১৩. উদযমাণৱসুত্তনিদ্দেসৱণ্ণনা
৭৪. তেৰসমে উদযসুত্তে – অঞ্ঞাৱিমোক্খন্তি পঞ্ঞানুভাৱনিজ্ঝানং তং ৱিমোক্খং পুচ্ছতি.
পঠমেনপি ঝানেন ঝাযীতি ৱিতক্কৱিচাৰপীতিসুখচিত্তেকগ্গতাসম্পযুত্তেন পঞ্চঙ্গিকেন পঠমজ্ঝানেন ঝাযতীতি ঝাযী. দুতিযেনাতি পীতিসুখচিত্তেকগ্গতাসম্পযুত্তেন. ততিযেনাতি সুখচিত্তেকগ্গতাসম্পযুত্তেন. চতুত্থেনাতি উপেক্খাচিত্তেকগ্গতাসম্পযুত্তেন. সৱিতক্কসৱিচাৰেনপি ঝানেন ঝাযীতি চতুক্কনযপঞ্চকনযেসু পঠমজ্ঝানেন সৱিতক্কসৱিচাৰেনপি ঝানেন ঝাযতীতি ঝাযী. অৱিতক্কৱিচাৰমত্তেনাতি পঞ্চকনযে দুতিযেন ঝানেন. অৱিতক্কঅৱিচাৰেনাতি দুতিযততিযাদিঅৱসেসঝানেন. সপ্পীতিকেনাতি পীতিসম্পযুত্তেন দুকতিকঝানেন. নিপ্পীতিকেনাতি পীতিৱিৰহিতেন তদৱসেসঝানেন. সাতসহগতেনাতি সুখসহগতেন তিকচতুক্কঝানেন. উপেক্খাসহগতেনাতি চতুক্কপঞ্চকেন. সুঞ্ঞতেনপীতি সুঞ্ঞতৱিমোক্খসম্পযুত্তেন. অনিমিত্তেনপীতি অনিচ্চনিমিত্তং ধুৱনিমিত্তং অনিমিত্তঞ্চ উগ্ঘাটেত্ৱা পটিলদ্ধেন অনিমিত্তেনপি ঝানেন ঝাযতীতি ঝাযী. অপ্পণিহিতেনপীতি মগ্গাগমনৱসেন পণিধিং সোধেত্ৱা পৰিযাদিযিত্ৱা ফলসমাপত্তিৱসেন অপ্পণিহিতেনপি. লোকিযেনপীতি লোকিযেন পঠমদুতিযততিযচতুত্থেন.
লোকুত্তৰেনপীতি তেনেৱ লোকুত্তৰসম্পযুত্তেন. ঝানৰতোতি ঝানেসু অভিৰতো. একত্তমনুযুত্তোতি একত্তং একীভাৱং অনুযুত্তো পযুত্তো. সদত্থগৰুকোতি সকত্থগৰুকো, ক-কাৰস্সাযং দ-কাৰো কতো. সদত্থোতি চ অৰহত্তং ৱেদিতব্বং. তঞ্হি অত্তূপনিবদ্ধট্ঠেন অত্তানং অৱিজহনট্ঠেন অত্তনো পৰমত্থট্ঠেন চ অত্তনো অত্থত্তা সকত্থোতি ৱুচ্চতি. ফলসমাপত্তিসমাপজ্জনৱসেন সকত্থগৰুকো, ‘‘নিব্বানগৰুকো’’তি একে. অৰজোতি নিক্কিলেসো. ৱিৰজোতি ৱিগতকিলেসো. নিৰজোতি অপনীতকিলেসো, ‘‘ৱিতৰজো’’তিপি পাঠো, সোযেৱত্থো. ৰজাপগতোতি কিলেসেহি দূৰীভূতো. ৰজৱিপ্পহীনোতি কিলেসপ্পহীনো. ৰজৱিপ্পযুত্তোতি কিলেসেহি মুত্তো.
পাসাণকে চেতিযেতি পাসাণপিট্ঠে পাৰাযনসুত্তন্তদেসিতট্ঠানে. সব্বোস্সুক্কপটিপ্পস্সদ্ধত্তাতি সব্বেসং কিলেসউস্সুক্কানং পটিপ্পস্সদ্ধত্তা, নাসিতত্তা আসীনো.
কিচ্চাকিচ্চন্তি ‘‘ইদং কত্তব্বং, ইদং ন কত্তব্ব’’ন্তি এৱং মনসা চিন্তেতব্বং. কৰণীযাকৰণীযন্তি কাযদ্ৱাৰেন অৱস্সং ইদং কৰণীযং, ইদং ন কৰণীযন্তি এৱং কৰণীযাকৰণীযং. পহীনন্তি ৱিস্সট্ঠং. ৱসিপ্পত্তোতি পগুণভাৱপ্পত্তো.
৭৫. অথ ভগৱা যস্মা উদযো চতুত্থজ্ঝানলাভী, তস্মাস্স পটিলদ্ধঝানৱসেন নানপ্পকাৰতো অঞ্ঞাৱিমোক্খং দস্সেন্তো উপৰূপৰিগাথমাহ. তত্থ পহানং কামচ্ছন্দানন্তি যদিদং পঠমং ঝানং নিব্বত্তেন্তস্স কামচ্ছন্দপহানং, তম্পি অঞ্ঞাৱিমোক্খন্তি পব্ৰূমি. এৱং সব্বপদানি যোজেতব্বানি.
যা চিত্তস্স অকল্যতাতি চিত্তস্স গিলানভাৱো. গিলানো হি অকল্লকোতি ৱুচ্চতি. ৱিনযেপি ৱুত্তং – ‘‘নাহং, ভন্তে, অকল্লকো’’তি (পাৰা. ১৫১). অকম্মঞ্ঞতাতি চিত্তগেলঞ্ঞসঙ্খাতোৱ অকম্মঞ্ঞতাকাৰো. ওলীযনাতি ওলীযনাকাৰো. ইৰিযাপথিকচিত্তঞ্হি ইৰিযাপথং সন্ধাৰেতুং অসক্কোন্তং ৰুক্খে ৱগ্গুলি ৱিয খীলে লগ্গিতফাণিতৱাৰকো ৱিয চ ওলীযতি, তস্স তং আকাৰং সন্ধায ‘‘ওলীযনা’’তি ৱুত্তং. দুতিযপদং উপসগ্গৱসেন ৱড্ঢিতং. লীনাতি অৱিপ্ফাৰিকতায পটিকুটিতং. ইতৰে দ্ৱে আকাৰভাৱনিদ্দেসা. থিনন্তি সপ্পিপিণ্ডো ৱিয অৱিপ্ফাৰিকতায ঘনভাৱেন ঠিতং. থিযনাতি আকাৰনিদ্দেসো. থিযিতভাৱো থিযিতত্তং, অৱিপ্ফাৰৱসেনেৱ থদ্ধতাতি অত্থো (ধ. স. অট্ঠ. ১১৬২).
৭৬. উপেক্খাসতিসংসুদ্ধন্তি চতুত্থজ্ঝানউপেক্খাসতীহি সংসুদ্ধং. ধম্মতক্কপুৰেজৱন্তি ইমিনা তস্মিং চতুত্থজ্ঝানৱিমোক্খে ঠত্ৱা ঝানঙ্গানি ৱিপস্সিত্ৱা অধিগতং অৰহত্তৱিমোক্খং ৱদতি. অৰহত্তৱিমোক্খস্স হি মগ্গসম্পযুত্তসম্মাসঙ্কপ্পাদিভেদো ধম্মতক্কো পুৰেজৱো হোতি. তেনাহ ‘‘ধম্মতক্কপুৰেজৱ’’ন্তি. অৱিজ্জায পভেদনন্তি এতমেৱ চ অঞ্ঞাৱিমোক্খং অৱিজ্জাপভেদনসঙ্খাতং নিব্বানং নিস্সায জাতত্তা কাৰণোপচাৰেন ‘‘অৱিজ্জায পভেদন’’ন্তি ব্ৰূমীতি.
যা চতুত্থে ঝানে উপেক্খাতি এত্থ উপপত্তিতো ইক্খতীতি উপেক্খা, সমং পস্সতি অপক্খপতিতা হুত্ৱা পস্সতীতি অত্থো. উপেক্খনাতি আকাৰনিদ্দেসো. অজ্ঝুপেক্খনাতি উপসগ্গৱসেন পদং ৱড্ঢিতং. চিত্তসমতাতি চিত্তস্সেকগ্গভাৱো. চিত্তপ্পস্সদ্ধতাতি চিত্তস্স ঊনাতিৰিত্তৱজ্জিতভাৱো. মজ্ঝত্ততাতি চিত্তস্স মজ্ঝে ঠিতভাৱো.
৭৭. এৱং অৱিজ্জাপভেদৱচনেন ৱুত্তং নিব্বানং সুত্ৱা ‘‘তং কিস্স ৱিপ্পহানেন ৱুচ্চতী’’তি পুচ্ছন্তো ‘‘কিংসু সংযোজনো’’তি গাথমাহ. তত্থ কিংসু সংযোজনোতি কিংসংযোজনো. ৱিচাৰণন্তি ৱিচাৰণকাৰণং. কিস্সস্স ৱিপ্পহানেনাতি কিংনামকস্স অস্স ধম্মস্স ৱিপ্পহানেন.
৭৮. অথস্স ভগৱা তমত্থং ব্যাকৰোন্তো ‘‘নন্দিসংযোজনো’’তি গাথমাহ. তত্থ ৱিতক্কস্সাতি কামৱিতক্কাদিকো ৱিতক্কো অস্স.
৭৯. ইদানি তস্স নিব্বানস্স মগ্গং পুচ্ছন্তো ‘‘কথং সতস্সা’’তি গাথমাহ. তত্থ ৱিঞ্ঞাণন্তি অভিসঙ্খাৰৱিঞ্ঞাণং.
৮০. অথস্স মগ্গং কথেন্তো ভগৱা ‘‘অজ্ঝত্তঞ্চা’’তি গাথমাহ. তত্থ এৱং সতস্সাতি এৱং সতস্স সম্পজানস্স. সেসং সব্বত্থ পাকটমেৱ.
এৱং ভগৱা ইদম্পি সুত্তং অৰহত্তনিকূটেনেৱ দেসেসি, দেসনাপৰিযোসানে চ পুব্বসদিসোৱ ধম্মাভিসমযো অহোসীতি.
সদ্ধম্মপ্পজ্জোতিকায চূড়নিদ্দেস-অট্ঠকথায
উদযমাণৱসুত্তনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.