৩. ৰথকাৰপেতিৱত্থুৱণ্ণনা
ৱেড়ুৰিযথম্ভং ৰুচিৰং পভস্সৰন্তি ইদং সত্থৰি সাৱত্থিযং ৱিহৰন্তে অঞ্ঞতৰং পেতিং আৰব্ভ ৱুত্তং. অতীতে কিৰ কস্সপস্স ভগৱতো কালে অঞ্ঞতৰা ইত্থী সীলাচাৰসম্পন্না কল্যাণমিত্তসন্নিস্সযেন সাসনে অভিপ্পসন্না সুৱিভত্তৱিচিত্ৰভিত্তিথম্ভসোপানভূমিতলং অতিৱিয দস্সনীযং একং আৱাসং কত্ৱা তত্থ ভিক্খূ নিসীদাপেত্ৱা পণীতেন আহাৰেন পৰিৱিসিত্ৱা ভিক্খুসঙ্ঘস্স নিয্যাদেসি. সা অপৰেন সমযেন কালং কত্ৱা অঞ্ঞস্স পাপকম্মস্স ৱসেন হিমৱতি পব্বতৰাজে ৰথকাৰদহং নিস্সায ৱিমানপেতী হুত্ৱা নিব্বত্তি. তস্সা সঙ্ঘস্স আৱাসদানপুঞ্ঞানুভাৱেন সব্বৰতনমযং উড়াৰং অতিৱিয সমন্ততো পাসাদিকং মনোহৰং ৰমণীযং পোক্খৰণিযং নন্দনৱনসদিসং উপসোভিতং ৱিমানং নিব্বত্তি, সযঞ্চ সুৱণ্ণৱণ্ণা অভিৰূপা দস্সনীযা পাসাদিকা অহোসি.
সা তত্থ পুৰিসেহি ৱিনাৱ দিব্বসম্পত্তিং অনুভৱন্তী ৱিহৰতি. তস্সা তত্থ দীঘৰত্তং নিপ্পুৰিসায ৱসন্তিযা অনভিৰতি উপ্পন্না. সা উক্কণ্ঠিতা হুত্ৱা ‘‘অত্থেসো উপাযো’’তি চিন্তেত্ৱা দিব্বানি অম্বপক্কানি নদিযং পক্খিপতি. সব্বং কণ্ণমুণ্ডপেতিৱত্থুস্মিং আগতনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. ইধ পন বাৰাণসিৱাসী একো মাণৱো গঙ্গায তেসু একং অম্বফলং দিস্ৱা তস্স পভৱং গৱেসন্তো অনুক্কমেন তং ঠানং গন্ত্ৱা নদিং দিস্ৱা তদনুসাৰেন তস্সা ৱসনট্ঠানং গতো. সা তং দিস্ৱা অত্তনো ৱসনট্ঠানং নেত্ৱা পটিসন্থাৰং কৰোন্তী নিসীদি. সো তস্সা ৱসনট্ঠানসম্পত্তিং দিস্ৱা পুচ্ছন্তো –
৪৩৯. ‘‘ৱেড়ুৰিযথম্ভং ৰুচিৰং পভস্সৰং, ৱিমানমাৰুয্হ অনেকচিত্তং;
তত্থচ্ছসি দেৱি মহানুভাৱে, পথদ্ধনি পন্নৰসেৱ চন্দো.
৪৪০. ‘‘ৱণ্ণো চ তে কনকস্স সন্নিভো, উত্তত্তৰূপো ভুস দস্সনেয্যো;
পল্লঙ্কসেট্ঠে অতুলে নিসিন্না, একা তুৱং নত্থি চ তুয্হ সামিকো.
৪৪১. ‘‘ইমা চ তে পোক্খৰণী সমন্তা, পহূতমল্যা বহুপুণ্ডৰীকা;
সুৱণ্ণচুণ্ণেহি সমন্তমোত্থতা, ন তত্থ পঙ্কো পণকো চ ৱিজ্জতি.
৪৪২. ‘‘হংসা চিমে দস্সনীযা মনোৰমা, উদকস্মিমনুপৰিযন্তি সব্বদা;
সময্য ৱগ্গূপনদন্তি সব্বে, বিন্দুস্সৰা দুন্দুভীনংৱ ঘোসো.
৪৪৩. ‘‘দদ্দল্লমানা যসসা যসস্সিনী, নাৱায চ ত্ৱং অৱলম্ব তিট্ঠসি;
আড়াৰপম্হে হসিতে পিযংৱদে, সব্বঙ্গকল্যাণি ভুসং ৱিৰোচসি.
৪৪৪. ‘‘ইদং ৱিমানং ৱিৰজং সমে ঠিতং, উয্যানৱন্তং ৰতিনন্দিৱড্ঢনং;
ইচ্ছামহং নাৰি অনোমদস্সনে, তযা সহ নন্দনে ইধ মোদিতু’’ন্তি. –
ইমা গাথা অভাসি.
৪৩৯. তত্থ তত্থাতি তস্মিং ৱিমানে. অচ্ছসীতি ইচ্ছিতিচ্ছিতকালে নিসীদসি. দেৱীতি তং আলপতি. মহানুভাৱেতি মহতা দিব্বানুভাৱেন সমন্নাগতে. পথদ্ধনীতি অত্তনো পথভূতে অদ্ধনি, গগনতলমগ্গেতি অত্থো. পন্নৰসেৱ চন্দোতি পুণ্ণমাসিযং পৰিপুণ্ণমণ্ডলো চন্দো ৱিয ৱিজ্জোতমানাতি অত্থো.
৪৪০. ৱণ্ণো চ তে কনকস্স সন্নিভোতি তৱ ৱণ্ণো চ উত্তত্তসিঙ্গীসুৱণ্ণেন সদিসো অতিৱিয মনোহৰো. তেনাহ ‘‘উত্তত্তৰূপো ভুস দস্সনেয্যো’’তি. অতুলেতি মহাৰহে. অতুলেতি ৱা দেৱতায আলপনং, অসদিসৰূপেতি অত্থো. নত্থি চ তুয্হ সামিকোতি তুয্হং সামিকো চ নত্থি.
৪৪১. পহূতমল্যাতি কমলকুৱলযাদিবহুৱিধকুসুমৱতিযো. সুৱণ্ণচুণ্ণেহীতি সুৱণ্ণৱালুকাহি. সমন্তমোত্থতাতি সমন্ততো ওকিণ্ণা. তত্থাতি তাসু পোক্খৰণীসু. পঙ্কো পণকো চাতি কদ্দমো ৱা উদকপিচ্ছিল্লো ৱা ন ৱিজ্জতি.
৪৪২. হংসা চিমে দস্সনীযা মনোৰমাতি ইমে হংসা চ দস্সনসুখা মনোৰমা চ. অনুপৰিযন্তীতি অনুৱিচৰন্তি. সব্বদাতি সব্বেসু উতূসু. সময্যাতি সঙ্গম্ম. ৱগ্গূতি মধুৰং. উপনদন্তীতি ৱিকূজন্তি. বিন্দুস্সৰাতি অৱিসটস্সৰা সম্পিণ্ডিতস্সৰা. দুন্দুভীনংৱ ঘোসোতি ৱগ্গুবিন্দুস্সৰভাৱেন দুন্দুভীনং ৱিয তৱ পোক্খৰণিযং হংসানং ঘোসোতি অত্থো.
৪৪৩. দদ্দল্লমানাতি অতিৱিয অভিজলন্তী. যসসাতি দেৱিদ্ধিযা. নাৱাযাতি দোণিযং. পোক্খৰণিযঞ্হি পদুমিনিযং সুৱণ্ণনাৱায মহাৰহে পল্লঙ্কে নিসীদিত্ৱা উদককীড়ং কীড়ন্তিং পেতিং দিস্ৱা এৱমাহ. অৱলম্বাতি অৱলম্বিত্ৱা অপস্সেনং অপস্সায. তিট্ঠসীতি ইদং ঠানসদ্দস্স গতিনিৱত্তি অত্থত্তা গতিযা পটিক্খেপৱচনং. ‘‘নিসজ্জসী’’তি ৱা পাঠো, নিসীদসিচ্চেৱস্স অত্থো দট্ঠব্বো. আড়াৰপম্হেতি ৱেল্লিতদীঘনীলপখুমে. হসিতেতি হসিতমহাহসিতমুখে. পিযংৱদেতি পিযভাণিনী. সব্বঙ্গকল্যাণীতি সব্বেহি অঙ্গেহি সুন্দৰে, সোভনসব্বঙ্গপচ্চঙ্গীতি অত্থো. ৱিৰোচসীতি ৱিৰাজেসি.
৪৪৪. ৱিৰজন্তি ৱিগতৰজং নিদ্দোসং. সমে ঠিতন্তি সমে ভূমিভাগে ঠিতং, চতুৰস্সসোভিততায ৱা সমভাগে ঠিতং, সমন্তভদ্দকন্তি অত্থো. উয্যানৱন্তন্তি নন্দনৱনসহিতং. ৰতিনন্দিৱড্ঢনন্তি ৰতিঞ্চ নন্দিঞ্চ ৱড্ঢেতীতি ৰতিনন্দিৱড্ঢনং, সুখস্স চ পীতিযা চ সংৱড্ঢনন্তি অত্থো. নাৰীতি তস্সা আলপনং. অনোমদস্সনেতি পৰিপুণ্ণঅঙ্গপচ্চঙ্গতায অনিন্দিতদস্সনে. নন্দনেতি নন্দনকৰে. ইধাতি নন্দনৱনে, ৱিমানে ৱা. মোদিতুন্তি অভিৰমিতুং ইচ্ছামীতি যোজনা.
এৱং তেন মাণৱেন ৱুত্তে সা ৱিমানপেতিদেৱতা তস্স পটিৱচনং দেন্তী –
৪৪৫. ‘‘কৰোহি কম্মং ইধ ৱেদনীযং, চিত্তঞ্চ তে ইধ নিহিতং ভৱতু;
কত্ৱান কম্মং ইধ ৱেদনীযং, এৱং মমং লচ্ছসি কামকামিনি’’ন্তি. –
গাথমাহ. তত্থ কৰোহি কম্মং ইধ ৱেদনীযন্তি ইধ ইমস্মিং দিব্বট্ঠানে ৱিপচ্চনকং ৱিপাকদাযকং কুসলকম্মং কৰোহি পসৱেয্যাসি. ইধ নিহিতন্তি ইধূপনীতং, ‘‘ইধ নিন্ন’’ন্তি ৱা পাঠো, ইমস্মিং ঠানে নিন্নং পোণং পব্ভাৰং তৱ চিত্তং ভৱতু হোতু. মমন্তি মং. লচ্ছসীতি লভিস্সসি.
সো মাণৱো তস্সা ৱিমানপেতিযা ৱচনং সুত্ৱা ততো মনুস্সপথং গতো তত্থ চিত্তং পণিধায তজ্জং পুঞ্ঞকম্মং কত্ৱা নচিৰস্সেৱ কালং কত্ৱা তত্থ নিব্বত্তি তস্সা পেতিযা সহব্যতং. তমত্থং পকাসেন্তা সঙ্গীতিকাৰা –
৪৪৬. ‘‘সাধূতি সো তস্সা পটিস্সুণিত্ৱা,
অকাসি কম্মং তহিং ৱেদনীযং;
কত্ৱান কম্মং তহিং ৱেদনীযং,
উপপজ্জি সো মাণৱো তস্সা সহব্যত’’ন্তি. –
ওসানগাথমাহংসু. তত্থ সাধূতি সম্পটিচ্ছনে নিপাতো. তস্সাতি তস্সা ৱিমানপেতিযা. পটিস্সুণিত্ৱাতি তস্সা ৱচনং সম্পটিচ্ছিত্ৱা. তহিং ৱেদনীযন্তি তস্মিং ৱিমানে তায সদ্ধিং ৱেদিতব্বসুখৱিপাকং কুসলকম্মং. সহব্যতন্তি সহভাৱং. সো মাণৱো তস্সা সহব্যতং উপপজ্জীতি যোজনা. সেসং উত্তানমেৱ.
এৱং তেসু তত্থ চিৰকালং দিব্বসম্পত্তিং অনুভৱন্তেসু পুৰিসো কম্মস্স পৰিক্খযেন কালমকাসি, ইত্থী পন অত্তনো পুঞ্ঞকম্মস্স খেত্তঙ্গতভাৱেন একং বুদ্ধন্তৰং তত্থ পৰিপুণ্ণং কত্ৱা ৱসি. অথ অম্হাকং ভগৱতি লোকে উপ্পজ্জিত্ৱা পৱত্তিতৱৰধম্মচক্কে অনুক্কমেন জেতৱনে ৱিহৰন্তে আযস্মা মহামোগ্গল্লানো একদিৱসং পব্বতচাৰিকং চৰমানো তং ৱিমানঞ্চ ৱিমানপেতিঞ্চ দিস্ৱা ‘‘ৱেড়ুৰিযথম্ভং ৰুচিৰং পভস্সৰ’’ন্তিআদিকাহি গাথাহি পুচ্ছি. সা চস্স আদিতো পট্ঠায সব্বং অত্তনো পৱত্তিং আৰোচেসি. তং সুত্ৱা থেৰো সাৱত্থিং আগন্ত্ৱা ভগৱতো আৰোচেসি. ভগৱা তমত্থং অট্ঠুপ্পত্তিং কত্ৱা সম্পত্তপৰিসায ধম্মং দেসেসি. তং সুত্ৱা মহাজনো দানাদিপুঞ্ঞধম্মনিৰতো অহোসীতি.
ৰথকাৰপেতিৱত্থুৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.