৫. উব্বিৰিথেৰীগাথাৱণ্ণনা

অম্ম, জীৱাতিআদিকা উব্বিৰিযা থেৰিযা গাথা. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰা তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তী পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে হংসৱতীনগৰে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তা একদিৱসং মাতাপিতূসু মঙ্গলং অনুভৱিতুং গেহন্তৰগতেসু অদুতিযা সযং গেহে ওহীনা উপকট্ঠায ৱেলায ভগৱতো সাৱকং একং খীণাসৱত্থেৰং গেহদ্ৱাৰসমীপেন গচ্ছন্তং দিস্ৱা ভিক্খং দাতুকামা, ‘‘ভন্তে, ইধ পৱিসথা’’তি ৱত্ৱা থেৰে গেহং পৱিট্ঠে পঞ্চপতিট্ঠিতেন থেৰং ৱন্দিত্ৱা গোনকাদীহি আসনং পঞ্ঞাপেত্ৱা অদাসি. নিসীদি থেৰো পঞ্ঞত্তে আসনে. সা পত্তং গহেত্ৱা পিণ্ডপাতস্স পূৰেত্ৱা থেৰস্স হত্থে ঠপেসি. থেৰো অনুমোদনং কত্ৱা পক্কামি. সা তেন পুঞ্ঞকম্মেন তাৱতিংসেসু নিব্বত্তিত্ৱা তত্থ যাৱতাযুকং উড়াৰদিব্বসম্পত্তিং অনুভৱিত্ৱা ততো চুতা সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তী ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং গহপতিমহাসালকুলে নিব্বত্তিত্ৱা উব্বিৰীতি লদ্ধনামা অভিৰূপা দস্সনীযা পাসাদিকা অহোসি. সা ৱযপ্পত্তকালে কোসলৰঞ্ঞা অত্তনো গেহং নীতা, কতিপযসংৱচ্ছৰাতিক্কমেন একং ধীতৰং লভি. তস্সা জীৱন্তীতি নামং অকংসু. ৰাজা তস্সা ধীতৰং দিস্ৱা তুট্ঠমানসো উব্বিৰিযা অভিসেকং অদাসি. ধীতা পনস্সা আধাৱিত্ৱা পৰিধাৱিত্ৱা ৱিচৰণকালে কালমকাসি. মাতা যত্থ তস্সা সৰীৰনিক্খেপো কতো, তং সুসানং গন্ত্ৱা দিৱসে দিৱসে পৰিদেৱতি. একদিৱসং সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা ৱন্দিত্ৱা থোকং নিসীদিত্ৱা গতা অচিৰৱতীনদিযা তীৰে ঠত্ৱা ধীতৰং আৰব্ভ পৰিদেৱতি. তং দিস্ৱা সত্থা গন্ধকুটিযং যথানিসিন্নোৱ অত্তানং দস্সেত্ৱা ‘‘কস্মা ৱিপ্পলপসী’’তি পুচ্ছি. ‘‘মম ধীতৰং আৰব্ভ ৱিপ্পলপামি, ভগৱা’’তি. ‘‘ইমস্মিং সুসানে ঝাপিতা তৱ ধীতৰো চতুৰাসীতিসহস্সমত্তা, তাসং কতৰ সন্ধায ৱিপ্পলপসী’’তি. তাসং তং তং আড়াহনট্ঠানং দস্সেত্ৱা –

৫১. ‘‘অম্ম জীৱাতি ৱনম্হি কন্দসি, অত্তানং অধিগচ্ছ উব্বিৰি;

চুল্লাসীতিসহস্সানি, সব্বা জীৱসনামিকা;

এতম্হাড়াহনে দড্ঢা, তাসং কমনুসোচসী’’তি. – সউপড্ঢগাথমাহ;

তত্থ, অম্ম, জীৱাতি মাতুপচাৰনামেন ধীতুযা আলপনং, ইদঞ্চস্সা ৱিপ্পলপনাকাৰদস্সনং. ৱনম্হি কন্দসীতি ৱনমজ্ঝে পৰিদেৱসি. অত্তানং অধিগচ্ছ উব্বিৰীতি উব্বিৰি তৱ অত্তানমেৱ তাৱ বুজ্ঝস্সু যাথাৱতো জানাহি. চুল্লাসীতিসহস্সানীতি চতুৰাসীতিসহস্সানি. সব্বা জীৱসনামিকাতি তা সব্বাপি জীৱন্তি, যা সমাননামিকা. এতম্হাড়াহনে দড্ঢাতি এতম্হি সুসানে ঝাপিতা. তাসং কমনুসোচসীতি তাসু জীৱন্তীনামাসু চতুৰাসীতিসহস্সমত্তাসু কং সন্ধায ত্ৱং অনুসোচসি অনুসোকং আপজ্জসীতি এৱং সত্থাৰা ধম্মে দেসিতে দেসনানুসাৰেন ঞাণং পেসেত্ৱা ৱিপস্সনং আৰভিত্ৱা সত্থু দেসনাৱিলাসেন অত্তনো চ হেতুসম্পত্তিযা যথাঠাতাৱ ৱিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৱা মগ্গপটিপাটিযা অগ্গফলে অৰহত্তে পতিট্ঠাসি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰী ২.২.৩৭-৬০) –

‘‘নগৰে হংসৱতিযা, অহোসিং বালিকা তদা;

মাতা চ মে পিতা চেৱ, কম্মন্তং অগমংসু তে.

‘‘মজ্ঝন্হিকম্হি সূৰিযে, অদ্দসং সমণং অহং;

ৱীথিযা অনুগচ্ছন্তং, আসনং পঞ্ঞপেসহং.

‘‘গোনকাৱিকতিকাহি, পঞ্ঞপেত্ৱা মমাসনং;

পসন্নচিত্তা সুমনা, ইদং ৱচনমব্ৰৱিং.

‘‘সন্তত্তা কুথিতা ভূমি, সূৰো মজ্ঝন্হিকে ঠিতো;

মালুতা চ ন ৱাযন্তি, কালো চেৱেত্থ মেহিতি.

‘‘পঞ্ঞত্তমাসনমিদং, তৱত্থায মহামুনি;

অনুকম্পং উপাদায, নিসীদ মম আসনে.

‘‘নিসীদি তত্থ সমণো, সুদন্তো সুদ্ধমানসো;

তস্স পত্তং গহেত্ৱান, যথাৰন্ধং অদাসহং.

‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;

জহিত্ৱা মানুসং দেহং, তাৱতিংসমগচ্ছহং.

‘‘তত্থ মে সুকতং ব্যম্হং, আসনেন সুনিম্মিতং;

সট্ঠিযোজনমুব্বেধং, তিংসযোজনৱিত্থতং.

‘‘সোণ্ণমযা মণিমযা, অথোপি ফলিকামযা;

লোহিতঙ্গমযা চেৱ, পল্লঙ্কা ৱিৱিধা মম.

‘‘তূলিকাৱিকতিকাহি, কট্টিস্সচিত্তকাহি চ;

উদ্ধএকন্তলোমী চ, পল্লঙ্কা মে সুসণ্ঠিতা.

‘‘যদা ইচ্ছামি গমনং, হাসখিড্ডসমপ্পিতা;

সহ পল্লঙ্কসেট্ঠেন, গচ্ছামি মম পত্থিতং.

‘‘অসীতিদেৱৰাজূনং, মহেসিত্তমকাৰযিং;

সত্ততিচক্কৱত্তীনং, মহেসিত্তমকাৰযিং.

‘‘ভৱাভৱে সংসৰন্তী, মহাভোগং লভামহং;

ভোগে মে ঊনতা নত্থি, একাসনস্সিদং ফলং.

‘‘দুৱে ভৱে সংসৰামি, দেৱত্তে অথ মানুসে;

অঞ্ঞে ভৱে ন জানামি, একাসনস্সিদং ফলং.

‘‘দুৱে কুলে পজাযামি, খত্তিযে চাপি ব্ৰাহ্মণে;

উচ্চাকুলীনা সব্বত্থ, একাসনস্সিদং ফলং.

‘‘দোমনস্সং ন জানামি, চিত্তসন্তাপনং মম;

ৱেৱণ্ণিযং ন জানামি, একাসনস্সিদং ফলং.

‘‘ধাতিযো মং উপট্ঠন্তি, খুজ্জা চেলাপিকা বহূ;

অঙ্কেন অঙ্কং গচ্ছামি, একাসনস্সিদং ফলং.

‘‘অঞ্ঞা ন্হাপেন্তি ভোজেন্তি, অঞ্ঞা ৰমেন্তি মং সদা;

অঞ্ঞা গন্ধং ৱিলিম্পন্তি, একাসনস্সিদং ফলং.

‘‘মণ্ডপে ৰুক্খমূলে ৱা, সুঞ্ঞাগাৰে ৱসন্তিযা;

মম সঙ্কপ্পমঞ্ঞায, পল্লঙ্কো উপতিট্ঠতি.

‘‘অযং পচ্ছিমকো ময্হং, চৰিমো ৱত্ততে ভৱো;

অজ্জাপি ৰজ্জং ছড্ডেত্ৱা, পব্বজিং অনগাৰিযং.

‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, যং দানমদদিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, একাসনস্সিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহত্তে পন পতিট্ঠায অত্তনা অধিগতৱিসেসং পকাসেন্তী –

৫২. ‘‘অব্বহী তৱ মে সল্লং, দুদ্দসং হদযস্সিতং;

যং মে সোকপৰেতায, ধীতুসোকং ব্যপানুদি.

৫৩. ‘‘সাজ্জ অব্বূড়্হসল্লাহং, নিচ্ছাতা পৰিনিব্বুতা;

বুদ্ধং ধম্মঞ্চ সঙ্ঘঞ্চ, উপেমি সৰণং মুনি’’ন্তি. –

ইমা দ্ৱে গাথা অভাসি.

তত্থ অব্বহী ৱত মে সল্লং, দুদ্দসং হদযস্সিতন্তি অনুপচিতকুসলসম্ভাৰেহি যাথাৱতো দুদ্দসং মম চিত্তসন্নিস্সিতং পীড়াজননতো দুন্নীহৰণতো অন্তো তুদনতো চ ‘‘সল্ল’’ন্তি লদ্ধনামং সোকং তণ্হঞ্চ অব্বহী ৱত নীহৰি ৱত. যং মে সোকপৰেতাযাতি যস্মা সোকেন অভিভূতায ময্হং ধীতুসোকং ব্যপানুদি অনৱসেসতো নীহৰি, তস্মা অব্বহী ৱত মে সল্লন্তি যোজনা.

সাজ্জ অব্বূড়্হসল্লাহন্তি সা অহং অজ্জ সব্বসো উদ্ধটতণ্হাসল্লা ততো এৱ নিচ্ছাতা পৰিনিব্বুতা. মুনিন্তি সব্বঞ্ঞুবুদ্ধং তদুপদেসিতমগ্গফলনিব্বানপভেদং নৱৱিধলোকুত্তৰধম্মঞ্চ, তত্থ পতিট্ঠিতং অট্ঠঅৰিযপুগ্গলসমূহসঙ্খাতং সঙ্ঘঞ্চ, অনুত্তৰেহি তেহি যোজনতো সকলৱট্টদুক্খৱিনাসনতো চ সৰণং তাণং লেণং পৰাযণন্তি, উপেমি উপগচ্ছামি বুজ্ঝামি সেৱামি চাতি অত্থো.

উব্বিৰিথেৰীগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.