৩. মহানাগত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
যস্স সব্ৰহ্মচাৰীসূতিআদিকা আযস্মতো মহানাগত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তো ককুসন্ধস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৱসং ককুসন্ধং ভগৱন্তং অৰঞ্ঞং অজ্ঝোগাহেত্ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে ঝানসুখেন নিসিন্নং দিস্ৱা পসন্নমানসো তস্স দাড়িমফলং অদাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাকেতে মধুৱাসেট্ঠস্স নাম ব্ৰাহ্মণস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি, মহানাগোতিস্স নামং অহোসি. সো ৱিঞ্ঞুতং পত্তো ভগৱতি সাকেতে অঞ্জনৱনে ৱিহৰন্তে আযস্মতো গৱম্পতিত্থেৰস্স পাটিহাৰিযং দিস্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো থেৰস্সেৱ সন্তিকে পব্বজিত্ৱা তস্সোৱাদে ঠত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৪৫.১-৭) –
‘‘ককুসন্ধো মহাৱীৰো, সব্বধম্মান পাৰগূ;
গণম্হা ৱূপকট্ঠো সো, অগমাসি ৱনন্তৰং.
‘‘বীজমিঞ্জং গহেত্ৱান, লতায আৱুণিং অহং;
ভগৱা তম্হি সমযে, ঝাযতে পব্বতন্তৰে.
‘‘দিস্ৱানহং দেৱদেৱং, ৱিপ্পসন্নেন চেতসা;
দক্খিণেয্যস্স ৱীৰস্স, বীজমিঞ্জমদাসহং.
‘‘ইমস্মিংযেৱ কপ্পম্হি, যং মিঞ্জমদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বীজমিঞ্জস্সিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱা ৱিমুত্তিসুখেন ৱিহৰন্তো থেৰো ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ সব্ৰহ্মচাৰীসু গাৰৱং অকত্ৱা ৱিহৰন্তে দিস্ৱা তেসং ওৱাদদানৱসেন –
৩৮৭. ‘‘যস্স সব্ৰহ্মচাৰীসু, গাৰৱো নূপলব্ভতি;
পৰিহাযতি সদ্ধম্মা, মচ্ছো অপ্পোদকে যথা.
৩৮৮. ‘‘যস্স সব্ৰহ্মচাৰীসু, গাৰৱো নূপলব্ভতি;
ন ৱিৰূহতি সদ্ধম্মে, খেত্তে বীজংৱ পূতিকং.
৩৮৯. ‘‘যস্স সব্ৰহ্মচাৰীসু, গাৰৱো নূপলব্ভতি;
আৰকা হোতি নিব্বানা, ধম্মৰাজস্স সাসনে.
৩৯০. ‘‘যস্স সব্ৰহ্মচাৰীসু, গাৰৱো উপলব্ভতি;
ন ৱিহাযতি সদ্ধম্মা, মচ্ছো বৱ্হোদকে যথা.
৩৯১. ‘‘যস্স সব্ৰহ্মচাৰীসু, গাৰৱো উপলব্ভতি;
সো ৱিৰূহতি সদ্ধম্মে, খেত্তে বীজংৱ ভদ্দকং.
৩৯২. ‘‘যস্স সব্ৰহ্মচাৰীসু, গাৰৱো উপলব্ভতি;
সন্তিকে হোতি নিব্বানং, ধম্মৰাজস্স সাসনে’’তি. –
ইমা ছ গাথা অভাসি.
তত্থ সব্ৰহ্মচাৰীসূতি সমানং ব্ৰহ্মং সীলাদিধম্মং চৰন্তীতি সব্ৰহ্মচাৰিনো, সীলদিট্ঠিসামঞ্ঞগতা সহধম্মিকা, তেসু. গাৰৱোতি গৰুভাৱো সীলাদিগুণনিমিত্তং গৰুকৰণং. নূপলব্ভতীতি ন ৱিজ্জতি ন পৱত্ততি, ন উপতিট্ঠতীতি অত্থো. নিব্বানাতি কিলেসানং নিব্বাপনতো কিলেসক্খযাতি অত্থো. ধম্মৰাজস্সাতি সত্থুনো. সত্থা হি সদেৱকং লোকং যথাৰহং লোকিযলোকুত্তৰেন ধম্মেন ৰঞ্জেতি তোসেতীতি ধম্মৰাজা. এত্থ চ ‘‘ধম্মৰাজস্স সাসনে’’তি ইমিনা নিব্বানং নাম ধম্মৰাজস্সেৱ সাসনে, ন অঞ্ঞত্থ. তত্থ যো সব্ৰহ্মচাৰীসু গাৰৱৰহিতো, সো যথা নিব্বানা আৰকা হোতি, তথা ধম্মৰাজস্স সাসনতোপি আৰকা হোতীতি দস্সেতি. বৱ্হোদকেতি বহুউদকে. সন্তিকে হোতি নিব্বানন্তি নিব্বানং তস্স সন্তিকে সমীপে এৱ হোতি. সেসং ৱুত্তনযমেৱ. ইমা এৱ চ থেৰস্স অঞ্ঞাব্যাকৰণগাথা অহেসুং.
মহানাগত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.