৫. পঠমএসনাসুত্তৱণ্ণনা

৫৪. পঞ্চমে এসনাতি গৱেসনা পৰিযেসনা মগ্গনা. তা ৱিভাগতো দস্সেতুং ‘‘কামেসনা’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ কামেসনাতি কামানং এসনা, কামসঙ্খাতা ৱা এসনা কামেসনা. ৱুত্তঞ্হেতং –

‘‘তত্থ কতমা কামেসনা? যো কামেসু কামচ্ছন্দো, কামৰাগো, কামনন্দী, কামস্নেহো, কামপিপাসা, কামমুচ্ছা, কামজ্ঝোসানং, অযং ৱুচ্চতি কামেসনা’’তি (ৱিভ. ৯১৯).

তস্মা কামৰাগো কামেসনাতি ৱেদিতব্বো. ভৱেসনাযপি এসেৱ নযো. ৱুত্তম্পি চেতং –

‘‘তত্থ কতমা ভৱেসনা? যো ভৱেসু ভৱচ্ছন্দো…পে… ভৱজ্ঝোসানং, অযং ৱুচ্চতি ভৱেসনা’’তি (ৱিভ. ৯১৯).

তস্মা ভৱেসনৰাগো ৰূপাৰূপভৱপত্থনা ভৱেসনাতি ৱেদিতব্বা. ব্ৰহ্মচৰিযস্স এসনা ব্ৰহ্মচৰিযেসনা. যথাহ –

‘‘তত্থ কতমা ব্ৰহ্মচৰিযেসনা? সস্সতো লোকোতি ৱা, অসস্সতো লোকোতি ৱা, অন্তৱা লোকোতি ৱা, অনন্তৱা লোকোতি ৱা, তং জীৱং তং সৰীৰন্তি ৱা, অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰন্তি ৱা, হোতি তথাগতো পৰং মৰণাতি ৱা, ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণাতি ৱা, হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণাতি ৱা, নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণাতি ৱা, যা এৱৰূপা দিট্ঠি দিট্ঠিগতং দিট্ঠিগহনং দিট্ঠিকন্তাৰো দিট্ঠিৱিসূকাযিকং দিট্ঠিৱিপ্ফন্দিতং দিট্ঠিসঞ্ঞোজনং গাহো পতিট্ঠাহো অভিনিৱেসো পৰামাসো কুম্মগ্গো মিচ্ছাপথো মিচ্ছত্তং তিত্থাযতনং ৱিপৰিযেসগ্গাহো, অযং ৱুচ্চতি ব্ৰহ্মচৰিযেসনা’’তি (ৱিভ. ৯১৯).

তস্মা দিট্ঠিগতসম্মতস্স ব্ৰহ্মচৰিযস্স এসনা দিট্ঠিব্ৰহ্মচৰিযেসনাতি ৱেদিতব্বাতি. এত্তাৱতা ৰাগদিট্ঠিযো এসনাতি দস্সিতা হোন্তি. ন কেৱলঞ্চ ৰাগদিট্ঠিযোৱ এসনা, তদেকট্ঠং কম্মম্পি. ৱুত্তম্পি চেতং –

‘‘তত্থ কতমা কামেসনা? কামৰাগো তদেকট্ঠং অকুসলং কাযকম্মং ৱচীকম্মং মনোকম্মং, অযং ৱুচ্চতি কামেসনা. তত্থ কতমা ভৱেসনা? ভৱৰাগো তদেকট্ঠং অকুসলং কাযকম্মং ৱচীকম্মং মনোকম্মং, অযং ৱুচ্চতি ভৱেসনা. তত্থ কতমা ব্ৰহ্মচৰিযেসনা? অন্তগ্গাহিকা দিট্ঠি তদেকট্ঠং অকুসলং কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, মনোকম্মং, অযং ৱুচ্চতি ব্ৰহ্মচৰিযেসনা’’তি (ৱিভ. ৯১৯) –

এৱমেতা তিস্সো এসনা ৱেদিতব্বা.

গাথাসু সম্ভৱন্তি এত্থ এসনানং উপ্পত্তিহেতুভূতা অৱিজ্জাদযো তণ্হা চাতি সম্ভৱো, সমুদযোতি অত্থো. যত্থ চেতা নিৰুজ্ঝন্তীতি ব্ৰহ্মচৰিযেসনা পঠমমগ্গেন নিৰুজ্ঝতি, কামেসনা অনাগামিমগ্গেন, ভৱেসনা অৰহত্তমগ্গেন নিৰুজ্ঝতীতি ৱেদিতব্বং. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.

পঞ্চমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.