৩. দণ্ডসুত্তৱণ্ণনা

১৩. ততিযে কুমাৰকাতি দাৰকা. অন্তৰা চ সাৱত্থিং অন্তৰা চ জেতৱনন্তি অন্তৰাসদ্দো ‘‘তদন্তৰং কো জানেয্য, অঞ্ঞত্ৰ তথাগতা’’তি (অ. নি. ৬.৪৪; ১০.৭৫), ‘‘জনা সঙ্গম্ম মন্তেন্তি, মঞ্চ ত্ৱঞ্চ কিমন্তৰ’’ন্তিআদীসু (সং. নি. ১.২২৮) কাৰণে আগতো. ‘‘অদ্দসা মং, ভন্তে, অঞ্ঞতৰা ইত্থী ৱিজ্জন্তৰিকায ভাজনং ধোৱন্তী’’তিআদীসু (ম. নি. ২.১৪৯) খণে. ‘‘যস্সন্তৰতো ন সন্তি কোপা’’তিআদীসু (উদা. ২০) চিত্তে. ‘‘অন্তৰা ৱোসানমাপাদী’’তিআদীসু ৱেমজ্ঝে. ‘‘অপিচাযং, ভিক্খৱে, তপোদা দ্ৱিন্নং মহানিৰযানং অন্তৰিকায আগচ্ছতী’’তিআদীসু (পাৰা. ২৩১) ৱিৱৰে. স্ৱাযমিধাপি ৱিৱৰে ৱেদিতব্বো. তস্মা সাৱত্থিযা চ জেতৱনস্স চ ৱিৱৰেতি, এৱমেত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো. অন্তৰাসদ্দযোগতো চেত্থ উপযোগৱচনং ‘‘অন্তৰা চ সাৱত্থিং অন্তৰা চ জেতৱন’’ন্তি. ঈদিসেসু ঠানেসু অক্খৰচিন্তকা ‘‘অন্তৰা গামঞ্চ নদিঞ্চ গচ্ছতী’’তি একমেৱ অন্তৰাসদ্দং পযুজ্জন্তি, সো দুতিযপদেনপি যোজেতব্বো হোতি. ইধ পন যোজেত্ৱা ৱুত্তো.

অহিং দণ্ডেন হনন্তীতি বিলতো নিক্খমিত্ৱা গোচৰায গচ্ছন্তং কণ্হসপ্পং ছাতজ্ঝত্তং অনুবন্ধিত্ৱা যট্ঠীহি পোথেন্তি. তেন চ সমযেন ভগৱা সাৱত্থিং পিণ্ডায গচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে তে দাৰকে অহিং দণ্ডেন হনন্তে দিস্ৱা ‘‘কস্মা কুমাৰকা ইমং অহিং দণ্ডেন হনথা’’তি পুচ্ছিত্ৱা ‘‘ডংসনভযেন, ভন্তে’’তি চ ৱুত্তে ‘‘ইমে অত্তনো সুখং কৰিস্সামাতি ইমং পহৰন্তা নিব্বত্তট্ঠানে দুক্খং অনুভৱিস্সন্তি, অহো অৱিজ্জায নিকতিকোসল্ল’’ন্তি ধম্মসংৱেগং উপ্পাদেসি. তেনেৱ চ ধম্মসংৱেগেন উদানং উদানেসি. তেন ৱুত্তং ‘‘অথ খো ভগৱা’’তিআদি.

তত্থ এতমত্থং ৱিদিত্ৱাতি ‘‘ইমে দাৰকা অত্তসুখায পৰদুক্খং কৰোন্তা সযং পৰত্থ সুখং ন লভিস্সন্তী’’তি এতমত্থং জানিত্ৱাতি এৱমেকে ৱণ্ণেন্তি. অঞ্ঞেসং দুপ্পটিপন্নানং সুখপৰিযেসনং আযতিং দুক্খায সংৱত্ততি, সুপ্পটিপন্নানং একন্তেন সুখায সংৱত্ততি. তস্মা ‘‘পৰৱিহেসাৱিনিমুত্তা অচ্চন্তমেৱ সুখভাগিনো ৱত ময্হং ওৱাদপ্পটিকৰা’’তি সোমনস্সৱসেনেৱেতম্পি সত্থা উদানং উদানেসীতি ৱদন্তি. অপৰে পন ভণন্তি ‘‘এৱং তেহি কুমাৰকেহি পৱত্তিতং পৰৱিহেঠনং সব্বাকাৰেন আদীনৱতো ৱিদিত্ৱা পৰৱিহেসায পৰানুকম্পায চ যথাক্কমং আদীনৱানিসংসৱিভাৱনং ইমং উদানং উদানেসী’’তি.

তত্থ সুখকামানীতি একন্তেনেৱ অত্তনো সুখস্স ইচ্ছনতো সুখানুগিদ্ধানি. ভূতানীতি পাণিনো. যো দণ্ডেন ৱিহিংসতীতি এত্থ দণ্ডেনাতি দেসনামত্তং, দণ্ডেন ৱা লেড্ডুসত্থপাণিপ্পহাৰাদীহি ৱাতি অত্থো. অথ ৱা দণ্ডেনাতি দণ্ডনেন. ইদং ৱুত্তং হোতি – যো সুখকামানি সব্বভূতানি জাতিআদিনা ঘট্টনৱসেন ৱচীদণ্ডেন ৱা পাণিমুগ্গৰসত্থাদীহি পোথনতাড়নচ্ছেদনাদিৱসেন সৰীৰদণ্ডেন ৱা সতং ৱা সহস্সং ৱা ঠাপনৱসেন ধনদণ্ডেন ৱাতি ইমেসু দণ্ডেসু যেন কেনচি দণ্ডেন ৱিহিংসতি ৱিহেঠেতি দুক্খং পাপেতি, অত্তনো সুখমেসানো, পেচ্চ সো ন লভতে সুখন্তি সো পুগ্গলো অত্তনো সুখং এসন্তো গৱেসন্তো পত্থেন্তো পেচ্চ পৰলোকে মনুস্সসুখং দিব্বসুখং নিব্বানসুখন্তি তিৱিধম্পি সুখং ন লভতি, অঞ্ঞদত্থু তেন দণ্ডেন দুক্খমেৱ লভতীতি অত্থো.

পেচ্চ সো লভতে সুখন্তি যো খন্তিমেত্তানুদ্দযসম্পন্নো ‘‘যথাহং সুখকামো দুক্খপ্পটিকূলো, এৱং সব্বেপী’’তি চিন্তেত্ৱা সম্পত্তৱিৰতিআদীসু ঠিতো ৱুত্তনযেন কেনচি দণ্ডেন সব্বানিপি ভূতানি ন হিংসতি ন বাধতি, সো পুগ্গলো পৰলোকে মনুস্সভূতো মনুস্সসুখং, দেৱভূতো দিব্বসুখং, উভযং অতিক্কমন্তো নিব্বানসুখং লভতীতি. এত্থ চ তাদিসস্স পুগ্গলস্স অৱস্সংভাৱিতায তং সুখং পচ্চুপ্পন্নং ৱিয হোতীতি দস্সনত্থং ‘‘লভতে’’তি ৱুত্তং. পুৰিমগাথাযপি এসেৱ নযো.

ততিযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.