১৬. সমাৰোপনহাৰৱিভঙ্গৱণ্ণনা

৫০. তত্থ কতমো সমাৰোপনো হাৰোতি সমাৰোপনহাৰৱিভঙ্গো. তত্থ একস্মিং পদট্ঠানেতি যস্মিং কিস্মিঞ্চি একস্মিং কাৰণভূতে ধম্মে সুত্তেন গহিতে. যত্তকানি পদট্ঠানানি ওতৰন্তীতি যত্তকানি অঞ্ঞেসং কাৰণভূতানি তস্মিং ধম্মে সমোসৰন্তি. সব্বানি তানি সমাৰোপযিতব্বানীতি সব্বানি তানি পদট্ঠানানি পদট্ঠানভূতা ধম্মা সম্মা নিদ্ধাৰণৱসেন আনেত্ৱা দেসনায আৰোপেতব্বা, দেসনাৰুড়্হে ৱিয কত্ৱা কথেতব্বাতি অত্থো. যথা আৱট্টে হাৰে ‘‘একম্হি পদট্ঠানে, পৰিযেসতি সেসকং পদট্ঠান’’ন্তি (নেত্তি. ৪ নিদ্দেসৱাৰ) ৱচনতো অনেকেসং পদট্ঠানানং পৰিযেসনা ৱুত্তা, এৱমিধাপি বহূনং পদট্ঠানানং সমাৰোপনা কাতব্বাতি দস্সেন্তো ‘‘যথা আৱট্টে হাৰে’’তি আহ. ন কেৱলং পদট্ঠানৱসেনেৱ সমাৰোপনা, অথ খো ৱেৱচনভাৱনাপহানৱসেনপি সমাৰোপনা কাতব্বাতি দস্সেন্তো ‘‘তত্থ সমাৰোপনা চতুব্বিধা’’তিআদিমাহ.

কস্মা পনেত্থ পদট্ঠানৱেৱচনানি গহিতানি, ননু পদট্ঠানৱেৱচনহাৰে এৱ অযমত্থো ৱিভাৱিতোতি? সচ্চমেতং, ইধ পন পদট্ঠানৱেৱচনগ্গহণং ভাৱনাপহানানং অধিট্ঠানৱিসযদস্সনত্থঞ্চেৱ তেসং অধিৱচনৱিভাগদস্সনত্থঞ্চ. এৱঞ্হি ভাৱনাপহানানি সুৱিঞ্ঞেয্যানি হোন্তি সুকৰানি চ পঞ্ঞাপেতুং. ইদং পদট্ঠানন্তি ইদং তিৱিধং সুচৰিতং বুদ্ধানং সাসনস্স ওৱাদস্স ৱিসযাধিট্ঠানভাৱতো পদট্ঠানং. তত্থ ‘‘কাযিক’’ন্তিআদিনা তীহি সুচৰিতেহি সীলাদযো তযো খন্ধে সমথৱিপস্সনা ততিযচতুত্থফলানি চ নিদ্ধাৰেত্ৱা দস্সেতি, তং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ. ৱনীযতীতি ৱনং, ৱনতি, ৱনুতে ইতি ৱা ৱনং. তত্থ যস্মা পঞ্চ কামগুণা কামতণ্হায, নিমিত্তগ্গাহো অনুব্যঞ্জনগ্গাহস্স, অজ্ঝত্তিকবাহিৰানি আযতনানি তপ্পটিবন্ধছন্দৰাগাদীনং, অনুসযা চ পৰিযুট্ঠানানং কাৰণানি হোন্তি, তস্মা তমত্থং দস্সেতুং ‘‘পঞ্চ কামগুণা’’তিআদি ৱুত্তং.

৫১. অযং ৱেৱচনেন সমাৰোপনাতি যো ‘‘ৰাগৱিৰাগা চেতোৱিমুত্তি সেক্খফলং, অনাগামিফলং, কামধাতুসমতিক্কমন’’ন্তি এতেহি পৰিযাযৱচনেহি ততিযফলস্স নিদ্দেসো, তথা যো ‘‘অৱিজ্জাৱিৰাগা পঞ্ঞাৱিমুত্তি অসেক্খফলং, অগ্গফলং অৰহত্তং, তেধাতুকসমতিক্কমন’’ন্তি এতেহি পৰিযাযৱচনেহি চতুত্থফলস্স নিদ্দেসো, যো চ ‘‘পঞ্ঞিন্দ্ৰিয’’ন্তিআদীহি পৰিযাযৱচনেহি পঞ্ঞায নিদ্দেসো, অযং ৱেৱচনেহি চ সমাৰোপনা.

তস্মাতিহ ত্ৱং, ভিক্খু, কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰাহীতিআদি লক্খণহাৰৱিভঙ্গৱণ্ণনাযং ৱুত্তনযেন ৱেদিতব্বং. কেৱলং তত্থ একলক্খণত্তা অৱুত্তানম্পি ৱুত্তভাৱদস্সনৱসেনেৱ আগতং, ইধ ভাৱনাসমাৰোপনৱসেনাতি অযমেৱ ৱিসেসো. কাযানুপস্সনা ৱিসেসতো অসুভানুপস্সনা এৱ কামৰাগতদেকট্ঠকিলেসানং একন্তপটিপক্খাতি অসুভসঞ্ঞা কবড়ীকাৰাহাৰপৰিঞ্ঞায পৰিবন্ধকিলেসা কামুপাদানং কামযোগো অভিজ্ঝাকাযগন্থো কামাসৱো কামোঘো ৰাগসল্লং ৰূপধম্মপৰিঞ্ঞায পটিপক্খকিলেসা ৰূপধম্মেসু ৰাগো ছন্দাগতিগমনন্তি এতেসং পাপধম্মানং পহানায সংৱত্ততীতি ইমমত্থং দস্সেতি ‘‘কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰন্তো’’তিআদিনা.

তথা ৱেদনানুপস্সনা ৱিসেসতো দুক্খানুপস্সনাতি, সা –

‘‘যো সুখং দুক্খতো অদ্দ, দুক্খমদ্দক্খি সল্লতো;

অদুক্খমসুখং সন্তং, অদক্খি নং অনিচ্চতো’’তি. (সং. নি. ৪.২৫৩; ইতিৱু. ৫৩) –

আদিৱচনতো সব্বং ৱেদনং ‘‘দুক্খ’’ন্তি পস্সন্তী সুখসঞ্ঞায ৱেদনাহেতুপৰিঞ্ঞায পৰিবন্ধকিলেসানং গোসীলাদীহি ভৱসুদ্ধি হোতীতি ৱেদনাস্সাদেন পৱত্তস্স ভৱুপাদানসঙ্খাতস্স সীলব্বতুপাদানস্স ৱেদনাৱসেন ‘‘অনত্থং মে অচৰী’’তিআদিনযপ্পৱত্তস্স (দী. নি. ৩.৩৪০; অ. নি. ৯.২৯; ১০.৭৯; ধ. স. ১২৩৭; ৱিভ. ৯০৯, ৯৬০) ব্যাপাদকাযগন্থস্স দোসসল্লস্স ৱেদনাস্সাদৱসেনেৱ পৱত্তস্স ভৱযোগভৱাভৱভৱোঘসঙ্খাতস্স ভৱৰাগস্স ভৱপৰিঞ্ঞায পৰিবন্ধককিলেসানং ৱেদনাৱিসযস্স ৰাগস্স দোসাগতিগমনস্স চ পহানায সংৱত্ততীতি এতমত্থং দস্সেতি ‘‘ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সী’’তিআদিনা.

তথা চিত্তানুপস্সনা ৱিসেসতো অনিচ্চানুপস্সনাতি, সা চিত্তং ‘‘অনিচ্চ’’ন্তি পস্সন্তী তত্থ যেভুয্যেন সত্তা নিচ্চসঞ্ঞিনোতি নিচ্চসঞ্ঞায ৱিঞ্ঞাণাহাৰপৰিঞ্ঞায পৰিবন্ধকিলেসানং নিচ্চাভিনিৱেসপটিপক্খতো এৱ দিট্ঠুপাদানং দিট্ঠিযোগসীলব্বতপৰামাসকাযগন্থদিট্ঠাসৱদিট্ঠোঘসঙ্খাতায দিট্ঠিযা নিচ্চসঞ্ঞানিমিত্তস্স ‘‘সেয্যোহমস্মী’’তিআদিনযপ্পৱত্তস্স (ধ. স. ১২৩৯; ৱিভ. ৮৩২, ৮৬৬, ৯৬২) মানসল্লস্স সঞ্ঞাপৰিঞ্ঞায পটিপক্খকিলেসানং সঞ্ঞায ৰাগস্স দিট্ঠাভিনিৱেসস্স অপ্পহীনত্তা উপ্পজ্জনকস্স ভযাগতিগমনস্স চ পহানায সংৱত্ততীতি ইমমত্থং দস্সেতি ‘‘চিত্তে চিত্তানুপস্সী’’তিআদিনা.

তথা ধম্মানুপস্সনা ৱিসেসতো অনত্তসঞ্ঞাতি, সা সঙ্খাৰেসু অত্তসঞ্ঞায মনোসঞ্চেতনাহাৰপৰিঞ্ঞায পটিপক্খকিলেসানং সক্কাযদিট্ঠিযা ‘‘ইদমেৱ সচ্চ’’ন্তি (ম. নি. ২.১৮৭, ২০২-২০৩; ৩.২৭) পৱত্তস্স মিচ্ছাভিনিৱেসস্স মিচ্ছাভিনিৱেসহেতুকায অৱিজ্জাযোগঅৱিজ্জাসৱঅৱিজ্জোঘমোহসল্লসঙ্খাতায অৱিজ্জায সঙ্খাৰপৰিঞ্ঞায পৰিবন্ধকিলেসানং সঙ্খাৰেসু ৰাগস্স মোহাগতিগমনস্স চ পহানায সংৱত্ততীতি ইমমত্থং দস্সেতি ‘‘ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰন্তো’’তিআদিনা. সেসং উত্তানমেৱ.

সমাৰোপনহাৰৱিভঙ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

নিট্ঠিতা চ হাৰৱিভঙ্গৱণ্ণনা.