কম্মৱিপাককিলেসৱসেন তিৱিধম্পি ৱট্টং নত্থি পঞ্ঞাপনায, ৱত্তমানক্খন্ধভেদতো উদ্ধং অনুপাদানো ৱিয জাতৱেদো অপঞ্ঞত্তিকভাৱমেৱ গচ্ছতীতি অত্থো.
অট্ঠমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.