১১. একাদসনিপাতো

১. সংকিচ্চত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

একাদসনিপাতে কিং তৱত্থো ৱনে তাতাতিআদিকা আযস্মতো সংকিচ্চত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনিত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং ব্ৰাহ্মণমহাসালকুলে পটিসন্ধিং গণ্হি. তস্মিং কুচ্ছিগতেযেৱ মাতা ব্যাধিতা হুত্ৱা কালমকাসি. তস্সা সুসানং নেত্ৱা ঝাপিযমানায গব্ভাসযো ন ঝাযি. মনুস্সা সূলেহি কুচ্ছিং ৱিজ্ঝন্তা দাৰকস্স অক্খিকোটিং পহৰিংসু. তে তং ৱিজ্ঝিত্ৱা অঙ্গাৰেহি পটিচ্ছাদেত্ৱা পক্কমিংসু. কুচ্ছিপদেসোপি ঝাযি, অঙ্গাৰমত্থকে পন সুৱণ্ণবিম্বসদিসো দাৰকো পদুমগব্ভে নিপন্নো ৱিয অহোসি. পচ্ছিমভৱিকসত্তস্স হি সিনেৰুনা ওত্থৰিযমানস্সপি অৰহত্তং অপ্পত্ৱা জীৱিতক্খযো নাম নত্থি.

পুনদিৱসে আড়াহনট্ঠানং গতা মনুস্সা তথানিপন্নং দাৰকং দিস্ৱা অচ্ছৰিযব্ভুতচিত্তজাতা দাৰকং আদায গামং পৱিসিত্ৱা নেমিত্তকে পুচ্ছিংসু. নেমিত্তকা ‘‘সচে অযং দাৰকো অগাৰং অজ্ঝাৱসিস্সতি, যাৱ সত্তমা কুলপৰিৱট্টা দুগ্গতা ভৱিস্সন্তি. সচে পব্বজিস্সতি, পঞ্চহি সমণসতেহি পৰিৱুতো ৱিচৰিস্সতী’’তি আহংসু. ঞাতকা ‘‘হোতু, ৱড্ঢিতকালে অম্হাকং অয্যস্স সাৰিপুত্তত্থেৰস্স সন্তিকে তং পব্বাজেস্সামা’’তি ৱত্ৱা সঙ্কুনা ছিন্নক্খিকোটিতায সংকিচ্চোতি ৱদন্তা অপৰভাগে সংকিচ্চোতি ৱোহৰিংসু. সো সত্তৱস্সিককালে অত্তনো গব্ভগতস্সেৱ মাতু মৰণং, গব্ভে চ অত্তনো পৱত্তিং সুত্ৱা সংৱেগজাতো ‘‘পব্বজিস্সামী’’তি আহ. ঞাতকা ‘‘সাধু, তাতা’’তি ধম্মসেনাপতিস্স সন্তিকং নেত্ৱা, ‘‘ভন্তে, ইমং পব্বাজেথা’’তি অদংসু. থেৰো তং তচপঞ্চককম্মট্ঠানং দত্ৱা পব্বাজেসি. সো খুৰগ্গেযেৱ সহ পটিসম্ভিদাহি অৰহত্তং পত্ৱা তিংসমত্তেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং অৰঞ্ঞে ৱিহৰন্তো চে চোৰহত্থতো মোচেত্ৱা সযম্পি তে চোৰে দমেত্ৱা পব্বাজেত্ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং ৱিহাৰে বহূহি ভিক্খূহি সদ্ধিং ৱিহৰন্তো তে ৱিৱাদপসুতে দিস্ৱা ‘‘অঞ্ঞত্থ গচ্ছামী’’তি ভিক্খূ আপুচ্ছি. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৱিত্থাৰো পন ধম্মপদৱত্থুম্হি (ধ. প. অট্ঠ. ১.সঙ্কিচ্চসামণেৰৱত্থু) আগতনযেনেৱ ৱেদিতব্বো. অথ নং অঞ্ঞতৰো উপাসকো উপট্ঠাতুকামো আসন্নট্ঠানে ৱাসং যাচন্তো –

৫৯৭. ‘‘কিং তৱত্থো ৱনে তাত, উজ্জুহানোৱ পাৱুসে;

ৱেৰম্ভা ৰমণীযা তে, পৱিৱেকো হি ঝাযিন’’ন্তি. –

পঠমং গাথমাহ. তং সুত্ৱা থেৰো –

৫৯৮. ‘‘যথা অব্ভানি ৱেৰম্ভো, ৱাতো নুদতি পাৱুসে;

সঞ্ঞা মে অভিকিৰন্তি, ৱিৱেকপটিসঞ্ঞুতা.

৫৯৯. ‘‘অপণ্ডৰো অণ্ডসম্ভৱো, সীৱথিকায নিকেতচাৰিকো;

উপ্পাদযতেৱ মে সতিং, সন্দেহস্মিং ৱিৰাগনিস্সিতং.

৬০০. ‘‘যঞ্চ অঞ্ঞে ন ৰক্খন্তি, যো চ অঞ্ঞে ন ৰক্খতি;

স ৱে ভিক্খু সুখং সেতি, কামেসু অনপেক্খৱা.

৬০১. ‘‘অচ্ছোদিকা পুথুসিলা, গোনঙ্গলমিগাযুতা;

অম্বুসেৱালসঞ্ছন্না, তে সেলা ৰমযন্তি মং.

৬০২. ‘‘ৱসিতং মে অৰঞ্ঞেসু, কন্দৰাসু গুহাসু চ;

সেনাসনেসু পন্তেসু, ৱাড়মিগনিসেৱিতে.

৬০৩. ‘‘‘ইমে হঞ্ঞন্তু ৱজ্ঝন্তু, দুক্খং পপ্পোন্তু পাণিনো’;

সঙ্কপ্পং নাভিজানামি, অনৰিযং দোসসংহিতং.

৬০৪. ‘‘পৰিচিণ্ণো মযা সত্থা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং;

ওহিতো গৰুকো ভাৰো, ভৱনেত্তি সমূহতা.

৬০৫. ‘‘যস্স চত্থায পব্বজিতো, অগাৰস্মানগাৰিযং;

সো মে অত্থো অনুপ্পত্তো, সব্বসংযোজনক্খযো.

৬০৬. ‘‘নাভিনন্দামি মৰণং, নাভিনন্দামি জীৱিতং;

কালঞ্চ পটিকঙ্খামি, নিব্বিসং ভতকো যথা.

৬০৭. ‘‘নাভিনন্দামি মৰণং, নাভিনন্দামি জীৱিতং.

কালঞ্চ পটিকঙ্খামি, সম্পজানো পতিস্সতো’’তি. – ইমা গাথা অভাসি;

তত্থ কিং তৱত্থো ৱনেতি কিন্তি লিঙ্গৱিপল্লাসেন ৱুত্তং. ৱনে কো তৱত্থো, কিং পযোজনন্তি অত্থো. তাতাতি দহৰসামণেৰতায নং অত্তনো পুত্তট্ঠানে ঠপেত্ৱা আলপতি. উজ্জুহানোৱ পাৱুসেতি উজ্জুহানো কিৰ নাম একো পব্বতো, সো পন গহনসঞ্ছন্নো বহুসোণ্ডিকন্দৰো, তহং তহং সন্দমানসলিলো, ৱস্সকালে অসপ্পাযো, তস্মা উজ্জুহানো ৱা পব্বতো এতৰহি পাৱুসকালে তৱ কিমত্থিযোতি অত্থো. কেচি পনেত্থ ‘‘উজ্জুহানো নাম একো সকুণো সীতং ন সহতি, ৱস্সকালে ৱনগুম্বে নিলীনো অচ্ছতী’’তি ৱদন্তি. তেসং মতেন উজ্জুহানস্স ৱিয সকুণস্স পাৱুসকালে কো তৱ অত্থো ৱনেতি? ৱেৰম্ভা ৰমণীযা তেতি ৱেৰম্ভৱাতা ৱাযন্তা কিং তে ৰমণীযাতি যোজনা. কেচি ‘‘ৱেৰম্ভা নাম একা পব্বতগুহা, পব্ভাৰো’’তি চ ৱদন্তি. তঞ্চ ঠানং গমনাগমনযুত্তং জনসম্বাধৰহিতং ছাযূদকসম্পন্নঞ্চ, তস্মা ৱেৰম্ভা ৰমণীযা, ৱনে ৱসিতুং যুত্তৰূপা. কস্মা? পৱিৱেকো হি ঝাযিনং যস্মা তাদিসানং ঝাযীনং যত্থ কত্থচি পৱিৱেকোযেৱ ইচ্ছিতব্বো, তস্মা ‘‘দূৰং অৰঞ্ঞট্ঠানং অগন্ত্ৱা ৱেৰম্ভাযং ৱস, তাতা’’তি ৱদতি. অযঞ্হেত্থ অধিপ্পাযো – যস্মা ঝাযীনং পৱিৱেকক্খমে নিৱাসফাসুকে সেনাসনে লদ্ধেযেৱ ঝানাদযো সম্পজ্জন্তি, ন অলদ্ধে, তস্মা ন এৱৰূপে সীতকালে যত্থ কত্থচি ৱনে ৱসিতুং সক্কা, গুহাপব্ভাৰাদীসু পন সক্কাতি.

এৱং উপাসকেন ৱুত্তে থেৰো ৱনাদযো এৱ মং ৰমেন্তীতি দস্সেন্তো ‘‘যথা অব্ভানী’’তিআদিমাহ. তস্সত্থো – যথা পাৱুসে কালে অব্ভানি ৱলাহকানি ৱেৰম্ভৱাতো নুদতি খিপতি নীহৰতি, এৱমেৱ মে চিত্তং ৱিৱেকপটিসঞ্ঞুতা সঞ্ঞা অভিকিৰন্তি ৱিৱেকট্ঠানংযেৱ আকড্ঢন্তি.

কিঞ্চ? অপণ্ডৰো কাড়ৱণ্ণো, অণ্ডসম্ভৱো অণ্ডজো কাকো, সীৱথিকায সুসানট্ঠানে, নিকেতচাৰিকো তমেৱ নিৱাসনট্ঠানং কত্ৱা ৱিচৰণকো উপ্পাদযতেৱ মে সতিং, সন্দেহস্মিং ৱিৰাগনিস্সিতন্তি, কাযস্মিং ৱিৰাগূপসংহিতং কাযগতাসতিকম্মট্ঠানং ময্হং উপ্পাদযতিযেৱ. একদিৱসং কিৰ থেৰো কাকেন খজ্জমানং মনুস্সকুণপং পস্সিত্ৱা অসুভসঞ্ঞং পটিলভি, তং সন্ধায এৱমাহ. তেন কাযে সব্বসো ছন্দৰাগস্স নত্থিতায ৱনেযেৱ ৱসিতুকামোম্হীতি দস্সেতি. যঞ্চাতি চ-সদ্দো সমুচ্চযত্থো, তেন অঞ্ঞম্পি মম অৰঞ্ঞৱাসকাৰণং সুণাহীতি দস্সেতি. যং পব্বজিতং মেত্তাৱিহাৰিতায অলোভনিযপৰিক্খাৰতায চ ৰক্খিতব্বস্স অভাৱতো অঞ্ঞে সেৱকাদযো ন ৰক্খন্তি. যো চ পব্বজিতো অঞ্ঞে কেনচি কিঞ্চনপলিবোধভূতে ন ৰক্খতি তাদিসানংযেৱ অভাৱতো. স ৱে ভিক্খু সুখং সেতীতি, সো ভিক্খু সমুচ্ছিন্নকিলেসকামতায সব্বসো ৱত্থুকামেসু অনপেক্খৱা অপেক্খাৰহিতো যত্থ কত্থচি সুখং সেতি. তস্স অনুসঙ্কিতপৰিসঙ্কিতাভাৱতো অৰঞ্ঞম্হি গামম্হি সদিসমেৱাতি অত্থো.

ইদানি পব্বতৱনাদীনং ৰমণীযতং ৱসিতপুব্বতঞ্চ দস্সেতুং ‘‘অচ্ছোদিকা’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ ৱসিতং মেতি, ৱুট্ঠপুব্বং মযা. ৱাড়মিগনিসেৱিতেতি, সীহব্যগ্ঘাদীহি ৱাড়মিগেহি উপসেৱিতে ৱনে.

সঙ্কপ্পং নাভিজানামীতি, ইমে যে কেচি পাণিনো সত্তা উসুসত্তিআদীহি পহৰণেহি হঞ্ঞন্তু মাৰিযন্তু মুট্ঠিপ্পহাৰাদীহি ৱজ্ঝন্তু বাধীযন্তু, অঞ্ঞেন ৱা যেন কেনচি আকাৰেন দুক্খং পপ্পোন্তু পাপুণন্তূতি; এৱং দোসসংহিতং পটিঘসংযুত্তং ততো এৱ অনৰিযং ব্যাপাদৱিহিংসাদিপ্পভেদং পাপসঙ্কপ্পং উপ্পাদিতং নাভিজানামি, মিচ্ছাৱিতক্কো ন উপ্পন্নপুব্বোতি মেত্তাৱিহাৰিতং দস্সেতি.

ইদানি ‘‘পৰিচিণ্ণো’’তিআদিনা অত্তনো কতকিচ্চতং দস্সেতি. তত্থ পৰিচিণ্ণোতি উপাসিতো ওৱাদানুসাসনীকৰণৱসেন. ওহিতোতি ওৰোহিতো. গৰুকো ভাৰোতি গৰুতৰো খন্ধভাৰো.

নাভিনন্দামি মৰণন্তি ‘‘কথং নু খো মে মৰণং সিযা’’তি মৰণং ন ইচ্ছামি. নাভিনন্দামি জীৱিতন্তি ‘‘কথং নু খো অহং চিৰং জীৱেয্য’’ন্তি জীৱিতম্পি ন ইচ্ছামি. এতেন মৰণে জীৱিতে চ সমানচিত্ততং দস্সেতি. কালঞ্চ পটিকঙ্খামীতি পৰিনিব্বানকালংৱ আগমেমি. নিব্বিসন্তি নিব্বিসন্তো, ভতিযা কম্মং কৰোন্তো. ভতকো যথাতি যথা ভতকো পৰস্স কম্মং কৰোন্তো কম্মসিদ্ধিং অনভিনন্দন্তোপি কম্মং কৰোন্তোৱ দিৱসক্খযং উদিক্খতি, এৱং অহম্পি জীৱিতং অনভিনন্দন্তোপি অত্তভাৱস্স যাপনেন মৰণং অনভিনন্দন্তোপি পৰিযোসানকালং পটিকঙ্খামীতি. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.

সংকিচ্চত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

একাদসনিপাতৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.