১৫. অত্তদণ্ডসুত্তনিদ্দেসৱণ্ণনা
১৭০. পন্নৰসমে অত্তদণ্ডসুত্তনিদ্দেসে অত্তদণ্ডা ভযং জাতন্তি পঠমগাথায অত্থো – যং লোকস্স দিট্ঠধম্মিকং ৱা সম্পৰাযিকং ৱা ভযং জাতং, তং সব্বং অত্তদণ্ডা ভযং জাতং অত্তনো দুচ্চৰিতকাৰণা জাতং, এৱং সন্তেপি জনং পস্সথ মেধগং, ইমং সাকিযাদিজনং পস্সথ অঞ্ঞমঞ্ঞং মেধগং হিংসকং বাধকন্তি. এৱং তং পটিৱিৰুদ্ধং ৱিপ্পটিপন্নং জনং পৰিভাসিত্ৱা অত্তনো সম্মা পটিপত্তিদস্সনেন তস্স সংৱেগং জনেতুং আহ ‘‘সংৱেগং কিত্তযিস্সামি, যথা সংৱিজিতং মযা’’তি. পুব্বে বোধিসত্তেনেৱ সতাতি অধিপ্পাযো.
তযোতি গণনপৰিচ্ছেদো. দণ্ডাতি দুচ্চৰিতা. কাযদণ্ডোতি কাযদুচ্চৰিতং. ৱচীদণ্ডাদীসুপি এসেৱ নযো. তিৱিধং কাযদুচ্চৰিতন্তি পাণাতিপাতাদিকাযতো পৱত্তং দুট্ঠুং চৰিতং, কিলেসপূতিকত্তা ৱা দুট্ঠু চৰিতন্তি লদ্ধনামং তিৱিধং দুচ্চৰিতং কাযদুচ্চৰিতং. চতুব্বিধন্তি মুসাৱাদাদিচতুব্বিধং. তিৱিধন্তি অভিজ্ঝাদিতিৱিধং. দিট্ঠধম্মিকন্তি দিট্ঠেৱ ধম্মে ইমস্মিংযেৱ অত্তভাৱে পটিসংৱেদনীযং. সম্পৰাযিকন্তি অনাগতে অত্তভাৱে পটিসংৱেদনীযং. আগুচাৰীতি পাপকাৰী অপৰাধকাৰী. তমেনং ৰাজা পৰিভাসতীতি পাপকাৰিং ৰাজা পৰিভাসতি, ভযং উপ্পাদেতি. দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতীতি কাযিকং দুক্খং চেতসিকং দোমনস্সং ৱিন্দতি. এতং ভযং দুক্খং দোমনস্সন্তি এৱৰূপং ভযঞ্চ দুক্খঞ্চ দোমনস্সঞ্চ. কুতো তস্সাতি তস্স চোৰস্স কুতো উপ্পন্নং. অত্তদণ্ডতো জাতন্তি অত্তনা কতদুচ্চৰিততো উপ্পন্নং.
অন্তমসোতি হেট্ঠিমতো. সৱচনীযম্পি কৰোতি ‘‘ন তে লব্ভা ইতো পক্কমিতু’’ন্তি ইতো ইমম্হা গামাদিনা গন্তুং ন লব্ভা. ন সক্কা বহি নিক্খমিতুন্তি পলিবোধং সঙ্গং কৰোতি. ধনজানিপচ্চযাপীতি ধনপৰিহানিকাৰণাপি. ৰাজা তস্স ৱিৱিধা কম্মকাৰণা কাৰাপেতি. কসাহিপি তাড়েতীতি কসাদণ্ডকেহি পোথেতি. ৱেত্তেহিপি তাড়েতীতি সকণ্টকৱেত্তলতাহি পোথেতি. অড্ঢদণ্ডকেহীতিআদযো হেট্ঠা ৱুত্তনযাযেৱ. সুনখেহিপিখাদাপেতীতি কতিপযানি দিৱসানি আহাৰে অদত্ৱা ছাতসুনখেহি খাদাপেতি. তে মুহুত্তেন অট্ঠিকসঙ্খলিকমেৱ কৰোতি. সূলে উত্তাসেতীতি সূলং আৰোপেতি. ৰাজা ইমেসং চতুন্নং দণ্ডানং ইস্সৰোতি ইমাসং চতুন্নং আণানং কাতুং ৰাজা সমত্থো.
সকেন কম্মেনাতি সযংকতেন কম্মেন. তমেনং নিৰযপালাতি এত্থ একচ্চে থেৰা ‘‘নিৰযপালা নাম নত্থি, যন্তৰূপং ৱিয কম্মমেৱ কাৰণং কাৰেতী’’তি ৱদন্তি. তেসং তং ‘‘অত্থি নিৰযেসু নিৰযপালাতি, আমন্তা. অত্থি চ কাৰণিকা’’তিআদিনা নযেন অভিধম্মে (কথা. ৮৬৬ আদযো) পটিসেধিতমেৱ. যথা হি মনুস্সলোকে কম্মকাৰণকাৰকা অত্থি, এৱমেৱ নিৰযেসু নিৰযপালা অত্থীতি. তত্তং অযোখিলন্তি তিগাৱুতং অত্তভাৱং সম্পজ্জলিতায লোহপথৱিযা উত্তানকং নিপজ্জাপেত্ৱা দক্খিণহত্থে তালপ্পমাণং অযসূলং পৱেসেন্তি, তথা ৱামহত্থাদীসু. যথা চ উত্তানকং নিপজ্জাপেত্ৱা এৱং উৰেনপি ৱামপস্সেনপি দক্খিণপস্সেনপি নিপজ্জাপেত্ৱা তং কম্মকাৰণং কৰোন্তিযেৱ.
সংৱেসেত্ৱাতি জলিতায লোহপথৱিযা তিগাৱুতং অত্তভাৱং নিপজ্জাপেত্ৱা. কুঠাৰীহীতি মহতীহি গেহচ্ছাদনস্স একপক্খমত্তাহি কুঠাৰীহি তচ্ছেন্তি, লোহিতং নদী হুত্ৱা সন্দতি, লোহপথৱিতো জালা উট্ঠহিত্ৱা তচ্ছিতট্ঠানং গণ্হাতি, মহাদুক্খং উপ্পজ্জতি, তচ্ছন্তা পন সুত্তাহতং কৰিত্ৱা দাৰু ৱিয অট্ঠংসম্পি ছড়ংসম্পি কৰোন্তি. ৱাসীহীতি মহাসুপ্পপমাণাহি ৱাসীহি. ৰথে যোজেত্ৱাতি সদ্ধিং যুগযোত্তউপক্খৰচক্ককুব্বৰপাজনেহি সব্বতো পজ্জলিতে ৰথে যোজেত্ৱা. মহন্তন্তি মহাকূটাগাৰপ্পমাণং. আৰোপেন্তীতি সম্পজ্জলিতেহি অযমুগ্গৰেহি পোথেন্তা আৰোপেন্তি. সকিম্পি উদ্ধন্তি সুপক্কুত্থিতায উক্খলিযা পক্খিত্ততণ্ডুলং ৱিয উদ্ধং অধো তিৰিযঞ্চ গচ্ছতি. মহানিৰযেতি অৱীচিমহানিৰযম্হি.
চতুক্কণ্ণোতি চতুৰস্সমঞ্জূসাসদিসো. ৱিভত্তোতি চতুদ্ৱাৰৱসেন ৱিভত্তো. ভাগসো মিতোতি দ্ৱাৰৱীথীনং ৱসেন ভাগে ঠপেত্ৱা ঠপেত্ৱা ৱিভত্তো. পৰিযন্তোতি পৰিক্খিত্তো. অযসাতি উপৰি নৱযোজনিকেন অযপত্তেন ছাদিতো. সমন্তা যোজনসতং ফৰিত্ৱা তিট্ঠতীতি এৱং ফৰিত্ৱা তিট্ঠতি, যথা সমন্তা যোজনসতে ঠত্ৱা ওলোকেন্তস্স অক্খীনি যমকগোড়কা ৱিয নিক্খমন্তি. কদৰিযাতপনাতি সব্বেপি তে উস্সদেহি সদ্ধিং অট্ঠ মহানিৰযা কদৰিযা নিচ্চং তপন্তীতি কদৰিযাতপনা. বলৱদুক্খতায ঘোৰা. কপ্পট্ঠিকানং অচ্চীনং অত্থিতায অচ্চিমন্তো. আসাদেতুং ঘট্টেতুং দুক্কৰতায দুৰাসদা. দিট্ঠমত্তা ৱা সুতমত্তা ৱা লোমানি হংসেন্তীতি লোমহংসনৰূপা. ভীসনতায ভিস্মা. ভযজননতায পটিভযা. সুখাভাৱেন দুখা.
পুৰত্থিমায ভিত্তিযাতিআদিগাথানং এৱং অৱীচিনিৰযোতি পৰিযন্তং কত্ৱা অযং সঙ্খেপত্থো – অগ্গিজালানং ৱা পন সত্তানং ৱা তেসং দুক্খস্স ৱা ৱীচি অন্তৰং নত্থি এত্থাতি অৱীচি. তত্ৰ হি পুৰত্থিমাদীহি ভিত্তীহি জালাৰাসি উট্ঠহিত্ৱা পাপকম্মিনো পুগ্গলে ঝাপেন্তো পচ্ছিমাদীসু ভিত্তীসু পটিহঞ্ঞতি পহৰতি, তা চ ভিত্তিযো ৱিনিৱিজ্ঝিত্ৱা পৰতো যোজনসতং গণ্হাতি, হেট্ঠা উট্ঠিতা উপৰি পটিহঞ্ঞতি, উপৰি উট্ঠিতা হেট্ঠা পটিহঞ্ঞতি. এৱং তাৱেত্থ জালানং ৱীচি নাম নত্থি. তস্স পন অন্তো যোজনসতট্ঠানং খীৰৱল্লিপিট্ঠস্স পূৰিতনাড়ি ৱিয সত্তেহি নিৰন্তৰং পূৰিতং চতূহি ইৰিযাপথেহি পচ্চন্তানং সত্তানং পমাণং নত্থি, ন চ অঞ্ঞমঞ্ঞং ব্যাবাধেন্তি, সকসকট্ঠানেযেৱ পচ্চন্তি. এৱমেত্থ সত্তানং ৱীচি নাম নত্থি. যথা পন জিৱ্হগ্গে ছ মধুবিন্দূনি সত্তমস্স তম্বলোহবিন্দুনো অনুদহনবলৱতায অব্বোহাৰিকানি হোন্তি, তথা তত্থ অনুদহনবলৱতায সেসা ছ অকুসলৱিপাকুপেক্খা অব্বোহাৰিকা হোন্তি, দুক্খমেৱ নিৰন্তৰং পঞ্ঞাযতি. এৱমেত্থ দুক্খস্স ৱীচি নাম নত্থি. নিৰস্সাদট্ঠেন নিৰযো.
তত্থ সত্তা মহালুদ্দাতি তস্মিং নিব্বত্তা সত্তা মহন্তা লুদ্দা. মহাকিব্বিসকাৰিনোতি মহন্তদাৰুণকম্মকাৰিনো. অচ্চন্তপাপকম্মন্তাতি একংসেন পাপকম্মিনো. পচ্চন্তি ন চ মিয্যৰেতি ছন্নং জালানমন্তৰে পচ্চন্তি, ন চ মিয্যন্তি. জাতৱেদসমো কাযোতি তেসং সৰীৰং অগ্গিসদিসং. তেসং নিৰযৱাসিনন্তি তেসং পাপকম্মানং নিৰযৱাসীনং. পস্স কম্মানং দড়্হত্তন্তি পাপকম্মানং থিৰভাৱং ওলোকেহি. ন ভস্মা হোতি নপী মসীতি ছাৰিকাপি ন হোতি অঙ্গাৰোপি. পুৰত্থিমেনাতি যদা তং দ্ৱাৰং অপাৰুতং হোতি, অথ তদভিমুখা ধাৱন্তি, তেসং তত্থ ছৱিআদীনি ঝাযন্তি. দ্ৱাৰসমীপং পত্তানঞ্চ তেসং তং পীধীযতি, পচ্ছিমং অপাৰুতং ৱিয খাযতি. এস নযো সব্বত্থ. অভিনিক্খমিতাসা তেতি নিৰযা নিক্খমিতুং আসা এতেসন্তি নিক্খমিতাসা. মোক্খগৱেসিনোতি মুঞ্চনুপাযং এসন্তা গৱেসন্তাপি. ন তে ততো নিক্খমিতুং, লভন্তি কম্মপচ্চযাতি তে সত্তা নিৰযতো নিক্খমনদ্ৱাৰং পাপকম্মপচ্চযা নাধিগচ্ছন্তি. তেসঞ্চ পাপকম্মন্তং, অৱিপক্কং কতং বহুন্তি তেসঞ্চ সত্তানং লামকং দাৰুণকম্মং অৱিপাকং বহুৱিধং নানপ্পকাৰং অদিন্নৱিপাকং কতং উপচিতং অত্থি.
সংৱেগন্তি ৱিনিলনং. উব্বেগন্তি ঠিতট্ঠানতো গমনং. উত্ৰাসন্তি উব্বেজনং অসন্নিট্ঠানং. ভযন্তি চিত্তুত্ৰাসনং. পীড়নন্তি ঘট্টনং. ঘট্টনন্তি পীড়াকৰণং. উপদ্দৱন্তি ঈতিং. উপসগ্গন্তি ৰুন্ধনং.
১৭১. ইদানি যথানেন সংৱিজিতং, তং পকাৰং দস্সেন্তো ‘‘ফন্দমান’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ ফন্দমানন্তি তণ্হাদিট্ঠীহি কম্পমানং. অপ্পোদকেতি অপ্পে উদকে. অঞ্ঞমঞ্ঞেহি ব্যাৰুদ্ধে দিস্ৱাতি নানাসত্তে চ অঞ্ঞমঞ্ঞেহি সদ্ধিং ৱিৰুদ্ধে দিস্ৱা. মং ভযমাৱিসীতি মং ভযং পৱিট্ঠং.
কিলেসফন্দনায ফন্দমানন্তি ৰাগাদিকিলেসচলনায চলমানং. পযোগোতি কাযৱচীমনোপযোগো.
ৱিৰুদ্ধাতি ৱিৰোধমাপন্না. পটিৱিৰুদ্ধাতি পটিমুখং হুত্ৱা ৱিৰোধমাপন্না, সুট্ঠু ৱিৰুদ্ধা ৱা. আহতাতি কোধেন আহতা পহতা. পচ্চাহতাতি পটিমল্লা হুত্ৱা আহতা. আঘাতিতাতি ঘট্টিতা. পচ্চাঘাতিতাতি ৱিসেসেন ঘট্টিতা. পাণীহিপি উপক্কমন্তীতি হত্থেহিপি পহৰন্তি.
১৭২. সমন্তমসাৰো লোকোতি নিৰযং আদিং কত্ৱা সমন্ততো লোকো অসাৰো নিচ্চসাৰাদিৰহিতো. দিসা সব্বা সমেৰিতাতি সব্বা দিসা অনিচ্চতায কম্পিতা. ইচ্ছং ভৱনমত্তনোতি অত্তনো তাণং ইচ্ছন্তো. নাদ্দসাসিং অনোসিতন্তি কিঞ্চি ঠানং জৰাদীহি অনজ্ঝাৱুট্ঠং নাদ্দক্খিন্তি.
অসাৰোতি ন সাৰো, সাৰৱিৰহিতো ৱা. নিস্সাৰোতি সব্বেন সব্বং সাৰৱিৰহিতো. সাৰাপগতোতি সাৰতো অপগতো. নিচ্চসাৰসাৰেন ৱাতি সততসাৰসঙ্খাতেন সাৰেন ৱা. উপৰিপদদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. যে পুৰত্থিমায দিসায সঙ্খাৰাতি যে পুৰত্থিমায দিসায পচ্চযেহি সঙ্গম্ম সমাগম্ম কতা সঙ্খাৰা. তেপি এৰিতাতি তেপি সঙ্খাৰা কম্পিতা. সমেৰিতাতি সম্মা কম্পিতা. চলিতাতি চলনং গতা. ঘট্টিতাতি উদযব্বযেন পীড়িতা. অনিচ্চতাযাতি হুত্ৱা অভাৱতায. জাতিযা অনুগতাতি নিব্বত্তিযা অনুপৱিট্ঠা. জৰায অনুসটাতি পৰিপক্কতায অনুপত্থটা. ব্যাধিনা অভিভূতাতি চাতুৱিসমেন উপ্পন্নব্যাধিনা অজ্ঝোত্থটা. মৰণেন অব্ভাহতাতি মচ্চুনা অভিআহতা পহতা. অতাণাতি ৰক্খৱিৰহিতা. অলেণাতি লেণৱিৰহিতা. অসৰণাতি নত্থি এতেসং সৰণন্তি অসৰণা. অসৰণীভূতাতি সযং সৰণকিচ্চং ন কৰোন্তীতি অসৰণীভূতা.
অত্তনো ভৱনন্তি নিদ্দেসপদস্স উদ্দেসপদং. তাণন্তি পালনং. লেণন্তি লেণট্ঠানং. সৰণন্তি দুক্খনাসনং. গতিন্তি পতিট্ঠং. পৰাযনন্তি পৰং অযনং. অজ্ঝোসিতংযেৱ অদ্দসন্তি জৰাদীহি মদ্দিতংযেৱ অদ্দক্খিং. সব্বং যোব্বঞ্ঞন্তি যোব্বনভাৱো যোব্বঞ্ঞং, সচেতনানং সব্বং যোব্বঞ্ঞং. জৰায ওসিতন্তি পৰিপাকায জৰায অৱসিতং মদ্দিতং. এৱং সব্বত্থ.
১৭৩. ওসানে ত্ৱেৱ ব্যাৰুদ্ধে, দিস্ৱা মে অৰতী অহূতি যোব্বঞ্ঞাদীনং ওসানেযেৱ অন্তগমকে এৱ ৱিনাসকে এৱ জৰাদীহি ব্যাৰুদ্ধে আহতচিত্তে সত্তে দিস্ৱা অৰতি মে অহোসি. অথেত্থ সল্লন্তি অথ এতেসু সত্তেসু ৰাগাদিসল্লং. হদযস্সিতন্তি চিত্তনিস্সিতং.
যোব্বঞ্ঞং জৰা ওসাপেতীতি জৰা অত্থঙ্গমেতি ৱিনাসেতি. এৱং সব্বত্থ.
১৭৪. ‘‘কথং আনুভাৱং সল্ল’’ন্তি চে? যেন সল্লেন ওতিণ্ণোতি গাথা. তত্থ দিসা সব্বা ৱিধাৱতীতি সব্বা দুচ্চৰিতদিসাপি পুৰত্থিমাদিদিসাপি ৱিদিসাপি ধাৱতি. তমেৱ সল্লমব্বুয্হ, ন ধাৱতি ন সীদতীতি তমেৱ সল্লং উদ্ধৰিত্ৱা তা চ দিসা ন ধাৱতি, চতুৰোঘে চ ন সীদতি.
অঞ্ঞাণন্তিআদীসু ঞাণদস্সনপটিপক্খতো অঞ্ঞাণং অদস্সনং. অভিমুখো হুত্ৱা ধম্মেন ন সমেতি ন সমাগচ্ছতীতি অনভিসমযো. অনুৰূপতো ধম্মে বুজ্ঝতীতি অনুবোধো. তপ্পটিপক্খতায অননুবোধো. অনিচ্চাদীহি সদ্ধিং যোজেত্ৱা ন বুজ্ঝতীতি অসম্বোধো. অসন্তং অসমঞ্চ বুজ্ঝতীতিপি অসম্বোধো. চতুসচ্চধম্মং ন পটিৱিজ্ঝতীতি অপ্পটিৱেধো. ৰূপাদীসু একধম্মম্পি অনিচ্চাদিসামঞ্ঞতো ন সঙ্গণ্হাতীতি অসঙ্গাহণা. তমেৱ ধম্মং ন পৰিযোগাহতীতি অপৰিযোগাহণা. ন সমং পেক্খতীতি অসমপেক্খনা. ধম্মানং সভাৱং পতি ন অপেক্খতীতি অপচ্চৱেক্খণা.
কুসলাকুসলকম্মেসু ৱিপৰীতৱুত্তিযা সভাৱগহণাভাৱেন ৱা একম্পি কম্মং এতস্স পচ্চক্খং নত্থি, সযং ৱা কস্সচি ধম্মস্স পচ্চক্খকৰণং নাম ন হোতীতি অপচ্চক্খকম্মং. যং এতস্মিং অনুপ্পজ্জমানে চিত্তসন্তানং মেজ্ঝং ভৱেয্য সুচি ৱোদানং, তং দুট্ঠুং মেজ্ঝং ইমিনাতি দুম্মেজ্ঝং. বালানং ভাৱো বাল্যং. মুয্হতীতি মোহো. বলৱতৰো মোহো পমোহো. সমন্ততো মুয্হতীতি সম্মোহো. ৱিজ্জায পটিপক্খভাৱতো ন ৱিজ্জাতি অৱিজ্জা. ওঘযোগত্থো ৱুত্তোযেৱ. থামগতট্ঠেন অনুসেতীতি অনুসযো. চিত্তং পৰিযুট্ঠাতি অভিভৱতীতি পৰিযুট্ঠানং. হিতগ্গহণাভাৱেন হিতাভিমুখং গন্তুং ন সক্কোতি অঞ্ঞদত্থু লঙ্গতিযেৱাতি লঙ্গী, খঞ্জতীতি অত্থো. দুৰুগ্ঘাটনট্ঠেন ৱা লঙ্গী. যথা হি মহাপলিঘসঙ্খাতা লঙ্গী দুৰুগ্ঘাটা হোতি, এৱমযম্পি লঙ্গী ৱিযাতি লঙ্গী. সেসং উত্তানত্থমেৱ.
যা এৱৰূপা কঙ্খাতি এত্থ কঙ্খনৱসেন কঙ্খা. কঙ্খং আনযতীতি কঙ্খাযনা. পুৰিমকঙ্খা হি উত্তৰকঙ্খং আনযতি নাম. আকাৰৱসেন ৱা এতং ৱুত্তং. কঙ্খাসমঙ্গিচিত্তং কঙ্খায আযিতত্তা কঙ্খাযিতং নাম. তস্স ভাৱো কঙ্খাযিতত্তং. ৱিমতীতি ৱিগতা মতি ৱিমতি. ৱিচিকিচ্ছাতি ৱিগতা চিকিচ্ছা ৱিচিকিচ্ছা, সভাৱং ৱা ৱিচিনন্তো কিচ্ছতি কিলমতি এতাযাতি ৱিচিকিচ্ছা. সা সংসযলক্খণা, কম্পনৰসা, অনিচ্ছযপচ্চুপট্ঠানা, অনেকংসগ্গাহপচ্চুপট্ঠানা ৱা, অযোনিসোমনসিকাৰপদট্ঠানা, পটিপত্তিযা অন্তৰাযকৰাতি দট্ঠব্বা.
কম্পনট্ঠেন দ্ৱিধা এড়যতীতি দ্ৱেড়্হকং. পটিপত্তিনিৱাৰণেন দ্ৱিধাপথো ৱিযাতি দ্ৱেধাপথো. ‘‘নিচ্চং ৱা ইদং অনিচ্চং ৱা’’তিআদিপৱত্তিযা একস্মিং আকাৰে সণ্ঠাতুং অসমত্থতায সমন্ততো সেতীতি সংসযো. একংসং গহেতুং অসমত্থতায ন একংসগ্গাহোতি অনেকংসগ্গাহো. নিচ্ছেতুং অসক্কোন্তী আৰম্মণতো ওসক্কতীতি আসপ্পনা. ওগাহিতুং অসক্কোন্তী পৰিসমন্ততো সপ্পতীতি পৰিসপ্পনা. পৰিযোগাহিতুং অসমত্থতায অপৰিযোগাহণা. নিচ্ছযৱসেন আৰম্মণে পৱত্তিতুং অসমত্থতায ছম্ভিতত্তং চিত্তস্স, থদ্ধভাৱোতি অত্থো. ৱিচিকিচ্ছা হি উপ্পজ্জিত্ৱা চিত্তং থদ্ধং কৰোতি, যস্মা পন সা উপ্পজ্জমানা আৰম্মণং গহেত্ৱা মনং ৱিলিখন্তী ৱিয, তস্মা মনোৱিলেখোতি ৱুত্তা.
ৱিদ্ধোতি সল্লেন লদ্ধপ্পহাৰো. ফুট্ঠোতি ঘট্টিতো. পৰেতোতি পীড়িতো. ধাৱতীতি পুৰতো গচ্ছতি. ৱিধাৱতীতি অনেকৱিধেন গচ্ছতি. সন্ধাৱতীতি ৱেগেন ধাৱতি. সংসৰতীতি ইতো চিতো চ চৰতি.
অচেলকোতি নিচ্চোলো, নগ্গোতি অত্থো. মুত্তাচাৰোতি ৱিসট্ঠাচাৰো, উচ্চাৰকম্মাদীসু লোকিযকুলপুত্তাচাৰেন ৱিৰহিতো ঠিতকোৱ উচ্চাৰং কৰোতি, পস্সাৱং কৰোতি, খাদতি ভুঞ্জতি. হত্থাপলেখনোতি হত্থে পিণ্ডম্হি ঠিতে জিৱ্হায হত্থং অপলিখতি, উচ্চাৰং ৱা কত্ৱা হত্থম্হিযেৱ দণ্ডকসঞ্ঞী হুত্ৱা হত্থেন অপলিখতি. তে কিৰ দণ্ডকং ‘‘সত্তো’’তি পঞ্ঞপেন্তি. ভিক্খাগহণত্থং ‘‘এহি ভদন্তে’’তি ৱুত্তো ন এতীতি ন এহিভদন্তিকো. তেন হি ‘‘তিট্ঠ ভদন্তে’’তি ৱুত্তোপি ন তিট্ঠতীতি ন তিট্ঠভদন্তিকো. তদুভযম্পি কিৰ সো ‘‘এতস্স ৱচনং কতং ভৱিস্সতী’’তি ন কৰোতি.
অভিহটন্তি পুৰেতৰং গহেত্ৱা আহটং ভিক্খং. উদ্দিস্সকতন্তি ‘‘ইদং তুম্হে উদ্দিস্স কত’’ন্তি এৱং আৰোচিতং ভিক্খং. ন নিমন্তনন্তি ‘‘অসুকং নাম কুলং ৱা ৱীথিং ৱা গামং ৱা পৱিসেয্যাথা’’তি এৱং নিমন্তিতভিক্খম্পি ন সাদিযতি ন গণ্হাতি. ন কুম্ভিমুখাতি কুম্ভিতো উদ্ধৰিত্ৱা দিয্যমানং ভিক্খং ন গণ্হাতি. ন কড়োপিমুখাতি কড়োপীতি উক্খলি ৱা পচ্ছি ৱা, ততোপি ন গণ্হাতি. কস্মা? কুম্ভিকড়োপিযো মং নিস্সায কটচ্ছুনা পহাৰং লভন্তীতি. ন এড়কমন্তৰন্তি উম্মাৰং অন্তৰং কৰিত্ৱা দিয্যমানং ন গণ্হাতি. কস্মা? অযং মং নিস্সায অন্তৰকৰণং লভতীতি. দণ্ডমুসলেসুপি এসেৱ নযো.
ন দ্ৱিন্নন্তি দ্ৱীসু ভুঞ্জমানেসু একস্মিং উট্ঠায দেন্তে ন গণ্হাতি. কস্মা? কবড়ন্তৰাযো হোতীতি. ন গব্ভিনিযাতিআদীসু পন ‘‘গব্ভিনিযা কুচ্ছিযং দাৰকো কিলমতী’’তি, পাযন্তিযা দাৰকস্স খীৰন্তৰাযো হোতী’’তি, ‘‘পুৰিসন্তৰগতায ৰতিঅন্তৰাযো হোতী’’তি ন গণ্হাতি. ন সংকিত্তীসূতি সংকিত্তেত্ৱা কতভত্তেসু. দুব্ভিক্খসমযে কিৰ অচেলকসাৱকা অচেলকানমত্থায ততো ততো তণ্ডুলাদীনি সমাদপেত্ৱা ভত্তং পচন্তি, উক্কট্ঠো অচেলকো ততোপি ন পটিগ্গণ্হাতি. ন যত্থ সাতি যত্থ সুনখো ‘‘পিণ্ডং লভিস্সামী’’তি উপট্ঠিতো হোতি, তত্থ তস্স অদত্ৱা আহটং ন গণ্হাতি. কস্মা? এতস্স পিণ্ডন্তৰাযো হোতীতি. সণ্ডসণ্ডচাৰিনীতি সমূহসমূহচাৰিনী. সচে হি অচেলকং দিস্ৱা ‘‘ইমস্স ভিক্খং দস্সামা’’তি মনুস্সা ভত্তগেহং পৱিসন্তি, তেসু চ পৱিসন্তেসু কড়োপিমুখাদীসু নিলীনা মক্খিকা উপ্পতিত্ৱা সণ্ডসণ্ডা চৰন্তি. ততো আহটং ভিক্খং ন গণ্হাতি. কস্মা? মং নিস্সায মক্খিকানং গোচৰন্তৰাযো জাতোতি. থুসোদকন্তি সব্বসস্সসম্ভাৰেহি কতং সোৱীৰকং. এত্থ চ সুৰাপানমেৱ সাৱজ্জং, অযং পন সব্বেসুপি সাৱজ্জসঞ্ঞী.
একাগাৰিকোতি যো একস্মিংযেৱ গেহে ভিক্খং লভিত্ৱা নিৱত্ততি. একালোপিকোতি যো একেনেৱ আলোপেন যাপেতি. দ্ৱাগাৰিকাদীসুপি এসেৱ নযো. একিস্সাপি দত্তিযাতি একায দত্তিযা. দত্তি নাম একা খুদ্দকপাতি হোতি, যত্থ অগ্গভিক্খং পক্খিপিত্ৱা ঠপেন্তি. একাহিকন্তি একদিৱসন্তৰিকং. অড্ঢমাসিকন্তি অড্ঢমাসন্তৰিকং. পৰিযাযভত্তভোজনন্তি ৱাৰভত্তভোজনং, একাহৱাৰেন দ্ৱীহৱাৰেন সত্তাহৱাৰেন অড্ঢমাসৱাৰেনাতি এৱং দিৱসৱাৰেন আভতং ভত্তভোজনং.
সাকভক্খোতিআদীনি ৱুত্তত্থানেৱ. উব্ভট্ঠকোতি উদ্ধং ঠিতকো. উক্কুটিকপ্পধানমনুযুত্তোতি উক্কুটিকং ৱীৰিযং অনুযুত্তো. গচ্ছন্তোপি উক্কুটিকোৱ হুত্ৱা উপ্পতিত্ৱা উপ্পতিত্ৱা গচ্ছতি. কণ্টকাপস্সযিকোতি অযকণ্টকে ৱা পকতিকণ্টকে ৱা ভূমিযং কোট্টেত্ৱা তত্থ চম্মং অত্থৰিত্ৱা ঠানচঙ্কমাদীনি কৰোতি. সেয্যন্তি সযন্তোপি তত্থেৱ সেয্যং কপ্পেতি. ফলকসেয্যন্তি ৰুক্খফলকে সেয্যং. থণ্ডিলসেয্যন্তি থণ্ডিলে উচ্চে ভূমিট্ঠানে সেয্যং. একপস্সযিকোতি একপস্সেনেৱ সযতি. ৰজোজল্লধৰোতি সৰীৰং তেলেন মক্খেত্ৱা ৰজুট্ঠানট্ঠানে তিট্ঠতি, অথস্স সৰীৰে ৰজোজল্লং লগ্গতি, তং ধাৰেতি. যথাসন্থতিকোতি লদ্ধং আসনং অকোপেত্ৱা যদেৱ লভতি, তত্থেৱ নিসীদনসীলো. ৱেকটিকোতি ৱিকটখাদনসীলো, ৱিকটন্তি গূথং ৱুচ্চতি. অপানকোতি পটিক্খিত্তসীতুদকপানো. সাযং ততিযং অস্সাতি সাযততিযকং. পাতো মজ্ঝন্হিকে সাযন্তি দিৱসস্স তিক্খত্তুং ‘‘পাপং পৱাহেস্সামী’’তি উদকোৰোহনানুযোগং অনুযুত্তো ৱিহৰতি.
তে সল্লে অভিসঙ্খৰোতীতি তে ৰাগাদিসত্তসল্লে অভিনিব্বত্তেতি. অভিসঙ্খৰোন্তোতি অভিনিব্বত্তেন্তো. সল্লাভিসঙ্খাৰৱসেনাতি সল্লাভিনিব্বত্তাপনকাৰণা. পুৰত্থিমং দিসং ধাৱতীতি পুৰিমং দিসং গচ্ছতি. তে সল্লাভিসঙ্খাৰা অপ্পহীনাতি এতে ৰাগাদিসল্লা পযোগা নপ্পহীনা. সল্লাভিসঙ্খাৰানং অপ্পহীনত্তাতি সল্লপযোগানং অপ্পহীনভাৱেন. গতিযা ধাৱতীতি গতিযং ধাৱতি. গতিযা গতিন্তি গতিতো গতিং.
ন সীদতীতি ন নিমুজ্জতি. ন সংসীদতীতি ন সমন্ততো মুজ্জতি. ন ওসীদতীতি ন ওসক্কতি. ন অৱসীদতীতি ন পচ্চোসক্কতি. ন অৱগচ্ছতীতি ন হেট্ঠা গচ্ছতি.
১৭৫. এৱং মহানুভাৱেন সল্লেন ওতিণ্ণেসু চ সত্তেসু – তত্থ সিক্খানুগীযন্তি, যানি লোকে গধিতানীতি গাথা. তস্সত্থো – যে লোকে পঞ্চ কামগুণা পটিলাভায গিজ্ঝন্তীতি কত্ৱা ‘‘গধিতানী’’তি ৱুচ্চন্তি, চিৰকালসেৱিতত্তা ৱা ‘‘গধিতানী’’তি ৱুচ্চন্তি. তত্থ তং নিমিত্তং হত্থিসিক্খাদিকা অনেকা সিক্খা কথীযন্তি, উগ্গয্হন্তি ৱা. পস্সথ যাৱ সমত্থো ৱাযং লোকো, যতো পণ্ডিতো কুলপুত্তো তেসু ৱা গধিতেসু তাসু ৱা সিক্খাসু অধিমুত্তো ন সিযা, অঞ্ঞদত্থু অনিচ্চাদিদস্সনেন নিব্বিজ্ঝ সব্বসো কামে. অত্তনো নিব্বানমেৱ সিক্খেতি.
পটিৱিজ্ঝিত্ৱাতি ঞাণেন নিক্খমেত্ৱা ৱা নিব্বিজ্ঝিত্ৱা ৱা.
১৭৬. ইদানি যথা নিব্বানায সিক্খিতব্বং, তং দস্সেন্তো ‘‘সচ্চো সিযা’’তিআদিমাহ. তত্থ সচ্চোতি ৱাচাসচ্চেন ঞাণসচ্চেন মগ্গসচ্চেন চ সমন্নাগতো. ৰিত্তপেসুণোতি পহীনপেসুণো. ৱেৱিচ্ছন্তি মচ্ছৰিযং.
১৭৭. নিদ্দং তন্দিং সহে থীনন্তি পচলাযিকঞ্চ কাযালসিযঞ্চ চিত্তালসিযঞ্চাতি ইমে তযো ধম্মে অভিভৱেয্য. নিব্বানমানসোতি নিব্বাননিন্নচিত্তো.
কাযস্স অকল্যতাতি খন্ধত্তযসঙ্খাতস্স নামকাযস্স গিলানভাৱো. গিলানো হি অকল্লকোতি ৱুচ্চতি. ৱিনযেপি (পাৰা. ১৫১) ৱুত্তং – ‘‘নাহং, ভন্তে, অকল্লকো’’তি. অকম্মঞ্ঞতাতি কাযগেলঞ্ঞসঙ্খাতো অকম্মঞ্ঞতাকাৰো. মেঘো ৱিয আকাসং কাযং ওনয্হতীতি ওনাহো. সব্বতো ভাগেন ওনাহো পৰিযোনাহো. অব্ভন্তৰে সমোৰুন্ধতীতি অন্তোসমোৰোধো. মেধতীতি মিদ্ধং, অকম্মঞ্ঞভাৱেন ৱিহিংসতীতি অত্থো. সুপন্তি তেনাতি সুপ্পং. অক্খিদলাদীনং পচলভাৱং কৰোতীতি পচলাযিকা. সুপ্পনা সুপ্পিতত্তন্তি আকাৰভাৱনিদ্দেসা. ওলীযনাতি ওলীযনাকাৰো. দুতিযং উপসগ্গৱসেন ৱড্ঢিতং. লীনন্তি অৱিপ্ফাৰিকতায পটিকুটিকং. ইতৰে দ্ৱে আকাৰভাৱনিদ্দেসা. থিনন্তি সপ্পিপিণ্ডো ৱিয অৱিপ্ফাৰিকতায ঘনভাৱেন ঠিতং. থিযনাতি আকাৰনিদ্দেসো. থিযিতস্স ভাৱো থিযিতত্তং, অৱিপ্ফাৰৱসেন থদ্ধতাতি অত্থো.
সব্বসঙ্খাৰধাতুযাতি নিব্বাননিন্নমানসো সব্বতেভূমিকসঙ্খাতধাতুযা. চিত্তং পটিৱাপেত্ৱাতি চিত্তং নিৱত্তাপেত্ৱা. এতং সন্তন্তি এতং নিব্বানং. কিলেসসন্ততায সন্তং. অতপ্পকট্ঠেন পণীতং.
ন পণ্ডিতা উপধিসুখস্স হেতূতি দব্বজাতিকা কামসুখস্স কাৰণা দানানি ন দেন্তি. কামঞ্চ তে উপধিপৰিক্খযাযাতি একংসেন তে পণ্ডিতা কামক্খযায কামক্খেপনত্থং দানানি দেন্তি. অপুনব্ভৱাযাতি নিব্বানত্থায. ঝানানি ভাৱেন্তীতি পঠমজ্ঝানাদীনি ৱড্ঢেন্তি. পুনব্ভৱাযাতি পুনব্ভৱকাৰণা. তে পণ্ডিতা নিব্বানং অভিমুখং হুত্ৱা দানং দদন্তি.
১৭৮. সাহসাতি ৰত্তস্স ৰাগচৰিতাদিভেদা সাহসাকাৰণা. নিদ্দেসো উত্তানত্থোযেৱ.
১৭৯. পুৰাণং নাভিনন্দেয্যাতি অতীতং ৰূপাদিং নাভিনন্দেয্য. নৱেতি পচ্চুপ্পন্নে. হীযমানেতি ৱিনস্সমানে. আকাসং ন সিতো সিযাতি তণ্হানিস্সিতো ন ভৱেয্য. তণ্হা হি ৰূপাদীনং আকাসনতো ‘‘আকাসো’’তি ৱুচ্চতি.
ৱেমানেতি অভৱমানে. ৱিগচ্ছমানেতি অপগচ্ছমানে.
‘‘আকাসতী’’তি ‘‘আকস্সতী’’তি চ দুৱিধো পাঠো.
১৮০. কিং কাৰণা আকাসং ন সিতো সিযাতি চে? গেধং ব্ৰূমীতি গাথা. তস্সত্থো – অহঞ্হি ইমং আকাসসঙ্খাতং তণ্হং ৰূপাদীসু গিজ্ঝনতো গেধং ব্ৰূমি ‘‘গেধো’’তি ৱদামি. কিঞ্চ ভিয্যো – অৱহননট্ঠেন ‘‘ওঘো’’তি চ আজৱনট্ঠেন ‘‘আজৱ’’ন্তি চ ‘‘ইদং ময্হং, ইদং ময্হ’’ন্তি জপ্পকাৰণতো ‘‘জপ্পন’’ন্তি চ দুম্মুঞ্চনট্ঠেন ‘‘আৰম্মণ’’ন্তি চ কম্পকৰণট্ঠেন ‘‘কম্পন’’ন্তি চ ব্ৰূমি, এসাৱ লোকস্স পলিবোধট্ঠেন দুৰতিক্কমনীযট্ঠেন চ ‘‘কামপঙ্কো দুৰচ্চযো’’তি.
আজৱন্তি আপটিসন্ধিতো জৱতি ধাৱতীতি আজৱং, ৱট্টমূলতায পুনব্ভৱে পটিসন্ধিদানতণ্হাযেতং অধিৱচনং. জপ্পনন্তি পত্থনা, তণ্হাযেতং অধিৱচনং. আৰম্মণম্পি ৱুচ্চতি তণ্হাতি ৰূপাদীসু আৰম্মণেসু উপ্পন্নতণ্হা মুচ্চিতুং অসক্কুণেয্যট্ঠেন আৰম্মণাতি কথীযতি. কামপঙ্কোতি ওসীদনট্ঠেন কললং. কদ্দমোতি সঙ্গট্ঠেন কদ্দমো. তাপনট্ঠেন কিলেসো. নিয্যাসং ৱিয লগ্গাপনট্ঠেন পলিপো. ৰুন্ধিত্ৱা ধাৰণট্ঠেন পলিৰোধো. এৱমেতং গেধাদিপৰিযাযং আকাসং অনিস্সিতো.
১৮১. সচ্চা অৱোক্কমন্তি গাথা. তস্সত্থো – পুব্বে ৱুত্তা তিৱিধাপি সচ্চা অৱোক্কমং মোনেয্যপত্তিযা মুনীতি সঙ্খং গতো নিব্বানথলে তিট্ঠতি ব্ৰাহ্মণো, স ৱেএৱৰূপো সব্বানি আযতনানি নিস্সজ্জিত্ৱা ‘‘সন্তো’’তি ৱুচ্চতি. নিদ্দেসে ৱত্তব্বং নত্থি.
১৮২. কিঞ্চ ভিয্যো – স ৱে ৱিদ্ৱাতি গাথা. তত্থ ঞত্ৱা ধম্মন্তি অনিচ্চাদিনযেন সঙ্খতধম্মং অঞ্ঞায. সম্মা সো লোকে ইৰিযানোতি অসম্মাইৰিযনকৰানং কিলেসানং পহানা সম্মা সো লোকে ইৰিযমানো.
১৮৩. এৱং অপিহেন্তো চ – যোধ কামেতি গাথা. তত্থ সঙ্গন্তি সত্তৱিধং সঙ্গং যো অচ্চতৰি. নাজ্ঝেতীতি ন অভিজ্ঝাযতি.
১৮৪. তস্মা তুম্হেসুপি যো এৱৰূপো হোতুং ইচ্ছতি, তং ৱদামি – যং পুব্বেতি গাথা. তত্থ যং পুব্বেতি অতীতে সঙ্খাৰে আৰব্ভ উপ্পজ্জনধম্মং কিলেসজাতং অতীতং কম্মঞ্চ. পচ্ছা তে মাহু কিঞ্চনন্তি অনাগতেপি সঙ্খাৰে আৰব্ভ উপ্পজ্জনধম্মং ৰাগাদিকিঞ্চনং মা অহু. মজ্ঝে চে নো গহেস্সসীতি পচ্চুপ্পন্নৰূপাদিধম্মেপি ন গহেস্সসি চে. এৱং উপসন্তো চৰিস্সসি.
অবীজং কৰোহীতি মগ্গঞাণেন ন বীজং কৰোহি. ৰাগকিঞ্চনন্তি ৰাগফন্দনং. দোসকিঞ্চনাদীসুপি এসেৱ নযো.
১৮৫. এৱং অৰহত্তপ্পত্তিং দস্সেত্ৱা ইদানি অৰহতো থুতিৱসেন ইতো পৰা গাথাযো অভাসি. তত্থ সব্বসোতি গাথায মমাযিতন্তি মমত্তকৰণং. ‘‘মম ইদ’’ন্তি গহিতং ৱা ৱত্থু. অসতা চ ন সোচতীতি অৱিজ্জমানকাৰণা অসন্তকাৰণা ন সোচতি. ন জীযতীতি জানিং নাধিগচ্ছতি.
অহু ৱত মেতি ময্হং অহোসি ৱত. তং ৱত মে নত্থীতি যং অতীতে অহোসি, তং ময্হং ইদানি ন সন্তি. সিযা ৱত মেতি যং ময্হং ভৱিস্সতি, তং ৱতাহং ন লভামীতি ইদানি অহং একংসেন ন পাপুণামি.
১৮৬. কিঞ্চ ভিয্যো – যস্স নত্থীতি গাথা. তত্থ কিঞ্চনন্তি কিঞ্চি ৰূপাদিধম্মজাতং.
অভিসঙ্খতন্তি কম্মেন সঙ্খৰিতং. অভিসঞ্চেতযিতন্তি চিত্তেন ৰাসিকতং. অৱিজ্জায ত্ৱেৱাতি অৱিজ্জায তু এৱ. অসেসৱিৰাগনিৰোধাতি ৱিৰাগসঙ্খাতেন মগ্গেন নিৰৱসেসনিৰোধা.
সুঞ্ঞতো লোকং অৱেক্খস্সূতি অৱসৱত্তিসল্লক্খণৱসেন ৱা তুচ্ছসঙ্খাৰসমনুপস্সনৱসেন ৱাতি দ্ৱীহাকাৰেহি সুঞ্ঞতো লোকং পস্স. অত্তানুদিট্ঠিং ঊহচ্চাতি সক্কাযদিট্ঠিং উদ্ধৰিত্ৱা. এৱং মচ্চুতৰো সিযাতি এৱং মৰণস্স তৰণো ভৱেয্য. এৱং লোকং অৱেক্খন্তন্তি এৱং খন্ধলোকং পস্সন্তং. মচ্চুৰাজা ন পস্সতীতি মৰণৰাজা ন ওলোকেতি ন দক্খতি.
নাঞ্ঞং পত্থযতে কিঞ্চীতি অঞ্ঞং অপ্পমত্তকম্পি ন পত্থযতি ন পিহযতি. অঞ্ঞত্ৰ অপ্পটিসন্ধিযাতি নিব্বানং ঠপেত্ৱা. ‘‘অঞ্ঞত্ৰপ্পটিসন্ধিযা’’তি একপদং কত্ৱাপি পঠন্তি.
১৮৭. কিঞ্চ ভিয্যো – অনিট্ঠুৰীতি গাথা. তত্থ অনিট্ঠুৰীতি অনিস্সুকী. ‘‘অনিট্ঠৰী’’তিপি কেচি পঠন্তি. সব্বধী সমোতি সব্বত্থ সমো, উপেক্খকোতি অধিপ্পাযো. কিং ৱুত্তং হোতি? যো সো ‘‘নত্থি মে’’তি ন সোচতি, তমহং অৱিকম্পিনং পুগ্গলং পুট্ঠো সমানো অনিট্ঠুৰী অননুগিদ্ধো, অনেজো সব্বধী সমোতি ইমং তস্মিং পুগ্গলে চতুব্বিধং আনিসংসং ব্ৰূমীতি.
নিট্ঠুৰিযোতি ইস্সুকী. নিট্ঠুৰভাৱো নিট্ঠুৰিযং, তং নিস্সায এত্তকম্পি নত্থীতি খেড়পাতন্তি অত্থো. নিট্ঠুৰিযকম্মন্তি নিট্ঠুৰিযকৰণং. গহট্ঠো ৱা হি গহট্ঠং ভিক্খু ৱা ভিক্খুং নিস্সায ৱসন্তো অপ্পমত্তকেনেৱ কুজ্ঝিত্ৱা তং নিস্সায এত্তকম্পি নত্থীতি খেড়ং পাতেত্ৱা পাদেন মদ্দন্তো ৱিয নিট্ঠুৰিযং নাম কৰোতি. তস্স তং কম্মং ‘‘নিট্ঠুৰিযকম্ম’’ন্তি ৱুচ্চতি. ইস্সাতি সভাৱনিদ্দেসো. ততো পৰা দ্ৱে আকাৰভাৱনিদ্দেসা. ইতৰত্তযং পৰিযাযৱচনং. লক্খণাদিতো পনেসা পৰসম্পত্তীনং উসূযনলক্খণা ইস্সা; তত্থ চ অনভিৰতিৰসা; ততো ৱিমুখভাৱপচ্চুপট্ঠানা; পৰসম্পত্তিপদট্ঠানা.
লাভেপি ন ইঞ্জতীতি পচ্চযলাভে ন চলতি. অলাভেপীতি পচ্চযানং অলাভেপি.
১৮৮. কিঞ্চ ভিয্যো – অনেজস্সাতি গাথা. তত্থ নিসঙ্খতীতি পুঞ্ঞাভিসঙ্খাৰাদীসু যো কোচি সঙ্খাৰো. সো হি যস্মা নিসঙ্খৰিযতি, নিসঙ্খৰোতি ৱা, তস্মা ‘‘নিসঙ্খতী’’তি ৱুচ্চতি. ৱিযাৰম্ভাতি ৱিৱিধা পুঞ্ঞাভিসঙ্খাৰাদিকা আৰম্ভা. খেমং পস্সতি সব্বধীতি সব্বত্থ অভযমেৱ পস্সতি.
আৰম্ভাতি কম্মানং পঠমাৰম্ভা. ৱিযাৰম্ভাতি উপৰূপৰি ৱিৱিধআৰম্ভনৱসেন ৱীৰিযাৰম্ভা. তীসু ভৱেসু পটিসন্ধিজনককম্মানং এতং অধিৱচনং. তস্মা ৱিযাৰম্ভা আৰতো.
১৮৯. এৱং পস্সন্তো ন সমেসূতি গাথা. তত্থ ন ৱদতেতি ‘‘সদিসোহমস্মী’’তিআদিনা মানৱসেন সমেসুপি অত্তানং ন ৱদতি ওমেসুপি উস্সেসুপি. নাদেতি ন নিৰস্সতীতি ৰূপাদীসু কঞ্চি ধম্মং ন গণ্হাতি ন নিস্সজ্জতি. সেসং সব্বত্থ তত্থ তত্থ ৱুত্তনযত্তা পাকটমেৱ. এৱং অৰহত্তনিকূটেনেৱ দেসনং নিট্ঠাপেসীতি.
সদ্ধম্মপ্পজ্জোতিকায মহানিদ্দেসট্ঠকথায
অত্তদণ্ডসুত্তনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.