১০. উপ্পজ্জন্তিসুত্তৱণ্ণনা
৬০. দসমে যাৱকীৱন্তি যত্তকং কালং. যতোতি যদা, যতো পট্ঠায, যস্মিং কালেতি ৱা অত্থো. এৱমেতং, আনন্দাতি, আনন্দ, তথাগতে উপ্পন্নে তথাগতস্স তথাগতসাৱকানংযেৱ চ লাভসক্কাৰো অভিৱড্ঢতি, তিত্থিযা পন নিত্তেজা ৱিহতপ্পভা পহীনলাভসক্কাৰা হোন্তীতি যং তযা ৱুত্তং, এতং এৱং, ন এতস্স অঞ্ঞথাভাৱো. চক্কৱত্তিনো হি চক্কৰতনস্স পাতুভাৱেন লোকো চক্কৰতনং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞত্থ পূজাসক্কাৰসম্মানং ন পৱত্তেতি, চক্কৰতনমেৱ পন সব্বো লোকো সব্বভাৱেহি সক্কৰোতি গৰুং কৰোতি মানেতি পূজেতি. ইতি ৱট্টানুসাৰিপুঞ্ঞমত্তনিস্সন্দস্সপি তাৱ মহন্তো আনুভাৱো, কিমঙ্গং পন ৱিৱট্টানুসাৰিপুঞ্ঞফলূপত্থম্ভস্স অনন্তাপৰিমেয্যগুণগণাধাৰস্স বুদ্ধৰতনস্স ধম্মৰতনস্স সঙ্ঘৰতনস্স চাতি দস্সেতি.
ভগৱা হি সম্মাসম্বোধিং পত্ৱা পৱত্তৱৰধম্মচক্কো অনুক্কমেন লোকে একসট্ঠিযা অৰহন্তেসু জাতেসু সট্ঠি অৰহন্তে জনপদচাৰিকায ৱিস্সজ্জেত্ৱা উৰুৱেলং পত্ৱা উৰুৱেলকস্সপপ্পমুখে সহস্সজটিলে অৰহত্তে পতিট্ঠাপেত্ৱা তেহি পৰিৱুতো লট্ঠিৱনুয্যানে নিসীদিত্ৱা বিম্বিসাৰপ্পমুখানং অঙ্গমগধৱাসীনং দ্ৱাদস নহুতানি সাসনে ওতাৰেত্ৱা যদা ৰাজগহে ৱিহাসি, ততো পট্ঠায ভগৱতো ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ যথা যথা উপৰূপৰি উড়াৰলাভসক্কাৰো অভিৱড্ঢতি, তথা তথা সব্বতিত্থিযানং লাভসক্কাৰো পৰিহাযি এৱ.
অথেকদিৱসং আযস্মা আনন্দো দিৱাট্ঠানে নিসিন্নো ভগৱতো চ অৰিযসঙ্ঘস্স চ সম্মাপটিপত্তিং পচ্চৱেক্খিত্ৱা পীতিসোমনস্সজাতো ‘‘কথং নু খো তিত্থিযান’’ন্তি তেসং পটিপত্তিং আৱজ্জেসি. অথস্স নেসং সব্বথাপি দুপ্পটিপত্তিযেৱ উপট্ঠাসি. সো ‘‘এৱংমহানুভাৱে নাম পুঞ্ঞূপনিস্সযস্স ধম্মানুধম্মপ্পটিপত্তিযা চ উক্কংসপাৰমিপ্পত্তে ভগৱতি, অৰিযসঙ্ঘে চ ধৰন্তে কথং ইমে অঞ্ঞতিত্থিযা এৱং দুপ্পটিপন্না অকতপুঞ্ঞা ৱৰাকা লাভিনো সক্কতা ভৱিস্সন্তী’’তি তিত্থিযানং লাভসক্কাৰহানিং নিস্সায কাৰুঞ্ঞং উপ্পাদেত্ৱা অথ অত্তনো পৰিৱিতক্কং ‘‘যাৱকীৱঞ্চ, ভন্তে’’তিআদিনা ভগৱতো আৰোচেসি. ভগৱা চ তং, ‘‘আনন্দ, তযা মিচ্ছা পৰিৱিতক্কিত’’ন্তি অৱত্ৱা সুৱণ্ণালিঙ্গসদিসং গীৱং উন্নামেত্ৱা সুপুপ্ফিতসতপত্তসস্সিৰিকং মহামুখং অভিপ্পসন্নতৰং কত্ৱা ‘‘এৱমেতং, আনন্দা’’তি সম্পহংসিত্ৱা ‘‘যাৱকীৱঞ্চা’’তিআদিনা তস্স ৱচনং পচ্চনুমোদি. তেন ৱুত্তং – ‘‘অথ খো আযস্মা আনন্দো…পে… ভিক্খুসঙ্ঘো চা’’তি. অথ ভগৱা তস্সং অট্ঠুপ্পত্তিযং অতীতেপি মযি অনুপ্পন্নে একচ্চে নীচজনা সম্মানং লভিত্ৱা মম উপ্পাদতো পট্ঠায হতলাভসক্কাৰা অহেসুন্তি বাৱেৰুজাতকং (জা. ১.৪.১৫৩ আদযো) কথেসি.
এতমত্থং ৱিদিত্ৱাতি দিট্ঠিগতিকানং তাৱ সক্কাৰসম্মানো যাৱ ন সম্মাসম্বুদ্ধা লোকে উপ্পজ্জন্তি, তেসং পন উপ্পাদতো পট্ঠায তে হতলাভসক্কাৰা নিপ্পভা নিত্তেজাৱ হোন্তি, দুপ্পটিপত্তিযা দুক্খতো চ ন মুচ্চন্তীতি এতমত্থং সব্বাকাৰতো ৱিদিত্ৱা তদত্থদীপনং ইমং উদানং উদানেসি.
তত্থ ওভাসতি তাৱ সো কিমীতি সো খজ্জূপনককিমি তাৱদেৱ ওভাসতি জোততি দিব্বতি. যাৱ ন উন্নমতে পভঙ্কৰোতি তীসুপি মহাদীপেসু একক্খণে আলোককৰণেন ‘‘পভঙ্কৰো’’তি লদ্ধনামো সূৰিযো যাৱ ন উগ্গমতি ন উদেতি. অনুগ্গতে হি সূৰিযে লদ্ধোকাসা খজ্জূপনকা ৱিপৰিৱত্তমানাপি কণ্টকফলসদিসা তমসি ৱিজ্জোতন্তি. স ৱেৰোচনম্হি উগ্গতে, হতপ্পভো হোতি ন চাপি ভাসতীতি সমন্ততো অন্ধকাৰং ৱিধমিত্ৱা কিৰণসহস্সেন ৱিৰোচনসভাৱতায ৱেৰোচননামকে আদিচ্চে উট্ঠিতে সো খজ্জূপনকো হতপ্পভো নিত্তেজো কাড়কো হোতি, ৰত্তন্ধকাৰে ৱিয ন ভাসতি ন দিব্বতি.
এৱং ওভাসিতমেৱ তক্কিকানন্তি যথা তেন খজ্জূপনকেন সূৰিযুগ্গমনতো পুৰেযেৱ ওভাসিতং হোতি, এৱং তক্কেত্ৱা ৱিতক্কেত্ৱা পৰিকপ্পনমত্তেন দিট্ঠীনং গহণতো ‘‘তক্কিকা’’তি লদ্ধনামেহি তিত্থিযেহি ওভাসিতং অত্তনো সমযতেজেন দীপেত্ৱা অধিট্ঠিতং তাৱ, যাৱ সম্মাসম্বুদ্ধা লোকে নুপ্পজ্জন্তি. ন তক্কিকা সুজ্ঝন্তি ন চাপি সাৱকাতি যদা পন সম্মাসম্বুদ্ধা লোকে উপ্পজ্জন্তি, তদা দিট্ঠিগতিকা ন সুজ্ঝন্তি ন সোভন্তি, ন চাপি তেসং সাৱকা সোভন্তি, অঞ্ঞদত্থু ৱিহতসোভা ৰত্তিখিত্তা ৱিয সৰা ন পঞ্ঞাযন্তেৱ. অথ ৱা যাৱ সম্মাসম্বুদ্ধা লোকে নুপ্পজ্জন্তি, তাৱদেৱ তক্কিকানং ওভাসিতং অত্তনো সমযেন জোতনং বাললাপনং, ন ততো পৰং. কস্মা? যস্মা ন তক্কিকা সুজ্ঝন্তি, ন চাপি সাৱকা. তে হি দুৰক্খাতধম্মৱিনযা সম্মাপটিপত্তিৰহিতা ন সংসাৰতো সুজ্ঝন্তি অনিয্যানিকসাসনত্তা. তেনাহ ‘‘দুদ্দিট্ঠী ন দুক্খা পমুচ্চৰে’’তি. তক্কিকা হি অযাথাৱলদ্ধিকতায দুদ্দিট্ঠিনো মিচ্ছাভিনিৱিট্ঠদিট্ঠিকা ৱিপৰীতদস্সনা তং দিট্ঠিং অনিস্সজ্জিত্ৱা সংসাৰদুক্খতো ন কদাচিপি মুচ্চন্তীতি.
দসমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নিট্ঠিতা চ জচ্চন্ধৱগ্গৱণ্ণনা.