২. অপ্পাযুকসুত্তৱণ্ণনা
৪২. দুতিযে অচ্ছৰিযং, ভন্তেতি ইদম্পি মেঘিযসুত্তে ৱিয গৰহণচ্ছৰিযৱসেন ৱেদিতব্বং. যাৱ অপ্পাযুকাতি যত্তকং পৰিত্তাযুকা, অতিইত্তৰজীৱিতাতি অত্থো. সত্তাহজাতেতি সত্তাহেন জাতো সত্তাহজাতো. তস্মিং সত্তাহজাতে, জাতস্স সত্তমে অহনীতি অত্থো. তুসিতং কাযং উপপজ্জীতি তুসিতং দেৱনিকাযং পটিসন্ধিগ্গহণৱসেন উপপজ্জি.
একদিৱসং কিৰ থেৰো পচ্ছাভত্তং দিৱাট্ঠানে নিসিন্নো লক্খণানুব্যঞ্জনপ্পটিমণ্ডিতং সোভগ্গপ্পত্তং দস্সনানুত্তৰিযভূতং ভগৱতো ৰূপকাযসিৰিং মনসি কৰিত্ৱা, ‘‘অহো বুদ্ধানং ৰূপকাযসম্পত্তি দস্সনীযা সমন্তপাসাদিকা মনোহৰা’’তি উড়াৰং পীতিসোমনস্সং পটিসংৱেদেন্তো এৱং চিন্তেসি – ‘‘ৱিজাতমাতুযা নাম ৱিৰূপোপি পুত্তো সুৰূপো ৱিয মনাপো হোতি, সচে পন বুদ্ধানং মাতা মহামাযা দেৱী ধৰেয্য, কীদিসং নু খো তস্সা ভগৱতো ৰূপদস্সনে পীতিসোমনস্সং উপ্পজ্জেয্য, মহাজানি খো ময্হং মহামাতু দেৱিযা, যা সত্তাহজাতে ভগৱতি কালকতা’’তি. এৱং পন চিন্তেত্ৱা ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা অত্তনো পৰিৱিতক্কিতং আৰোচেন্তো তস্সা কালকিৰিযং গৰহন্তো ‘‘অচ্ছৰিযং, ভন্তে’’তিআদিমাহ.
কেচি পনাহু – ‘‘মহাপজাপতি গোতমী ভগৱন্তং মহতা আযাসেন পব্বজ্জং যাচিত্ৱাপি পটিক্খিত্তা, মযা পন উপাযেন যাচিতো ভগৱা অট্ঠগৰুধম্মপ্পটিগ্গহণৱসেন তস্সা পব্বজ্জং উপসম্পদঞ্চ অনুজানি, সা তে ধম্মে পটিগ্গহেত্ৱা লদ্ধপব্বজ্জূপসম্পদা ভগৱতো দুতিযং পৰিসং উপ্পাদেত্ৱা চতুত্থায পৰিসায পচ্চযো অহোসি. সচে পন ভগৱতো জনেত্তি মহামাযা দেৱী ধৰেয্য, এৱমেতা চুভোপি খত্তিযভগিনিযো একতো হুত্ৱা ইমং সাসনং সোভেয্যুং, ভগৱা চ মাতৰি বহুমানেন মাতুগামস্স সাসনে পব্বজ্জং উপসম্পদঞ্চ সুখেনেৱ অনুজানেয্য, অপ্পাযুকতায পনস্সা কসিৰেন নিপ্ফন্নমিদন্তি ইমিনা অধিপ্পাযেন থেৰো ভগৱতো সন্তিকে ‘অচ্ছৰিযং, ভন্তে’তিআদিমাহা’’তি. তং অকাৰণং. ভগৱা হি মাতুযা ৱা অঞ্ঞস্স ৱা মাতুগামস্স অত্তনো সাসনে পব্বজ্জং অনুজানন্তো গৰুকংযেৱ কত্ৱা অনুজানাতি, ন লহুকং চিৰট্ঠিতিকামতাযাতি.
অপৰে পনাহু – ‘‘দসবলচতুৱেসাৰজ্জাদিকে অনঞ্ঞসাধাৰণে অনন্তাপৰিমাণে বুদ্ধগুণে থেৰো মনসি কৰিত্ৱা যা এৱং মহানুভাৱং নাম লোকে অগ্গপুগ্গলং সত্থাৰং কুচ্ছিনা দস মাসে পৰিহৰি, সা বুদ্ধমাতা কস্সচি পৰিচাৰিকা ভৱিস্সতীতি অযুত্তমিদং. কস্মা? সত্থু গুণানুচ্ছৱিকমেৱেতং, যদিদং সত্তাহজাতে ভগৱতি জনেত্তি কালং কৰোতি, কালকতা চ তুসিতেসু উপ্পজ্জতীতি অচ্ছৰিযব্ভুতচিত্তজাতো হুত্ৱা তং অত্তনো ৱিতক্কুপ্পাদনং ভগৱতো আৰোচেন্তো ‘অচ্ছৰিযং, ভন্তে’তিআদিৱচনং অৱোচা’’তি.
সত্থা পন যস্মা সত্তাহজাতেসু বোধিসত্তেসু বোধিসত্তমাতু কালকিৰিযা ধম্মতা সিদ্ধা, তস্মা তং ধম্মতং পৰিদীপেন্তো ‘‘এৱমেতং, আনন্দা’’তিআদিমাহ. সা পনাযং ধম্মতা যস্মা যথা সব্বে বোধিসত্তা পাৰমিযো পূৰেত্ৱা তুসিতপুৰে নিব্বত্তিত্ৱা তত্থ যাৱতাযুকং ঠত্ৱা আযুপৰিযোসানে দসসহস্সচক্কৱাড়দেৱতাহি সন্নিপতিত্ৱা অভিসম্বোধিং পত্তুং মনুস্সলোকে পটিসন্ধিগ্গহণায অজ্ঝেসিতা কালদীপদেসকুলানি ৱিয জনেত্তিযা আযুপৰিমাণম্পি ওলোকেত্ৱা পটিসন্ধিং গণ্হন্তি, অযম্পি ভগৱা বোধিসত্তভূতো তথেৱ তুসিতপুৰে ঠিতো পঞ্চ মহাৱিলোকনানি ৱিলোকেন্তো সত্তদিৱসাধিকদসমাসপৰিমাণং মাতুযা আযুপৰিমাণং পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা ‘‘অযং মম পটিসন্ধিগ্গহণস্স কালো, ইদানি উপ্পজ্জিতুং ৱট্টতী’’তি ঞত্ৱাৱ পটিসন্ধিং অগ্গহেসি, তস্মা সব্ববোধিসত্তানং আচিণ্ণসমাচিণ্ণৱসেনেৱ ৱেদিতব্বং. তেনাহ ভগৱা – ‘‘অপ্পাযুকা হি, আনন্দ, বোধিসত্তমাতৰো হোন্তী’’তিআদি.
তত্থ কালং কৰোন্তীতি যথাৱুত্তআযুপৰিক্খযেনেৱ কালং কৰোন্তি, ন ৱিজাতপচ্চযা. চৰিমত্তভাৱেহি বোধিসত্তেহি ৱসিতট্ঠানং চেতিযঘৰসদিসং হোতি, ন অঞ্ঞেসং পৰিভোগাৰহং, ন চ সক্কা বোধিসত্তমাতৰং অপনেত্ৱা অঞ্ঞং অগ্গমহেসিট্ঠানে ঠপেতুন্তি তত্তকং এৱ বোধিসত্তমাতু আযুপ্পমাণং হোতি, তস্মা তদা কালং কৰোন্তি. ইমমেৱ হি অত্থং সন্ধায মহাবোধিসত্তা পঞ্চমং মহাৱিলোকনং কৰোন্তি.
কতৰস্মিং পন ৱযে কালং কৰোন্তীতি? মজ্ঝিমৱযে. পঠমৱযস্মিঞ্হি সত্তানং অত্তভাৱে ছন্দৰাগো বলৱা হোতি, তেন তদা সঞ্জাতগব্ভা ইত্থিযো যেভুয্যেন গব্ভং অনুৰক্খিতুং ন সক্কোন্তি. গণ্হেয্যুং চে, গব্ভো বহ্ৱাবাধো হোতি. মজ্ঝিমৱযস্স পন দ্ৱে কোট্ঠাসে অতিক্কমিত্ৱা ততিযকোট্ঠাসে ৱত্থু ৱিসদং হোতি, ৱিসদে ৱত্থুম্হি নিব্বত্তদাৰকা অৰোগা হোন্তি, তস্মা বোধিসত্তমাতৰো পঠমৱযে সম্পত্তিং অনুভৱিত্ৱা মজ্ঝিমৱযস্স ততিযকোট্ঠাসে ৱিজাযিত্ৱা কালং কৰোন্তীতি.
এতমত্থং ৱিদিত্ৱাতি এতং বোধিসত্তমাতু অঞ্ঞেসঞ্চ সব্বসত্তানং অত্তভাৱে আযুস্স মৰণপৰিযোসানতং ৱিদিত্ৱা তদত্থৱিভাৱনমুখেন অনৱজ্জপ্পটিপত্তিযং উস্সাহদীপকং ইমং উদানং উদানেসি.
তত্থ যে কেচীতি অনিযমনিদ্দেসো. ভূতাতি নিব্বত্তা. ভৱিস্সন্তীতি অনাগতে নিব্বত্তিস্সন্তি. ৱাসদ্দো ৱিকপ্পত্থো, অপিসদ্দো সম্পিণ্ডনত্থো. তেন নিব্বত্তমানেপি সঙ্গণ্হাতি. এত্তাৱতা অতীতাদিৱসেন তিযদ্ধপৰিযাপন্নে সত্তে অনৱসেসতো পৰিযাদিযতি. অপিচ গব্ভসেয্যকসত্তা গব্ভতো নিক্খন্তকালতো পট্ঠায ভূতা নাম, ততো পুব্বে ভৱিস্সন্তি নাম. সংসেদজূপপাতিকা পটিসন্ধিচিত্ততো পৰতো ভূতা নাম, ততো পুব্বে উপ্পজ্জিতব্বভৱৱসেন ভৱিস্সন্তি নাম. সব্বেপি ৱা পচ্চুপ্পন্নভৱৱসেন ভূতা নাম, আযতিং পুনব্ভৱৱসেন ভৱিস্সন্তি নাম. খীণাসৱা ভূতা নাম. তে হি ভূতা এৱ, ন পুন ভৱিস্সন্তীতি, তদঞ্ঞে ভৱিস্সন্তি নাম.
সব্বে গমিস্সন্তি পহায দেহন্তি সব্বে যথাৱুত্তভেদা সব্বভৱযোনিগতিৱিঞ্ঞাণট্ঠিতিসত্তাৱাসাদিৱসেন অনেকভেদভিন্না সত্তা দেহং অত্তনো সৰীৰং পহায নিক্খিপিত্ৱা পৰলোকং গমিস্সন্তি, অসেক্খা পন নিব্বানং. এত্থ কোচি অচৱনধম্মো নাম নত্থীতি দস্সেতি. তং সব্বজানিং কুসলো ৱিদিত্ৱাতি তদেতং সব্বস্স সত্তস্স জানিং হানিং মৰণং, সব্বস্স ৱা সত্তস্স জানিং ৱিনাসং পভঙ্গুতং কুসলো পণ্ডিতজাতিকো মৰণানুস্সতিৱসেন অনিচ্চতামনসিকাৰৱসেন ৱা জানিত্ৱা. আতাপিযো ব্ৰহ্মচৰিযং চৰেয্যাতি ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো আতাপিযসঙ্খাতেন ৱীৰিযেন সমন্নাগতত্তা আতাপিযো চতুব্বিধসম্মপ্পধানৱসেন আৰদ্ধৱীৰিযো অনৱসেসমৰণসমতিক্কমনূপাযং মগ্গব্ৰহ্মচৰিযং চৰেয্য, পটিপজ্জেয্যাতি অত্থো.
দুতিযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.