৩. চাপাথেৰীগাথাৱণ্ণনা
লট্ঠিহত্থো পুৰে আসীতিআদিকা চাপায থেৰিযা গাথা. অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰা তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তী, অনুক্কমেন উপচিতকুসলমূলা সম্ভতৱিমোক্খসম্ভাৰা হুত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৱঙ্গহাৰজনপদে অঞ্ঞতৰস্মিং মিগলুদ্দকগামে জেট্ঠকমিগলুদ্দকস্স ধীতা হুত্ৱা নিব্বত্তি, চাপাতিস্সা নামং অহোসি. তেন চ সমযেন উপকো আজীৱকো বোধিমণ্ডতো ধম্মচক্কং পৱত্তেতুং বাৰাণসিং উদ্দিস্স গচ্ছন্তেন সত্থাৰা সমাগতো ‘‘ৱিপ্পসন্নানি খো তে, আৱুসো, ইন্দ্ৰিযানি, পৰিসুদ্ধো ছৱিৱণ্ণো পৰিযোদাতো, কংসি ত্ৱং, আৱুসো, উদ্দিস্স পব্বজিতো, কো ৱা তে সত্থা, কস্স ৱা ত্ৱং ধম্মং ৰোচেসী’’তি (মহাৱ. ১১; ম. নি. ১.২৮৫) পুচ্ছিত্ৱা –
‘‘সব্বাভিভূ সব্বৱিদূহমস্মি, সব্বেসু ধম্মেসু অনূপলিত্তো;
সব্বঞ্জহো তণ্হাক্খযে ৱিমুত্তো, সযং অভিঞ্ঞায কমুদ্দিসেয্যং. (ধ. প. ৩৫৩; মহাৱ. ১১; কথা. ৪০৫; ম. নি. ১.২৮৫);
‘‘ন মে আচৰিযো অত্থি, সদিসো মে ন ৱিজ্জতি;
সদেৱকস্মিং লোকস্মিং, নত্থি মে পটিপুগ্গলো.
‘‘অহঞ্হি অৰহা লোকে, অহং সত্থা অনুত্তৰো;
একোম্হি সম্মাসম্বুদ্ধো, সীতিভূতোম্হি নিব্বুতো.
‘‘ধম্মচক্কং পৱত্তেতুং, গচ্ছামি কাসিনং পুৰং;
অন্ধীভূতস্মিং লোকস্মিং, আহঞ্ছং অমতদুন্দুভি’’ন্তি. (মহাৱ. ১১; কথা. ৪০৫; ম. নি. ১.২৮৫) –
সত্থাৰা অত্তনো সব্বঞ্ঞুবুদ্ধভাৱে ধম্মচক্কপৱত্তনে চ পৱেদিতে পসন্নচিত্তো সো ‘‘হুপেয্যপাৱুসো, অৰহসি অনন্তজিনো’’তি (মহাৱ. ১১; ম. নি. ১.২৮৫) ৱত্ৱা উম্মগ্গং গহেত্ৱা পক্কন্তো ৱঙ্গহাৰজনপদং অগমাসি. সো তত্থ একং মিগলুদ্দকগামকং উপনিস্সায ৱাসং কপ্পেসি. তং তত্থ জেট্ঠকমিগলুদ্দকো উপট্ঠাসি. সো একদিৱসং দূৰং মিগৱং গচ্ছন্তো ‘‘ময্হং অৰহন্তে মা পমজ্জী’’তি অত্তনো ধীতৰং চাপং আণাপেত্ৱা অগমাসি সদ্ধিং পুত্তভাতুকেহি. সা চস্স ধীতা অভিৰূপা হোতি দস্সনীযা.
অথ খো উপকো আজীৱকো ভিক্খাচাৰৱেলাযং মিগলুদ্দকস্স ঘৰং গতো পৰিৱিসিতুং উপগতং চাপং দিস্ৱা ৰাগেন অভিভূতো ভুঞ্জিতুম্পি অসক্কোন্তো ভাজনেন ভত্তং আদায ৱসনট্ঠানং গন্ত্ৱা ভত্তং একমন্তে নিক্খিপিত্ৱা ‘‘সচে চাপং লভিস্সামি, জীৱামি, নো চে, মৰিস্সামী’’তি নিৰাহাৰো নিপজ্জি. সত্তমে দিৱসে মিগলুদ্দকো আগন্ত্ৱা ধীতৰং পুচ্ছি – ‘‘কিং ময্হং অৰহন্তে ন পমজ্জী’’তি? সা ‘‘একদিৱসমেৱ আগন্ত্ৱা পুন নাগতপুব্বো’’তি আহ. মিগলুদ্দকো চ তাৱদেৱস্স ৱসনট্ঠানং গন্ত্ৱা ‘‘কিং, ভন্তে, অফাসুক’’ন্তি পাদে পৰিমজ্জন্তো পুচ্ছি. উপকো নিত্থুনন্তো পৰিৱত্ততিযেৱ. সো ‘‘ৱদথ, ভন্তে, যং মযা সক্কা কাতুং, সব্বং তং কৰিস্সামী’’তি আহ. উপকো একেন পৰিযাযেন অত্তনো অজ্ঝাসযং আৰোচেসি. ‘‘ইতৰো জানাসি পন, ভন্তে, কিঞ্চি সিপ্প’’ন্তি. ‘‘ন জানামী’’তি. ‘‘ন, ভন্তে, কিঞ্চি সিপ্পং অজানন্তেন সক্কা ঘৰং আৱসিতু’’ন্তি. সো আহ – ‘‘নাহং কিঞ্চি সিপ্পং জানামি, অপিচ তুম্হাকং মংসহাৰকো ভৱিস্সামি, মংসঞ্চ ৱিক্কিণিস্সামী’’তি. মাগৱিকো ‘‘অম্হাকম্পি এতদেৱ ৰুচ্চতী’’তি উত্তৰসাটকং দত্ৱা অত্তনো সহাযকস্স গেহে কতিপাহং ৱসাপেত্ৱা তাদিসে দিৱসে ঘৰং আনেত্ৱা ধীতৰং অদাসি.
অথ কালে গচ্ছন্তে তেসং সংৱাসমন্ৱায পুত্তো নিব্বত্তি, সুভদ্দোতিস্স নামং অকংসু. চাপা তস্স ৰোদনকালে ‘‘উপকস্স পুত্ত, আজীৱকস্স পুত্ত, মংসহাৰকস্স পুত্ত, মা ৰোদি মা ৰোদী’’তিআদিনা পুত্ততোসনগীতেন উপকং উপ্পণ্ডেসি. সো ‘‘মা ত্ৱং চাপে মং ‘অনাথো’তি মঞ্ঞি, অত্থি মে সহাযো অনন্তজিনো নাম, তস্সাহং সন্তিকং গমিস্সামী’’তি আহ. চাপা ‘‘এৱমযং অট্টীযতী’’তি ঞত্ৱা পুনপ্পুনং তথা কথেসিযেৱ. সো একদিৱসং তায তথা ৱুত্তো কুজ্ঝিত্ৱা গন্তুমাৰদ্ধো. তায তং তং ৱত্ৱা অনুনীযমানোপি সঞ্ঞত্তিং অনাগচ্ছন্তো পচ্ছিমদিসাভিমুখো পক্কামি.
ভগৱা চ তেন সমযেন সাৱত্থিযং জেতৱনে ৱিহৰন্তো ভিক্খূনং আচিক্খি – ‘‘যো, ভিক্খৱে, অজ্জ ‘কুহিং অনন্তজিনো’তি ইধাগন্ত্ৱা পুচ্ছতি, তং মম সন্তিকং পেসেথা’’তি. উপকোপি ‘‘কুহিং অনন্তজিনো ৱসতী’’তি তত্থ তত্থ পুচ্ছন্তো অনুপুব্বেন সাৱত্থিং গন্ত্ৱা ৱিহাৰং পৱিসিত্ৱা ৱিহাৰমজ্ঝে ঠত্ৱা ‘‘কুহিং অনন্তজিনো’’তি পুচ্ছি. তং ভিক্খূ ভগৱতো সন্তিকং নযিংসু. সো ভগৱন্তং দিস্ৱা ‘‘জানাথ মং ভগৱা’’তি আহ. ‘‘আম, জানামি, কুহিং পন ত্ৱং এত্তকং কালং ৱসী’’তি? ‘‘ৱঙ্গহাৰজনপদে, ভন্তে’’তি. ‘‘উপক, ইদানি মহল্লকো জাতো পব্বজিতুং সক্খিস্সসী’’তি? ‘‘পব্বজিস্সামি, ভন্তে’’তি. সত্থা অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং আণাপেসি – ‘‘এহি ত্ৱং, ভিক্খু, ইমং পব্বাজেহী’’তি. সো তং পব্বাজেসি. সো পব্বজিতো সত্থু সন্তিকে কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা ভাৱনং অনুযুঞ্জন্তো ন চিৰস্সেৱ অনাগামিফলে পতিট্ঠায কালং কত্ৱা অৱিহেসু নিব্বত্তো, নিব্বত্তক্খণেযেৱ অৰহত্তং পাপুণি. অৱিহেসু নিব্বত্তমত্তা সত্ত জনা অৰহত্তং পত্তা, তেসং অযং অঞ্ঞতৰো. ৱুত্তঞ্হেতং –
‘‘অৱিহং উপপন্নাসে, ৱিমুত্তা সত্ত ভিক্খৱো;
ৰাগদোসপৰিক্খীণা, তিণ্ণা লোকে ৱিসত্তিকং.
‘‘উপকোপলগণ্ডো চ, পক্কুসাতি চ তে তযো;
ভদ্দিযো খণ্ডদেৱো চ, বাহুৰগ্গি চ সিঙ্গিযো;
তে হিত্ৱা মানুসং দেহং, দিব্বযোগং উপচ্চগু’’ন্তি. (সং. নি. ১.১০৫);
উপকে পন পক্কন্তে নিব্বিন্দহদযা চাপা দাৰকং অয্যকস্স নিয্যাদেত্ৱা পুব্বে উপকেন গতমগ্গং গচ্ছন্তী সাৱত্থিং গন্ত্ৱা ভিক্খুনীনং সন্তিকে পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তী মগ্গপটিপাটিযা অৰহত্তে পতিট্ঠিতা, অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৱেক্খিত্ৱা পুব্বে উপকেন অত্তনা চ কথিতগাথাযো উদানৱসেন একজ্ঝং কত্ৱা –
২৯২. ‘‘লট্ঠিহত্থো পুৰে আসি, সো দানি মিগলুদ্দকো;
আসায পলিপা ঘোৰা, নাসক্খি পাৰমেতৱে.
২৯৩. ‘‘সুমত্তং মং মঞ্ঞমানা, চাপি পুত্তমতোসযি;
চাপায বন্ধনং ছেত্ৱা, পব্বজিস্সং পুনোপহং.
২৯৪. ‘‘মা মে কুজ্ঝি মহাৱীৰ, মা মে কুজ্ঝি মহামুনি;
ন হি কোধপৰেতস্স, সুদ্ধি অত্থি কুতো তপো.
২৯৫. ‘‘পক্কমিস্সঞ্চ নাড়াতো, কোধ নাড়ায ৱচ্ছতি;
বন্ধন্তী ইত্থিৰূপেন, সমণে ধম্মজীৱিনো.
২৯৬. ‘‘এহি কাড় নিৱত্তস্সু, ভুঞ্জ কামে যথা পুৰে;
অহঞ্চ তে ৱসীকতা, যে চ মে সন্তি ঞাতকা.
২৯৭. ‘‘এত্তো চাপে চতুব্ভাগং, যথা ভাসসি ত্ৱঞ্চ মে;
তযি ৰত্তস্স পোসস্স, উড়াৰং ৱত তং সিযা.
২৯৮. ‘‘কাড়ঙ্গিনিংৱ তক্কাৰিং, পুপ্ফিতং গিৰিমুদ্ধনি;
ফুল্লং দালিমলট্ঠিংৱ, অন্তোদীপেৱ পাটলিং.
২৯৯. ‘‘হৰিচন্দনলিত্তঙ্গিং, কাসিকুত্তমধাৰিনিং;
তং মং ৰূপৱতিং সন্তিং, কস্স ওহাযং গচ্ছসি.
৩০০. ‘‘সাকুন্তিকোৱ সকুণিং, যথা বন্ধিতুমিচ্ছতি;
আহৰিমেন ৰূপেন, ন মং ত্ৱং বাধযিস্সসি.
৩০১. ‘‘ইমঞ্চ মে পুত্তফলং, কাড় উপ্পাদিতং তযা;
তং মং পুত্তৱতিং সন্তিং, কস্স ওহায গচ্ছসি.
৩০২. ‘‘জহন্তি পুত্তে সপ্পঞ্ঞা, ততো ঞাতী ততো ধনং;
পব্বজন্তি মহাৱীৰা, নাগো ছেত্ৱাৱ বন্ধনং.
৩০৩. ‘‘ইদানি তে ইমং পুত্তং, দণ্ডেন ছুৰিকায ৱা;
ভূমিযং ৱা নিসুম্ভিস্সং, পুত্তসোকা ন গচ্ছসি.
৩০৪. ‘‘সচে পুত্তং সিঙ্গালানং, কুক্কুৰানং পদাহিসি;
ন মং পুত্তকত্তে জম্মি, পুনৰাৱত্তযিস্সসি.
৩০৫. ‘‘হন্দ খো দানি ভদ্দন্তে, কুহিং কাড় গমিস্সসি;
কতমং গামনিগমং, নগৰং ৰাজধানিযো.
৩০৬. ‘‘অহুম্হ পুব্বে গণিনো, অস্সমণা সমণমানিনো;
গামেন গামং ৱিচৰিম্হ, নগৰে ৰাজধানিযো.
৩০৭. ‘‘এসো হি ভগৱা বুদ্ধো, নদিং নেৰঞ্জৰং পতি;
সব্বদুক্খপ্পহানায, ধম্মং দেসেতি পাণিনং;
তস্সাহং সন্তিকং গচ্ছং, সো মে সত্থা ভৱিস্সতি.
৩০৮. ‘‘ৱন্দনং দানি মে ৱজ্জাসি, লোকনাথং অনুত্তৰং;
পদক্খিণঞ্চ কত্ৱান, আদিসেয্যাসি দক্খিণং.
৩০৯. ‘‘এতং খো লব্ভমম্হেহি, যথা ভাসসি ত্ৱঞ্চ মে;
ৱন্দনং দানি তে ৱজ্জং, লোকনাথং অনুত্তৰং;
পদক্খিণঞ্চ কত্ৱান, আদিসিস্সামি দক্খিণং.
৩১০. ‘‘ততো চ কাড়ো পক্কামি, নদিং নেৰঞ্জৰং পতি;
সো অদ্দসাসি সম্বুদ্ধং, দেসেন্তং অমতং পদং.
৩১১. ‘‘দুক্খং দুক্খসমুপ্পাদং, দুক্খস্স চ অতিক্কমং;
অৰিযং চট্ঠঙ্গিকং মগ্গং, দুক্খূপসমগামিনং.
৩১২. ‘‘তস্স পাদানি ৱন্দিত্ৱা, কত্ৱান নং পদক্খিণং;
চাপায আদিসিত্ৱান, পব্বজিং অনগাৰিযং;
তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি. –
ইমা গাথা অভাসি.
তত্থ লট্ঠিহত্থোতি দণ্ডহত্থো. পুৰেতি পুব্বে পৰিব্বাজককালে চণ্ডগোণকুক্কুৰাদীনং পৰিহৰণত্থং দণ্ডং হত্থেন গহেত্ৱা ৱিচৰণকো অহোসি. সো দানি মিগলুদ্দকোতি সো ইদানি মিগলুদ্দেহি সদ্ধিং সম্ভোগসংৱাসেহি মিগলুদ্দো মাগৱিকো জাতো. আসাযাতি তণ্হায. ‘‘আসযা’’তিপি পাঠো, অজ্ঝাসযহেতূতি অত্থো. পলিপাতি কামপঙ্কতো দিট্ঠিপঙ্কতো চ. ঘোৰাতি অৱিদিতৱিপুলানত্থাৱহত্তা দাৰুণতো ঘোৰা. নাসক্খি পাৰমেতৱেতি তস্সেৱ পলিপস্স পাৰভূতং নিব্বানং এতুং গন্তুং ন অসক্খি, ন অভিসম্ভুনীতি অত্তানমেৱ সন্ধায উপকো ৱদতি.
সুমত্তং মং মঞ্ঞমানাতি অত্তনি সুট্ঠু মত্তং মদপ্পত্তং কামগেধৱসেন লগ্গং পমত্তং ৱা কত্ৱা মং সল্লক্খন্তী. চাপা পুত্তমতোসযীতি মিগলুদ্দস্স ধীতা চাপা ‘‘আজীৱকস্স পুত্তা’’তিআদিনা মং ঘট্টেন্তী পুত্তং তোসেসি কেড়াযসি. ‘‘সুপতি মং মঞ্ঞমানা’’তি চ পঠন্তি, সুপতীতি মং মঞ্ঞমানাতি অত্থো. চাপায বন্ধনং ছেত্ৱাতি চাপায তযি উপ্পন্নং কিলেসবন্ধনং ছিন্দিত্ৱা. পব্বজিস্সং পুনোপহন্তি পুন দুতিযৱাৰম্পি অহং পব্বজিস্সামি.
ইদানি তস্সা ‘‘ময্হং অত্থো নত্থী’’তি ৱদতি, তং সুত্ৱা চাপা খমাপেন্তী ‘‘মা মে কুজ্ঝী’’তি গাথমাহ. তত্থ মা মে কুজ্ঝীতি কেড়িকৰণমত্তেন মা ময্হং কুজ্ঝি. মহাৱীৰ, মহামুনীতি উপকং আলপতি. তঞ্হি সা পুব্বেপি পব্বজিতো, ইদানিপি পব্বজিতুকামোতি কত্ৱা খন্তিঞ্চ পচ্চাসীসন্তী ‘‘মহামুনী’’তি আহ. তেনেৱাহ – ‘‘ন হি কোধপৰেতস্স, সুদ্ধি অত্থি কুতো তপো’’তি, ত্ৱং এত্তকম্পি অসহন্তো কথং চিত্তং দমেস্সসি, কথং ৱা তপং চৰিস্সসীতি অধিপ্পাযো.
অথ নাড়ং গন্ত্ৱা জীৱিতুকামোসীতি চাপায ৱুত্তো আহ – ‘‘পক্কমিস্সঞ্চ নাড়াতো, কোধ নাড়ায ৱচ্ছতী’’তি কো ইধ নাড়ায ৱসিস্সতি, নাড়াতোৱ অহং পক্কমিস্সামেৱ. সো হি তস্স জাতগামো, ততো নিক্খমিত্ৱা পব্বজি. সো চ মগধৰট্ঠে বোধিমণ্ডস্স আসন্নপদেসে, তং সন্ধায ৱুত্তং. বন্ধন্তী ইত্থিৰূপেন, সমণে ধম্মজীৱিনোতি চাপে ত্ৱং ধম্মেন জীৱন্তে ধম্মিকে পব্বজিতে অত্তনো ইত্থিৰূপেন ইত্থিকুত্তাকপ্পেহি বন্ধন্তী তিট্ঠসি. যেনাহং ইদানি এদিসো জাতো, তস্মা তং পৰিচ্চজামীতি অধিপ্পাযো.
এৱং ৱুত্তে চাপা তং নিৱত্তেতুকামা ‘‘এহি, কাড়া’’তি গাথমাহ. তস্সত্থো – কাড়ৱণ্ণতায, কাড়, উপক, এহি নিৱত্তস্সু মা পক্কমি, পুব্বে ৱিয কামে পৰিভুঞ্জ, অহঞ্চ যে চ মে সন্তি ঞাতকা, তে সব্বেৱ তুয্হং মা পক্কমিতুকামতায ৱসীকতা ৱসৱত্তিনো কতাতি.
তং সুত্ৱা উপকো ‘‘এত্তো চাপে’’তি গাথমাহ. তত্থ চাপেতি চাপে. চাপসদিসঅঙ্গলট্ঠিতায হি সা, চাপাতি নামং লভি, তস্মা, চাপাতি ৱুচ্চতি. ত্ৱং চাপে, যথা ভাসসি, ইদানি যাদিসং কথেসি, ইতো চতুব্ভাগমেৱ পিযসমুদাচাৰং কৰেয্যাসি. তযি ৰত্তস্স ৰাগাভিভূতস্স পুৰিসস্স উড়াৰং ৱত তং সিযা, অহং পনেতৰহি তযি কামেসু চ ৱিৰত্তো, তস্মা চাপায ৱচনে ন তিট্ঠামীতি অধিপ্পাযো.
পুন, চাপা, অত্তনি তস্স আসত্তিং উপ্পাদেতুকামা ‘‘কাড়ঙ্গিনি’’ন্তি আহ. তত্থ, কাড়াতি তস্সালপনং. অঙ্গিনিন্তি অঙ্গলট্ঠিসম্পন্নং. ইৱাতি উপমায নিপাতো. তক্কাৰিং পুপ্ফিতং গিৰিমুদ্ধনীতি পব্বতমুদ্ধনি ঠিতং সুপুপ্ফিতদালিমলট্ঠিং ৱিয. ‘‘উক্কাগাৰি’’ন্তি চ কেচি পঠন্তি, অঙ্গত্থিলট্ঠিং ৱিযাতি অত্থো. গিৰিমুদ্ধনীতি চ ইদং কেনচি অনুপহতসোভতাদস্সনত্থং ৱুত্তং. কেচি ‘‘কালিঙ্গিনি’’ন্তি পাঠং ৱত্ৱা তস্স কুম্ভণ্ডলতাসদিসন্তি অত্থং ৱদন্তি. ফুল্লং দালিমলট্ঠিংৱাতি পুপ্ফিতং বীজপূৰলতং ৱিয. অন্তোদীপেৱ পাটলিন্তি দীপকব্ভন্তৰে পুপ্ফিতপাটলিৰুক্খং ৱিয, দীপগ্গহণঞ্চেত্থ সোভাপাটিহাৰিযদস্সনত্থমেৱ.
হৰিচন্দনলিত্তঙ্গিন্তি লোহিতচন্দনেন অনুলিত্তসব্বঙ্গিং. কাসিকুত্তমধাৰিনিন্তি উত্তমকাসিকৱত্থধৰং. তং মন্তি তাদিসং মং. ৰূপৱতিং সন্তিন্তি ৰূপসম্পন্নং সমানং. কস্স ওহায গচ্ছসীতি কস্স নাম সত্তস্স, কস্স ৱা হেতুনো, কেন কাৰণেন, ওহায পহায পৰিচ্চজিত্ৱা গচ্ছসি.
ইতো পৰম্পি তেসং ৱচনপটিৱচনগাথাৱ ঠপেত্ৱা পৰিযোসানে তিস্সো গাথা. তত্থ সাকুন্তিকোৱাতি সকুণলুদ্দো ৱিয. আহৰিমেন ৰূপেনাতি কেসমণ্ডনাদিনা সৰীৰজগ্গনেন চেৱ ৱত্থাভৰণাদিনা চ অভিসঙ্খাৰিকেন ৰূপেন ৱণ্ণেন কিত্তিমেন চাতুৰিযেনাতি অত্থো. ন মং ত্ৱং বাধযিস্সসীতি পুব্বে ৱিয ইদানি মং ত্ৱং ন বাধিতুং সক্খিস্সসি.
পুত্তফলন্তি পুত্তসঙ্খাতং ফলং পুত্তপসৱো.
সপ্পঞ্ঞাতি পঞ্ঞৱন্তো, সংসাৰে আদীনৱৱিভাৱিনিযা পঞ্ঞায সমন্নাগতাতি অধিপ্পাযো. তে হি অপ্পং ৱা মহন্তং ৱা ঞাতিপৰিৱট্টং ভোগক্খন্ধং ৱা পহায পব্বজন্তি. তেনাহ – ‘‘পব্বজন্তি মহাৱীৰা, নাগো ছেত্ৱাৱ বন্ধন’’ন্তি, অযবন্ধনং ৱিয হত্থিনাগো গিহিবন্ধনং ছিন্দিত্ৱা মহাৱীৰিযাৱ পব্বজন্তি, ন নিহীনৱীৰিযাতি অত্থো.
দণ্ডেনাতি যেন কেনচি দণ্ডেন. ছুৰিকাযাতি খুৰেন. ভূমিযং ৱা নিসুম্ভিস্সন্তি পথৱিযং পাতেত্ৱা পোথনৱিজ্ঝনাদিনা ৱিবাধিস্সামি. পুত্তসোকা ন গচ্ছসীতি পুত্তসোকনিমিত্তং ন গচ্ছিস্সসি.
পদাহিসীতি দস্সসি. পুত্তকত্তেতি পুত্তকাৰণা. জম্মীতি তস্সা আলপনং, লামকেতি অত্থো.
ইদানি তস্স গমনং অনুজানিত্ৱা গমনট্ঠানং জানিতুং ‘‘হন্দ খো’’তি গাথমাহ.
ইতৰো পুব্বে অহং অনিয্যানিকং সাসনং পগ্গয্হ অট্ঠাসিং, ইদানি পন নিয্যানিকে অনন্তজিনস্স সাসনে ঠাতুকামো, তস্মা তস্স সন্তিকং গমিস্সামীতি দস্সেন্তো ‘‘অহুম্হা’’তিআদিমাহ. তত্থ গণিনোতি গণধৰা. অস্সমণাতি ন সমিতপাপা. সমণমানিনোতি সমিতপাপাতি এৱং সঞ্ঞিনো. ৱিচৰিম্হাতি পূৰণাদীসু অত্তানং পক্খিপিত্ৱা ৱদতি.
নেৰঞ্জৰং পতীতি নেৰঞ্জৰায নদিযা সমীপে তস্সা তীৰে. বুদ্ধোতি অভিসম্বোধিং পত্তো, অভিসম্বোধিং পত্ৱা ধম্মং দেসেন্তো সব্বকালং ভগৱা তত্থেৱ ৱসীতি অধিপ্পাযেন ৱদতি.
ৱন্দনং দানি মে ৱজ্জাসীতি মম ৱন্দনং ৱদেয্যাসি, মম ৱচনেন লোকনাথং অনুত্তৰং ৱদেয্যাসীতি অত্থো. পদক্খিণঞ্চ কত্ৱান, আদিসেয্যাসি দক্খিণন্তি বুদ্ধং ভগৱন্তং তিক্খত্তুং পদক্খিণং কত্ৱাপি চতূসু ঠানেসু ৱন্দিত্ৱা, ততো পুঞ্ঞতো ময্হং পত্তিদানং দেন্তো পদক্খিণং আদিসেয্যাসি বুদ্ধগুণানং সুতপুব্বত্তা হেতুসম্পন্নতায চ এৱং ৱদতি.
এতং খো লব্ভমম্হেহীতি এতং পদক্খিণকৰণং পুঞ্ঞং অম্হেহি তৱ দাতুং সক্কা, ন নিৱত্তনং, পুব্বে ৱিয কামূপভোগো চ ন সক্কাতি অধিপ্পাযো. তে ৱজ্জন্তি তৱ ৱন্দনং ৱজ্জং ৱক্খামি.
সোতি কাড়ো, অদ্দসাসীতি অদ্দক্খি.
সত্থুদেসনাযং সচ্চকথায পধানত্তা তব্বিনিমুত্তায অভাৱতো ‘‘দুক্খ’’ন্তিআদি ৱুত্তং, সেসং ৱুত্তনযমেৱ.
চাপাথেৰীগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.