৫. ব্ৰাহ্মণসুত্তৱণ্ণনা
৫. পঞ্চমে সাৱত্থিযন্তি এৱংনামকে নগৰে. তঞ্হি সৱত্থস্স নাম ইসিনো নিৱাসট্ঠানে মাপিতত্তা সাৱত্থীতি ৱুচ্চতি, যথা কাকন্দী, মাকন্দীতি. এৱং তাৱ অক্খৰচিন্তকা. অট্ঠকথাচৰিযা পন ভণন্তি – যংকিঞ্চি মনুস্সানং উপভোগপৰিভোগং সব্বমেত্থ অত্থীতি সাৱত্থি. সত্থসমাযোগে চ কিমেত্থ ভণ্ডমত্থীতি পুচ্ছিতে সব্বমত্থীতিপি ৱচনং উপাদায সাৱত্থীতি.
‘‘সব্বদা সব্বূপকৰণং, সাৱত্থিযং সমোহিতং;
তস্মা সব্বমুপাদায, সাৱত্থীতি পৱুচ্চতী’’তি. (ম. নি. অট্ঠ. ১.১৪);
তস্সং সাৱত্থিযং, সমীপত্থে চেতং ভুম্মৱচনং. জেতৱনেতি অত্তনো পচ্চত্থিকে জিনাতীতি জেতো, ৰঞ্ঞা ৱা পচ্চত্থিকজনে জিতে জাতোতি জেতো, মঙ্গলকম্যতায ৱা তস্স এৱং নামমেৱ কতন্তি জেতো. ৱনযতীতি ৱনং, অত্তনো সম্পত্তিযা সত্তানং অত্তনি ভত্তিং কৰোতি উপ্পাদেতীতি অত্থো. ৱনুকে ইতি ৱা ৱনং, নানাৱিধকুসুমগন্ধসম্মোদমত্তকোকিলাদিৱিহঙ্গৱিৰুতালাপেহি মন্দমাৰুতচলিতৰুক্খসাখাপল্লৱহত্থেহি চ ‘‘এথ মং পৰিভুঞ্জথা’’তি পাণিনো যাচতি ৱিযাতি অত্থো. জেতস্স ৱনং জেতৱনং. তঞ্হি জেতেন কুমাৰেন ৰোপিতং সংৱদ্ধিতং পৰিপালিতং. সোৱ তস্স সামী অহোসি, তস্মা জেতৱনন্তি ৱুচ্চতি, তস্মিং জেতৱনে.
অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামেতি মাতাপিতূহি গহিতনামৱসেন সুদত্তো নাম সো মহাসেট্ঠি, সব্বকামসমিদ্ধিতায পন ৱিগতমলমচ্ছেৰতায কৰুণাদিগুণসমঙ্গিতায চ নিচ্চকালং অনাথানং পিণ্ডং দেতি, তস্মা অনাথপিণ্ডিকোতি ৱুচ্চতি. আৰমন্তি এত্থ পাণিনো ৱিসেসেন পব্বজিতাতি আৰামো, পুপ্ফফলাদিসোভায নাতিদূৰনাচ্চাসন্নতাদিপঞ্চৱিধসেনাসনঙ্গসম্পত্তিযা চ ততো ততো আগম্ম ৰমন্তি অভিৰমন্তি অনুক্কণ্ঠিতা হুত্ৱা ৱসন্তীতি অত্থো. ৱুত্তপ্পকাৰায ৱা সম্পত্তিযা তত্থ তত্থ গতেপি অত্তনো অব্ভন্তৰংযেৱ আনেত্ৱা ৰমেতীতি আৰামো. সো হি অনাথপিণ্ডিকেন গহপতিনা জেতস্স ৰাজকুমাৰস্স হত্থতো অট্ঠাৰসহি হিৰঞ্ঞকোটীহি কোটিসন্থাৰেন কিণিত্ৱা অট্ঠাৰসহি হিৰঞ্ঞকোটীহি সেনাসনানি কাৰাপেত্ৱা অট্ঠাৰসহি হিৰঞ্ঞকোটীহি ৱিহাৰমহং নিট্ঠাপেত্ৱা এৱং চতুপঞ্ঞাসহিৰঞ্ঞকোটিপৰিচ্চাগেন বুদ্ধপ্পমুখস্স সঙ্ঘস্স নিয্যাতিতো, তস্মা ‘‘অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামো’’তি ৱুচ্চতি. তস্মিং অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে.
এত্থ চ ‘‘জেতৱনে’’তি ৱচনং পুৰিমসামিপৰিকিত্তনং, ‘‘অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে’’তি পচ্ছিমসামিপৰিকিত্তনং. উভযম্পি দ্ৱিন্নং পৰিচ্চাগৱিসেসপৰিদীপনেন পুঞ্ঞকামানং আযতিং দিট্ঠানুগতিআপজ্জনত্থং. তত্থ হি দ্ৱাৰকোট্ঠকপাসাদকৰণৱসেন ভূমিৱিক্কযলদ্ধা অট্ঠাৰস হিৰঞ্ঞকোটিযো অনেককোটিঅগ্ঘনকা ৰুক্খা চ জেতস্স পৰিচ্চাগো, চতুপঞ্ঞাস কোটিযো অনাথপিণ্ডিকস্স. ইতি তেসং পৰিচ্চাগপৰিকিত্তনেন ‘‘এৱং পুঞ্ঞকামা পুঞ্ঞানি কৰোন্তী’’তি দস্সেন্তো ধম্মভণ্ডাগাৰিকো অঞ্ঞেপি পুঞ্ঞকামে তেসং দিট্ঠানুগতিআপজ্জনে নিযোজেতীতি.
তত্থ সিযা – যদি তাৱ ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি, ‘‘জেতৱনে’’তি ন ৱত্তব্বং. অথ জেতৱনে ৱিহৰতি, ‘‘সাৱত্থিয’’ন্তি ন ৱত্তব্বং. ন হি সক্কা উভযত্থ একং সমযং ৱিহৰিতুন্তি. ন খো পনেতং এৱং দট্ঠব্বং, ননু অৱোচুম্হা ‘‘সমীপত্থে এতং ভুম্মৱচন’’ন্তি. তস্মা যদিদং সাৱত্থিযা সমীপে জেতৱনং, তত্থ ৱিহৰন্তো ‘‘সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে’’তি ৱুত্তো. গোচৰগামনিদস্সনত্থং হিস্স সাৱত্থিৱচনং, পব্বজিতানুৰূপনিৱাসট্ঠানদস্সনত্থং সেসৱচনন্তি.
আযস্মা চ সাৰিপুত্তোতিআদীসু আযস্মাতি পিযৱচনং. চসদ্দো সমুচ্চযত্থো. ৰূপসাৰিযা নাম ব্ৰাহ্মণিযা পুত্তোতি সাৰিপুত্তো. মহামোগ্গল্লানোতি পূজাৱচনং. গুণৱিসেসেহি মহন্তো মোগ্গল্লানোতি হি মহামোগ্গল্লানো. ৰেৱতোতি খদিৰৱনিকৰেৱতো, ন কঙ্খাৰেৱতো. একস্মিঞ্হি দিৱসে ভগৱা ৰত্তসাণিপৰিক্খিত্তো ৱিয সুৱণ্ণযূপো, পৱাড়ধজপৰিৱাৰিতো ৱিয সুৱণ্ণপব্বতো, নৱুতিহংসসহস্সপৰিৱাৰিতো ৱিয ধতৰট্ঠো হংসৰাজা, সত্তৰতনসমুজ্জলায চতুৰঙ্গিনিযা সেনায পৰিৱাৰিতো ৱিয চক্কৱত্তি ৰাজা, মহাভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতো গগনমজ্ঝে চন্দং উট্ঠাপেন্তো ৱিয চতুন্নং পৰিসানং মজ্ঝে ধম্মং দেসেন্তো নিসিন্নো হোতি. তস্মিং সমযে ইমে অগ্গসাৱকা মহাসাৱকা চ ভগৱতো পাদে ৱন্দনত্থায উপসঙ্কমিংসু.
ভিক্খূ আমন্তেসীতি অত্তানং পৰিৱাৰেত্ৱা নিসিন্নভিক্খূ তে আগচ্ছন্তে দস্সেত্ৱা অভাসি. ভগৱা হি তে আযস্মন্তে সীলসমাধিপঞ্ঞাদিগুণসম্পন্নে পৰমেন উপসমেন সমন্নাগতে পৰমায আকপ্পসম্পত্তিযা যুত্তে উপসঙ্কমন্তে পস্সিত্ৱা পসন্নমানসো তেসং গুণৱিসেসপৰিকিত্তনত্থং ভিক্খূ আমন্তেসি ‘‘এতে, ভিক্খৱে, ব্ৰাহ্মণা আগচ্ছন্তি, এতে, ভিক্খৱে, ব্ৰাহ্মণা আগচ্ছন্তী’’তি. পসাদৱসেন এতং আমেডিতং, পসংসাৱসেনাতিপি ৱত্তুং যুত্তং. এৱং ৱুত্তেতি এৱং ভগৱতা তে আযস্মন্তে ‘‘ব্ৰাহ্মণা’’তি ৱুত্তে. অঞ্ঞতৰোতি নামগোত্তেন অপাকটো, তস্সং পৰিসাযং নিসিন্নো একো ভিক্খু. ব্ৰাহ্মণজাতিকোতি ব্ৰাহ্মণকুলে জাতো. সো হি উড়াৰভোগা ব্ৰাহ্মণমহাসালকুলা পব্বজিতো. তস্স কিৰ এৱং অহোসি ‘‘ইমে লোকিযা উভতোসুজাতিযা ব্ৰাহ্মণসিক্খানিপ্ফত্তিযা চ ব্ৰাহ্মণো হোতি, ন অঞ্ঞথাতি ৱদন্তি, ভগৱা চ এতে আযস্মন্তে ব্ৰাহ্মণাতি ৱদতি, হন্দাহং ভগৱন্তং ব্ৰাহ্মণলক্খণং পুচ্ছেয্য’’ন্তি এতদত্থমেৱ হি ভগৱা তদা তে থেৰে ‘‘ব্ৰাহ্মণা’’তি অভাসি. ব্ৰহ্মং অণতীতি ব্ৰাহ্মণোতি হি জাতিব্ৰাহ্মণানং নিব্বচনং. অৰিযা পন বাহিতপাপতায ব্ৰাহ্মণা. ৱুত্তঞ্হেতং – ‘‘বাহিতপাপোতি ব্ৰাহ্মণো, সমচৰিযা সমণোতি ৱুচ্চতী’’তি (ধ. প. ৩৮৮). ৱক্খতি চ ‘‘বাহিত্ৱা পাপকে ধম্মে’’তি.
এতমত্থং ৱিদিত্ৱাতি এতং ব্ৰাহ্মণসদ্দস্স পৰমত্থতো সিখাপত্তমত্থং জানিত্ৱা. ইমং উদানন্তি ইমং পৰমত্থব্ৰাহ্মণভাৱদীপকং উদানং উদানেসি.
তত্থ বাহিত্ৱাতি বহি কত্ৱা, অত্তনো সন্তানতো নীহৰিত্ৱা সমুচ্ছেদপ্পহানৱসেন পজহিত্ৱাতি অত্থো. পাপকে ধম্মেতি লামকে ধম্মে, দুচ্চৰিতৱসেন তিৱিধদুচ্চৰিতধম্মে, চিত্তুপ্পাদৱসেন দ্ৱাদসাকুসলচিত্তুপ্পাদে, কম্মপথৱসেন দসাকুসলকম্মপথে, পৱত্তিভেদৱসেন অনেকভেদভিন্নে সব্বেপি অকুসলধম্মেতি অত্থো. যে চৰন্তি সদা সতাতি যে সতিৱেপুল্লপ্পত্ততায সব্বকালং ৰূপাদীসু ছসুপি আৰম্মণেসু সততৱিহাৰৱসেন সতা সতিমন্তো হুত্ৱা চতূহি ইৰিযাপথেহি চৰন্তি. সতিগ্গহণেনেৱ চেত্থ সম্পজঞ্ঞম্পি গহিতন্তি ৱেদিতব্বং. খীণসংযোজনাতি চতূহিপি অৰিযমগ্গেহি দসৱিধস্স সংযোজনস্স সমুচ্ছিন্নত্তা পৰিক্খীণসংযোজনা. বুদ্ধাতি চতুসচ্চসম্বোধেন বুদ্ধা. তে চ পন সাৱকবুদ্ধা, পচ্চেকবুদ্ধা, সম্মাসম্বুদ্ধাতি তিৱিধা, তেসু ইধ সাৱকবুদ্ধা অধিপ্পেতা. তে ৱে লোকস্মি ব্ৰাহ্মণাতি তে সেট্ঠত্থেন ব্ৰাহ্মণসঙ্খাতে ধম্মে অৰিযায জাতিযা জাতা, ব্ৰাহ্মণভূতস্স ৱা ভগৱতো ওৰসপুত্তাতি ইমস্মিং সত্তলোকে পৰমত্থতো ব্ৰাহ্মণা নাম, ন জাতিগোত্তমত্তেহি, ন জটাধাৰণাদিমত্তেন ৱাতি অত্থো. এৱং ইমেসু দ্ৱীসু সুত্তেসু ব্ৰাহ্মণকৰা ধম্মা অৰহত্তং পাপেত্ৱা কথিতা, নানজ্ঝাসযতায পন সত্তানং দেসনাৱিলাসেন অভিলাপনানত্তেন দেসনানানত্তং ৱেদিতব্বং.
পঞ্চমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.