৭. সেলাথেৰীগাথাৱণ্ণনা

নত্থি নিস্সৰণং লোকেতিআদিকা সেলায থেৰিযা গাথা. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰা তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তী হংসৱতীনগৰে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তা মাতাপিতূহি সমানজাতিকস্স কুলপুত্তস্স দিন্না, তেন সদ্ধিং বহূনি ৱস্সসতানি সুখসংৱাসং ৱসিত্ৱা তস্মিং কালঙ্কতে সযম্পি অদ্ধগতা ৱযোঅনুপ্পত্তা সংৱেগজাতা কিংকুসলগৱেসিনী কালেন কালং আৰামেন আৰামং ৱিহাৰেন ৱিহাৰং অনুৱিচৰতি ‘‘সমণব্ৰাহ্মণানং সন্তিকে ধম্মং সোস্সামী’’তি. সা একদিৱসং সত্থু বোধিৰুক্খং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘যদি বুদ্ধো ভগৱা অসমো অসমসমো অপ্পটিপুগ্গলো, দস্সেতু মে অযং বোধি পাটিহাৰিয’’ন্তি নিসীদি. তস্সা তথা চিত্তুপ্পাদসমনন্তৰমেৱ বোধি পজ্জলি, সব্বসোৱণ্ণমযা সাখা উট্ঠহিংসু, সব্বা দিসা ৱিৰোচিংসু. সা তং পাটিহাৰিযং দিস্ৱা পসন্নমানসা গৰুচিত্তীকাৰং উপট্ঠপেত্ৱা সিৰসি অঞ্জলিং পগ্গয্হ সত্তৰত্তিন্দিৱং তত্থেৱ নিসীদি. সত্তমে দিৱসে উড়াৰং পূজাসক্কাৰং অকাসি. সা তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তী ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে আড়ৱীৰট্ঠে আড়ৱিকস্স ৰঞ্ঞো ধীতা হুত্ৱা নিব্বত্তি. সেলাতিস্সা নামং অহোসি. আড়ৱিকস্স পন ৰঞ্ঞো ধীতাতি কত্ৱা আড়ৱিকাতিপি নং ৱোহৰন্তি. সা ৱিঞ্ঞুতং পত্তা সত্থৰি আড়ৱকং দমেত্ৱা তস্স হত্থে পত্তচীৱৰং দত্ৱা তেন সদ্ধিং আড়ৱীনগৰং উপগতে দাৰিকা হুত্ৱা ৰঞ্ঞা সদ্ধিং সত্থু সন্তিকং উপগন্ত্ৱা ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধা উপাসিকা অহোসি. সা অপৰভাগে সঞ্জাতসংৱেগা ভিক্খুনীসু পব্বজিত্ৱা কতপুব্বকিচ্চা ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা সঙ্খাৰে সম্মসন্তী উপনিস্সযসম্পন্নত্তা পৰিপক্কঞাণা নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰী ২.২.৬১-৮৫) –

‘‘নগৰে হংসৱতিযা, চাৰিকী আসহং তদা;

আৰামেন চ আৰামং, চৰামি কুসলত্থিকা.

‘‘কাড়পক্খম্হি দিৱসে, অদ্দসং বোধিমুত্তমং;

তত্থ চিত্তং পসাদেত্ৱা, বোধিমূলে নিসীদহং.

‘‘গৰুচিত্তং উপট্ঠেত্ৱা, সিৰে কত্ৱান অঞ্জলিং;

সোমনস্সং পৱেদেত্ৱা, এৱং চিন্তেসি তাৱদে.

‘‘যদি বুদ্ধো অমিতগুণো, অসমপ্পটিপুগ্গলো;

দস্সেতু পাটিহীৰং মে, বোধি ওভাসতু অযং.

‘‘সহ আৱজ্জিতে ময্হং, বোধি পজ্জলি তাৱদে;

সব্বসোণ্ণমযা আসি, দিসা সব্বা ৱিৰোচতি.

‘‘সত্তৰত্তিন্দিৱং তত্থ, বোধিমূলে নিসীদহং;

সত্তমে দিৱসে পত্তে, দীপপূজং অকাসহং.

‘‘আসনং পৰিৱাৰেত্ৱা, পঞ্চদীপানি পজ্জলুং;

যাৱ উদেতি সূৰিযো, দীপা মে পজ্জলুং তদা.

‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;

জহিত্ৱা মানুসং দেহং, তাৱতিংসমগচ্ছহং.

‘‘তত্থ মে সুকতং ব্যম্হং, পঞ্চদীপাতি ৱুচ্চতি;

সট্ঠিযোজনমুব্বেধং, তিংসযোজনৱিত্থতং.

‘‘অসঙ্খিযানি দীপানি, পৰিৱাৰে জলিংসু মে;

যাৱতা দেৱভৱনং, দীপালোকেন জোততি.

‘‘পৰম্মুখা নিসীদিত্ৱা, যদি ইচ্ছামি পস্সিতুং;

উদ্ধং অধো চ তিৰিযং, সব্বং পস্সামি চক্খুনা.

‘‘যাৱতা অভিকঙ্খামি, দট্ঠুং সুগতদুগ্গতে;

তত্থ আৱৰণং নত্থি, ৰুক্খেসু পব্বতেসু ৱা.

‘‘অসীতিদেৱৰাজূনং, মহেসিত্তমকাৰযিং;

সতানং চক্কৱত্তীনং, মহেসিত্তমকাৰযিং.

‘‘যং যং যোনুপপজ্জামি, দেৱত্তং অথ মানুসং;

দীপসতসহস্সানি, পৰিৱাৰে জলন্তি মে.

‘‘দেৱলোকা চৱিত্ৱান, উপ্পজ্জিং মাতুকুচ্ছিযং;

মাতুকুচ্ছিগতা সন্তী, অক্খি মে ন নিমীলতি.

‘‘দীপসতসহস্সানি, পুঞ্ঞকম্মসমঙ্গিতা;

জলন্তি সূতিকাগেহে, পঞ্চদীপানিদং ফলং.

‘‘পচ্ছিমে ভৱে সম্পত্তে, মানসং ৱিনিৱত্তযিং;

অজৰামতং সীতিভাৱং, নিব্বানং ফস্সযিং অহং.

‘‘জাতিযা সত্তৱস্সাহং, অৰহত্তমপাপুণিং;

উপসম্পাদযী বুদ্ধো, গুণমঞ্ঞায গোতমো.

‘‘মণ্ডপে ৰুক্খমূলে ৱা, সুঞ্ঞাগাৰে ৱসন্তিযা;

তদা পজ্জলতে দীপং, পঞ্চদীপানিদং ফলং.

‘‘দিব্বচক্খুৱিসুদ্ধং মে, সমাধিকুসলা অহং;

অভিঞ্ঞাপাৰমিপ্পত্তা, পঞ্চদীপানিদং ফলং.

‘‘সব্বৱোসিতৱোসানা, কতকিচ্চা অনাসৱা;

পঞ্চদীপা মহাৱীৰ, পাদে ৱন্দামি চক্খুম.

‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, যং দীপমদদিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, পঞ্চদীপানিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহত্তং পন পত্ৱা থেৰী সাৱত্থিযং ৱিহৰন্তী একদিৱসং পচ্ছাভত্তং সাৱত্থিতো নিক্খমিত্ৱা দিৱাৱিহাৰত্থায অন্ধৱনং পৱিসিত্ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে নিসীদি. অথ নং মাৰো ৱিৱেকতো ৱিচ্ছেদেতুকামো অঞ্ঞাতকৰূপেন উপগন্ত্ৱা –

৫৭. ‘‘নত্থি নিস্সৰণং লোকে, কিং ৱিৱেকেন কাহসি;

ভুঞ্জাহি কামৰতিযো, মাহু পচ্ছানুতাপিনী’’তি. – গাথমাহ;

তস্সত্থো – ইমস্মিং লোকে সব্বসমযেসুপি উপপৰিক্খীযমানেসু নিস্সৰণং নিব্বানং নাম নত্থি তেসং তেসং সমণব্ৰাহ্মণানং ছন্দসো পটিঞ্ঞাযমানং ৱোহাৰমত্তমেৱেতং, তস্মা কিং ৱিৱেকেন কাহসি এৱৰূপে সম্পন্নপঠমৱযে ঠিতা ইমিনা কাযৱিৱেকেন কিং কৰিস্সসি? অথ খো ভুঞ্জাহি কামৰতিযো ৱত্থুকামকিলেসকামসন্নিস্সিতা খিড্ডাৰতিযো পচ্চনুভোহি. কস্মা? মাহু পচ্ছানুতাপিনী ‘‘যদত্থং ব্ৰহ্মচৰিযং চৰামি, তদেৱ নিব্বানং নত্থি, তেনেৱেতং নাধিগতং, কামভোগা চ পৰিহীনা, অনত্থো ৱত ময্হ’’ন্তি পচ্ছা ৱিপ্পটিসাৰিনী মা অহোসীতি অধিপ্পাযো.

তং সুত্ৱা থেৰী ‘‘বালো ৱতাযং মাৰো, যো মম পচ্চক্খভূতং নিব্বানং পটিক্খিপতি. কামেসু চ মং পৱাৰেতি, মম খীণাসৱভাৱং ন জানাতি. হন্দ নং তং জানাপেত্ৱা তজ্জেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৱা –

৫৮. ‘‘সত্তিসূলূপমা কামা, খন্ধাসং অধিকুট্টনা;

যং ত্ৱং কামৰতিং ব্ৰূসি, অৰতী দানি সা মম.

৫৯. ‘‘সব্বত্থ ৱিহতা নন্দী, তমোক্খন্ধো পদালিতো;

এৱং জানাহি পাপিম, নিহতো ত্ৱমসি অন্তকা’’তি. – ইমং গাথাদ্ৱযমাহ;

তত্থ সত্তিসূলূপমা কামাতি কামা নাম যেন অধিট্ঠিতা, তস্স সত্তস্স ৱিনিৱিজ্ঝনতো নিসিতসত্তি ৱিয সূলং ৱিয চ দট্ঠব্বা. খন্ধাতি উপাদানক্খন্ধা. আসন্তি তেসং. অধিকুট্টনাতি ছিন্দনাধিট্ঠানা, অচ্চাদানট্ঠানন্তি অত্থো. যতো খন্ধে অচ্চাদায সত্তা কামেহি ছেজ্জভেজ্জং পাপুণন্তি. যং ত্ৱং কামৰতিং ব্ৰূসি, অৰতি দানি সা মমাতি, পাপিম, ত্ৱং যং কামৰতিং ৰমিতব্বং সেৱিতব্বং কত্ৱা ৱদসি, সা দানি মম নিৰতিজাতিকত্তা মীড়্হসদিসা, ন তায মম কোচি অত্থো অত্থীতি.

তত্থ কাৰণমাহ ‘‘সব্বত্থ ৱিহতা নন্দী’’তিআদিনা. তত্থ এৱং জানাহীতি ‘‘সব্বসো পহীনতণ্হাৱিজ্জা’’তি মং জানাহি, ততো এৱ বলৱিধমনৱিসযাতিক্কমনেহি অন্তক লামকাচাৰ, মাৰ, ত্ৱং মযা নিহতো বাধিতো অসি, ন পনাহং তযা বাধিতব্বাতি অত্থো.

এৱং থেৰিযা মাৰো সন্তজ্জিতো তত্থেৱন্তৰধাযি. থেৰীপি ফলসমাপত্তিসুখেন অন্ধৱনে দিৱসভাগং ৱীতিনামেত্ৱা সাযন্হে ৱসনট্ঠানমেৱ গতা.

সেলাথেৰীগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.