৭. ৱাৰণত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

যোধ কোচি মনুস্সেসূতি আযস্মতো ৱাৰণত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি কৰোন্তো ইতো দ্ৱানৱুতে কপ্পে তিস্সস্স ভগৱতো উপ্পত্তিতো পুৰেতৰমেৱ ব্ৰাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ব্ৰাহ্মণানং ৱিজ্জাসিপ্পেসু পাৰগূ হুত্ৱা ইসিপব্বজ্জং পব্বজিত্ৱা চতুপণ্ণাসসহস্সানং অন্তেৱাসিকানং মন্তে ৱাচেন্তো ৱসতি. তেন চ সমযেন তিস্সস্স ভগৱতো বোধিসত্তভূতস্স তুসিতা কাযা চৱিত্ৱা চৰিমভৱে মাতুকুচ্ছিং ওক্কমনেন মহাপথৱিকম্পো অহোসি. তং দিস্ৱা মহাজনো ভীতো সংৱিগ্গো নং ইসিং উপসঙ্কমিত্ৱা পথৱিকম্পনকাৰণং পুচ্ছি. সো ‘‘মহাবোধিসত্তো মাতুকুচ্ছিং ওক্কমি, তেনাযং পথৱিকম্পো, তস্মা মা ভাযথা’’তি বুদ্ধুপ্পাদস্স পুব্বনিমিত্তভাৱং কথেত্ৱা সমস্সাসেসি, বুদ্ধাৰম্মণঞ্চ পীতিং পটিৱেদেসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে কোসলৰট্ঠে ব্ৰাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱাৰণোতি লদ্ধনামো ৱযপ্পত্তো অঞ্ঞতৰস্স আৰঞ্ঞকস্স থেৰস্স সন্তিকে ধম্মং সুত্ৱা লদ্ধপ্পসাদো পব্বজিত্ৱা সমণধম্মং কৰোতি. সো একদিৱসং বুদ্ধুপট্ঠানং গচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে অহিনকুলে অঞ্ঞমঞ্ঞং কলহং কত্ৱা কালঙ্কতে দিস্ৱা ‘‘ইমে সত্তা অঞ্ঞমঞ্ঞৱিৰোধেন জীৱিতক্খযং পত্তা’’তি সংৱিগ্গমানসো হুত্ৱা ভগৱতো সন্তিকং গতো, তস্স ভগৱা চিত্তাচাৰং ঞত্ৱা তদনুৰূপমেৱ ওৱাদং দেন্তো –

২৩৭. ‘‘যোধ কোচি মনুস্সেসু, পৰপাণানি হিংসতি;

অস্মা লোকা পৰম্হা চ, উভযা ধংসতে নৰো.

২৩৮. ‘‘যো চ মেত্তেন চিত্তেন, সব্বপাণানুকম্পতি;

বহুঞ্হি সো পসৱতি, পুঞ্ঞং তাদিসকো নৰো.

২৩৯. ‘‘সুভাসিতস্স সিক্খেথ, সমণূপাসনস্স চ;

একাসনস্স চ ৰহো, চিত্তৱূপসমস্সা চা’’তি. – তিস্সো গাথা অভাসি;

তত্থ যোধ কোচি মনুস্সেসূতি ইধ মনুস্সেসু যো কোচি খত্তিযো ৱা ব্ৰাহ্মণো ৱা ৱেস্সো ৱা সুদ্দো ৱা গহট্ঠো ৱা পব্বজিতো ৱা. মনুস্সগ্গহণঞ্চেত্থ উক্কট্ঠসত্তনিদস্সনন্তি দট্ঠব্বং. পৰপাণানি হিংসতীতি পৰসত্তে মাৰেতি ৱিবাধতি চ. অস্মা লোকাতি ইধ লোকতো. পৰম্হাতি পৰলোকতো. উভযা ধংসতেতি উভযতো ধংসতি, উভযলোকপৰিযাপন্নহিতসুখতো পৰিহাযতীতি অত্থো. নৰোতি সত্তো.

এৱং পৰপীড়ালক্খণং পাপধম্মং দস্সেত্ৱা ইদানি পৰপীড়ানিৱত্তিলক্খণং কুসলং ধম্মং দস্সেন্তো ‘‘যো চ মেত্তেনা’’তিআদিনা দুতিযং গাথমাহ. তত্থ মেত্তেন চিত্তেনাতি মেত্তাসম্পযুত্তেন চিত্তেন অপ্পনাপত্তেন ইতৰীতৰেন ৱা. সব্বপাণানুকম্পতীতি সব্বে পাণে অত্তনো ওৰসপুত্তে ৱিয মেত্তাযতি. বহুঞ্হি সো পসৱতি, পুঞ্ঞং তাদিসকো নৰোতি সো তথাৰূপো মেত্তাৱিহাৰী পুগ্গলো বহুং মহন্তং অনপ্পকং কুসলং পসৱতি পটিলভতি অধিগচ্ছতি.

ইদানি তং সসম্ভাৰে সমথৱিপস্সনাধম্মে নিযোজেন্তো ‘‘সুভাসিতস্সা’’তিআদিনা ততিযং গাথমাহ. তত্থ সুভাসিতস্স সিক্খেথাতি অপ্পিচ্ছকথাদিভেদং সুভাসিতং পৰিযত্তিধম্মং সৱনধাৰণপৰিপুচ্ছাদিৱসেন সিক্খেয্য. সমণূপাসনস্স চাতি সমিতপাপানং সমণানং কল্যাণমিত্তানং উপাসকানং কালেন কালং উপসঙ্কমিত্ৱা পযিৰুপাসনঞ্চেৱ পটিপত্তিযা তেসং সমীপচৰিযঞ্চ সিক্খেয্য. একাসনস্স চ ৰহো চিত্তৱূপসমস্স চাতি একস্স অসহাযস্স কাযৱিৱেকং অনুব্ৰূহন্তস্স ৰহো কম্মট্ঠানানুযোগৱসেন আসনং নিসজ্জং সিক্খেয্য. এৱং কম্মট্ঠানং অনুযুঞ্জন্তো ভাৱনঞ্চ মত্থকং পাপেন্তো সমুচ্ছেদৱসেন কিলেসানং চিত্তস্স ৱূপসমঞ্চ সিক্খেয্য. যাহি অধিসীলসিক্খাদীহি কিলেসা অচ্চন্তমেৱ ৱূপসন্তা পহীনা হোন্তি, তা মগ্গফলসিক্খা সিক্খন্তস্স অচ্চন্তমেৱ চিত্তং ৱূপসন্তং নাম হোতীতি. গাথাপৰিযোসানে ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৪৭.৫৯-৭২) –

‘‘অজ্ঝোগাহেত্ৱা হিমৱং, মন্তে ৱাচেমহং তদা;

চতুপঞ্ঞাসসহস্সানি, সিস্সা ময্হং উপট্ঠহুং.

‘‘অধিতা ৱেদগূ সব্বে, ছড়ঙ্গে পাৰমিং গতা;

সকৱিজ্জাহুপত্থদ্ধা, হিমৱন্তে ৱসন্তি তে.

‘‘চৱিত্ৱা তুসিতা কাযা, দেৱপুত্তো মহাযসো;

উপ্পজ্জি মাতুকুচ্ছিস্মিং, সম্পজানো পতিস্সতো.

‘‘সম্বুদ্ধে উপপজ্জন্তে, দসসহস্সি কম্পথ;

অন্ধা চক্খুং অলভিংসু, উপ্পজ্জন্তম্হি নাযকে.

‘‘সব্বাকাৰং পকম্পিত্থ, কেৱলা ৱসুধা অযং;

নিগ্ঘোসসদ্দং সুত্ৱান, উব্বিজ্জিংসু মহাজনা.

‘‘সব্বে জনা সমাগম্ম, আগচ্ছুং মম সন্তিকং;

ৱসুধাযং পকম্পিত্থ, কিং ৱিপাকো ভৱিস্সতি.

‘‘অৱচাসিং তদা তেসং, মা ভেথ নত্থি ৱো ভযং;

ৱিসট্ঠা হোথ সব্বেপি, উপ্পাদোযং সুৱত্থিকো.

‘‘অট্ঠহেতূহি সম্ফুস্স, ৱসুধাযং পকম্পতি;

তথা নিমিত্তা দিস্সন্তি, ওভাসো ৱিপুলো মহা.

‘‘অসংসযং বুদ্ধসেট্ঠো, উপ্পজ্জিস্সতি চক্খুমা;

সঞ্ঞাপেত্ৱান জনতং, পঞ্চসীলে কথেসহং.

‘‘সুত্ৱান পঞ্চসীলানি, বুদ্ধুপ্পাদঞ্চ দুল্লভং;

উব্বেগজাতা সুমনা, তুট্ঠহট্ঠা অহংসু তে.

‘‘দ্ৱেনৱুতে ইতো কপ্পে, যং নিমিত্তং ৱিযাকৰিং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, ব্যাকৰণস্সিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

ৱাৰণত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.