৫. চুন্দসুত্তৱণ্ণনা

৮৩. পুচ্ছামি মুনিং পহূতপঞ্ঞন্তি চুন্দসুত্তং. কা উপ্পত্তি? সঙ্খেপতো তাৱ অত্তজ্ঝাসযপৰজ্ঝাসযঅট্ঠুপ্পত্তিপুচ্ছাৱসিকভেদতো চতূসু উপ্পত্তীসু ইমস্স সুত্তস্স পুচ্ছাৱসিকা উপ্পত্তি. ৱিত্থাৰতো পন একং সমযং ভগৱা মল্লেসু চাৰিকং চৰমানো মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং যেন পাৱা তদৱসৰি. তত্ৰ সুদং ভগৱা পাৱাযং ৱিহৰতি চুন্দস্স কম্মাৰপুত্তস্স অম্বৱনে. ইতো পভুতি যাৱ ‘‘অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন যেন চুন্দস্স কম্মাৰপুত্তস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদী’’তি (দী. নি. ২.১৮৯), তাৱ সুত্তে আগতনযেনেৱ ৱিত্থাৰেতব্বং.

এৱং ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং নিসিন্নে ভগৱতি চুন্দো কম্মাৰপুত্তো বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পৰিৱিসন্তো ব্যঞ্জনসূপাদিগহণত্থং ভিক্খূনং সুৱণ্ণভাজনানি উপনামেসি. অপঞ্ঞত্তে সিক্খাপদে কেচি ভিক্খূ সুৱণ্ণভাজনানি পটিচ্ছিংসু কেচি ন পটিচ্ছিংসু. ভগৱতো পন একমেৱ ভাজনং অত্তনো সেলমযং পত্তং, দুতিযভাজনং বুদ্ধা ন গণ্হন্তি. তত্থ অঞ্ঞতৰো পাপভিক্খু সহস্সগ্ঘনকং সুৱণ্ণভাজনং অত্তনো ভোজনত্থায সম্পত্তং থেয্যচিত্তেন কুঞ্চিকত্থৱিকায পক্খিপি. চুন্দো পৰিৱিসিত্ৱা হত্থপাদং ধোৱিত্ৱা ভগৱন্তং নমস্সমানো ভিক্খুসঙ্ঘং ওলোকেন্তো তং ভিক্খুং অদ্দস, দিস্ৱা চ পন অপস্সমানো ৱিয হুত্ৱা ন নং কিঞ্চি অভণি ভগৱতি থেৰেসু চ গাৰৱেন, অপিচ ‘‘মিচ্ছাদিট্ঠিকানং ৱচনপথো মা অহোসী’’তি. সো ‘‘কিং নু খো সংৱৰযুত্তাযেৱ সমণা, উদাহু ভিন্নসংৱৰা ঈদিসাপি সমণা’’তি ঞাতুকামো সাযন্হসমযে ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা আহ ‘‘পুচ্ছামি মুনি’’ন্তি.

তত্থ পুচ্ছামীতি ইদং ‘‘তিস্সো পুচ্ছা অদিট্ঠজোতনা পুচ্ছা’’তিআদিনা (চূড়নি. পুণ্ণকমাণৱপুচ্ছানিদ্দেস ১২) নযেন নিদ্দেসে ৱুত্তনযমেৱ. মুনিন্তি এতম্পি ‘‘মোনং ৱুচ্চতি ঞাণং. যা পঞ্ঞা পজাননা…পে… সম্মাদিট্ঠি, তেন ঞাণেন সমন্নাগতো মুনি, মোনপ্পত্তোতি, তীণি মোনেয্যানি কাযমোনেয্য’’ন্তিআদিনা (মহানি. ১৪) নযেন তত্থেৱ ৱুত্তনযমেৱ. অযম্পনেত্থ সঙ্খেপো. পুচ্ছামীতি ওকাসং কাৰেন্তো মুনিন্তি মুনিমুনিং ভগৱন্তং আলপতি. পহূতপঞ্ঞন্তিআদীনি থুতিৱচনানি, তেহি তং মুনিং থুনাতি. তত্থ পহূতপঞ্ঞন্তি ৱিপুলপঞ্ঞং. ঞেয্যপৰিযন্তিকত্তা চস্স ৱিপুলতা ৱেদিতব্বা. ইতি চুন্দো কম্মাৰপুত্তোতি ইদং দ্ৱযং ধনিযসুত্তে ৱুত্তনযমেৱ. ইতো পৰং পন এত্তকম্পি অৱত্ৱা সব্বং ৱুত্তনযং ছড্ডেত্ৱা অৱুত্তনযমেৱ ৱণ্ণযিস্সাম.

বুদ্ধন্তি তীসু বুদ্ধেসু ততিযবুদ্ধং. ধম্মস্সামিন্তি মগ্গধম্মস্স জনকত্তা পুত্তস্সেৱ পিতৰং অত্তনা উপ্পাদিতসিপ্পাযতনাদীনং ৱিয চ আচৰিযং ধম্মস্স সামিং, ধম্মিস্সৰং ধম্মৰাজং ধম্মৱসৱত্তিন্তি অত্থো. ৱুত্তম্পি চেতং –

‘‘সো হি, ব্ৰাহ্মণ, ভগৱা অনুপ্পন্নস্স মগ্গস্স উপ্পাদেতা, অসঞ্জাতস্স মগ্গস্স সঞ্জনেতা, অনক্খাতস্স মগ্গস্স অক্খাতা, মগ্গঞ্ঞূ, মগ্গৱিদূ, মগ্গকোৱিদো. মগ্গানুগা চ পন এতৰহি সাৱকা ৱিহৰন্তি পচ্ছা সমন্নাগতা’’তি (ম. নি. ৩.৭৯).

ৱীততণ্হন্তি ৱিগতকামভৱৱিভৱতণ্হং. দ্ৱিপদুত্তমন্তি দ্ৱিপদানং উত্তমং. তত্থ কিঞ্চাপি ভগৱা ন কেৱলং দ্ৱিপদুত্তমো এৱ, অথ খো যাৱতা সত্তা অপদা ৱা দ্ৱিপদা ৱা…পে… নেৱসঞ্ঞীনাসঞ্ঞিনো ৱা, তেসং সব্বেসং উত্তমো. অথ খো উক্কট্ঠপৰিচ্ছেদৱসেন দ্ৱিপদুত্তমোত্ৱেৱ ৱুচ্চতি. দ্ৱিপদা হি সব্বসত্তানং উক্কট্ঠা চক্কৱত্তিমহাসাৱকপচ্চেকবুদ্ধানং তত্থ উপ্পত্তিতো, তেসঞ্চ উত্তমোতি ৱুত্তে সব্বসত্তুত্তমোতি ৱুত্তোযেৱ হোতি. সাৰথীনং পৱৰন্তি সাৰেতীতি সাৰথি, হত্থিদমকাদীনমেতং অধিৱচনং. তেসঞ্চ ভগৱা পৱৰো অনুত্তৰেন দমনেন পুৰিসদম্মে দমেতুং সমত্থভাৱতো. যথাহ –

‘‘হত্থিদমকেন, ভিক্খৱে, হত্থিদম্মো সাৰিতো একং এৱ দিসং ধাৱতি পুৰত্থিমং ৱা পচ্ছিমং ৱা উত্তৰং ৱা দক্খিণং ৱা. অস্সদমকেন, ভিক্খৱে, অস্সদম্মো…পে… গোদমকেন, ভিক্খৱে, গোদম্মো…পে… দক্খিণং ৱা. তথাগতেন হি, ভিক্খৱে, অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন পুৰিসদম্মো সাৰিতো অট্ঠ দিসা ৱিধাৱতি, ৰূপী ৰূপানি পস্সতি, অযমেকা দিসা…পে… সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, অযং অট্ঠমী দিসা’’তি (ম. নি. ৩.৩১২).

কতীতি অত্থপ্পভেদপুচ্ছা. লোকেতি সত্তলোকে. সমণাতি পুচ্ছিতব্বঅত্থনিদস্সনং. ইঙ্ঘাতি যাচনত্থে নিপাতো. তদিঙ্ঘাতি তে ইঙ্ঘ. ব্ৰূহীতি আচিক্খ কথযস্সূতি.

৮৪. এৱং ৱুত্তে ভগৱা চুন্দং কম্মাৰপুত্তং ‘‘কিং, ভন্তে, কুসলং, কিং অকুসল’’ন্তিআদিনা (ম. নি. ৩.২৯৬) নযেন গিহিপঞ্হং অপুচ্ছিত্ৱা সমণপঞ্হং পুচ্ছন্তং দিস্ৱা আৱজ্জেন্তো ‘‘তং পাপভিক্খুং সন্ধায অযং পুচ্ছতী’’তি ঞত্ৱা তস্স অঞ্ঞত্ৰ ৱোহাৰমত্তা অস্সমণভাৱং দীপেন্তো আহ ‘‘চতুৰো সমণা’’তি. তত্থ চতুৰোতি সঙ্খ্যাপৰিচ্ছেদো. সমণাতি কদাচি ভগৱা তিত্থিযে সমণৱাদেন ৱদতি; যথাহ – ‘‘যানি তানি পুথুসমণব্ৰাহ্মণানং ৱতকোতূহলমঙ্গলানী’’তি (ম. নি. ১.৪০৭). কদাচি পুথুজ্জনে; যথাহ – ‘‘সমণা সমণাতি খো, ভিক্খৱে, জনো সঞ্জানাতী’’তি (ম. নি. ১.৪৩৫). কদাচি সেক্খে; যথাহ – ‘‘ইধেৱ, ভিক্খৱে, সমণো, ইধ দুতিযো সমণো’’তি (ম. নি. ১.১৩৯; দী. নি. ২.২১৪; অ. নি. ৪.২৪১). কদাচি খীণাসৱে; যথাহ – ‘‘আসৱানং খযা সমণো হোতী’’তি (ম. নি. ১.৪৩৮). কদাচি অত্তানংযেৱ; যথাহ – ‘‘সমণোতি খো, ভিক্খৱে, তথাগতস্সেতং অধিৱচন’’ন্তি (অ. নি. ৮.৮৫). ইধ পন তীহি পদেহি সব্বেপি অৰিযে সীলৱন্তং পুথুজ্জনঞ্চ, চতুত্থেন ইতৰং অস্সমণম্পি ভণ্ডুং কাসাৱকণ্ঠং কেৱলং ৱোহাৰমত্তকেন সমণোতি সঙ্গণ্হিত্ৱা ‘‘চতুৰো সমণা’’তি আহ. ন পঞ্চমত্থীতি ইমস্মিং ধম্মৱিনযে ৱোহাৰমত্তকেন পটিঞ্ঞামত্তকেনাপি পঞ্চমো সমণো নাম নত্থি.

তে তে আৱিকৰোমীতি তে চতুৰো সমণে তৱ পাকটে কৰোমি. সক্খিপুট্ঠোতি সম্মুখা পুচ্ছিতো. মগ্গজিনোতি মগ্গেন সব্বকিলেসে ৱিজিতাৱীতি অত্থো. মগ্গদেসকোতি পৰেসং মগ্গং দেসেতা. মগ্গে জীৱতীতি সত্তসু সেক্খেসু যো কোচি সেক্খো অপৰিযোসিতমগ্গৱাসত্তা লোকুত্তৰে, সীলৱন্তপুথুজ্জনো চ লোকিযে মগ্গে জীৱতি নাম, সীলৱন্তপুথুজ্জনো ৱা লোকুত্তৰমগ্গনিমিত্তং জীৱনতোপি মগ্গে জীৱতীতি ৱেদিতব্বো. যো চ মগ্গদূসীতি যো চ দুস্সীলো মিচ্ছাদিট্ঠি মগ্গপটিলোমায পটিপত্তিযা মগ্গদূসকোতি অত্থো.

৮৫. ‘‘ইমে তে চতুৰো সমণা’’তি এৱং ভগৱতা সঙ্খেপেন উদ্দিট্ঠে চতুৰো সমণে ‘‘অযং নামেত্থ মগ্গজিনো, অযং মগ্গদেসকো, অযং মগ্গে জীৱতি, অযং মগ্গদূসী’’তি এৱং পটিৱিজ্ঝিতুং অসক্কোন্তো পুন পুচ্ছিতুং চুন্দো আহ ‘‘কং মগ্গজিন’’ন্তি. তত্থ মগ্গে জীৱতি মেতি যো সো মগ্গে জীৱতি, তং মে ব্ৰূহি পুট্ঠোতি. সেসং পাকটমেৱ.

৮৬. ইদানিস্স ভগৱা চতুৰোপি সমণে চতূহি গাথাহি নিদ্দিসন্তো আহ ‘‘যো তিণ্ণকথংকথো ৱিসল্লো’’তি. তত্থ তিণ্ণকথংকথো ৱিসল্লোতি এতং উৰগসুত্তে ৱুত্তনযমেৱ. অযং পন ৱিসেসো. যস্মা ইমায গাথায মগ্গজিনোতি বুদ্ধসমণো অধিপ্পেতো, তস্মা সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেন কথংকথাপতিৰূপকস্স সব্বধম্মেসু অঞ্ঞাণস্স তিণ্ণত্তাপি ‘‘তিণ্ণকথংকথো’’তি ৱেদিতব্বো. পুব্বে ৱুত্তনযেন হি তিণ্ণকথংকথাপি সোতাপন্নাদযো পচ্চেকবুদ্ধপৰিযোসানা সকদাগামিৱিসযাদীসু বুদ্ধৱিসযপৰিযোসানেসু পটিহতঞাণপ্পভাৱত্তা পৰিযাযেন অতিণ্ণকথংকথাৱ হোন্তি. ভগৱা পন সব্বপ্পকাৰেন তিণ্ণকথংকথোতি. নিব্বানাভিৰতোতি নিব্বানে অভিৰতো, ফলসমাপত্তিৱসেন সদা নিব্বাননিন্নচিত্তোতি অত্থো. তাদিসো চ ভগৱা. যথাহ –

‘‘সো খো অহং, অগ্গিৱেস্সন, তস্সা এৱ কথায পৰিযোসানে, তস্মিংযেৱ পুৰিমস্মিং সমাধিনিমিত্তে অজ্ঝত্তমেৱ চিত্তং সণ্ঠপেমি, সন্নিসাদেমি, একোদিং কৰোমি, সমাদহামী’’তি (ম. নি. ১.৩৮৭).

অনানুগিদ্ধোতি কঞ্চি ধম্মং তণ্হাগেধেন অননুগিজ্ঝন্তো. লোকস্স সদেৱকস্স নেতাতি আসযানুসযানুলোমেন ধম্মং দেসেত্ৱা পাৰাযনমহাসমযাদীসু অনেকেসু সুত্তন্তেসু অপৰিমাণানং দেৱমনুস্সানং সচ্চপটিৱেধসম্পাদনেন সদেৱকস্স লোকস্স নেতা, গমযিতা, তাৰেতা, পাৰং সম্পাপেতাতি অত্থো. তাদিন্তি তাদিসং যথাৱুত্তপ্পকাৰলোকধম্মেহি নিব্বিকাৰন্তি অত্থো. সেসমেত্থ পাকটমেৱ.

৮৭. এৱং ভগৱা ইমায গাথায ‘‘মগ্গজিন’’ন্তি বুদ্ধসমণং নিদ্দিসিত্ৱা ইদানি খীণাসৱসমণং নিদ্দিসন্তো আহ ‘‘পৰমং পৰমন্তী’’তি. তত্থ পৰমং নাম নিব্বানং, সব্বধম্মানং অগ্গং উত্তমন্তি অত্থো. পৰমন্তি যোধ ঞত্ৱাতি তং পৰমং পৰমমিচ্চেৱ যো ইধ সাসনে ঞত্ৱা পচ্চৱেক্খণঞাণেন. অক্খাতি ৱিভজতে ইধেৱ ধম্মন্তি নিব্বানধম্মং অক্খাতি, অত্তনা পটিৱিদ্ধত্তা পৰেসং পাকটং কৰোতি ‘‘ইদং নিব্বান’’ন্তি, মগ্গধম্মং ৱিভজতি ‘‘ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা…পে… অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো’’তি. উভযম্পি ৱা উগ্ঘটিতঞ্ঞূনং সঙ্খেপদেসনায আচিক্খতি, ৱিপঞ্চিতঞ্ঞূনং ৱিত্থাৰদেসনায ৱিভজতি. এৱং আচিক্খন্তো ৱিভজন্তো চ ‘‘ইধেৱ সাসনে অযং ধম্মো, ন ইতো বহিদ্ধা’’তি সীহনাদং নদন্তো অক্খাতি চ ৱিভজতি চ. তেন ৱুত্তং ‘‘অক্খাতি ৱিভজতে ইধেৱ ধম্ম’’ন্তি. তং কঙ্খছিদং মুনিং অনেজন্তি তং এৱৰূপং চতুসচ্চপটিৱেধেন অত্তনো, দেসনায চ পৰেসং কঙ্খচ্ছেদনেন কঙ্খচ্ছিদং, মোনেয্যসমন্নাগমেন মুনিং, এজাসঙ্খাতায তণ্হায অভাৱতো অনেজং দুতিযং ভিক্খুনমাহু মগ্গদেসিন্তি.

৮৮. এৱং ইমায গাথায সযং অনুত্তৰং মগ্গং উপ্পাদেত্ৱা দেসনায অনুত্তৰো মগ্গদেসী সমানোপি দূতমিৱ লেখৱাচকমিৱ চ ৰঞ্ঞো অত্তনো সাসনহৰং সাসনজোতকঞ্চ ‘‘মগ্গদেসি’’ন্তি খীণাসৱসমণং নিদ্দিসিত্ৱা ইদানি সেক্খসমণঞ্চ সীলৱন্তপুথুজ্জনসমণঞ্চ নিদ্দিসন্তো আহ ‘‘যো ধম্মপদে’’তি. তত্থ পদৱণ্ণনা পাকটাযেৱ. অযং পনেত্থ অত্থৱণ্ণনা – যো নিব্বানধম্মস্স পদত্তা ধম্মপদে, উভো অন্তে অনুপগম্ম দেসিতত্তা আসযানুৰূপতো ৱা সতিপট্ঠানাদিনানপ্পকাৰেহি দেসিতত্তা সুদেসিতে, মগ্গসমঙ্গীপি অনৱসিতমগ্গকিচ্চত্তা মগ্গে জীৱতি, সীলসংযমেন সঞ্ঞতো, কাযাদীসু সূপট্ঠিতায চিৰকতাদিসৰণায ৱা সতিযা সতিমা, অণুমত্তস্সাপি ৱজ্জস্স অভাৱতো অনৱজ্জত্তা, কোট্ঠাসভাৱেন চ পদত্তা সত্ততিংসবোধিপক্খিযধম্মসঙ্খাতানি অনৱজ্জপদানি ভঙ্গঞাণতো পভুতি ভাৱনাসেৱনায সেৱমানো, তং ভিক্খুনং ততিযং মগ্গজীৱিন্তি আহূতি.

৮৯. এৱং ভগৱা ইমায গাথায ‘‘মগ্গজীৱি’’ন্তি সেক্খসমণং সীলৱন্তপুথুজ্জনসমণঞ্চ নিদ্দিসিত্ৱা ইদানি তং ভণ্ডুং কাসাৱকণ্ঠং কেৱলং ৱোহাৰমত্তসমণং নিদ্দিসন্তো আহ ‘‘ছদনং কত্ৱানা’’তি. তত্থ ছদনং কত্ৱানাতি পতিৰূপং কৰিত্ৱা, ৱেসং গহেত্ৱা, লিঙ্গং ধাৰেত্ৱাতি অত্থো. সুব্বতানন্তি বুদ্ধপচ্চেকবুদ্ধসাৱকানং. তেসঞ্হি সুন্দৰানি ৱতানি, তস্মা তে সুব্বতাতি ৱুচ্চন্তি. পক্খন্দীতি পক্খন্দকো, অন্তো পৱিসকোতি অত্থো. দুস্সীলো হি গূথপটিচ্ছাদনত্থং তিণপণ্ণাদিচ্ছদনং ৱিয অত্তনো দুস্সীলভাৱং পটিচ্ছাদনত্থং সুব্বতানং ছদনং কত্ৱা ‘‘অহম্পি ভিক্খূ’’তি ভিক্খুমজ্ঝে পক্খন্দতি, ‘‘এত্তকৱস্সেন ভিক্খুনা গহেতব্বং এত’’ন্তি লাভে দীযমানে ‘‘অহং এত্তকৱস্সো’’তি গণ্হিতুং পক্খন্দতি, তেন ৱুচ্চতি ‘‘ছদনং কত্ৱান সুব্বতানং পক্খন্দী’’তি. চতুন্নম্পি খত্তিযাদিকুলানং উপ্পন্নং পসাদং অননুৰূপপটিপত্তিযা দূসেতীতি কুলদূসকো. পগব্ভোতি অট্ঠট্ঠানেন কাযপাগব্ভিযেন, চতুট্ঠানেন ৱচীপাগব্ভিযেন, অনেকট্ঠানেন মনোপাগব্ভিযেন চ সমন্নাগতোতি অত্থো. অযমেত্থ সঙ্খেপো, ৱিত্থাৰং পন মেত্তসুত্তৱণ্ণনাযং ৱক্খাম.

কতপটিচ্ছাদনলক্খণায মাযায সমন্নাগতত্তা মাযাৱী. সীলসংযমাভাৱেন অসঞ্ঞতো. পলাপসদিসত্তা পলাপো. যথা হি পলাপো অন্তো তণ্ডুলৰহিতোপি বহি থুসেন ৱীহি ৱিয দিস্সতি, এৱমিধেকচ্চো অন্তো সীলাদিগুণসাৰৱিৰহিতোপি বহি সুব্বতচ্ছদনেন সমণৱেসেন সমণো ৱিয দিস্সতি. সো এৱং পলাপসদিসত্তা ‘‘পলাপো’’তি ৱুচ্চতি. আনাপানস্সতিসুত্তে পন ‘‘অপলাপাযং, ভিক্খৱে, পৰিসা, নিপ্পলাপাযং, ভিক্খৱে, পৰিসা, সুদ্ধা সাৰে পতিট্ঠিতা’’তি (ম. নি. ৩.১৪৬) এৱং পুথুজ্জনকল্যাণোপি ‘‘পলাপো’’তি ৱুত্তো. ইধ পন কপিলসুত্তে চ ‘‘ততো পলাপে ৱাহেথ, অস্সমণে সমণমানিনে’’তি (সু. নি. ২৮৪) এৱং পৰাজিতকো ‘‘পলাপো’’তি ৱুত্তো. পতিৰূপেন চৰং সমগ্গদূসীতি তং সুব্বতানং ছদনং কত্ৱা যথা চৰন্তং ‘‘আৰঞ্ঞিকো অযং ৰুক্খমূলিকো, পংসুকূলিকো, পিণ্ডপাতিকো, অপ্পিচ্ছো, সন্তুট্ঠো’’তি জনো জানাতি, এৱং পতিৰূপেন যুত্তৰূপেন বাহিৰমট্ঠেন আচাৰেন চৰন্তো পুগ্গলো অত্তনো লোকুত্তৰমগ্গস্স, পৰেসং সুগতিমগ্গস্স চ দূসনতো ‘‘মগ্গদূসী’’তি ৱেদিতব্বো.

৯০. এৱং ইমায গাথায ‘‘মগ্গদূসী’’তি দুস্সীলং ৱোহাৰমত্তকসমণং নিদ্দিসিত্ৱা ইদানি তেসং অঞ্ঞমঞ্ঞং অব্যামিস্সীভাৱং দীপেন্তো আহ ‘‘এতে চ পটিৱিজ্ঝী’’তি. তস্সত্থো – এতে চতুৰো সমণে যথাৱুত্তেন লক্খণেন পটিৱিজ্ঝি অঞ্ঞাসি সচ্ছাকাসি যো গহট্ঠো খত্তিযো ৱা ব্ৰাহ্মণো ৱা অঞ্ঞো ৱা কোচি, ইমেসং চতুন্নং সমণানং লক্খণস্সৱনমত্তেন সুতৱা, তস্সেৱ লক্খণস্স অৰিযানং সন্তিকে সুতত্তা অৰিযসাৱকো, তেযেৱ সমণে ‘‘অযঞ্চ অযঞ্চ এৱংলক্খণো’’তি পজাননমত্তেন সপ্পঞ্ঞো, যাদিসো অযং পচ্ছা ৱুত্তো মগ্গদূসী, ইতৰেপি সব্বে নেতাদিসাতি ঞত্ৱা ইতি দিস্ৱা এৱং পাপং কৰোন্তম্পি এতং পাপভিক্খুং দিস্ৱা. তত্থাযং যোজনা – এতে চ পটিৱিজ্ঝি যো গহট্ঠো সুতৱা অৰিযসাৱকো সপ্পঞ্ঞো, তস্স তায পঞ্ঞায সব্বে ‘‘নেতাদিসা’’তি ঞত্ৱা ৱিহৰতো ইতি দিস্ৱা ন হাপেতি সদ্ধা, এৱং পাপকম্মং কৰোন্তং পাপভিক্খুং দিস্ৱাপি ন হাপেতি, ন হাযতি, ন নস্সতি সদ্ধাতি.

এৱং ইমায গাথায তেসং অব্যামিস্সীভাৱং দীপেত্ৱা ইদানি ইতি দিস্ৱাপি ‘‘সব্বে নেতাদিসা’’তি জানন্তং অৰিযসাৱকং পসংসন্তো আহ ‘‘কথঞ্হি দুট্ঠেনা’’তি. তস্স সম্বন্ধো – এতদেৱ চ যুত্তং সুতৱতো অৰিযসাৱকস্স, যদিদং একচ্চং পাপং কৰোন্তং ইতি দিস্ৱাপি সব্বে ‘‘নেতাদিসা’’তি জাননং. কিং কাৰণা? কথঞ্হি দুট্ঠেন অসম্পদুট্ঠং, সুদ্ধং অসুদ্ধেন সমং কৰেয্যাতি? তস্সত্থো – কথঞ্হি সুতৱা অৰিযসাৱকো সপ্পঞ্ঞো, সীলৱিপত্তিযা দুট্ঠেন মগ্গদূসিনা অদুট্ঠং ইতৰং সমণত্তযং, সুদ্ধং সমণত্তযমেৱং অপৰিসুদ্ধকাযসমাচাৰতাদীহি অসুদ্ধেন পচ্ছিমেন ৱোহাৰমত্তকসমণেন সমং কৰেয্য সদিসন্তি জানেয্যাতি. সুত্তপৰিযোসানে উপাসকস্স মগ্গো ৱা ফলং ৱা ন কথিতং. কঙ্খামত্তমেৱ হি তস্স পহীনন্তি.

পৰমত্থজোতিকায খুদ্দক-অট্ঠকথায

সুত্তনিপাত-অট্ঠকথায চুন্দসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.