১০. নদীসোতসুত্তৱণ্ণনা

১০৯. দসমে সেয্যথাপীতি ওপম্মদস্সনত্থে নিপাতো, যথা নামাতি অত্থো. নদিযা সোতেন ওৱুয্হেয্যাতি সীঘসোতায হাৰহাৰিনিযা নদিযা উদকৱেগেন হেট্ঠতো ৱুয্হেয্য অধো হৰিযেথ. পিযৰূপসাতৰূপেনাতি পিযসভাৱেন সাতসভাৱেন চ কাৰণভূতেন, তস্সং নদিযং তস্সা ৱা পৰতীৰে মণিসুৱণ্ণাদি অঞ্ঞং ৱা পিযৱত্থু ৱিত্তূপকৰণং অত্থি, তং গহেস্সামীতি নদিযং পতিত্ৱা সোতেন অৱকড্ঢেয্য. কিঞ্চাপীতি অনুজাননঅসম্ভাৱনত্থে নিপাতো. কিং অনুজানাতি, কিং ন সম্ভাৱেতি? তেন পুৰিসেন অধিপ্পেতস্স পিযৱত্থুস্স তত্থ অত্থিভাৱং অনুজানাতি, তথাগমনং পন আদীনৱৱন্ততায ন সম্ভাৱেতি. ইদং ৱুত্তং হোতি – অম্ভো, পুৰিস, যদিপি তযা অধিপ্পেতং পিযৱত্থু তত্থ উপলব্ভতি, এৱং গমনে পন অযমাদীনৱো, যং ত্ৱং হেট্ঠা ৰহদং পত্ৱা মৰণং মৰণমত্তং ৱা দুক্খং পাপুণেয্যাসীতি.

অত্থি চেত্থ হেট্ঠা ৰহদোতি এতিস্সা নদিযা হেট্ঠা অনুসোতভাগে অতিৱিয গম্ভীৰৱিত্থতো একো মহাসৰো অত্থি. সো চ সমন্ততো ৱাতাভিঘাতসমুট্ঠিতাহি মণিমযপব্বতকূটসন্নিভাহি মহতীহি ঊমীহি ৱীচীহি সঊমি, ৱিসমেসু ভূমিপ্পদেসেসু সৱেগং অনুপক্খন্দন্তেন ইমিস্সা তাৱ নদিযা মহোঘেন তহিং তহিং আৱট্টমানৱিপুলজলতায বলৱামুখসদিসেহি সহ আৱট্টেহীতি সাৱট্টো. তং ৰহদং ওতিণ্ণসত্তেযেৱ অত্তনো নিবদ্ধামিসগোচৰে কত্ৱা অজ্ঝাৱসন্তেন অতিৱিয ভযানকদস্সনেন ঘোৰচেতসা দকৰক্খসেন সগহো সৰক্খসো, চণ্ডমচ্ছমকৰাদিনা ৱা সগহো, যথাৱুত্তৰক্খসেন সৰক্খসো.

যন্তি এৱং সপ্পটিভযং যং ৰহদং. অম্ভো পুৰিসাতি আলপনং. মৰণং ৱা নিগচ্ছসীতি তাহি ৱা ঊমীহি অজ্ঝোত্থটো, তেসু ৱা আৱট্টেসু নিপতিতো সীসং উক্খিপিতুং অসক্কোন্তো তেসং ৱা চণ্ডমচ্ছমকৰাদীনং মুখে নিপতিতো. তস্স ৱা দকৰক্খসস্স হত্থং গতো মৰণং ৱা গমিস্সসি, অথ ৱা পন আযুসেসে সতি ততো মুচ্চিত্ৱা অপগচ্ছন্তো তেহি ঊমিআদীহি জনিতঘট্টিতৱসেন মৰণমত্তং মৰণপ্পমাণং দুক্খং নিগচ্ছসি. পটিসোতং ৱাযমেয্যাতি সো পুব্বে অনুসোতং ৱুয্হমানো তস্স পুৰিসস্স ৱচনং সুত্ৱা ‘‘অনত্থো কিৰ মে উপট্ঠিতো, মচ্চুমুখে কিৰাহং পৰিৱত্তামী’’তি উপ্পন্নবলৱভযো সম্ভমন্তো দিগুণং কত্ৱা উস্সাহং হত্থেহি চ পাদেহি চ ৱাযমেয্য তৰেয্য, ন চিৰেনেৱ তীৰং সম্পাপুণেয্য.

অত্থস্স ৱিঞ্ঞাপনাযাতি চতুসচ্চপটিৱেধানুকূলস্স অত্থস্স সম্বোধনায উপমা কতা. অযঞ্চেত্থ অত্থোতি অযমেৱ ইদানি ৱুচ্চমানো ইধ মযা অধিপ্পেতো উপমেয্যত্থো, যস্স ৱিঞ্ঞাপনায উপমা আহটা.

তণ্হাযেতং অধিৱচনন্তি এত্থ চতূহি আকাৰেহি তণ্হায সোতসদিসতা ৱেদিতব্বা অনুক্কমপৰিৱুড্ঢিতো অনুপ্পবন্ধতো ওসীদাপনতো দুৰুত্তৰণতো চ. যথা হি উপৰি মহামেঘে অভিপ্পৱুট্ঠে উদকং পব্বতকন্দৰপদৰসাখাযো পূৰেত্ৱা ততো ভস্সিত্ৱা কুসুব্ভে পূৰেত্ৱা ততো ভস্সিত্ৱা কুন্নদিযো পূৰেত্ৱা ততো মহানদিযো পক্খন্দিত্ৱা একোঘং হুত্ৱা পৱত্তমানং ‘‘নদীসোতো’’তি ৱুচ্চতি, এৱমেৱ অজ্ঝত্তিকবাহিৰাদিৱসেন অনেকভেদেসু ৰূপাদীসু আৰম্মণেসু লোভো উপ্পজ্জিত্ৱা অনুক্কমেন পৰিৱুড্ঢিং গচ্ছন্তো ‘‘তণ্হাসোতো’’তি ৱুচ্চতি, যথা চ নদীসোতো আগমনতো যাৱ সমুদ্দপ্পত্তি, তাৱ সতি ৱিচ্ছেদপচ্চযাভাৱে অৱিচ্ছিজ্জমানো অনুপ্পবন্ধেন পৱত্ততি, এৱং তণ্হাসোতোপি আগমনতো পট্ঠায অসতি ৱিচ্ছেদপচ্চযে অৱিচ্ছিজ্জমানো অপাযসমুদ্দাভিমুখো অনুপ্পবন্ধেন পৱত্ততি. যথা পন নদীসোতো তদন্তোগধে সত্তে ওসীদাপেতি, সীসং উক্খিপিতুং ন দেতি, মৰণং ৱা মৰণমত্তং ৱা দুক্খং পাপেতি, এৱং তণ্হাসোতোপি অত্তনো সোতন্তোগতে সত্তে ওসীদাপেতি, পঞ্ঞাসীসং উক্খিপিতুং ন দেতি, কুসলমূলচ্ছেদনেন সংকিলেসধম্মসমাপজ্জনেন চ মৰণং ৱা মৰণমত্তং ৱা দুক্খং পাপেতি.

যথা চ নদিযা সোতো মহোঘভাৱেন পৱত্তমানো উড়ুম্পং ৱা নাৱং ৱা বন্ধিতুং নেতুঞ্চ ছেকং পুৰিসং নিস্সায পৰতীৰং গন্তুং অজ্ঝাসযং কত্ৱা তজ্জং ৱাযামং কৰোন্তেন তৰিতব্বো, ন যেন ৱা তেন ৱাতি দুৰুত্তৰো, এৱং তণ্হাসোতোপি কামোঘভৱোঘভূতো সীলসংৱৰং পূৰেতুং সমথৱিপস্সনাসু কম্মং কাতুং ‘‘নিপকেন অৰহত্তং পাপুণিস্সামী’’তি অজ্ঝাসযং সমুট্ঠাপেত্ৱা কল্যাণমিত্তে নিস্সায সমথৱিপস্সনানাৱং অভিৰুহিত্ৱা সম্মাৱাযামং কৰোন্তেন তৰিতব্বো, ন যেন ৱা তেন ৱাতি দুৰুত্তৰো. এৱং অনুক্কমপৰিৱুড্ঢিতো অনুপ্পবন্ধতো ওসীদাপনতো দুৰুত্তৰণতোতি চতূহি আকাৰেহি তণ্হায নদীসোতসদিসতা ৱেদিতব্বা.

পিযৰূপং সাতৰূপন্তি পিযজাতিকং পিযসভাৱং পিযৰূপং, মধুৰজাতিকং মধুৰসভাৱং সাতৰূপং, ইট্ঠসভাৱন্তি অত্থো. ছন্নেতন্তি ছন্নং এতং. অজ্ঝত্তিকানন্তি এত্থ ‘‘এৱং মযং অত্তাতি গহণং গমিস্সামা’’তি ইমিনা ৱিয অধিপ্পাযেন অত্তানং অধিকাৰং কত্ৱা পৱত্তানীতি অজ্ঝত্তিকানি. তত্থ গোচৰজ্ঝত্তং, নিযকজ্ঝত্তং, ৱিসযজ্ঝত্তং, অজ্ঝত্তজ্ঝত্তন্তি চতুব্বিধং অজ্ঝত্তং. তেসু ‘‘অজ্ঝত্তৰতো সমাহিতো’’তি এৱমাদীসু (ধ. প. ৩৬২) ৱুত্তং ইদং গোচৰজ্ঝত্তং নাম. ‘‘অজ্ঝত্তং সম্পসাদন’’ন্তি (দী. নি. ১.২২৮; ধ. স. ১৬১) আগতং ইদং নিযকজ্ঝত্তং নাম. ‘‘সব্বনিমিত্তানং অমনসিকাৰা অজ্ঝত্তং সুঞ্ঞতং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতী’’তি (ম. নি. ৩.১৮৭) এৱমাগতং ইদং ৱিসযজ্ঝত্তং নাম. ‘‘অজ্ঝত্তিকা ধম্মা, বাহিৰা ধম্মা’’তি (ধ. স. তিকমাতিকা ২০) এত্থ ৱুত্তং অজ্ঝত্তং অজ্ঝত্তজ্ঝত্তং নাম. ইধাপি এতদেৱ অধিপ্পেতং, তস্মা অজ্ঝত্তানিযেৱ অজ্ঝত্তিকানি. অথ ৱা যথাৱুত্তেনেৱ অত্থেন ‘‘অজ্ঝত্তা ধম্মা, বহিদ্ধা ধম্মা’’তিআদীসু ৱিয তেসু অজ্ঝত্তেসু ভৱানি অজ্ঝত্তিকানি, চক্খাদীনি. তেসং অজ্ঝত্তিকানং.

আযতনানন্তি এত্থ আযতনতো, আযানং তননতো, আযতস্স চ নযনতো আযতনানীতি. চক্খাদীসু হি তংতংদ্ৱাৰৱত্থুকা চিত্তচেতসিকা ধম্মা সকেন সকেন অনুভৱনাদিনা কিচ্চেন আযতন্তি উট্ঠহন্তি ঘটন্তি ৱাযমন্তি, তে চ আযভূতে ধম্মে এতানি তনোন্তি ৱিত্থাৰেন্তি, যঞ্চ অনমতগ্গে সংসাৰে পৱত্তং অতিৱিয আযতং ৱট্টদুক্খং, তং নযন্তি পৱত্তেন্তি. ইতি সব্বথাপিমে ধম্মা আযতনতো, আযানং তননতো, আযতস্স চ নযনতো আযতনানীতি ৱুচ্চন্তি. অপিচ নিৱাসট্ঠানট্ঠেন, আকৰট্ঠেন, সমোসৰণট্ঠানট্ঠেন, সঞ্জাতিদেসট্ঠেন, কাৰণট্ঠেন চ আযতনং ৱেদিতব্বং. তথা হি লোকে ‘‘ইস্সৰাযতনং দেৱাযতন’’ন্তিআদীসু নিৱাসট্ঠানং আযতনন্তি ৱুচ্চতি. ‘‘সুৱণ্ণাযতনং ৰজতাযতন’’ন্তিআদীসু আকৰো. সাসনে পন ‘‘মনোৰমে আযতনে, সেৱন্তি নং ৱিহঙ্গমা’’তিআদীসু সমোসৰণট্ঠানং. ‘‘দক্খিণাপথো গুন্নং আযতন’’ন্তিআদীসু সঞ্জাতিদেসো. ‘‘তত্ৰ তত্ৰেৱ সক্খিভব্বতং পাপুণাতি সতি সতিআযতনে’’তিআদীসু (ম. নি. ৩.১৫৮; অ. নি. ৩.১০২) কাৰণং আযতনন্তি ৱুচ্চতি. চক্খাদীসু চ তে তে চিত্তচেতসিকা ধম্মা নিৱসন্তি তদাযত্তৱুত্তিতাযাতি চক্খাদযো তেসং নিৱাসট্ঠানং. তত্থ চ তে আকিণ্ণা তন্নিস্সিতত্তাতি তে নেসং আকৰো, সমোসৰণট্ঠানঞ্চ তত্থ ৱত্থুদ্ৱাৰভাৱেন সমোসৰণতো, সঞ্জাতিদেসো চ তন্নিস্সযভাৱেন তেসং তত্থেৱ উপ্পত্তিতো, কাৰণঞ্চ তদভাৱে তেসং অভাৱতোতি. ইতি নিৱাসট্ঠানট্ঠেন, আকৰট্ঠেন, সমোসৰণট্ঠানট্ঠেন, সঞ্জাতিদেসট্ঠেন, কাৰণট্ঠেনাতি ইমেহি কাৰণেহি চক্খাদীনি আযতনানীতি ৱুচ্চন্তি. তেন ৱুত্তং ‘‘ছন্নেতং অজ্ঝত্তিকানং আযতনান’’ন্তি.

যদিপি ৰূপাদযোপি ধম্মা ‘‘ৰূপং লোকে পিযৰূপং সাতৰূপং, এত্থেসা তণ্হা উপ্পজ্জমানা উপ্পজ্জতী’’তি তণ্হাৱত্থুভাৱতো পিযৰূপসাতৰূপভাৱেন ৱুত্তা. চক্খাদিকে পন মুঞ্চিত্ৱা অত্তভাৱপঞ্ঞত্তিযা অভাৱতো ‘‘মম চক্খু মম সোত’’ন্তিআদিনা অধিকসিনেহৱত্থুভাৱেন চক্খাদযো সাতিসযং পিযৰূপং সাতৰূপন্তি নিদ্দেসং অৰহন্তীতি দস্সেতুং ‘‘পিযৰূপং সাতৰূপন্তি খো, ভিক্খৱে, ছন্নেতং অজ্ঝত্তিকানং আযতনানং অধিৱচন’’ন্তি ৱুত্তং.

ওৰম্ভাগিযানন্তি এত্থ ওৰং ৱুচ্চতি কামধাতু, তপ্পৰিযাপন্না ওৰম্ভাগা, পচ্চযভাৱেন তেসং হিতাতি ওৰম্ভাগিযা. যস্স সংৱিজ্জন্তি, তং পুগ্গলং ৱট্টস্মিং সংযোজেন্তি বন্ধন্তীতি সংযোজনানি. সক্কাযদিট্ঠিৱিচিকিচ্ছাসীলব্বতপৰামাসকামৰাগব্যাপাদানং এতং অধিৱচনং. তে হি কামভৱূপগানং সঙ্খাৰানং পচ্চযা হুত্ৱা ৰূপাৰূপধাতুতো হেট্ঠাভাৱেন নিহীনভাৱেন ওৰম্ভাগভূতেন কামভৱেন সত্তে সংযোজেন্তি. এতেনেৱ তেসং হেট্ঠাৰহদসদিসতা দীপিতাতি দট্ঠব্বা. ঊমিভযন্তি খো, ভিক্খৱে, কোধুপাযাসস্সেতং অধিৱচনন্তি ভাযতি এতস্মাতি ভযং, ঊমি এৱ ভযন্তি ঊমিভযং. কুজ্ঝনট্ঠেন কোধো, স্ৱেৱ চিত্তস্স সৰীৰস্স চ অভিপ্পমদ্দনপৱেধনুপ্পাদনেন দড়্হং আযাসনট্ঠেন উপাযাসো.

এত্থ চ অনেকৱাৰং পৱত্তিত্ৱা অত্তনা সমৱেতং সত্তং অজ্ঝোত্থৰিত্ৱা সীসং উক্খিপিতুং অদত্ৱা অনযব্যসনাপাদনেন কোধুপাযাসস্স ঊমিসদিসতা দট্ঠব্বা. তথা কামগুণানং কিলেসাভিভূতে সত্তে ইতো চ এত্তো, এত্তো চ ইতোতি এৱং মনাপিযৰূপাদিৱিসযসঙ্খাতে অত্তনি সংসাৰেত্ৱা যথা ততো বহিভূতে নেক্খম্মে চিত্তম্পি ন উপ্পজ্জতি এৱং আৱট্টেত্ৱা ব্যসনাপাদনেন আৱট্টসদিসতা দট্ঠব্বা. যথা পন গহৰক্খসোপি আৰক্খৰহিতং অত্তনো গোচৰভূমিগতং পুৰিসং অভিভুয্য গহেত্ৱা অগোচৰে ঠিতম্পি ৰক্খসমাযায গোচৰং নেত্ৱা ভেৰৱৰূপদস্সনাদিনা অৱসং অত্তনো উপকাৰং কাতুং অসমত্থং কত্ৱা অন্ৱাৱিসিত্ৱা ৱণ্ণবলভোগযসসুখেহিপি ৱিযোজেন্তো মহন্তং অনযব্যসনং আপাদেতি, এৱং মাতুগামোপি যোনিসোমনসিকাৰৰহিতং অৱীৰপুৰিসং ইত্থিকুত্তভূতেহি অত্তনো হাৱভাৱৱিলাসেহি অভিভুয্য গহেত্ৱা ৱীৰজাতিযম্পি অত্তনো ৰূপাদীহি পলোভনৱসেন ইত্থিমাযায অন্ৱাৱিসিত্ৱা অৱসং অত্তনো উপকাৰধম্মে সীলাদযো সম্পাদেতুং অসমত্থং কৰোন্তো গুণৱণ্ণাদীহি ৱিযোজেত্ৱা মহন্তং অনযব্যসনং আপাদেতি, এৱং মাতুগামস্স গহৰক্খসসদিসতা দট্ঠব্বা. তেন ৱুত্তং ‘‘আৱট্টন্তি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নেতং কামগুণানং অধিৱচনং, গহৰক্খসোতি খো, ভিক্খৱে, মাতুগামস্সেতং অধিৱচন’’ন্তি.

পটিসোতোতি খো ভিক্খৱে নেক্খম্মস্সেতং অধিৱচনন্তি এত্থ পব্বজ্জা সহ উপচাৰেন পঠমজ্ঝানং ৱিপস্সনাপঞ্ঞা চ নিব্বানঞ্চ নেক্খম্মং নাম. সব্বেপি কুসলা ধম্মা নেক্খম্মং নাম. ৱুত্তঞ্হেতং –

‘‘পব্বজ্জা পঠমং ঝানং, নিব্বানঞ্চ ৱিপস্সনা;

সব্বেপি কুসলা ধম্মা, নেক্খম্মন্তি পৱুচ্চৰে’’তি.

ইমেসং পন পব্বজ্জাদীনং তণ্হাসোতস্স পটিলোমতো পটিসোতসদিসতা ৱেদিতব্বা. অৱিসেসেন হি ধম্মৱিনযো নেক্খম্মং, তস্স অধিট্ঠানং পব্বজ্জা চ, ধম্মৱিনযো চ তণ্হাসোতস্স পটিসোতং ৱুচ্চতি. ৱুত্তঞ্হেতং –

‘‘পটিসোতগামিং নিপুণং, গম্ভীৰং দুদ্দসং অণুং;

ৰাগৰত্তা ন দক্খন্তি, তমোখন্ধেন আৱুতা’’তি. (দী. নি. ২.৬৫; ম. নি. ১.২৮১; সং. নি. ১.১৭২);

ৱীৰিযাৰম্ভস্সাতি চতুব্বিধসম্মপ্পধানৱীৰিযস্স. তস্স কামোঘাদিভেদতণ্হাসোতসন্তৰণস্স হত্থেহি পাদেহি চতুৰঙ্গনদীসোতসন্তৰণৱাযামস্স সদিসতা পাকটাযেৱ. তথা নদীসোতস্স তীৰে ঠিতস্স চক্খুমতো পুৰিসস্স কামাদিং চতুব্বিধম্পি ওঘং তৰিত্ৱা তস্স পৰতীৰভূতে নিব্বানথলে ঠিতস্স পঞ্চহি চক্খূহি চক্খুমতো ভগৱতো সদিসভাৱো. তেন ৱুত্তং ‘‘চক্খুমা পুৰিসো…পে… সম্মাসম্বুদ্ধস্সা’’তি.

তত্ৰিদং ওপম্মসংসন্দনং – নদীসোতো ৱিয অনুপ্পবন্ধৱসেন পৱত্তমানো তণ্হাসোতো, তেন ৱুয্হমানো পুৰিসো ৱিয অনমতগ্গে সংসাৰৱট্টে পৰিব্ভমনতো তণ্হাসোতেন ৱুয্হমানো সত্তো, তস্স তত্থ পিযৰূপসাতৰূপৱত্থুস্মিং অভিনিৱেসো ৱিয ইমস্স চক্খাদীসু অভিনিৱেসো, সঊমিসাৱট্টসগহৰক্খসো হেট্ঠাৰহদো ৱিয কোধুপাযাসপঞ্চকামগুণমাতুগামসমাকুলো পঞ্চোৰম্ভাগিযসংযোজনসমূহো, তমত্থং যথাভূতং ৱিদিত্ৱা তস্স নদীসোতস্স পৰতীৰে ঠিতো চক্খুমা পুৰিসো ৱিয সকলং সংসাৰাদীনৱং সব্বঞ্চ ঞেয্যধম্মং যথাভূতং ৱিদিত্ৱা তণ্হাসোতস্স পৰতীৰভূতে নিব্বানথলে ঠিতো সমন্তচক্খু ভগৱা, তস্স পুৰিসস্স তস্মিং নদিযা সোতেন ৱুয্হমানে পুৰিসে অনুকম্পায ৰহদস্স ৰহদাদীনৱস্স চ আচিক্খনং ৱিয তণ্হাসোতেন ৱুয্হমানস্স সত্তস্স মহাকৰুণায ভগৱতো তণ্হাদীনং তদাদীনৱস্স চ ৱিভাৱনা, তস্স ৱচনং অসদ্দহিত্ৱা অনুসোতগামিনো তস্স পুৰিসস্স তস্মিং ৰহদে মৰণপ্পত্তিমৰণমত্তদুক্খপ্পত্তিযো ৱিয ভগৱতো ৱচনং অসম্পটিচ্ছন্তস্স অপাযুপ্পত্তি, সুগতিযং দুক্খুপ্পত্তি চ, তস্স পন ৱচনং সদ্দহিত্ৱা হত্থেহি চ পাদেহি চ ৱাযামকৰণং ৱিয তেন চ ৱাযামেন পৰতীৰং পত্ৱা সুখেন যথিচ্ছিতট্ঠানগমনং ৱিয ভগৱতো ৱচনং সম্পটিচ্ছিত্ৱা তণ্হাদীসু আদীনৱং পস্সিত্ৱা তণ্হাসোতস্স পটিসোতপব্বজ্জাদিনেক্খম্মৱসেন ৱীৰিযাৰম্ভো, আৰদ্ধৱীৰিযস্স চ তেনেৱ ৱীৰিযাৰম্ভেন তণ্হাসোতাতিক্কমনং নিব্বানতীৰং পত্ৱা অৰহত্তফলসমাপত্তিৱসেন যথাৰুচি সুখৱিহাৰোতি.

গাথাসু সহাপি দুক্খেন জহেয্য কামেতি ঝানমগ্গাধিগমত্থং সমথৱিপস্সনানুযোগং কৰোন্তো ভিক্খু যদিপি তেসং পুব্বভাগপটিপদা কিচ্ছেন কসিৰেন সম্পজ্জতি, ন সুখেন ৱীথিং ওতৰতি পুব্বভাগভাৱনায কিলেসানং বলৱভাৱতো, ইন্দ্ৰিযানং ৱা অতিক্খভাৱতো. তথা সতি সহাপি দুক্খেন জহেয্য কামে, পঠমজ্ঝানেন ৱিক্খম্ভেন্তো ততিযমগ্গেন সমুচ্ছিন্দন্তো কিলেসকামে পজহেয্য. এতেন দুক্খপটিপদে ঝানমগ্গে দস্সেতি.

যোগক্খেমং আযতিং পত্থযানোতি অনাগামিতং অৰহত্তং ইচ্ছন্তো আকঙ্খমানো. অযঞ্হেত্থ অধিপ্পাযো – যদিপি এতৰহি কিচ্ছেন কসিৰেন ঝানপুৰিমমগ্গে অধিগচ্ছামি, ইমে পন নিস্সায উপৰি অৰহত্তং অধিগন্ত্ৱা কতকিচ্চো পহীনসব্বদুক্খো ভৱিস্সামীতি সহাপি দুক্খেন ঝানাদীহি কামে পজহেয্যাতি. অথ ৱা যো কামৱিতক্কবহুলো পুগ্গলো কল্যাণমিত্তস্স ৱসেন পব্বজ্জং সীলৱিসোধনং ঝানাদীনং পুব্বভাগপটিপত্তিং ৱা পটিপজ্জন্তো কিচ্ছেন কসিৰেন অস্সুমুখো ৰোদমানো তং ৱিতক্কং ৱিক্খম্ভেতি, তং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘সহাপি দুক্খেন জহেয্য কামে’’তি. সো হি কিচ্ছেনপি কামে পজহন্তো ঝানং নিব্বত্তেত্ৱা তং ঝানং পাদকং কত্ৱা ৱিপস্সন্তো অনুক্কমেন অৰহত্তে পতিট্ঠহেয্য. তেন ৱুত্তং ‘‘যোগক্খেমং আযতিং পত্থযানো’’তি.

সম্মপ্পজানোতি ৱিপস্সনাসহিতায মগ্গপঞ্ঞায সম্মদেৱ পজানন্তো. সুৱিমুত্তচিত্তোতি তস্স অৰিযমগ্গাধিগমস্স অনন্তৰং ফলৱিমুত্তিযা সুট্ঠু ৱিমুত্তচিত্তো. ৱিমুত্তিযা ফস্সযে তত্থ তত্থাতি তস্মিং তস্মিং মগ্গফলাধিগমনকালে ৱিমুত্তিং নিব্বানং ফস্সযে ফুসেয্য পাপুণেয্য অধিগচ্ছেয্য সচ্ছিকৰেয্য. উপযোগত্থে হি ‘‘ৱিমুত্তিযা’’তি ইদং সামিৱচনং. ৱিমুত্তিযা ৱা আৰম্মণভূতায তত্থ তত্থ তংতংফলসমাপত্তিকালে অত্তনো ফলচিত্তং ফস্সযে ফুসেয্য পাপুণেয্য, নিব্বানোগধায ফলসমাপত্তিযা ৱিহৰেয্যাতি অত্থো. স ৱেদগূতি সো ৱেদসঙ্খাতেন মগ্গঞাণেন চতুন্নং সচ্চানং গতত্তা পটিৱিদ্ধত্তা ৱেদগূ. লোকন্তগূতি খন্ধলোকস্স পৰিযন্তং গতো. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

দসমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.