৫. সৰভঙ্গত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

সৰে হত্থেহীতিআদিকা আযস্মতো সৰভঙ্গত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনিত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৰাজগহে অঞ্ঞতৰস্স ব্ৰাহ্মণস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি, অনভিলক্খিতোতিস্স কুলৱংসাগতং নামং অহোসি. সো ৱযপ্পত্তো কামে পহায তাপসপব্বজ্জং পব্বজিত্ৱা সৰতিণানি সযমেৱ ভঞ্জিত্ৱা পণ্ণসালং কত্ৱা ৱসতি. ততো পট্ঠায সৰভঙ্গোতিস্স সমঞ্ঞা অহোসি. অথ ভগৱা বুদ্ধচক্খুনা লোকং ৱোলোকেন্তো তস্স অৰহত্তূপনিস্সযং দিস্ৱা, তত্থ গন্ত্ৱা, ধম্মং দেসেসি. সো পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পত্ৱা তত্থেৱ ৱসতি. অথস্স তাপসকালে কতা পণ্ণসালা জিণ্ণা পলুগ্গা অহোসি. তং দিস্ৱা মনুস্সা ‘‘কিস্স, ভন্তে, ইমং কুটিকং ন পটিসঙ্খৰোথা’’তি আহংসু. থেৰো ‘‘কুটিকা যথা তাপসকালে কতা, ইদানি তথা কাতুং ন সক্কা’’তি তং সব্বং পকাসেন্তো –

৪৮৭. ‘‘সৰে হত্থেহি ভঞ্জিত্ৱা, কত্ৱান কুটিমচ্ছিসং;

তেন মে সৰভঙ্গোতি, নামং সম্মুতিযা অহু.

৪৮৮. ‘‘ন ময্হং কপ্পতে অজ্জ, সৰে হত্থেহি ভঞ্জিতুং;

সিক্খাপদা নো পঞ্ঞত্তা, গোতমেন যসস্সিনা’’তি. – দ্ৱে গাথা অভাসি;

তত্থ সৰে হত্থেহি ভঞ্জিত্ৱাতি, পুব্বে তাপসকালে সৰতিণানি মম হত্থেহি ছিন্দিত্ৱা তিণকুটিং কত্ৱা অচ্ছিসং ৱসিং, নিসীদিঞ্চেৱ নিপজ্জিঞ্চ. তেনাতি কুটিকৰণত্থং সৰানং ভঞ্জনেন. সম্মুতিযাতি অন্ৱত্থসম্মুতিযা সৰভঙ্গোতি, নামং অহু অহোসি.

ন ময্হং কপ্পতে অজ্জাতি অজ্জ ইদানি উপসম্পন্নস্স ময্হং সৰে সৰতিণে হত্থেহি ভঞ্জিতুং ন কপ্পতে ন ৱট্টতি. কস্মা? সিক্খাপদা নো পঞ্ঞত্তা, গোতমেন যসস্সিনাতি. তেন যং অম্হাকং সত্থাৰা সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, তং মযং জীৱিতহেতুনাপি নাতিক্কমামাতি দস্সেতি.

এৱং একেন পকাৰেন তিণকুটিকায অপটিসঙ্খৰণে কাৰণং দস্সেত্ৱা ইদানি অপৰেনপি পৰিযাযেন নং দস্সেন্তো –

৪৮৯. ‘‘সকলং সমত্তং ৰোগং, সৰভঙ্গো নাদ্দসং পুব্বে;

সোযং ৰোগো দিট্ঠো, ৱচনকৰেনাতিদেৱস্সা’’তি. – ইমং গাথমাহ;

তত্থ সকলন্তি সব্বং. সমত্তন্তি সম্পুণ্ণং, সব্বভাগতো অনৱসেসন্তি অত্থো. ৰোগন্তি দুক্খদুক্খতাদিৱসেন ৰুজনট্ঠেন ৰোগভূতং উপাদানক্খন্ধপঞ্চকং সন্ধায ৱদতি. নাদ্দসং পুব্বেতি সত্থু ওৱাদপটিলাভতো পুব্বে ন অদ্দক্খিং. সোযং ৰোগো দিট্ঠো, ৱচনকৰেনাতিদেৱস্সাতি সম্মুতিদেৱা উপপত্তিদেৱা ৱিসুদ্ধিদেৱাতি সব্বেপি দেৱে অত্তনো সীলাদিগুণেহি অতিক্কমিত্ৱা ঠিতত্তা অতিদেৱস্স সম্মাসম্বুদ্ধস্স ওৱাদপটিকৰেন সৰভঙ্গেন সো অযং খন্ধপঞ্চকসঙ্খাতো ৰোগো ৱিপস্সনাপঞ্ঞাসহিতায মগ্গপঞ্ঞায পঞ্চক্খন্ধতো দিট্ঠো, পৰিঞ্ঞাতোতি অত্থো. এতেন এৱং অত্তভাৱকুটিকাযম্পি অনপেক্খো বাহিৰং তিণকুটিকং কথং পটিসঙ্খৰিস্সতীতি দস্সেতি.

ইদানি যং মগ্গং পটিপজ্জন্তেন মযা অযং অত্তভাৱৰোগো যাথাৱতো দিট্ঠো, স্ৱাযং মগ্গো সব্ববুদ্ধসাধাৰণো. যেন নেসং ওৱাদধম্মোপি মজ্ঝে ভিন্নসুৱণ্ণসদিসো যত্থাহং পতিট্ঠায দুক্খক্খযং পত্তোতি এৱং অত্তনো অৰহত্তপটিপত্তিং ব্যাকৰোন্তো –

৪৯০. ‘‘যেনেৱ মগ্গেন গতো ৱিপস্সী, যেনেৱ মগ্গেন সিখী চ ৱেস্সভূ;

ককুসন্ধকোণাগমনো চ কস্সপো, তেনঞ্জসেন অগমাসি গোতমো.

৪৯১. ‘‘ৱীততণ্হা অনাদানা, সত্ত বুদ্ধা খযোগধা;

যেহাযং দেসিতো ধম্মো, ধম্মভূতেহি তাদিভি.

৪৯২. ‘‘চত্তাৰি অৰিযসচ্চানি, অনুকম্পায পাণিনং;

দুক্খং সমুদযো মগ্গো, নিৰোধো দুক্খসঙ্খযো.

৪৯৩. ‘‘যস্মিং নিৱত্ততে দুক্খং, সংসাৰস্মিং অনন্তকং;

ভেদা ইমস্স কাযস্স, জীৱিতস্স চ সঙ্খযা;

অঞ্ঞো পুনব্ভৱো নত্থি, সুৱিমুত্তোম্হি সব্বধী’’তি. –

ইমা গাথা অভাসি –

তত্থ যেনেৱ মগ্গেনাতি যেনেৱ সপুব্বভাগেন অৰিযেন অট্ঠঙ্গিকেন মগ্গেন. গতোতি পটিপন্নো নিব্বানং অধিগতো. ৱিপস্সীতি ৱিপস্সী সম্মাসম্বুদ্ধো. ককুসন্ধাতি অৱিভত্তিকো নিদ্দেসো. ‘‘ককুসন্ধকোণাগমনা’’তিপি পাঠো. তেনঞ্জসেনাতি তেনেৱ অঞ্জসেন অৰিযমগ্গেন.

অনাদানাতি অনুপাদানা অপ্পটিসন্ধিকা ৱা. খযোগধাতি নিব্বানোগধা নিব্বানপতিট্ঠা. যেহাযং দেসিতো ধম্মোতি যেহি সত্তহি সম্মাসম্বুদ্ধেহি অযং সাসনধম্মো দেসিতো পৱেদিতো. ধম্মভূতেহীতি ধম্মকাযতায ধম্মসভাৱেহি, নৱলোকুত্তৰধম্মতো ৱা ভূতেহি জাতেহি, ধম্মং ৱা পত্তেহি. তাদিভীতি, ইট্ঠাদীসু তাদিভাৱপ্পত্তেহি.

‘‘চত্তাৰি অৰিযসচ্চানী’’তিআদিনা তেহি দেসিতং ধম্মং দস্সেতি. তত্থ চত্তাৰীতি গণনপৰিচ্ছেদো. অৰিযসচ্চানীতি পৰিচ্ছিন্নধম্মদস্সনং. ৱচনত্থতো পন অৰিযানি চ অৱিতথট্ঠেন সচ্চানি চাতি অৰিযসচ্চানি, অৰিযস্স ৱা ভগৱতো সচ্চানি তেন দেসিতত্তা, অৰিযভাৱকৰানি ৱা সচ্চানীতি অৰিযসচ্চানি. কুচ্ছিতভাৱতো তুচ্ছভাৱতো চ দুক্খং, উপাদানক্খন্ধপঞ্চকং. তং দুক্খং সমুদেতি এতস্মাতি সমুদযো, তণ্হা. কিলেসে মাৰেন্তো গচ্ছতি, নিব্বানত্থিকেহি মগ্গীযতীতি ৱা মগ্গো, সম্মাদিট্ঠিআদযো অট্ঠ ধম্মা. সংসাৰচাৰকসঙ্খাতো নত্থি এত্থ ৰোধো, এতস্মিং ৱা অধিগতে পুগ্গলস্স ৰোধাভাৱো হোতি, নিৰুজ্ঝতি দুক্খমেত্থাতি ৱা নিৰোধো, নিব্বানং. তেনাহ ‘‘দুক্খসঙ্খযো’’তি. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৱিত্থাৰো পন ৱিসুদ্ধিমগ্গে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বো.

যস্মিন্তি যস্মিং নিৰোধে নিব্বানে অধিগতে. নিৱত্ততেতি অৰিযমগ্গভাৱনায সতি অনন্তকং অপৰিযন্তং ইমস্মিং সংসাৰে জাতিআদিদুক্খং ন পৱত্ততি উচ্ছিজ্জতি, সো নিৰোধোতি অযং ধম্মভূতেহি সম্মাসম্বুদ্ধেহি দেসিতো ধম্মোতি যোজনা. ‘‘ভেদা’’তিআদিনা ‘‘ৰোগো দিট্ঠো’’তি দুক্খপৰিঞ্ঞায সূচিতং অত্তনো অৰহত্তপ্পত্তিং সৰূপতো দস্সেতি. ‘‘যস্মিং নিব্বত্ততে দুক্খ’’ন্তি পন পাঠে সকলগাথায তত্থাযং যোজনা – যস্মিং খন্ধাদিপটিপাটিসঞ্ঞিতে সংসাৰে ইদং অনন্তকং জাতিআদিদুক্খং নিব্বত্তং, সো ইতো দুক্খপ্পত্তিতো অঞ্ঞো পুনপ্পুনং ভৱনভাৱতো পুনব্ভৱো. ইমস্স জীৱিতিন্দ্ৰিযস্স সঙ্খযা কাযসঙ্খাতস্স খন্ধপঞ্চকস্স ভেদা ৱিনাসা উদ্ধং নত্থি, তস্মা সব্বধি সব্বেহি কিলেসেহি সব্বেহি ভৱেহি সুট্ঠু ৱিমুত্তো ৱিসংযুত্তো অম্হীতি.

সৰভঙ্গত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সত্তকনিপাতৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.