১. মিগসিৰত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
যতো অহং পব্বজিতোতি আযস্মতো মিগসিৰত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো কস্সপস্স ভগৱতো কালে ব্ৰাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৱসং সত্থাৰং দিস্ৱা পসন্নচিত্তো কুসট্ঠকং অদাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে কোসলৰট্ঠে ব্ৰাহ্মণকুলে পটিসন্ধিং গহেত্ৱা মিগসিৰনক্খত্তেন জাতত্তা মিগসিৰোতি লদ্ধনামো ৱযপ্পত্তো ব্ৰাহ্মণানং ৱিজ্জাসিপ্পেসু নিপ্ফত্তিং গতো ছৱসীসমন্তং নাম সিক্খি, যং পৰিজপ্পেত্ৱা তিৱস্সমত্থকে মতানম্পি সীসং নখেন আকোটেত্ৱা ‘‘অযং সত্তো অসুকট্ঠানে নিব্বত্তো’’তি জানাতি.
সো ঘৰাৱাসং অনিচ্ছন্তো পৰিব্বাজকপব্বজ্জং পব্বজিত্ৱা তং ৱিজ্জং নিস্সায লোকেন সক্কতো গৰুকতো লাভী হুত্ৱা ৱিচৰন্তো সাৱত্থিং উপগতো সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা অত্তনো আনুভাৱং পকাসেন্তো – ‘‘অহং, ভো গোতম, মতানং নিব্বত্তট্ঠানং জানামী’’তি ৱত্ৱা, ‘‘কথং পন ত্ৱং জানাসী’’তি ৱুত্তে, ‘‘ছৱসীসানি আহৰাপেত্ৱা মন্তং পৰিজপ্পেত্ৱা নখেন সীসং আকোটেন্তো নিৰযাদিকং তেহি তেহি নিব্বত্তট্ঠানং জানামী’’তি কথেসি. অথস্স ভগৱা পৰিনিব্বুতস্স ভিক্খুনো সীসকপালং আহৰাপেত্ৱা, ‘‘কথেহি তাৱ তস্স গতিং, যস্সিদং সীসকপাল’’ন্তি আহ. সো তং কপালং মন্তং পৰিজপ্পেত্ৱা নখেন আকোটেত্ৱা নেৱ অন্তং ন কোটিং পস্সতি. অথ সত্থাৰা, ‘‘ন সক্কোসি পৰিব্বাজকা’’তি ৱুত্তে, ‘‘উপপৰিক্খিস্সামি তাৱা’’তি ৱত্ৱা পুনপ্পুনং পৰিৱত্তেন্তোপি ন পস্সতেৱ. বাহিৰকমন্তেন হি খীণাসৱস্স গতিং কথং জানিস্সতি, অথস্স মত্থকতো কচ্ছেহি চ সেদো মুচ্চি. সো লজ্জিত্ৱা তুণ্হীভূতো অট্ঠাসি. সত্থা ‘‘কিলমসি পৰিব্বাজকা’’তি আহ. সো ‘‘আম, কিলমামি, ন ইমস্স গতিং জানামি, তুম্হে পন জানাথা’’তি. ‘‘অহং এতং জানামি, ইতো উত্তৰিতৰম্পি জানামী’’তি ৱত্ৱা ‘‘নিব্বানং গতো সো’’তি আহ. পৰিব্বাজকো ‘‘ইমং ৱিজ্জং ময্হং দেথা’’তি আহ. ‘‘তেন হি পব্বজা’’তি ৱত্ৱা তং পব্বাজেত্ৱা পঠমং সমথকম্মট্ঠানে নিযোজেত্ৱা ঝানাভিঞ্ঞাসু পতিট্ঠিতস্স ৱিপস্সনায কম্মং উপদিসি. সো ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৪৮.৫৬-৬০) –
‘‘কস্সপস্স ভগৱতো, ব্ৰাহ্মণস্স ৱুসীমতো;
পসন্নচিত্তো সুমনো, কুসট্ঠকমদাসহং.
‘‘ইমস্মিংযেৱ কপ্পস্মিং, কুসট্ঠকমদাসহং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, কুসট্ঠকস্সিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱা অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো –
১৮১. ‘‘যতো অহং পব্বজিতো, সম্মাসম্বুদ্ধসাসনে;
ৱিমুচ্চমানো উগ্গচ্ছিং, কামধাতুং উপচ্চগং.
১৮২. ‘‘ব্ৰহ্মুনো পেক্খমানস্স, ততো চিত্তং ৱিমুচ্চি মে;
অকুপ্পা মে ৱিমুত্তীতি, সব্বসংযোজনক্খযা’’তি. – গাথাদ্ৱযং অভাসি;
তত্থ যতো অহং পব্বজিতো, সম্মাসম্বুদ্ধসাসনেতি যতো পভুতি অহং পব্বজিতো বুদ্ধস্স ভগৱতো সাসনে, পব্বজিতকালতো পট্ঠায. ৱিমুচ্চমানো উগ্গচ্ছিন্তি সংকিলেসপক্খতো পঠমং তাৱ সমথৱিপস্সনাহি ৱিমুচ্চমানো ৱোদানধম্মসৱনেন উট্ঠহিং. এৱং উগ্গচ্ছন্তো কামধাতুং উপচ্চগং অনাগামিমগ্গেন অচ্চন্তমেৱ কামধাতুং অতিক্কমিং.
ব্ৰহ্মুনো পেক্খমানস্স, ততো চিত্তং ৱিমুচ্চি মেতি সদেৱকস্স লোকস্স অগ্গভূতত্তা সেট্ঠট্ঠেন ব্ৰহ্মুনো বুদ্ধস্স ভগৱতো মহাকৰুণাযোগেন ‘‘অযং কুলপুত্তো মম সাসনে পব্বজিত্ৱা কথং নু খো পটিপজ্জতী’’তি পেক্খন্তস্স ততো অনাগামিমগ্গাধিগমতো পচ্ছা অগ্গমগ্গাধিগমেন মম চিত্তং সব্বসংকিলেসতো অচ্চন্তমেৱ মুচ্চি. অকুপ্পা মে ৱিমুত্তীতি, সব্বসংযোজনক্খযাতি তথাৱিমুত্তচিত্তত্তা এৱ সব্বেসং সংযোজনানং খযা পৰিক্খযা ইতি এৱং অকুপ্পা মে ৱিমুত্তীতি অঞ্ঞং ব্যাকাসি.
মিগসিৰত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.