৬. সোণসুত্তৱণ্ণনা
৪৬. ছট্ঠে অৱন্তীসূতি অৱন্তিৰট্ঠে. কুৰৰঘৰেতি এৱংনামকে নগৰে. পৱত্তে পব্বতেতি পৱত্তনামকে পব্বতে. ‘‘পপাতে পব্বতে’’তিপি পঠন্তি. সোণো উপাসকো কুটিকণ্ণোতি নামেন সোণো নাম, তীহি সৰণগমনেহি উপাসকভাৱপ্পটিৱেদনেন উপাসকো, কোটিঅগ্ঘনকস্স কণ্ণপিড়ন্ধনস্স ধাৰণেন ‘‘কোটিকণ্ণো’’তি ৱত্তব্বে ‘‘কুটিকণ্ণো’’তি এৱং অভিঞ্ঞাতো, ন সুখুমালসোণোতি অধিপ্পাযো. অযঞ্হি আযস্মতো মহাকচ্চাযনস্স সন্তিকে ধম্মং সুত্ৱা সাসনে অভিপ্পসন্নো, সৰণেসু চ সীলেসু চ পতিট্ঠিতো পৱত্তে পব্বতে ছাযূদকসম্পন্নে ঠানে ৱিহাৰং কাৰেত্ৱা থেৰং তত্থ ৱসাপেত্ৱা চতূহি পচ্চযেহি উপট্ঠাতি. তেন ৱুত্তং – ‘‘আযস্মতো মহাকচ্চানস্স উপট্ঠাকো হোতী’’তি.
সো কালেন কালং থেৰস্স উপট্ঠানং গচ্ছতি. থেৰো চস্স ধম্মং দেসেতি. তেন সংৱেগবহুলো ধম্মচৰিযায উস্সাহজাতো ৱিহৰতি. সো একদা সত্থেন সদ্ধিং ৱাণিজ্জত্থায উজ্জেনিং গচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে অটৱিযং সত্থে নিৱিট্ঠে ৰত্তিযং জনসম্বাধভযেন একমন্তং অপক্কম্ম নিদ্দং উপগঞ্ছি. সত্থো পচ্চূসৱেলাযং উট্ঠায গতো, ন একোপি সোণং পবোধেসি, সব্বেপি ৱিসৰিত্ৱা অগমংসু. সো পভাতায ৰত্তিযা পবুজ্ঝিত্ৱা উট্ঠায কঞ্চি অপস্সন্তো সত্থেনেৱ গতমগ্গং গহেত্ৱা সীঘং সীঘং গচ্ছন্তো একং ৱটৰুক্খং উপগঞ্ছি. তত্থ অদ্দস একং মহাকাযং ৱিৰূপদস্সনং গচ্ছন্তং পুৰিসং অট্ঠিতো মুত্তানি অত্তনো মংসানি সযমেৱ খাদন্তং, দিস্ৱান ‘‘কোসি ত্ৱ’’ন্তি পুচ্ছি. ‘‘পেতোম্হি, ভন্তে’’তি. ‘‘কস্মা এৱং কৰোসী’’তি. ‘‘অত্তনো পুব্বকম্মেনা’’তি. ‘‘কিং পন তং কম্ম’’ন্তি. ‘‘অহং পুব্বে ভাৰুকচ্ছনগৰৱাসী কূটৱাণিজো হুত্ৱা পৰেসং সন্তকং ৱঞ্চেত্ৱা খাদিং, সমণে চ ভিক্খায উপগতে ‘তুম্হাকং মংসং খাদথা’তি অক্কোসিং, তেন কম্মেন এতৰহি ইমং দুক্খং অনুভৱামী’’তি. তং সুত্ৱা সোণো অতিৱিয সংৱেগং পটিলভি.
ততো পৰং গচ্ছন্তো মুখতো পগ্ঘৰিতকাড়লোহিতে দ্ৱে পেতদাৰকে পস্সিত্ৱা তথেৱ পুচ্ছি. তেপিস্স অত্তনো কম্মং কথেসুং. তে কিৰ ভাৰুকচ্ছনগৰে দাৰককালে গন্ধৱাণিজ্জায জীৱিকং কপ্পেন্তা অত্তনো মাতৰি খীণাসৱে নিমন্তেত্ৱা ভোজেন্তিযা গেহং গন্ত্ৱা ‘‘অম্হাকং সন্তকং কস্মা সমণানং দেসি, তযা দিন্নং ভোজনং ভুঞ্জনকসমণানং মুখতো কাড়লোহিতং পগ্ঘৰতূ’’তি অক্কোসিংসু. তে তেন কম্মেন নিৰযে পচ্চিত্ৱা তস্স ৱিপাকাৱসেসেন পেতযোনিযং নিব্বত্তিত্ৱা তদা ইমং দুক্খং অনুভৱন্তি. তম্পি সুত্ৱা সোণো অতিৱিয সংৱেগজাতো অহোসি.
সো উজ্জেনিং গন্ত্ৱা তং কৰণীযং তীৰেত্ৱা কুলঘৰং পচ্চাগতো থেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা কতপটিসন্থাৰো থেৰস্স তমত্থং আৰোচেসি. থেৰোপিস্স পৱত্তিনিৱত্তীসু আদীনৱানিসংসে ৱিভাৱেন্তো ধম্মং দেসেসি. সো থেৰং ৱন্দিত্ৱা গেহং গতো সাযমাসং ভুঞ্জিত্ৱা সযনং উপগতো থোকংযেৱ নিদ্দাযিত্ৱা পবুজ্ঝিত্ৱা সযনতলে নিসজ্জ যথাসুতং ধম্মং পচ্চৱেক্খিতুং আৰদ্ধো. তস্স তং ধম্মং পচ্চৱেক্খতো, তে চ পেতত্তভাৱে অনুস্সৰতো সংসাৰদুক্খং অতিৱিয ভযানকং হুত্ৱা উপট্ঠাসি, পব্বজ্জায চিত্তং নমি. সো ৱিভাতায ৰত্তিযা সৰীৰপটিজগ্গনং কত্ৱা থেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা অত্তনো অজ্ঝাসযং আৰোচেত্ৱা পব্বজ্জং যাচি. তেন ৱুত্তং – ‘‘অথ খো সোণস্স উপাসকস্স কুটিকণ্ণস্স ৰহোগতস্স…পে… পব্বাজেতু মং, ভন্তে, অয্যো মহাকচ্চানো’’তি.
তত্থ যথা যথাতিআদীনং পদানং অযং সঙ্খেপত্থো – যেন যেন আকাৰেন অয্যো মহাকচ্চানো ধম্মং দেসেতি আচিক্খতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানীকৰোতি পকাসেতি, তেন তেন মে উপপৰিক্খতো এৱং হোতি, যদেতং সিক্খত্তযব্ৰহ্মচৰিযং একম্পি দিৱসং অক্খণ্ডং কত্ৱা চৰিমকচিত্তং পাপেতব্বতায একন্তপৰিপুণ্ণং. একদিৱসম্পি কিলেসমলেন অমলিনং কত্ৱা চৰিমকচিত্তং পাপেতব্বতায একন্তপৰিসুদ্ধং. সঙ্খলিখিতন্তি লিখিতসঙ্খসদিসং ধোতসঙ্খসপ্পটিভাগং চৰিতব্বং. ইদং ন সুকৰং অগাৰং অজ্ঝাৱসতা অগাৰমজ্ঝে ৱসন্তেন একন্ত পৰিপুণ্ণং…পে… চৰিতুং যংনূনাহং কেসে চেৱ মস্সূনি চ ওহাৰেত্ৱা ৱোৰোপেত্ৱা কাসাযৰসপীততায কাসাযানি ব্ৰহ্মচৰিযং চৰন্তানং অনুচ্ছৱিকানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা নিৱাসেত্ৱা চেৱ পাৰুপিত্ৱা চ অগাৰস্মা নিক্খমিত্ৱা অনগাৰিযং পব্বজেয্যং. যস্মা অগাৰস্স হিতং কসিৱাণিজ্জাদিকম্মং অগাৰিযন্তি ৱুচ্চতি, তঞ্চ পব্বজ্জায নত্থি, তস্মা পব্বজ্জা অনগাৰিযা নাম. তং অনগাৰিযং পব্বজ্জং পব্বজেয্যং উপগচ্ছেয্যং, পটিপজ্জেয্যন্তি অত্থো.
এৱং অত্তনা ৰহোৱিতক্কিতং সোণো উপাসকো থেৰস্স আৰোচেত্ৱা তং পটিপজ্জিতুকামো ‘‘পব্বাজেতু মং, ভন্তে, অয্যো মহাকচ্চানো’’তি আহ. থেৰো পন ‘‘তাৱস্স ঞাণপৰিপাকং কথ’’ন্তি উপধাৰেত্ৱা ঞাণপৰিপাকং আগমযমানো ‘‘দুক্কৰং খো’’তিআদিনা পব্বজ্জাছন্দং নিৱাৰেসি.
তত্থ একভত্তন্তি ‘‘একভত্তিকো হোতি ৰত্তূপৰতো ৱিৰতো ৱিকালভোজনা’’তি (দী. নি. ১.১৯৪; অ. নি. ৩.৭১) এৱং ৱুত্তং ৱিকালভোজনৱিৰতিং সন্ধায ৱদতি. একসেয্যন্তি অদুতিযসেয্যং. এত্থ চ সেয্যাসীসেন ‘‘একো তিট্ঠতি, একো গচ্ছতি, একো নিসীদতী’’তিআদিনা (মহানি. ৭; ৪৯) নযেন ৱুত্তেসু চতূসু ইৰিযাপথেসু কাযৱিৱেকং দীপেতি, ন একাকিনা হুত্ৱা সযনমত্তং. ব্ৰহ্মচৰিযন্তি মেথুনৱিৰতিব্ৰহ্মচৰিযং, সিক্খত্তযানুযোগসঙ্খাতং সাসনব্ৰহ্মচৰিযং ৱা. ইঙ্ঘাতি চোদনত্থে নিপাতো. তত্থেৱাতি গেহেযেৱ. বুদ্ধানং সাসনং অনুযুঞ্জাতি নিচ্চসীলউপোসথসীলাদিভেদং পঞ্চঙ্গঅট্ঠঙ্গদসঙ্গসীলং, তদনুৰূপঞ্চ সমাধিপঞ্ঞাভাৱনং অনুযুঞ্জ. এতঞ্হি উপাসকেন পুব্বভাগে অনুযুঞ্জিতব্বং বুদ্ধসাসনং নাম. তেনাহ – ‘‘কালযুত্তং একভত্তং একসেয্যং ব্ৰহ্মৰিয’’ন্তি.
তত্থ কালযুত্তন্তি চাতুদ্দসীপঞ্চদসীঅট্ঠমীপাটিহাৰিযপক্খসঙ্খাতেন কালেন যুত্তং, যথাৱুত্তকালে ৱা তুয্হং অনুযুঞ্জন্তস্স যুত্তং পতিৰূপং সক্কুণেয্যং, ন সব্বকালং পব্বজ্জাতি অধিপ্পাযো. সব্বমেতং ঞাণস্স অপৰিপক্কত্তা তস্স কামানং দুপ্পহানতায সম্মাপটিপত্তিযং যোগ্যং কাৰাপেতুং ৱদতি, ন পব্বজ্জাছন্দং নিৱাৰেতুং. পব্বজ্জাভিসঙ্খাৰোতি পব্বজিতুং আৰম্ভো উস্সাহো. পটিপস্সম্ভীতি ইন্দ্ৰিযানং অপৰিপক্কত্তা, সংৱেগস্স চ নাতিতিক্খভাৱতো ৱূপসমি. কিঞ্চাপি পটিপস্সম্ভি, থেৰেন ৱুত্তৱিধিং পন অনুতিট্ঠন্তো কালেন কালং থেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা পযিৰুপাসন্তো ধম্মং সুণাতি. তস্স ৱুত্তনযেনেৱ দুতিযং পব্বজ্জায চিত্তং উপ্পজ্জি, থেৰস্স চ আৰোচেসি. দুতিযম্পি থেৰো পটিক্খিপি. ততিযৱাৰে পন ঞাণস্স পৰিপক্কভাৱং ঞত্ৱা ‘‘ইদানি নং পব্বাজেতুং কালো’’তি থেৰো পব্বাজেসি, পব্বজিতঞ্চ তং তীণি সংৱচ্ছৰানি অতিক্কমিত্ৱা গণং পৰিযেসিত্ৱা উপসম্পাদেসি. তং সন্ধায ৱুত্তং – ‘‘দুতিযম্পি খো সোণো…পে… উপসম্পাদেসী’’তি.
তত্থ অপ্পভিক্খুকোতি কতিপযভিক্খুকো. তদা কিৰ ভিক্খূ যেভুয্যেন মজ্ঝিমদেসে এৱ ৱসিংসু. তস্মা তত্থ কতিপযা এৱ অহেসুং, তে চ একস্মিং নিগমে একো, একস্মিং দ্ৱেতি এৱং ৱিসুং ৱিসুং ৱসিংসু. কিচ্ছেনাতি দুক্খেন. কসিৰেনাতি আযাসেন. ততো ততোতি তস্মা তস্মা গামনিগমাদিতো. থেৰেন হি কতিপযে ভিক্খূ আনেত্ৱা অঞ্ঞেসু আনীযমানেসু পুব্বে আনীতা কেনচিদেৱ কৰণীযেন পক্কমিংসু, কিঞ্চি কালং আগমেত্ৱা পুন তেসু আনীযমানেসু ইতৰে পক্কমিংসু. এৱং পুনপ্পুনং আনযনেন সন্নিপাতো চিৰেনেৱ অহোসি, থেৰো চ তদা একৱিহাৰী অহোসি. দসৱগ্গং ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতেত্ৱাতি তদা ভগৱতা পচ্চন্তদেসেপি দসৱগ্গেনেৱ সঙ্ঘেন উপসম্পদা অনুঞ্ঞাতা. ইতোনিদানঞ্হি থেৰেন যাচিতো পঞ্চৱগ্গেন সঙ্ঘেন পচ্চন্তদেসে উপসম্পদং অনুজানি. তেন ৱুত্তং – ‘‘তিণ্ণং ৱস্সানং…পে… সন্নিপাতেত্ৱা’’তি.
ৱস্সংৱুট্ঠস্সাতি উপসম্পজ্জিত্ৱা পঠমৱস্সং উপগন্ত্ৱা ৱুসিতৱতো. ঈদিসো চ ঈদিসো চাতি এৱৰূপো চ এৱৰূপো চ, এৱৰূপায নামকাযৰূপকাযসম্পত্তিযা সমন্নাগতো, এৱৰূপায ধম্মকাযসম্পত্তিযা সমন্নাগতোতি সুতোযেৱ মে সো ভগৱা. ন খো মে সো ভগৱা সম্মুখা দিট্ঠোতি এতেন পুথুজ্জনসদ্ধায এৱং আযস্মা সোণো ভগৱন্তং দট্ঠুকামো অহোসি. অপৰভাগে পন সত্থাৰা সদ্ধিং একগন্ধকুটিযং ৱসিত্ৱা পচ্চূসসমযং অজ্ঝিট্ঠো সোড়স অট্ঠকৱগ্গিকানি সত্থু সম্মুখা অট্ঠিং কত্ৱা মনসি কত্ৱা সব্বং চেতসো সমন্নাহৰিত্ৱা অত্থধম্মপ্পটিসংৱেদী হুত্ৱা ভণন্তো ধম্মূপসঞ্হিতপামোজ্জাদিমুখেন সমাহিতো সৰভঞ্ঞপৰিযোসানে ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা সঙ্খাৰে সম্মসন্তো অনুপুব্বেন অৰহত্তং পাপুণি. এতদত্থমেৱ হিস্স ভগৱতা অত্তনা সদ্ধিং একগন্ধকুটিযং ৱাসো আণত্তোতি ৱদন্তি.
কেচি পনাহু – ‘‘ন খো মে সো ভগৱা সম্মুখা দিট্ঠো’’তি ইদং ৰূপকাযদস্সনমেৱ সন্ধায ৱুত্তন্তি. আযস্মা হি সোণো পব্বজিত্ৱাৱ থেৰস্স সন্তিকে কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা ঘটেন্তো ৱাযমন্তো অনুপসম্পন্নোৱ সোতাপন্নো হুত্ৱা উপসম্পজ্জিত্ৱা ‘‘উপাসকাপি সোতাপন্না হোন্তি, অহম্পি সোতাপন্নো, কিমেত্থ চিত্ত’’ন্তি উপৰিমগ্গত্থায ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অন্তোৱস্সেযেৱ ছড়ভিঞ্ঞো হুত্ৱা ৱিসুদ্ধিপৱাৰণায পৱাৰেসি. অৰিযসচ্চদস্সনেন হি ভগৱতো ধম্মকাযো দিট্ঠো নাম হোতি. ৱুত্তঞ্হেতং –
‘‘যো খো, ৱক্কলি, ধম্মং পস্সতি, সো মং পস্সতি. যো মং পস্সতি, সো ধম্মং পস্সতী’’তি (সং. নি. ৩.৮৭).
তস্মাস্স ধম্মকাযদস্সনং পগেৱ সিদ্ধং, পৱাৰেত্ৱা পন ৰূপকাযং দট্ঠুকামো অহোসীতি.
‘‘সচে মং উপজ্ঝাযো অনুজানাতী’’তিপি পাঠো. ‘‘ভন্তে’’তি পন লিখন্তি. তথা ‘‘সাধু সাধু, আৱুসো সোণ, গচ্ছ ত্ৱং, আৱুসো সোণা’’তিপি পাঠো. ‘‘আৱুসো’’তি পন কেসুচি পোত্থকেসু নত্থি. তথা ‘‘এৱমাৱুসোতি খো আযস্মা সোণো’’তিপি পাঠো. আৱুসোৱাদোযেৱ হি অঞ্ঞমঞ্ঞং ভিক্খূনং ভগৱতো ধৰমানকালে আচিণ্ণো. ভগৱন্তং পাসাদিকন্তিআদীনং পদানং অত্থো হেট্ঠা ৱুত্তোযেৱ.
কচ্চি ভিক্খু খমনীযন্তি ভিক্খু ইদং তুয্হং চতুচক্কং নৱদ্ৱাৰং সৰীৰযন্তং কচ্চি খমনীযং, কিং সক্কা খমিতুং সহিতুং পৰিহৰিতুং, কিং দুক্খভাৰো নাভিভৱতি. কচ্চি যাপনীযন্তি কিং তংতংকিচ্চেসু যাপেতুং গমেতুং সক্কা, ন কঞ্চি অন্তৰাযন্তি দস্সেতি. কচ্চিসি অপ্পকিলমথেনাতি অনাযাসেন ইমং এত্তকং অদ্ধানং কচ্চি আগতোসি.
এতদহোসীতি বুদ্ধাচিণ্ণং অনুস্সৰন্তস্স আযস্মতো আনন্দস্স এতং ‘‘যস্স খো মং ভগৱা’’তিআদিনা ইদানি ৱুচ্চমানং চিত্তে আচিণ্ণং অহোসি. একৱিহাৰেতি একগন্ধকুটিযং. গন্ধকুটি হি ইধ ৱিহাৰোতি অধিপ্পেতা. ৱত্থুন্তি ৱসিতুং.
নিসজ্জায ৱীতিনামেত্ৱাতি এত্থ যস্মা ভগৱা আযস্মতো সোণস্স সমাপত্তিসমাপজ্জনে পটিসন্থাৰং কৰোন্তো সাৱকসাধাৰণা সব্বা সমাপত্তিযো অনুলোমপটিলোমং সমাপজ্জন্তো বহুদেৱ ৰত্তিং…পে… ৱিহাৰং পাৱিসি, তস্মা আযস্মাপি সোণো ভগৱতো অধিপ্পাযং ঞত্ৱা তদনুৰূপং সব্বা তা সমাপত্তিযো সমাপজ্জন্তো ‘‘বহুদেৱ ৰত্তিং…পে… ৱিহাৰং পাৱিসী’’তি কেচি ৱদন্তি. পৱিসিত্ৱা চ ভগৱতা অনুঞ্ঞাতো চীৱৰং তিৰোকৰণীযং কত্ৱাপি ভগৱতো পাদপস্সে নিসজ্জায ৱীতিনামেসি. অজ্ঝেসীতি আণাপেসি. পটিভাতু তং ভিক্খু ধম্মো ভাসিতুন্তি ভিক্খু তুয্হং ধম্মো ভাসিতুং উপট্ঠাতু ঞাণমুখে আগচ্ছতু, যথাসুতং যথাপৰিযত্তং ধম্মং ভণাহীতি অত্থো.
সোড়স অট্ঠকৱগ্গিকানীতি অট্ঠকৱগ্গভূতানি কামসুত্তাদীনি সোড়স সুত্তানি. সৰেন অভণীতি সুত্তুস্সাৰণসৰেন অভাসি, সৰভঞ্ঞৱসেন কথেসীতি অত্থো. সৰভঞ্ঞপৰিযোসানেতি উস্সাৰণাৱসানে. সুগ্গহিতানীতি সম্মা উগ্গহিতানি. সুমনসিকতানীতি সুট্ঠু মনসি কতানি. একচ্চো উগ্গহণকালে সম্মা উগ্গহেত্ৱাপি পচ্ছা সজ্ঝাযাদিৱসেন মনসি কৰণকালে ব্যঞ্জনানি ৱা মিচ্ছা ৰোপেতি, পদপচ্ছাভট্ঠং ৱা কৰোতি, ন এৱমযং. ইমিনা পন সম্মদেৱ যথুগ্গহিতং মনসি কতানি. তেন ৱুত্তং – ‘‘সুমনসিকতানীতি সুট্ঠু মনসি কতানী’’তি. সূপধাৰিতানীতি অত্থতোপি সুট্ঠু উপধাৰিতানি. অত্থে হি সুট্টু উপধাৰিতে সক্কা পাড়িং সম্মা উস্সাৰেতুং. কল্যাণিযাসি ৱাচায সমন্নাগতোতি সিথিলধনিতাদীনং যথাৱিধানৱচনেন পৰিমণ্ডলপদব্যঞ্জনপৰিপুণ্ণায পোৰিযা ৱাচায সমন্নাগতো আসি. ৱিস্সট্ঠাযাতি ৱিমুত্তায. এতেনস্স ৱিমুত্তৱাদিতং দস্সেতি. অনেলগড়াযাতি এলা ৱুচ্চতি দোসো, তং ন পগ্ঘৰতীতি অনেলগড়া, তায নিদ্দোসাযাতি অত্থো. অথ ৱা অনেলগড়াযাতি অনেলায চ অগড়ায চ নিদ্দোসায অগড়িতপদব্যঞ্জনায, অপৰিহীনপদব্যঞ্জনাযাতি অত্থো. তথা হি নং ভগৱা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৱে, মম সাৱকানং ভিক্খূনং কল্যাণৱাক্কৰণানং যদিদং সোণো কুটিকণ্ণো’’তি (অ. নি. ১.২০৬) এতদগ্গে ঠপেসি. অত্থস্স ৱিঞ্ঞাপনিযাতি যথাধিপ্পেতং অত্থং ৱিঞ্ঞাপেতুং সমত্থায.
কতিৱস্সোতি সো কিৰ মজ্ঝিমৱযস্স ততিযকোট্ঠাসে ঠিতো আকপ্পসম্পন্নো চ পৰেসং চিৰতৰপব্বজিতো ৱিয খাযতি. তং সন্ধায ভগৱা পুচ্ছতীতি কেচি, তং অকাৰণং. এৱং সন্তে সমাধিসুখং অনুভৱিতুং যুত্তো, এত্তকং কালং কস্মা পমাদমাপন্নোতি পুন অনুযুঞ্জিতুং সত্থা ‘‘কতিৱস্সোসী’’তি তং পুচ্ছতি. তেনেৱাহ – ‘‘কিস্স পন ত্ৱং ভিক্খু এৱং চিৰং অকাসী’’তি.
তত্থ কিস্সাতি কিং কাৰণা. এৱং চিৰং অকাসীতি এৱং চিৰাযি, কেন কাৰণেন এৱং চিৰকালং পব্বজ্জং অনুপগন্ত্ৱা অগাৰমজ্ঝে ৱসীতি অত্থো. চিৰং দিট্ঠো মেতি চিৰেন চিৰকালেন মযা দিট্ঠো. কামেসূতি কিলেসকামেসু চ ৱত্থুকামেসু চ. আদীনৱোতি দোসো. অপি চাতি কামেসু আদীনৱে কেনচি পকাৰেন দিট্ঠেপি ন তাৱাহং ঘৰাৱাসতো নিক্খমিতুং অসক্খিং. কস্মা? সম্বাধো ঘৰাৱাসো উচ্চাৱচেহি কিচ্চকৰণীযেহি সমুপব্যূড়্হো অগাৰিযভাৱো. তেনেৱাহ – ‘‘বহুকিচ্চো বহুকৰণীযো’’তি.
এতমত্থং ৱিদিত্ৱাতি কামেসু যথাভূতং আদীনৱদস্সিনো চিত্তং চিৰাযিত্ৱাপি ন পতিট্ঠাতি, অঞ্ঞদত্থু পদুমপলাসে উদকবিন্দু ৱিয ৱিনিৱত্ততিযেৱাতি এতমত্থং সব্বাকাৰতো ৱিদিত্ৱা. ইমং উদানন্তি পৱত্তিং নিৱত্তিঞ্চ সম্মদেৱ জানন্তো পৱত্তিযং তন্নিমিত্তে চ ন কদাচিপি ৰমতীতি ইদমত্থদীপকং ইমং উদানং উদানেসি.
তত্থ দিস্ৱা আদীনৱং লোকেতি সব্বস্মিং সঙ্খাৰলোকে ‘‘অনিচ্চো দুক্খো ৱিপৰিণামধম্মো’’তিআদিনা আদীনৱং দোসং পঞ্ঞায পস্সিত্ৱা. এতেন ৱিপস্সনাৱাৰো কথিতো. ঞত্ৱা ধম্মং নিৰুপধিন্তি সব্বূপধিপটিনিস্সগ্গত্তা নিৰুপধিং নিব্বানধম্মং যথাভূতং ঞত্ৱা নিস্সৰণৱিৱেকাসঙ্খতামতসভাৱতো মগ্গঞাণেন পটিৱিজ্ঝিত্ৱা. ‘‘দিস্ৱা ঞত্ৱা’’তি ইমেসং পদানং ‘‘সপ্পিং পিৱিত্ৱা বলং হোতি, সীহং দিস্ৱা ভযং হোতি, পঞ্ঞায দিস্ৱা আসৱা পৰিক্খীণা হোন্তী’’তিআদীসু (পু. প. ২০৮; অ. নি. ৯.৪২-৪৩) ৱিয হেতুঅত্থতা দট্ঠব্বা. অৰিযো ন ৰমতী পাপেতি কিলেসেহি আৰকত্তা অৰিযো সপ্পুৰিসো অণুমত্তেপি পাপে ন ৰমতি. কস্মা? পাপে ন ৰমতী সুচীতি সুৱিসুদ্ধকাযসমাচাৰাদিতায ৱিসুদ্ধপুগ্গলো ৰাজহংসো ৱিয উক্কাৰট্ঠানে পাপে সংকিলিট্ঠধম্মে ন ৰমতি নাভিনন্দতি. ‘‘পাপো ন ৰমতী সুচি’’ন্তিপি পাঠো. তস্সত্থো – পাপো পাপপুগ্গলো সুচিং অনৱজ্জং ৱোদানধম্মং ন ৰমতি, অঞ্ঞদত্থু গামসূকৰাদযো ৱিয উক্কাৰট্ঠানং অসুচিং সংকিলেসধম্মংযেৱ ৰমতীতি পটিপক্খতো দেসনং পৰিৱত্তেতি.
এৱং ভগৱতা উদানে উদানিতে আযস্মা সোণো উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা অত্তনো উপজ্ঝাযস্স ৱচনেন পচ্চন্তদেসে পঞ্চৱগ্গেন উপসম্পদাদিপঞ্চৱত্থূনি যাচি. ভগৱাপি তানি অনুজানীতি তং সব্বং খন্ধকে (মহাৱ. ২৪২ আদযো) আগতনযেন ৱেদিতব্বং.
ছট্ঠসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.