৯. কিংসীলসুত্তৱণ্ণনা
৩২৭. কিংসীলোতি কিংসীলসুত্তং. কা উপ্পত্তি? আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স গিহিসহাযকো একো থেৰস্সেৱ পিতুনো ৱঙ্গন্তব্ৰাহ্মণস্স সহাযস্স ব্ৰাহ্মণস্স পুত্তো সট্ঠিকোটিঅধিকং পঞ্চসতকোটিধনং পৰিচ্চজিত্ৱা আযস্মতো সাৰিপুত্তত্থেৰস্স সন্তিকে পব্বজিত্ৱা সব্বং বুদ্ধৱচনং পৰিযাপুণি. তস্স থেৰো বহুসো ওৱদিত্ৱা কম্মট্ঠানমদাসি, সো তেন ৱিসেসং নাধিগচ্ছতি. ততো থেৰো ‘‘বুদ্ধৱেনেয্যো এসো’’তি ঞত্ৱা তং আদায ভগৱতো সন্তিকং গন্ত্ৱা তং ভিক্খুং আৰব্ভ পুগ্গলং অনিযমেত্ৱা ‘‘কিংসীলো’’তি পুচ্ছি. অথস্স ভগৱা ততো পৰং অভাসি. তত্থ কিংসীলোতি কীদিসেন ৱাৰিত্তসীলেন সমন্নাগতো, কীদিসপকতিকো ৱা. কিংসমাচাৰোতি কীদিসেন চাৰিত্তেন যুত্তো. কানি কম্মানি ব্ৰূহযন্তি কানি কাযকম্মাদীনি ৱড্ঢেন্তো. নৰো সম্মা নিৱিট্ঠস্সাতি অভিৰতো নৰো সাসনে সম্মা পতিট্ঠিতো ভৱেয্য. উত্তমত্থঞ্চ পাপুণেতি সব্বত্থানং উত্তমং অৰহত্তঞ্চ পাপুণেয্যাতি ৱুত্তং হোতি.
৩২৮. ততো ভগৱা ‘‘সাৰিপুত্তো অড্ঢমাসূপসম্পন্নো সাৱকপাৰমিপ্পত্তো, কস্মা আদিকম্মিকপুথুজ্জনপঞ্হং পুচ্ছতী’’তি আৱজ্জেন্তো ‘‘সদ্ধিৱিহাৰিকং আৰব্ভা’’তি ঞত্ৱা পুচ্ছায ৱুত্তং চাৰিত্তসীলং অৱিভজিত্ৱাৱ তস্স সপ্পাযৱসেন ধম্মং দেসেন্তো ‘‘ৱুড্ঢাপচাযী’’তিআদিমাহ.
তত্থ পঞ্ঞাৱুড্ঢো, গুণৱুড্ঢো, জাতিৱুড্ঢো, ৱযোৱুড্ঢোতি চত্তাৰো ৱুড্ঢা. জাতিযা হি দহৰোপি বহুস্সুতো ভিক্খু অপ্পস্সুতমহল্লকভিক্খূনমন্তৰে বাহুসচ্চপঞ্ঞায ৱুড্ঢত্তা পঞ্ঞাৱুড্ঢো. তস্স হি সন্তিকে মহল্লকভিক্খূপি বুদ্ধৱচনং পৰিযাপুণন্তি, ওৱাদৱিনিচ্ছযপঞ্হৱিস্সজ্জনানি চ পচ্চাসীসন্তি. তথা দহৰোপি ভিক্খু অধিগমসম্পন্নো গুণৱুড্ঢো নাম. তস্স হি ওৱাদে পতিট্ঠায মহল্লকাপি ৱিপস্সনাগব্ভং গহেত্ৱা অৰহত্তফলং পাপুণন্তি. তথা দহৰোপি ৰাজা খত্তিযো মুদ্ধাৱসিত্তো ব্ৰাহ্মণো ৱা সেসজনস্স ৱন্দনাৰহতো জাতিৱুড্ঢো নাম. সব্বো পন পঠমজাতো ৱযোৱুড্ঢো নাম. তত্থ যস্মা পঞ্ঞায সাৰিপুত্তত্থেৰস্স সদিসো নত্থি ঠপেত্ৱা ভগৱন্তং, তথা গুণেনপি অড্ঢমাসেন সব্বসাৱকপাৰমীঞাণস্স পটিৱিদ্ধত্তা. জাতিযাপি সো ব্ৰাহ্মণমহাসালকুলে উপ্পন্নো, তস্মা তস্স ভিক্খুনো ৱযেন সমানোপি সো ইমেহি তীহি কাৰণেহি ৱুড্ঢো. ইমস্মিং পনত্থে পঞ্ঞাগুণেহি এৱ ৱুড্ঢভাৱং সন্ধায ভগৱা আহ – ‘‘ৱুড্ঢাপচাযী’’তি. তস্মা তাদিসানং ৱুড্ঢানং অপচিতিকৰণেন ৱুড্ঢাপচাযী, তেসমেৱ ৱুড্ঢানং লাভাদীসু উসূযৱিগমেন অনুসূযকো চ সিযাতি অযমাদিপাদস্স অত্থো.
কালঞ্ঞূ চস্সাতি এত্থ পন ৰাগে উপ্পন্নে তস্স ৱিনোদনত্থায গৰূনং দস্সনং গচ্ছন্তোপি কালঞ্ঞূ, দোসে… মোহে… কোসজ্জে উপ্পন্নে তস্স ৱিনোদনত্থায গৰূনং দস্সনং গচ্ছন্তোপি কালঞ্ঞূ, যতো এৱং কালঞ্ঞূ চ অস্স গৰূনং দস্সনায. ধম্মিং কথন্তি সমথৱিপস্সনাযুত্তং. এৰযিতন্তি ৱুত্তং. খণঞ্ঞূতি তস্সা কথায খণৱেদী, দুল্লভো ৱা অযং ঈদিসায কথায সৱনক্খণোতি জানন্তো. সুণেয্য সক্কচ্চাতি তং কথং সক্কচ্চং সুণেয্য. ন কেৱলঞ্চ তমেৱ, অঞ্ঞানিপি বুদ্ধগুণাদিপটিসংযুত্তানি সুভাসিতানি সক্কচ্চমেৱ সুণেয্যাতি অত্থো.
৩২৯. ‘‘কালঞ্ঞূ চস্স গৰূনং দস্সনাযা’’তি এত্থ ৱুত্তনযঞ্চ অত্তনো উপ্পন্নৰাগাদিৱিনোদনকালং ঞত্ৱাপি গৰূনং সন্তিকং গচ্ছন্তো কালেন গচ্ছে গৰূনং সকাসং, ‘‘অহং কম্মট্ঠানিকো ধুতঙ্গধৰো চা’’তি কত্ৱা ন চেতিযৱন্দনবোধিযঙ্গণভিক্খাচাৰমগ্গঅতিমজ্ঝন্হিকৱেলাদীসু যত্থ কত্থচি ঠিতমাচৰিযং দিস্ৱা পৰিপুচ্ছনত্থায উপসঙ্কমেয্য, সকসেনাসনে পন অত্তনো আসনে নিসিন্নং ৱূপসন্তদৰথং সল্লক্খেত্ৱা কম্মট্ঠানাদিৱিধিপুচ্ছনত্থং উপসঙ্কমেয্যাতি অত্থো. এৱং উপসঙ্কমন্তোপি চ থম্ভং নিৰংকত্ৱা নিৱাতৱুত্তি থদ্ধভাৱকৰং মানং ৱিনাসেত্ৱা নীচৱুত্তি পাদপুঞ্ছনচোড়কছিন্নৱিসাণুসভউদ্ধতদাঠসপ্পসদিসো হুত্ৱা উপসঙ্কমেয্য. অথ তেন গৰুনা ৱুত্তং অত্থং ধম্মং…পে… সমাচৰে চ. অত্থন্তি ভাসিতত্থং. ধম্মন্তি পাড়িধম্মং. সংযমন্তি সীলং. ব্ৰহ্মচৰিযন্তি অৱসেসসাসনব্ৰহ্মচৰিযং. অনুস্সৰে চেৱ সমাচৰে চাতি অত্থং কথিতোকাসে অনুস্সৰেয্য, ধম্মং সংযমং ব্ৰহ্মচৰিযং কথিতোকাসে অনুস্সৰেয্য, অনুস্সৰণমত্তেনেৱ চ অতুস্সন্তো তং সব্বম্পি সমাচৰে সমাচৰেয্য সমাদায ৱত্তেয্য. তাসং কথানং অত্তনি পৱত্তনে উস্সুক্কং কৰেয্যাতি অত্থো. এৱং কৰোন্তো হি কিচ্চকৰো হোতি.
৩৩০. ততো পৰঞ্চ ধম্মাৰামো ধম্মৰতো ধম্মে ঠিতো ধম্মৱিনিচ্ছযঞ্ঞূ ভৱেয্য. সব্বপদেসু চেত্থ ধম্মোতি সমথৱিপস্সনা, আৰামো ৰতীতি একোৱ অত্থো, ধম্মে আৰামো অস্সাতি ধম্মাৰামো. ধম্মে ৰতো, ন অঞ্ঞং পিহেতীতি ধম্মৰতো. ধম্মে ঠিতো ধম্মং ৱত্তনতো. ধম্মৱিনিচ্ছযং জানাতি ‘‘ইদং উদযঞাণং ইদং ৱযঞাণ’’ন্তি ধম্মৱিনিচ্ছযঞ্ঞূ, এৱৰূপো অস্স. অথ যাযং ৰাজকথাদিতিৰচ্ছানকথা তৰুণৱিপস্সকস্স বহিদ্ধাৰূপাদীসু অভিনন্দনুপ্পাদনেন তং সমথৱিপস্সনাধম্মং সন্দূসেতি, তস্মা ‘‘ধম্মসন্দোসৱাদো’’তি ৱুচ্চতি, তং নেৱাচৰে ধম্মসন্দোসৱাদং, অঞ্ঞদত্থু আৱাসগোচৰাদিসপ্পাযানি সেৱন্তো তচ্ছেহি নীযেথ সুভাসিতেহি. সমথৱিপস্সনাপটিসংযুত্তানেৱেত্থ তচ্ছানি, তথাৰূপেহি সুভাসিতেহি নীযেথ নীযেয্য, কালং খেপেয্যাতি অত্থো.
৩৩১. ইদানি ‘‘ধম্মসন্দোসৱাদ’’ন্তি এত্থ অতিসঙ্খেপেন ৱুত্তং সমথৱিপস্সনাযুত্তস্স ভিক্খুনো উপক্কিলেসং পাকটং কৰোন্তো তদঞ্ঞেনপি উপক্কিলেসেন সদ্ধিং ‘‘হস্সং জপ্প’’ন্তি ইমং গাথমাহ. হাসন্তিপি পাঠো. ৱিপস্সকেন হি ভিক্খুনা হসনীযস্মিং ৱত্থুস্মিং সিতমত্তমেৱ কাতব্বং, নিৰত্থককথাজপ্পো ন ভাসিতব্বো, ঞাতিব্যসনাদীসু পৰিদেৱো ন কাতব্বো, খাণুকণ্টকাদিম্হি মনোপদোসো ন উপ্পাদেতব্বো. মাযাকতন্তি ৱুত্তা মাযা, তিৱিধং কুহনং, পচ্চযেসু গিদ্ধি, জাতিআদীহি মানো, পচ্চনীকসাততাসঙ্খাতো সাৰম্ভো, ফৰুসৱচনলক্খণং কক্কসং, ৰাগাদযো কসাৱা, অধিমত্ততণ্হালক্খণা মুচ্ছাতি ইমে চ দোসা সুখকামেন অঙ্গাৰকাসু ৱিয, সুচিকামেন গূথঠানং ৱিয, জীৱিতুকামেন আসিৱিসাদযো ৱিয চ পহাতব্বা. হিত্ৱা চ আৰোগ্যমদাদিৱিগমা ৱীতমদেন চিত্তৱিক্খেপাভাৱা ঠিতত্তেন চৰিতব্বং. এৱং পটিপন্নো হি সব্বুপক্কিলেসপৰিসুদ্ধায ভাৱনায ন চিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণাতি. তেনাহ ভগৱা – ‘‘হস্সং জপ্পং…পে… ঠিতত্তো’’তি.
৩৩২. ইদানি য্ৱাযং ‘‘হস্সং জপ্প’’ন্তিআদিনা নযেন উপক্কিলেসো ৱুত্তো, তেন সমন্নাগতো ভিক্খু যস্মা সাহসো হোতি অৱীমংসকাৰী, ৰত্তো ৰাগৱসেন দুট্ঠো দোসৱসেন গচ্ছতি, পমত্তো চ হোতি কুসলানং ধম্মানং ভাৱনায অসাতচ্চকাৰী, তথাৰূপস্স চ ‘‘সুণেয্য সক্কচ্চ সুভাসিতানী’’তিআদিনা নযেন ৱুত্তো ওৱাদো নিৰত্থকো, তস্মা ইমস্স সংকিলেসস্স পুগ্গলাধিট্ঠানায দেসনায সুতাদিৱুদ্ধিপটিপক্খভাৱং দস্সেন্তো ‘‘ৱিঞ্ঞাতসাৰানী’’তি ইমং গাথমাহ.
তস্সত্থো – যানি হেতানি সমথৱিপস্সনাপটিসংযুত্তানি সুভাসিতানি, তেসং ৱিজাননং সাৰো. যদি ৱিঞ্ঞাতানি সাধু, অথ সদ্দমত্তমেৱ গহিতং, ন কিঞ্চি কতং হোতি, যেন এতানি সুতমযেন ঞাণেন ৱিঞ্ঞাযন্তি, তং সুতং, এতঞ্চ সুতমযঞাণং ৱিঞ্ঞাতসমাধিসাৰং, তেসু ৱিঞ্ঞাতেসু ধম্মেসু যো সমাধি চিত্তস্সাৱিক্খেপো তথত্তায পটিপত্তি, অযমস্স সাৰো. ন হি ৱিজাননমত্তেনেৱ কোচি অত্থো সিজ্ঝতি. যো পনাযং নৰো ৰাগাদিৱসেন ৱত্তনতো সাহসো, কুসলানং ধম্মানং ভাৱনায অসাতচ্চকাৰিতায পমত্তো, সো সদ্দমত্তগ্গাহীযেৱ হোতি. তেন তস্স অত্থৱিজাননাভাৱতো সা সুভাসিতৱিজাননপঞ্ঞা চ, তথত্তায পটিপত্তিযা অভাৱতো সুতঞ্চ ন ৱড্ঢতীতি.
৩৩৩. এৱং পমত্তানং সত্তানং পঞ্ঞাপৰিহানিং সুতপৰিহানিঞ্চ দস্সেত্ৱা ইদানি অপ্পমত্তানং তদুভযসাৰাধিগমং দস্সেন্তো আহ – ‘‘ধম্মে চ যে…পে… সাৰমজ্ঝগূ’’তি. তত্থ অৰিযপ্পৱেদিতো ধম্মো নাম সমথৱিপস্সনাধম্মো. একোপি হি বুদ্ধো সমথৱিপস্সনাধম্মং অদেসেত্ৱা পৰিনিব্বুতো নাম নত্থি. তস্মা এতস্মিং ধম্মে চ যে অৰিযপ্পৱেদিতেৰতা নিৰতা অপ্পমত্তা সাতচ্চানুযোগিনো, অনুত্তৰা তে ৱচসা মনসা কম্মুনা চ, তে চতুব্বিধেন ৱচীসুচৰিতেন তিৱিধেন মনোসুচৰিতেন তিৱিধেন কাযসুচৰিতেন চ সমন্নাগতত্তা ৱচসা মনসা কম্মুনা চ অনুত্তৰা, অৱসেসসত্তেহি অসমা অগ্গাৱিসিট্ঠা. এত্তাৱতা সদ্ধিং পুব্বভাগসীলেন অৰিযমগ্গসম্পযুত্তং সীলং দস্সেতি. এৱং পৰিসুদ্ধসীলা তে সন্তিসোৰচ্চসমাধিসণ্ঠিতা, সুতস্স পঞ্ঞায চ সাৰমজ্ঝগূ, যে অৰিযপ্পৱেদিতে ধম্মে ৰতা, তে ন কেৱলং ৱাচাদীহি অনুত্তৰা হোন্তি, অপিচ খো পন সন্তিসোৰচ্চে সমাধিম্হি চ সণ্ঠিতা হুত্ৱা সুতস্স পঞ্ঞায চ সাৰমজ্ঝগূ অধিগতা ইচ্চেৱ ৱেদিতব্বা. আসংসাযং ভূতৱচনং. তত্থ সন্তীতি নিব্বানং, সোৰচ্চন্তি সুন্দৰে ৰতভাৱেন যথাভূতপটিৱেধিকা পঞ্ঞা, সন্তিযা সোৰচ্চন্তি সন্তিসোৰচ্চং, নিব্বানাৰম্মণায মগ্গপঞ্ঞাযেতং অধিৱচনং. সমাধীতি তংসম্পযুত্তোৱ মগ্গসমাধি. সণ্ঠিতাতি তদুভযে পতিট্ঠিতা. সুতপঞ্ঞানং সাৰং নাম অৰহত্তফলৱিমুত্তি. ৱিমুত্তিসাৰঞ্হি ইদং ব্ৰহ্মচৰিযং.
এৱমেত্থ ভগৱা ধম্মেন পুব্বভাগপটিপদং, ‘‘অনুত্তৰা ৱচসা’’তিআদীহি সীলক্খন্ধং, সন্তিসোৰচ্চসমাধীহি পঞ্ঞাক্খন্ধসমাধিক্খন্ধেতি তীহিপি ইমেহি খন্ধেহি অপৰভাগপটিপদঞ্চ দস্সেত্ৱা সুতপঞ্ঞাসাৰেন অকুপ্পৱিমুত্তিং দস্সেন্তো অৰহত্তনিকূটেন দেসনং সমাপেসি. দেসনাপৰিযোসানে চ সো ভিক্খু সোতাপত্তিফলং পত্ৱা পুন ন চিৰস্সেৱ অগ্গফলে অৰহত্তে পতিট্ঠাসীতি.
পৰমত্থজোতিকায খুদ্দক-অট্ঠকথায
সুত্তনিপাত-অট্ঠকথায কিংসীলসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.