৪. সক্কাৰসুত্তৱণ্ণনা

১৪. চতুত্থে তেন খো পন সমযেন ভগৱা সক্কতো হোতীতি কপ্পানং সতসহস্সাধিকেসু চতূসু অসঙ্খ্যেয্যেসু পৰিপূৰিতস্স পুঞ্ঞসম্ভাৰৱিসেসস্স ফলভূতেন ‘‘ইতো পৰং ময্হং ওকাসো নত্থী’’তি উস্সহজাতেন ৱিয উপৰূপৰি ৱড্ঢমানেন সক্কাৰাদিনা ভগৱা সক্কতো হোতি. সব্বদিসাসু হি যমকমহামেঘো ৱুট্ঠহিত্ৱা মহোঘং ৱিয সব্বপাৰমিযো ‘‘একস্মিং অত্তভাৱে ৱিপাকং দস্সামা’’তি সম্পিণ্ডিতা ৱিয ভগৱতো লাভসক্কাৰমহোঘং নিব্বত্তযিংসু. ততো অন্নপানৱত্থযানমালাগন্ধৱিলেপনাদিহত্থা খত্তিযব্ৰাহ্মণাদযো আগন্ত্ৱা ‘‘কহং বুদ্ধো, কহং ভগৱা, কহং দেৱদেৱো, কহং নৰাসভো, কহং পুৰিসসীহো’’তি ভগৱন্তং পৰিযেসন্তি. সকটসতেহি পচ্চযে আহৰিত্ৱা ওকাসং অলভমানা সমন্তা গাৱুতপ্পমাণেপি সকটধুৰেন সকটধুৰং আহচ্চ তিট্ঠন্তি চেৱ অনুবন্ধন্তি চ অন্ধকৱিন্দব্ৰাহ্মণাদযো ৱিয. সব্বং তং খন্ধকে (মহাৱ. ২৮২) তেসু তেসু চ সুত্তেসু আগতনযেন ৱেদিতব্বং. যথা চ ভগৱতো, এৱং ভিক্খুসঙ্ঘস্সাতি. ৱুত্তঞ্হেতং –

‘‘যাৱতা খো, চুন্দ, এতৰহি সঙ্ঘা ৱা গণা ৱা লোকে উপ্পন্না, নাহং, চুন্দ, অঞ্ঞং একসঙ্ঘম্পি সমনুপস্সামি এৱং লাভগ্গযসগ্গপ্পত্তং, যথৰিৱাযং, চুন্দ, ভিক্খুসঙ্ঘো’’তি (দী. নি. ৩.১৭৬).

স্ৱাযং ভগৱতো চ ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ উপ্পন্নো লাভসক্কাৰো একতো হুত্ৱা দ্ৱিন্নং মহানদীনং উদকোঘো ৱিয অপ্পমেয্যো অহোসি. তেন ৱুত্তং – ‘‘তেন খো পন সমযেন ভগৱা সক্কতো হোতি…পে… পৰিক্খাৰানং, ভিক্খুসঙ্ঘোপি সক্কতো…পে… পৰিক্খাৰান’’ন্তি.

তিত্থিযা পন পুব্বে অকতপুঞ্ঞতায চ দুপ্পটিপন্নতায চ অসক্কতা অগৰুকতা, বুদ্ধুপ্পাদেন পন ৱিসেসতো ৱিপন্নসোভা সূৰিযুগ্গমনে খজ্জোপনকা ৱিয নিপ্পভা নিত্তেজা হতলাভসক্কাৰা অহেসুং. তে তাদিসং ভগৱতো সঙ্ঘস্স চ লাভসক্কাৰং অসহমানা ইস্সাপকতা ‘‘এৱং ইমে ফৰুসাহি ৱাচাহি ঘট্টেত্ৱাৱ পলাপেস্সামা’’তি উসূযা ৱিসুগ্গাৰং উগ্গিৰন্তা তত্থ তত্থ ভিক্খূ অক্কোসন্তা পৰিভাসন্তা ৱিচৰিংসু. তেন ৱুত্তং – ‘‘অঞ্ঞতিত্থিযা পন পৰিব্বাজকা অসক্কতা হোন্তি…পে… পৰিক্খাৰানং. অথ খো তে অঞ্ঞতিত্থিযা পৰিব্বাজকা ভগৱতো সক্কাৰং অসহমানা ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ গামে চ অৰঞ্ঞে চ ভিক্খূ দিস্ৱা অসব্ভাহি ফৰুসাহি ৱাচাহি অক্কোসন্তি পৰিভাসন্তি ৰোসেন্তি ৱিহেসেন্তী’’তি.

তত্থ অসব্ভাহীতি অসভাযোগ্গাহি সভাযং সাধুজনসমূহে ৱত্তুং অযুত্তাহি, দুট্ঠুল্লাহীতি অত্থো. ফৰুসাহীতি কক্খড়াহি মম্মচ্ছেদিকাহি. অক্কোসন্তীতি জাতিআদীহি অক্কোসৱত্থূহি খুংসেন্তি. পৰিভাসন্তীতি ভণ্ডনৱসেন ভযং উপ্পাদেন্তা তজ্জেন্তি. ৰোসেন্তীতি যথা পৰস্স ৰোসো হোতি, এৱং অনুদ্ধংসনৱসেন ৰোসং উপ্পাদেন্তি. ৱিহেসেন্তীতি ৱিহেঠেন্তি, ৱিৱিধেহি আকাৰেহি অফাসুং কৰোন্তি.

কথং পনেতে সমন্তপাসাদিকে ভগৱতি ভিক্খুসঙ্ঘে চ অক্কোসাদীনি পৱত্তেসুন্তি? ভগৱতো উপ্পাদতো পহীনলাভসক্কাৰতায উপহতচিত্তা পথৱিং খণিত্ৱা পক্খলন্তা ৱিয অৱণে ৱেড়ুৰিযমণিম্হি ৱণং উপ্পাদেন্তা ৱিয চ সুন্দৰিকং নাম পৰিব্বাজিকং সঞ্ঞাপেত্ৱা তায সত্থু ভিক্খূনঞ্চ অৱণ্ণং ৱুট্ঠাপেত্ৱা অক্কোসাদীনি পৱত্তেসুং. তং পনেতং সুন্দৰীৱত্থু পৰতো সুন্দৰীসুত্তে (উদা. ৩৮) পাড়িযংযেৱ আগমিস্সতি, তস্মা যমেত্থ ৱত্তব্বং, তং তত্থেৱ ৱণ্ণযিস্সাম.

ভিক্খূ ভগৱতো সন্তিকং উপসঙ্কমিত্ৱা তং পৱত্তিমাৰোচেসুং. তেন ৱুত্তং – ‘‘অথ খো সম্বহুলা ভিক্খূ যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু…পে… ৱিহেসেন্তী’’তি. তং ৱুত্তত্থমেৱ.

এতমত্থং ৱিদিত্ৱাতি এতং ইস্সাপকতানং তিত্থিযানং ৱিপ্পটিপত্তিং সব্বাকাৰতো ৱিদিত্ৱা. ইমং উদানন্তি ইমং তেহি কতে ৱিপ্পকাৰে পসন্নচিত্তেহি চ পৰেহি কতে উপকাৰে তাদিভাৱানুভাৱদীপকং উদানং উদানেসি.

তত্থ গামে অৰঞ্ঞে সুখদুক্খফুট্ঠোতি গামে ৱা অৰঞ্ঞে ৱা যত্থ কত্থচি সুখেন দুক্খেন চ ফুট্ঠো সুখদুক্খানি অনুভৱন্তো, তেসং ৱা পচ্চযেহি সমঙ্গীভূতো. নেৱত্ততো নো পৰতো দহেথাতি ‘‘অহং সুখিতো, অহং দুক্খিতো, মম সুখং, মম দুক্খং, পৰেনিদং ময্হং সুখদুক্খং উপ্পাদিত’’ন্তি চ নেৱ অত্ততো ন পৰতো তং সুখদুক্খং ঠপেথ. কস্মা? ন হেত্থ খন্ধপঞ্চকে অহন্তি ৱা মমন্তি ৱা পৰোতি ৱা পৰস্সাতি ৱা পস্সিতব্বযুত্তকং কিঞ্চি অত্থি, কেৱলং সঙ্খাৰা এৱ পন যথাপচ্চযং উপ্পজ্জিত্ৱা খণে খণে ভিজ্জন্তীতি. সুখদুক্খগ্গহণঞ্চেত্থ দেসনাসীসং, সব্বস্সাপি লোকধম্মস্স ৱসেন অত্থো ৱেদিতব্বো. ইতি ভগৱা ‘‘নাহং ক্ৱচনি, কস্সচি কিঞ্চনতস্মিং, ন চ মম ক্ৱচনি, কত্থচি কিঞ্চনতত্থী’’তি চতুকোটিকং সুঞ্ঞতং ৱিভাৱেসি.

ইদানি তস্স অত্ততো পৰতো চ অদহনস্স কাৰণং দস্সেতি ‘‘ফুসন্তি ফস্সা উপধিং পটিচ্চা’’তি. এতে সুখৱেদনীযা দুক্খৱেদনীযা চ ফস্সা নাম খন্ধপঞ্চকসঙ্খাতং উপধিং পটিচ্চ তস্মিং সতি যথাসকং ৱিসযং ফুসন্তি, তত্থ পৱত্তন্তিযেৱ. অদুক্খমসুখা হি ৱেদনা সন্তসভাৱতায সুখে এৱ সঙ্গহং গচ্ছতীতি দুৱিধসম্ফস্সৱসেনেৱাযং অত্থৱণ্ণনা কতা.

যথা পন তে ফস্সা ন ফুসন্তি, তং দস্সেতুং ‘‘নিৰুপধিং কেন ফুসেয্যুং ফস্সা’’তি ৱুত্তং. সব্বসো হি খন্ধূপধিযা অসতি কেন কাৰণেন তে ফস্সা ফুসেয্যুং, ন তং কাৰণং অত্থি. যদি হি তুম্হে অক্কোসাদিৱসেন উপ্পজ্জনসুখদুক্খং ন ইচ্ছথ, সব্বসো নিৰুপধিভাৱেযেৱ যোগং কৰেয্যাথাতি অনুপাদিসেসনিব্বানধাতুযা গাথং নিট্ঠপেসি. এৱং ইমিনা উদানেন ৱট্টৱিৱট্টং কথিতং.

চতুত্থসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.