৬. মহাপজাপতিগোতমীথেৰীগাথাৱণ্ণনা
বুদ্ধ ৱীৰ নমো ত্যত্থূতিআদিকা মহাপজাপতিগোতমিযা গাথা. অযম্পি কিৰ পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে হংসৱতীনগৰে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্ৱা সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুণন্তী সত্থাৰং একং ভিক্খুনিং ৰত্তঞ্ঞূনং অগ্গট্ঠানে ঠপেন্তং দিস্ৱা, অধিকাৰকম্মং কত্ৱা তং ঠানন্তৰং পত্থেত্ৱা যাৱজীৱং দানাদীনি পুঞ্ঞানি কত্ৱা কপ্পসতসহস্সং দেৱমনুস্সেসু সংসৰিত্ৱা, কস্সপস্স চ ভগৱতো অন্তৰে অম্হাকঞ্চ ভগৱতো বুদ্ধসুঞ্ঞে লোকে বাৰাণসিযং পঞ্চন্নং দাসিসতানং জেট্ঠিকা হুত্ৱা নিব্বত্তি. অথ সা ৱস্সূপনাযিকসমযে পঞ্চ পচ্চেকবুদ্ধে নন্দমূলকপব্ভাৰতো ইসিপতনে ওতৰিত্ৱা, নগৰে পিণ্ডায চৰিত্ৱা ইসিপতনমেৱ গন্ত্ৱা, ৱস্সূপনাযিকসমযে কুটিযা অত্থায হত্থকম্মং পৰিযেসন্তে দিস্ৱা, তা দাসিযো তাসং অত্তনো চ সামিকে সমাদপেত্ৱা চঙ্কমাদিপৰিৱাৰসম্পন্না পঞ্চ কুটিযো কাৰেত্ৱা, মঞ্চপীঠপানীযপৰিভোজনীযভাজনাদীনি উপট্ঠপেত্ৱা পচ্চেকবুদ্ধে তেমাসং তত্থেৱ ৱসনত্থায পটিঞ্ঞং কাৰেত্ৱা ৱাৰভিক্খং পট্ঠপেসুং. যা অত্তনো ৱাৰদিৱসে ভিক্খং দাতুং ন সক্কোতি, তস্সা সযং সকগেহতো নীহৰিত্ৱা দেতি. এৱং তেমাসং পটিজগ্গিত্ৱা পৱাৰণায সম্পত্তায একেকং দাসিং একেকং সাটকং ৱিস্সজ্জাপেসি. পঞ্চথূলসাটকসতানি অহেসুং. তানি পৰিৱত্তাপেত্ৱা পঞ্চন্নং পচ্চেকবুদ্ধানং তিচীৱৰানি কত্ৱা অদাসি. পচ্চেকবুদ্ধা তাসং পস্সন্তীনংযেৱ আকাসেন গন্ধমাদনপব্বতং অগমংসু.
তাপি সব্বা যাৱজীৱং কুসলং কত্ৱা দেৱলোকে নিব্বত্তিংসু. তাসং জেট্ঠিকা ততো চৱিত্ৱা বাৰাণসিযা অৱিদূৰে পেসকাৰগামে পেসকাৰজেট্ঠকস্স গেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্ৱা, পদুমৱতিযা পুত্তে পঞ্চসতে পচ্চেকবুদ্ধে দিস্ৱা সম্পিযাযমানা সব্বে ৱন্দিত্ৱা ভিক্খং অদাসি. তে ভত্তকিচ্চং কত্ৱা গন্ধমাদনমেৱ অগমংসু. সাপি যাৱজীৱং কুসলং কত্ৱা দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তী অম্হাকং সত্থু নিব্বত্তিতো পুৰেতৰমেৱ দেৱদহনগৰে মহাসুপ্পবুদ্ধস্স গেহে পটিসন্ধিং গণ্হি, গোতমীতিস্সা গোত্তাগতমেৱ নামং অহোসি; মহামাযায কনিট্ঠভগিনী. লক্খণপাঠকাপি ‘‘ইমাসং দ্ৱিন্নম্পি কুচ্ছিযং ৱসিতা দাৰকা চক্কৱত্তিনো ভৱিস্সন্তী’’তি ব্যাকৰিংসু. সুদ্ধোদনমহাৰাজা ৱযপ্পত্তকালে দ্ৱেপি মঙ্গলং কত্ৱা অত্তনো ঘৰং অভিনেসি.
অপৰভাগে অম্হাকং সত্থৰি উপ্পজ্জিত্ৱা পৱত্তিতৱৰধম্মচক্কে অনুপুব্বেন তত্থ তত্থ ৱেনেয্যানং অনুগ্গহং কৰোন্তে ৱেসালিং উপনিস্সায কূটাগাৰসালাযং ৱিহৰন্তে সুদ্ধোদনমহাৰাজা সেতচ্ছত্তস্স হেট্ঠা অৰহত্তং সচ্ছিকত্ৱা পৰিনিব্বাযি. অথ মহাপজাপতিগোতমী পব্বজিতুকামা হুত্ৱা সত্থাৰং একৱাৰং পব্বজ্জং যাচমানা অলভিত্ৱা দুতিযৱাৰং কেসে ছিন্দাপেত্ৱা কাসাযানি অচ্ছাদেত্ৱা কলহৱিৱাদসুত্তন্তদেসনাপৰিযোসানে (সু. নি. ৮৬৮ আদযো) নিক্খমিত্ৱা পব্বজিতানং পঞ্চন্নং সক্যকুমাৰসতানং পাদপৰিচাৰিকাহি সদ্ধিং ৱেসালিং গন্ত্ৱা আনন্দত্থেৰং সত্থাৰং যাচাপেত্ৱা অট্ঠহি গৰুধম্মেহি (অ. নি. ৮.৫১; চূড়ৱ. ৪০৩) পব্বজ্জঞ্চ উপসম্পদঞ্চ পটিলভি. ইতৰা পন সব্বাপি একতোউপসম্পন্না অহেসুং. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৱিত্থাৰতো পনেতং ৱত্থু পাড়িযং আগতমেৱ.
এৱং উপসম্পন্না পন মহাপজাপতিগোতমী সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. অথস্সা সত্থা ধম্মং দেসেসি. সা সত্থু সন্তিকে কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা ভাৱনমনুযুঞ্জন্তী ন চিৰস্সেৱ অভিঞ্ঞাপটিসম্ভিদাপৰিৱাৰং অৰহত্তং পাপুণি. সেসা পন পঞ্চসতা ভিক্খুনিযো নন্দকোৱাদপৰিযোসানে (ম. নি. ৩.৩৯৮ আদযো) ছড়ভিঞ্ঞা অহেসুং. অথেকদিৱসং সত্থা জেতৱনমহাৱিহাৰে অৰিযগণমজ্ঝে নিসিন্নো ভিক্খুনিযো ঠানন্তৰে ঠপেন্তো মহাপজাপতিগোতমিং ৰত্তঞ্ঞূনং ভিক্খুনীনং অগ্গট্ঠানে ঠপেসি. সা ফলসুখেন নিব্বানসুখেন চ ৱীতিনামেন্তী কতঞ্ঞুতায ঠত্ৱা একদিৱসং সত্থু গুণাভিত্থৱনপুব্বকউপকাৰকৱিভাৱনামুখেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তী –
১৫৭. ‘‘বুদ্ধৱীৰ নমো ত্যত্থু, সব্বসত্তানমুত্তম;
যো মং দুক্খা পমোচেসি, অঞ্ঞঞ্চ বহুকং জনং.
১৫৮. ‘‘সব্বদুক্খং পৰিঞ্ঞাতং, হেতুতণ্হা ৱিসোসিতা;
ভাৱিতো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, নিৰোধো ফুসিতো মযা.
১৫৯. ‘‘মাতা পুত্তো পিতা ভাতা, অয্যকা চ পুৰে অহুং;
যথাভুচ্চমজানন্তী, সংসৰিংহং অনিব্বিসং.
১৬০. ‘‘দিট্ঠো হি মে সো ভগৱা, অন্তিমোযং সমুস্সযো;
ৱিক্খীণো জাতিসংসাৰো, নত্থি দানি পুনব্ভৱো.
১৬১. ‘‘আৰদ্ধৱীৰিযে পহিতত্তে, নিচ্চং দড়্হপৰক্কমে;
সমগ্গে সাৱকে পস্সে, এসা বুদ্ধান ৱন্দনা.
১৬২. ‘‘বহূনং ৱত অত্থায, মাযা জনযি গোতমং;
ব্যাধিমৰণতুন্নানং, দুক্খক্খন্ধং ব্যপানুদী’’তি. – ইমা গাথা অভাসি;
তত্থ বুদ্ধৱীৰাতি চতুসচ্চবুদ্ধেসু ৱীৰ, সব্ববুদ্ধা হি উত্তমৱীৰিযেহি চতুসচ্চবুদ্ধেহি ৱা চতুব্বিধসম্মপ্পধানৱীৰিযনিপ্ফত্তিযা ৱিজিতৱিজযত্তা ৱীৰা নাম. ভগৱা পন ৱীৰিযপাৰমিপাৰিপূৰিযা চতুৰঙ্গসমন্নাগতৱীৰিযাধিট্ঠানেন সাতিসযচতুব্বিধসম্মপ্পধানকিচ্চনিপ্ফত্তিযা তস্সা চ ৱেনেয্যসন্তানে সম্মদেৱ পতিট্ঠাপিতত্তা ৱিসেসতো ৱীৰিযযুত্ততায ৱীৰোতি ৱত্তব্বতং অৰহতি. নমো ত্যত্থূতি নমো নমক্কাৰো তে হোতু. সব্বসত্তানমুত্তমাতি অপদাদিভেদেসু সত্তেসু সীলাদিগুণেহি উত্তমো ভগৱা. তদেকদেসং সত্থুপকাৰগুণং দস্সেতুং, ‘‘যো মং দুক্খা পমোচেসি, অঞ্ঞঞ্চ বহুকং জন’’ন্তি ৱত্ৱা অত্তনো দুক্খা পমুত্তভাৱং ৱিভাৱেন্তী ‘‘সব্বদুক্খ’’ন্তি গাথমাহ.
পুন যতো পমোচেসি, তং ৱট্টদুক্খং একদেসেন দস্সেন্তী ‘‘মাতা পুত্তো’’তি গাথমাহ. তত্থ যথাভুচ্চমজানন্তীতি পৱত্তিহেতুআদিং যথাভূতং অনৱবুজ্ঝন্তী. সংসৰিংহং অনিব্বিসন্তি সংসাৰসমুদ্দে পতিট্ঠং অৱিন্দন্তী অলভন্তী ভৱাদীসু অপৰাপৰুপ্পত্তিৱসেন সংসৰিং অহন্তি কথেন্তী আহ ‘‘মাতা পুত্তো’’তিআদি. যস্মিং ভৱে এতস্স মাতা অহোসি, ততো অঞ্ঞস্মিং ভৱে তস্সেৱ পুত্তো, ততো অঞ্ঞস্মিং ভৱে পিতা ভাতা অহূতি অত্থো.
‘‘দিট্ঠো হি মে’’তি গাথাযপি অত্তনো দুক্খতো পমুত্তভাৱমেৱ ৱিভাৱেতি. তত্থ দিট্ঠো হি মে সো ভগৱাতি সো ভগৱা সম্মাসম্বুদ্ধো অত্তনা দিট্ঠলোকুত্তৰধম্মদস্সনেন ঞাণচক্খুনা মযা পচ্চক্খতো দিট্ঠো. যো হি ধম্মং পস্সতি, সো ভগৱন্তং পস্সতি নাম. যথাহ – ‘‘যো খো, ৱক্কলি, ধম্মং পস্সতি, সো মং পস্সতী’’তিআদি (সং. নি. ৩.৮৭).
আৰদ্ধৱীৰিযেতি পগ্গহিতৱীৰিযে. পহিতত্তেতি নিব্বানং পেসিতচিত্তে. নিচ্চং দড়্হপৰক্কমেতি অপত্তস্স পত্তিযা পত্তস্স ৱেপুল্লত্থায সব্বকালং থিৰপৰক্কমে. সমগ্গেতি সীলদিট্ঠিসামঞ্ঞেন সংহতভাৱেন সমগ্গে. সত্থুদেসনায সৱনন্তে জাতত্তা সাৱকে, ‘‘ইমে মগ্গট্ঠা ইমে ফলট্ঠা’’তি যাথাৱতো পস্সতি. এসা বুদ্ধান ৱন্দনাতি যা সত্থু ধম্মসৰীৰভূতস্স অৰিযসাৱকানং অৰিযভাৱভূতস্স চ লোকুত্তৰধম্মস্স অত্তপচ্চক্খকিৰিযা, এসা সম্মাসম্বুদ্ধানং সাৱকবুদ্ধানঞ্চ ৱন্দনা যাথাৱতো গুণনিন্নতা.
‘‘বহূনং ৱত অত্থাযা’’তি ওসানগাথাযপি সত্থু লোকস্স বহূপকাৰতংযেৱ ৱিভাৱেতি. যং পনেত্থ অত্থতো ন ৱিভত্তং, তং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
অথেকদা মহাপজাপতিগোতমী সত্থৰি ৱেসালিযং ৱিহৰন্তে মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং সযং ৱেসালিযং ভিক্খুনুপস্সযে ৱিহৰন্তী পুব্বণ্হসমযং ৱেসালিযং পিণ্ডায চৰিত্ৱা ভত্তং ভুঞ্জিত্ৱা অত্তনো দিৱাট্ঠানে যথাপৰিচ্ছিন্নকালং ফলসমাপত্তিসুখেন ৱীতিনামেত্ৱা ফলসমাপত্তিতো ৱুট্ঠায অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৱেক্খিত্ৱা সোমনস্সজাতা অত্তনো আযুসঙ্খাৰে আৱজ্জেন্তী তেসং খীণভাৱং ঞত্ৱা এৱং চিন্তেসি – ‘‘যংনূনাহং ৱিহাৰং গন্ত্ৱা ভগৱন্তং অনুজানাপেত্ৱা মনোভাৱনীযে চ থেৰে সব্বেৱ সব্ৰহ্মচৰিযে আপুচ্ছিত্ৱা ইধেৱ আগন্ত্ৱা পৰিনিব্বাযেয্য’’ন্তি. যথা চ থেৰিযা, এৱং তস্সা পৰিৱাৰভূতানং পঞ্চন্নং ভিক্খুনিসতানং পৰিৱিতক্কো অহোসি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰী ২.২.৯৭-২৮৮) –
‘‘একদা লোকপজ্জোতো, ৱেসালিযং মহাৱনে;
কূটাগাৰে কুসালাযং, ৱসতে নৰসাৰথি.
‘‘তদা জিনস্স মাতুচ্ছা, মহাগোতমি ভিক্খুনী;
তহিং কতে পুৰে ৰম্মে, ৱসী ভিক্খুনুপস্সযে.
‘‘ভিক্খুনীহি ৱিমুত্তাহি, সতেহি সহ পঞ্চহি;
ৰহোগতায তস্সেৱং, চিতস্সাসি ৱিতক্কিতং.
‘‘বুদ্ধস্স পৰিনিব্বানং, সাৱকগ্গযুগস্স ৱা;
ৰাহুলানন্দনন্দানং, নাহং লচ্ছামি পস্সিতুং.
‘‘বুদ্ধস্স পৰিনিব্বানা, সাৱকগ্গযুগস্স ৱা;
মহাকস্সপনন্দানং, আনন্দৰাহুলান চ.
‘‘পটিকচ্চাযুসঙ্খাৰং, ওসজ্জিত্ৱান নিব্বুতিং;
গচ্ছেয্যং লোকনাথেন, অনুঞ্ঞাতা মহেসিনা.
‘‘তথা পঞ্চসতানম্পি, ভিক্খুনীনং ৱিতক্কিতং;
আসি খেমাদিকানম্পি, এতদেৱ ৱিতক্কিতং.
‘‘ভূমিচালো তদা অসি, নাদিতা দেৱদুন্দুভী;
উপস্সযাধিৱত্থাযো, দেৱতা সোকপীড়িতা.
‘‘ৱিলপন্তা সুকৰুণং, তত্থস্সূনি পৱত্তযুং;
মিত্তা ভিক্খুনিযো তাহি, উপগন্ত্ৱান গোতমিং.
‘‘নিপচ্চ সিৰসা পাদে, ইদং ৱচনমব্ৰৱুং;
তত্থ তোযলৱাসিত্তা, মযময্যে ৰহোগতা.
‘‘সা চলা চলিতা ভূমি, নাদিতা দেৱদুন্দুভী;
পৰিদেৱা চ সুয্যন্তে, কিমত্থং নূন গোতমী.
‘‘তদা অৱোচ সা সব্বং, যথাপৰিৱিতক্কিতং;
তাযোপি সব্বা আহংসু, যথাপৰিৱিতক্কিতং.
‘‘যদি তে ৰুচিতং অয্যে, নিব্বানং পৰমং সিৱং;
নিব্বাযিস্সাম সব্বাপি, বুদ্ধানুঞ্ঞায সুব্বতে.
‘‘মযং সহাৱ নিক্খন্তা, ঘৰাপি চ ভৱাপি চ;
সহাযেৱ গমিস্সাম, নিব্বানং পদমুত্তমং.
‘‘নিব্বানায ৱজন্তীনং, কিং ৱক্খামীতি সা ৱদং;
সহ সব্বাহি নিগ্গঞ্ছি, ভিক্খুনীনিলযা তদা.
‘‘উপস্সযে যাধিৱত্থা, দেৱতা তা খমন্তু মে;
ভিক্খুনীনিলযস্সেদং, পচ্ছিমং দস্সনং মম.
‘‘ন জৰা মচ্চু ৱা যত্থ, অপ্পিযেহি সমাগমো;
পিযেহি ন ৱিযোগোত্থি, তং ৱজিস্সং অসঙ্খতং.
‘‘অৱীতৰাগা তং সুত্ৱা, ৱচনং সুগতোৰসা;
সোকট্টা পৰিদেৱিংসু, অহো নো অপ্পপুঞ্ঞতা.
‘‘ভিক্খুনীনিলযো সুঞ্ঞো, ভূতো তাহি ৱিনা অযং;
পভাতে ৱিয তাৰাযো, ন দিস্সন্তি জিনোৰসা.
‘‘নিব্বানং গোতমী যাতি, সতেহি সহ পঞ্চহি;
নদীসতেহিৱ সহ, গঙ্গা পঞ্চহি সাগৰং.
‘‘ৰথিযায ৱজন্তিযো, দিস্ৱা সদ্ধা উপাসিকা;
ঘৰা নিক্খম্ম পাদেসু, নিপচ্চ ইদমব্ৰৱুং.
‘‘পসীদস্সু মহাভোগে, অনাথাযো ৱিহায নো;
তযা ন যুত্তা নিব্বাতুং, ইচ্ছট্টা ৱিলপিংসু তা.
‘‘তাসং সোকপহানত্থং, অৱোচ মধুৰং গিৰং;
ৰুদিতেন অলং পুত্তা, হাসকালোযমজ্জ ৱো.
‘‘পৰিঞ্ঞাতং মযা দুক্খং, দুক্খহেতু ৱিৱজ্জিতো;
নিৰোধো মে সচ্ছিকতো, মগ্গো চাপি সুভাৱিতো.
‘‘পৰিচিণ্ণো মযা সত্থা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং;
ওহিতো গৰুকো ভাৰো, ভৱনেত্তি সমূহতা.
‘‘যস্সত্থায পব্বজিতা, অগাৰস্মানগাৰিযং;
সো মে অত্থো অনুপ্পত্তো, সব্বসংযোজনক্খযো.
‘‘বুদ্ধো তস্স চ সদ্ধম্মো, অনূনো যাৱ তিট্ঠতি;
নিব্বাতুং তাৱ কালো মে, মা মং সোচথ পুত্তিকা.
‘‘কোণ্ডঞ্ঞানন্দনন্দাদী, তিট্ঠন্তি ৰাহুলো জিনো;
সুখিতো সহিতো সঙ্ঘো, হতদব্বা চ তিত্থিযা.
‘‘ওক্কাকৱংসস্স যসো, উস্সিতো মাৰমদ্দনো;
ননু সম্পতি কালো মে, নিব্বানত্থায পুত্তিকা.
‘‘চিৰপ্পভুতি যং ময্হং, পত্থিতং অজ্জ সিজ্ঝতে;
আনন্দভেৰিকালোযং, কিং ৱো অস্সূহি পুত্তিকা.
‘‘সচে মযি দযা অত্থি, যদি চত্থি কতঞ্ঞুতা;
সদ্ধম্মট্ঠিতিযা সব্বা, কৰোথ ৱীৰিযং দড়্হং.
‘‘থীনং অদাসি পব্বজ্জং, সম্বুদ্ধো যাচিতো মযা;
তস্মা যথাহং নন্দিস্সং, তথা তমনুতিট্ঠথ.
‘‘তা এৱমনুসাসিত্ৱা, ভিক্খুনীহি পুৰক্খতা;
উপেচ্চ বুদ্ধং ৱন্দিত্ৱা, ইদং ৱচনমব্ৰৱি.
‘‘অহং সুগত তে মাতা, ত্ৱঞ্চ ৱীৰ পিতা মম;
সদ্ধম্মসুখদ নাথ, তযি জাতাম্হি গোতম.
‘‘সংৱদ্ধিতোযং সুগত, ৰূপকাযো মযা তৱ;
অনিন্দিতো ধম্মকাযো, মম সংৱদ্ধিতো তযা.
‘‘মুহুত্তং তণ্হাসমণং, খীৰং ত্ৱং পাযিতো মযা;
তযাহং সন্তমচ্চন্তং, ধম্মখীৰঞ্হি পাযিতা.
‘‘বন্ধনাৰক্খণে ময্হং, অণণো ত্ৱং মহামুনে;
পুত্তকামা থিযো যাচং, লভন্তি তাদিসং সুতং.
‘‘মন্ধাতাদিনৰিন্দানং, যা মাতা সা ভৱণ্ণৱে;
নিমুগ্গাহং তযা পুত্ত, তাৰিতা ভৱসাগৰা.
‘‘ৰঞ্ঞো মাতা মহেসীতি, সুলভং নামমিত্থিনং;
বুদ্ধমাতাতি যং নামং, এতং পৰমদুল্লভং.
‘‘তঞ্চ লদ্ধং মহাৱীৰ, পণিধানং মমং তযা;
অণুকং ৱা মহন্তং ৱা, তং সব্বং পূৰিতং মযা.
‘‘পৰিনিব্বাতুমিচ্ছামি, ৱিহাযেমং কড়েৱৰং;
অনুজানাহি মে ৱীৰ, দুক্খন্তকৰ নাযক.
‘‘চক্কঙ্কুসধজাকিণ্ণে, পাদে কমলকোমলে;
পসাৰেহি পণামং তে, কৰিস্সং পুত্তউত্তমে.
‘‘সুৱণ্ণৰাসিসঙ্কাসং, সৰীৰং কুৰু পাকটং;
কত্ৱা দেহং সুদিট্ঠং তে, সন্তিং গচ্ছামি নাযক.
‘‘দ্ৱত্তিংসলক্খণূপেতং, সুপ্পভালঙ্কতং তনুং;
সঞ্ঝাঘনাৱ বালক্কং, মাতুচ্ছং দস্সযী জিনো.
‘‘ফুল্লাৰৱিন্দসংকাসে, তৰুণাদিচ্চসপ্পভে;
চক্কঙ্কিতে পাদতলে, ততো সা সিৰসা পতি.
‘‘পণমামি নৰাদিচ্চ, আদিচ্চকুলকেতুকং;
পচ্ছিমে মৰণে ময্হং, ন তং ইক্খামহং পুনো.
‘‘ইত্থিযো নাম লোকগ্গ, সব্বদোসাকৰা মতা;
যদি কো চত্থি দোসো মে, খমস্সু কৰুণাকৰ.
‘‘ইত্থিকানঞ্চ পব্বজ্জং, হং তং যাচিং পুনপ্পুনং;
তত্থ চে অত্থি দোসো মে, তং খমস্সু নৰাসভ.
‘‘মযা ভিক্খুনিযো ৱীৰ, তৱানুঞ্ঞায সাসিতা;
তত্ৰ চে অত্থি দুন্নীতং, তং খমস্সু খমাধিপ.
‘‘অক্খন্তে নাম খন্তব্বং, কিং ভৱে গুণভূসনে;
কিমুত্তৰং তে ৱত্থামি, নিব্বানায ৱজন্তিযা.
‘‘সুদ্ধে অনূনে মম ভিক্খুসঙ্ঘে, লোকা ইতো নিস্সৰিতুং খমন্তে;
পভাতকালে ব্যসনঙ্গতানং, দিস্ৱান নিয্যাতিৱ চন্দলেখা.
‘‘তদেতৰা ভিক্খুনিযো জিনগ্গং, তাৰাৱ চন্দানুগতা সুমেৰুং;
পদক্খিণং কচ্চ নিপচ্চ পাদে, ঠিতা মুখন্তং সমুদিক্খমানা.
‘‘ন তিত্তিপুব্বং তৱ দস্সনেন, চক্খুং ন সোতং তৱ ভাসিতেন;
চিত্তং মমং কেৱলমেকমেৱ, পপ্পুয্য তং ধম্মৰসেন তিত্তি.
‘‘নদতো পৰিসাযং তে, ৱাদিতব্বপহাৰিনো;
যে তে দক্খন্তি ৱদনং, ধঞ্ঞা তে নৰপুঙ্গৱ.
‘‘দীঘঙ্গুলী তম্বনখে, সুভে আযতপণ্হিকে;
যে পাদে পণমিস্সন্তি, তেপি ধঞ্ঞা গুণন্ধৰ.
‘‘মধুৰানি পহট্ঠানি, দোসগ্ঘানি হিতানি চ;
যে তে ৱাক্যানি সুয্যন্তি, তেপি ধঞ্ঞা নৰুত্তম.
‘‘ধঞ্ঞাহং তে মহাৱীৰ, পাদপূজনতপ্পৰা;
তিণ্ণসংসাৰকন্তাৰা, সুৱাক্যেন সিৰীমতো.
‘‘ততো সা অনুসাৱেত্ৱা, ভিক্খুসঙ্ঘম্পি সুব্বতা;
ৰাহুলানন্দনন্দে চ, ৱন্দিত্ৱা ইদমব্ৰৱি.
‘‘আসীৱিসালযসমে, ৰোগাৱাসে কড়েৱৰে;
নিব্বিন্দা দুক্খসঙ্ঘাটে, জৰামৰণগোচৰে.
‘‘নানাকলিমলাকিণ্ণে, পৰাযত্তে নিৰীহকে;
তেন নিব্বাতুমিচ্ছামি, অনুমঞ্ঞথ পুত্তকা.
‘‘নন্দো ৰাহুলভদ্দো চ, ৱীতসোকা নিৰাসৱা;
ঠিতাচলট্ঠিতি থিৰা, ধম্মতমনুচিন্তযুং.
‘‘ধিৰত্থু সঙ্খতং লোলং, অসাৰং কদলূপমং;
মাযামৰীচিসদিসং, ইত্তৰং অনৱট্ঠিতং.
‘‘যত্থ নাম জিনস্সাযং, মাতুচ্ছা বুদ্ধপোসিকা;
গোতমী নিধনং যাতি, অনিচ্চং সব্বসঙ্খতং.
‘‘আনন্দো চ তদা সেখো, সোকট্টো জিনৱচ্ছলো;