৭. অজকলাপকসুত্তৱণ্ণনা
৭. সত্তমে পাৱাযন্তি এৱংনামকে মল্লৰাজূনং নগৰে. অজকলাপকে চেতিযেতি অজকলাপকেন নাম যক্খেন পৰিগ্গহিতত্তা ‘‘অজকলাপক’’ন্তি লদ্ধনামে মনুস্সানং চিত্তীকতট্ঠানে. সো কিৰ যক্খো অজে কলাপে কত্ৱা বন্ধনেন অজকোট্ঠাসেন সদ্ধিং বলিং পটিচ্ছতি, ন অঞ্ঞথা, তস্মা ‘‘অজকলাপকো’’তি পঞ্ঞাযিত্থ. কেচি পনাহু – অজকে ৱিয সত্তে লাপেতীতি অজকলাপকোতি. তস্স কিৰ সত্তা বলিং উপনেত্ৱা যদা অজসদ্দং কত্ৱা বলিং উপহৰন্তি, তদা সো তুস্সতি, তস্মা ‘‘অজকলাপকো’’তি ৱুচ্চতীতি. সো পন যক্খো আনুভাৱসম্পন্নো কক্খড়ো ফৰুসো তত্থ চ সন্নিহিতো, তস্মা তং ঠানং মনুস্সা চিত্তিং কৰোন্তি, কালেন কালং বলিং উপহৰন্তি. তেন ৱুত্তং ‘‘অজকলাপকে চেতিযে’’তি. অজকলাপকস্স যক্খস্স ভৱনেতি তস্স যক্খস্স ৱিমানে.
তদা কিৰ সত্থা তং যক্খং দমেতুকামো সাযন্হসমযে একো অদুতিযো পত্তচীৱৰং আদায অজকলাপকস্স যক্খস্স ভৱনদ্ৱাৰং গন্ত্ৱা তস্স দোৱাৰিকং ভৱনপৱিসনত্থায যাচি. সো ‘‘কক্খড়ো, ভন্তে, অজকলাপকো যক্খো, সমণোতি ৱা ব্ৰাহ্মণোতি ৱা গাৰৱং ন কৰোতি, তস্মা তুম্হে এৱ জানাথ, ময্হং পন তস্স অনাৰোচনং ন যুত্ত’’ন্তি তাৱদেৱ যক্খসমাগমং গতস্স অজকলাপকস্স সন্তিকং ৱাতৱেগেন অগমাসি. সত্থা অন্তোভৱনং পৱিসিত্ৱা অজকলাপকস্স নিসীদনমণ্ডপে পঞ্ঞত্তাসনে নিসীদি. যক্খস্স ওৰোধা সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা একমন্তং অট্ঠংসু. সত্থা তাসং কালযুত্তং ধম্মিং কথং কথেসি. তেন ৱুত্তং – ‘‘পাৱাযং ৱিহৰতি অজকলাপকে চেতিযে অজকলাপকস্স যক্খস্স ভৱনে’’তি.
তস্মিং সমযে সাতাগিৰহেমৱতা অজকলাপকস্স ভৱনমত্থকেন যক্খসমাগমং গচ্ছন্তা অত্তনো গমনে অসম্পজ্জমানে ‘‘কিং নু খো কাৰণ’’ন্তি আৱজ্জেন্তা সত্থাৰং অজকলাপকস্স ভৱনে নিসিন্নং দিস্ৱা তত্থ গন্ত্ৱা ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা ‘‘মযং, ভন্তে, যক্খসমাগমং গমিস্সামা’’তি আপুচ্ছিত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা গতা যক্খসন্নিপাতে অজকলাপকং দিস্ৱা তুট্ঠিং পৱেদযিংসু ‘‘লাভা তে, আৱুসো, অজকলাপক, যস্স তে ভৱনে সদেৱকে লোকে অগ্গপুগ্গলো ভগৱা নিসিন্নো, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং পযিৰুপাসস্সু, ধম্মঞ্চ সুণাহী’’তি. সো তেসং কথং সুত্ৱা ‘‘ইমে তস্স মুণ্ডকস্স সমণকস্স মম ভৱনে নিসিন্নভাৱং কথেন্তী’’তি কোধাভিভূতো হুত্ৱা ‘‘অজ্জ ময্হং তেন সমণেন সদ্ধিং সঙ্গামো ভৱিস্সতী’’তি চিন্তেত্ৱা যক্খসন্নিপাততো উট্ঠহিত্ৱা দক্খিণং পাদং উক্খিপিত্ৱা সট্ঠিযোজনমত্তং পব্বতকূটং অক্কমি, তং ভিজ্জিত্ৱা দ্ৱিধা অহোসি. সেসং এত্থ যং ৱত্তব্বং, তং আড়ৱকসুত্তৱণ্ণনাযং (সং. নি. অট্ঠ. ১.১.২৪৬) আগতনযেনেৱ ৱেদিতব্বং.
অজকলাপকস্স সমাগমো হি আড়ৱকসমাগমসদিসোৱ ঠপেত্ৱা পঞ্হকৰণং ৱিস্সজ্জনং ভৱনতো তিক্খত্তুং নিক্খমনং পৱেসনঞ্চ. অজকলাপকো হি আগচ্ছন্তোযেৱ ‘‘এতেহিযেৱ তং সমণং পলাপেস্সামী’’তি ৱাতমণ্ডলাদিকে নৱৱস্সে সমুট্ঠাপেত্ৱা তেহি ভগৱতো চলনমত্তম্পি কাতুং অসক্কোন্তো নানাৱিধপ্পহৰণহত্থে অতিৱিয ভযানকৰূপে ভূতগণে নিম্মিনিত্ৱা তেহি সদ্ধিং ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা অন্তন্তেনেৱ চৰন্তো সব্বৰত্তিং নানপ্পকাৰং ৱিপ্পকাৰং কত্ৱাপি ভগৱতো কিঞ্চি কেসগ্গমত্তম্পি নিসিন্নট্ঠানতো চলনং কাতুং নাসক্খি. কেৱলং পন ‘‘অযং সমণো মং অনাপুচ্ছা ময্হং ভৱনং পৱিসিত্ৱা নিসীদতী’’তি কোধৱসেন পজ্জলি. অথস্স ভগৱা চিত্তপ্পৱত্তিং ঞত্ৱা ‘‘সেয্যথাপি নাম চণ্ডস্স কুক্কুৰস্স নাসায পিত্তং ভিন্দেয্য, এৱং সো ভিয্যোসোমত্তায চণ্ডতৰো অস্স, এৱমেৱাযং যক্খো মযি ইধ নিসিন্নে চিত্তং পদূসেতি, যংনূনাহং বহি নিক্খমেয্য’’ন্তি সযমেৱ ভৱনতো নিক্খমিত্ৱা অব্ভোকাসে নিসীদি. তেন ৱুত্তং – ‘‘তেন খো পন সমযেন ভগৱা ৰত্তন্ধকাৰতিমিসাযং অব্ভোকাসে নিসিন্নো হোতী’’তি.
তত্থ ৰত্তন্ধকাৰতিমিসাযন্তি ৰত্তিযং অন্ধকৰণতমসি, চক্খুৱিঞ্ঞাণুপ্পত্তিৱিৰহিতে বহলন্ধকাৰেতি অত্থো. চতুৰঙ্গসমন্নাগতো কিৰ তদা অন্ধকাৰো পৱত্তীতি. দেৱোতি মেঘো একমেকং ফুসিতকং উদকবিন্দুং পাতেতি. অথ যক্খো ‘‘ইমিনা সদ্দেন তাসেত্ৱা ইমং সমণং পলাপেস্সামী’’তি ভগৱতো সমীপং গন্ত্ৱা ‘‘অক্কুলো’’তিআদিনা তং ভিংসনং অকাসি. তেন ৱুত্তং ‘‘অথ খো অজকলাপকো’’তিআদি. তত্থ ভযন্তি চিত্তুত্ৰাসং, ছম্ভিতত্তন্তি ঊৰুত্থম্ভকসৰীৰস্স ছম্ভিতভাৱং. লোমহংসন্তি লোমানং পহট্ঠভাৱং, তীহিপি পদেহি ভযুপ্পত্তিমেৱ দস্সেতি. উপসঙ্কমীতি কস্মা পনাযং এৱমধিপ্পাযো উপসঙ্কমি, ননু পুব্বে অত্তনা কাতব্বং ৱিপ্পকাৰং অকাসীতি? সচ্চমকাসি, তং পনেস ‘‘অন্তোভৱনে খেমট্ঠানে থিৰভূমিযং ঠিতস্স ন কিঞ্চি কাতুং অসক্খি, ইদানি বহি ঠিতং এৱং ভিংসাপেত্ৱা পলাপেতুং সক্কা’’তি মঞ্ঞমানো উপসঙ্কমি. অযঞ্হি যক্খো অত্তনো ভৱনং ‘‘থিৰভূমী’’তি মঞ্ঞতি, ‘‘তত্থ ঠিতত্তা অযং সমণো ন ভাযতী’’তি চ.
তিক্খত্তুং ‘‘অক্কুলো পক্কুলো’’তি অক্কুলপক্কুলিকং অকাসীতি তযো ৱাৰে ‘‘অক্কুলো পক্কুলো’’তি ভিংসাপেতুকামতায এৱৰূপং সদ্দং অকাসি. অনুকৰণসদ্দো হি অযং. তদা হি সো যক্খো সিনেৰুং উক্খিপন্তো ৱিয মহাপথৱিং পৰিৱত্তেন্তো ৱিয চ মহতা উস্সাহেন অসনিসতসদ্দসঙ্ঘাটং ৱিয একস্মিং ঠানে পুঞ্জীকতং হুত্ৱা ৱিনিচ্ছৰন্তং দিসাগজানং হত্থিগজ্জিতং, কেসৰসীহানং সীহনিন্নাদং, যক্খানং হিংকাৰসদ্দং, ভূতানং অট্টহাসং, অসুৰানং অপ্ফোটনঘোসং, ইন্দস্স দেৱৰঞ্ঞো ৱজিৰনিগ্ঘাতনিগ্ঘোসং, অত্তনো গম্ভীৰতায ৱিপ্ফাৰিকতায ভযানকতায চ অৱসেসসদ্দং অৱহসন্তমিৱ অভিভৱন্তমিৱ চ কপ্পৱুট্ঠানমহাৱাতমণ্ডলিকায ৱিনিগ্ঘোসং পুথুজ্জনানং হদযং ফালেন্তং ৱিয মহন্তং পটিভযনিগ্ঘোসং অব্যত্তক্খৰং তিক্খত্তুং অত্তনো যক্খগজ্জিতং গজ্জি ‘‘এতেন ইমং সমণং ভিংসাপেত্ৱা পলাপেস্সামী’’তি. যং যং নিচ্ছৰতি, তেন তেন পব্বতা পপটিকং মুঞ্চিংসু, ৱনপ্পতিজেট্ঠকে উপাদায সব্বেসু ৰুক্খলতাগুম্বেসু পত্তফলপুপ্ফানি সীদযিংসু, তিযোজনসহস্সৱিত্থতোপি হিমৱন্তপব্বতৰাজা সঙ্কম্পি সম্পকম্পি সম্পৱেধি, ভুম্মদেৱতা আদিং কত্ৱা যেভুয্যেন দেৱতানম্পি অহুদেৱ ভযং ছম্ভিতত্তং লোমহংসো, পগেৱ মনুস্সানং. অঞ্ঞেসঞ্চ অপদদ্ৱিপদচতুপ্পদানং মহাপথৱিযা উন্দ্ৰিযনকালো ৱিয মহতী ৱিভিংসনকা অহোসি, সকলস্মিং জম্বুদীপতলে মহন্তং কোলাহলং উদপাদি. ভগৱা পন তং সদ্দং ‘‘কিমী’’তি অমঞ্ঞমানো নিচ্চলো নিসীদি, ‘‘মা কস্সচি ইমিনা অন্তৰাযো হোতূ’’তি অধিট্ঠাসি.
যস্মা পন সো সদ্দো ‘‘অক্কুল পক্কুল’’ ইতি ইমিনা আকাৰেন সত্তানং সোতপথং অগমাসি, তস্মা তস্স অনুকৰণৱসেন ‘‘অক্কুলো পক্কুলো’’তি, যক্খস্স চ তস্সং নিগ্ঘোসনিচ্ছাৰণাযং অক্কুলপক্কুলকৰণং অত্থীতি কত্ৱা ‘‘অক্কুলপক্কুলিকং অকাসী’’তি সঙ্গহং আৰোপযিংসু. কেচি পন ‘‘আকুলব্যাকুল ইতি পদদ্ৱযস্স পৰিযাযাভিধানৱসেন অক্কুলো বক্কুলোতি অযং সদ্দো ৱুত্তো’’তি ৱদন্তি যথা ‘‘একং একক’’ন্তি. যস্মা একৱাৰং জাতো পঠমুপ্পত্তিৱসেনেৱ নিব্বত্তত্তা আকুলোতি আদিঅত্থো আকাৰো, তস্স চ ককাৰাগমং কত্ৱা ৰস্সত্তং কতন্তি. দ্ৱে ৱাৰে পন জাতো বক্কুলো, কুলসদ্দো চেত্থ জাতিপৰিযাযো কোলংকোলোতিআদীসু ৱিয. ৱুত্তঅধিপ্পাযানুৱিধাযী চ সদ্দপ্পযোগোতি পঠমেন পদেন জলাবুজসীহব্যগ্ঘাদযো, দুতিযেন অণ্ডজআসীৱিসকণ্হসপ্পাদযো ৱুচ্চন্তি, তস্মা সীহাদিকো ৱিয আসীৱিসাদিকো ৱিয চ ‘‘অহং তে জীৱিতহাৰকো’’তি ইমং অত্থং যক্খো পদদ্ৱযেন দস্সেতীতি অঞ্ঞে. অপৰে পন ‘‘অক্খুলো ভক্খুলো’’তি পাড়িং ৱত্ৱা ‘‘অক্খেতুং খেপেতুং ৱিনাসেতুং উলতি পৱত্তেতীতি অক্খুলো, ভক্খিতুং খাদিতুং উলতীতি ভক্খুলো. কো পনেসো? যক্খৰক্খসপিসাচসীহব্যগ্ঘাদীসু অঞ্ঞতৰো যো কোচি মনুস্সানং অনত্থাৱহো’’তি তস্স অত্থং ৱদন্তি. ইধাপি পুব্বে ৱুত্তনযেনেৱ অধিপ্পাযযোজনা ৱেদিতব্বা.
এসো তে, সমণ, পিসাচোতি ‘‘অম্ভো, সমণ, তৱ পিসিতাসনো পিসাচো উপট্ঠিতো’’তি মহন্তং ভেৰৱৰূপং অভিনিম্মিনিত্ৱা ভগৱতো পুৰতো ঠত্ৱা অত্তানং সন্ধায যক্খো ৱদতি.
এতমত্থং ৱিদিত্ৱাতি এতং তেন যক্খেন কাযৱাচাহি পৱত্তিযমানং ৱিপ্পকাৰং. তেন চ অত্তনো অনভিভৱনীযস্স হেতুভূতং লোকধম্মেসু নিৰুপক্কিলেসতং সব্বাকাৰতো ৱিদিত্ৱা. তাযং ৱেলাযন্তি তস্সং ৱিপ্পকাৰকৰণৱেলাযং. ইমং উদানন্তি তং ৱিপ্পকাৰং অগণেত্ৱা অস্স অগণনহেতুভূতং ধম্মানুভাৱদীপকং ইমং উদানং উদানেসি.
তত্থ যদা সকেসু ধম্মেসূতি যস্মিং কালে সকঅত্তভাৱসঙ্খাতেসু পঞ্চসু উপাদানক্খন্ধধম্মেসু. পাৰগূতি পৰিঞ্ঞাভিসমযপাৰিপূৰিৱসেন পাৰঙ্গতো, ততোযেৱ তেসং হেতুভূতে সমুদযে, তদপ্পৱত্তিলক্খণে নিৰোধে, নিৰোধগামিনিযা পটিপদায চ পহানসচ্ছিকিৰিযাভাৱনাভিসমযপাৰিপূৰিৱসেন পাৰগতো. হোতি ব্ৰাহ্মণোতি এৱং সব্বসো বাহিতপাপত্তা ব্ৰাহ্মণো নাম হোতি, সব্বসো সকঅত্তভাৱাৱবোধনেপি চতুসচ্চাভিসমযো হোতি. ৱুত্তঞ্চেতং – ‘‘ইমস্মিংযেৱ ব্যামমত্তে কড়েৱৰে সসঞ্ঞিম্হি সমনকে লোকঞ্চ লোকসমুদযঞ্চ পঞ্ঞপেমী’’তিআদি (সং. নি. ১.১০৭; অ. নি. ৪.৪৫). অথ ৱা সকেসু ধম্মেসূতি অত্তনো ধম্মেসু, অত্তনো ধম্মা নাম অত্থকামস্স পুগ্গলস্স সীলাদিধম্মা. সীলসমাধিপঞ্ঞাৱিমুত্তিআদযো হি ৱোদানধম্মা একন্তহিতসুখসম্পাদনেন পুৰিসস্স অত্তনো ধম্মা নাম, ন অনত্থাৱহা সংকিলেসধম্মা ৱিয অসকধম্মা. পাৰগূতি তেসং সীলাদীনং পাৰিপূৰিযা পাৰং পৰিযন্তং গতো.
তত্থ সীলং তাৱ লোকিযলোকুত্তৰৱসেন দুৱিধং. তেসু লোকিযং পুব্বভাগসীলং. তং সঙ্খেপতো পাতিমোক্খসংৱৰাদিৱসেন চতুব্বিধং, ৱিত্থাৰতো পন অনেকপ্পভেদং. লোকুত্তৰং মগ্গফলৱসেন দুৱিধং, অত্থতো সম্মাৱাচাসম্মাকম্মন্তসম্মাআজীৱা. যথা চ সীলং, তথা সমাধিপঞ্ঞা চ লোকিযলোকুত্তৰৱসেন দুৱিধা. তত্থ লোকিযসমাধি সহ উপচাৰেন অট্ঠ সমাপত্তিযো, লোকুত্তৰসমাধি মগ্গপৰিযাপন্নো. পঞ্ঞাপি লোকিযা সুতমযা, চিন্তামযা, ভাৱনামযা চ সাসৱা, লোকুত্তৰা পন মগ্গসম্পযুত্তা ফলসম্পযুত্তা চ. ৱিমুত্তি নাম ফলৱিমুত্তি নিব্বানঞ্চ, তস্মা সা লোকুত্তৰাৱ. ৱিমুত্তিঞাণদস্সনং লোকিযমেৱ, তং একূনৱীসতিৱিধং পচ্চৱেক্খণঞাণভাৱতো. এৱং এতেসং সীলাদিধম্মানং অত্তনো সন্তানে অৰহত্তফলাধিগমেন অনৱসেসতো নিব্বত্তপাৰিপূৰিযা পাৰং পৰিযন্তং গতোতি সকেসু ধম্মেসু পাৰগূ.
অথ ৱা সোতাপত্তিফলাধিগমেন সীলস্মিং পাৰগূ. সো হি ‘‘সীলেসু পৰিপূৰকাৰী’’তি ৱুত্তো, সোতাপন্নগ্গহণেনেৱ চেত্থ সকদাগামীপি গহিতো হোতি. অনাগামিফলাধিগমেন সমাধিস্মিং পাৰগূ. সো হি ‘‘সমাধিস্মিং পৰিপূৰকাৰী’’তি ৱুত্তো. অৰহত্তফলাধিগমেন ইতৰেসু তীসু পাৰগূ. অৰহা হি পঞ্ঞাৱেপুল্লপ্পত্তিযা অগ্গভূতায অকুপ্পায চেতোৱিমুত্তিযা অধিগতত্তা পচ্চৱেক্খণঞাণস্স চ পৰিযোসানগমনতো পঞ্ঞাৱিমুত্তিৱিমুত্তিঞাণদস্সনেসু পাৰগূ নাম হোতি. এৱং সব্বথাপি চতূসু অৰিযসচ্চেসু চতুমগ্গৱসেন পৰিঞ্ঞাদিসোড়সৱিধায কিচ্চনিপ্ফত্তিযা যথাৱুত্তেসু তস্মিং তস্মিং কালে সকেসু ধম্মেসু পাৰগতো.
হোতি ব্ৰাহ্মণোতি তদা সো বাহিতপাপধম্মতায পৰমত্থব্ৰাহ্মণো হোতি. অথ এতং পিসাচঞ্চ, পক্কুলঞ্চাতিৱত্ততীতি ততো যথাৱুত্তপাৰগমনতো অথ পচ্ছা, অজকলাপক, এতং তযা দস্সিতং পিসিতাসনত্থমাগতং পিসাচং ভযজননত্থং সমুট্ঠাপিতং অক্কুলপক্কুলিকঞ্চ অতিৱত্ততি, অতিক্কমতি, অভিভৱতি, তং ন ভাযতীতি অত্থো.
অযম্পি গাথা অৰহত্তমেৱ উল্লপিত্ৱা কথিতা. অথ অজকলাপকো অত্তনা কতেন তথাৰূপেনপি পটিভযৰূপেন ৱিভিংসনেন অকম্পনীযস্স ভগৱতো তং তাদিভাৱং দিস্ৱা ‘‘অহো অচ্ছৰিযমনুস্সোৱতায’’ন্তি পসন্নমানসো পোথুজ্জনিকায সদ্ধায অত্তনি নিৱিট্ঠভাৱং ৱিভাৱেন্তো সত্থু সম্মুখা উপাসকত্তং পৱেদেসি.
সত্তমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.