৪. অনত্থপুচ্ছকব্ৰাহ্মণৱত্থু
অত্তা হৱেতি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো অনত্থপুচ্ছকং ব্ৰাহ্মণং আৰব্ভ কথেসি.
সো কিৰ ব্ৰাহ্মণো ‘‘কিং নু খো সম্মাসম্বুদ্ধো অত্থমেৱ জানাতি, উদাহু অনত্থম্পি, পুচ্ছিস্সামি ন’’ন্তি সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা পুচ্ছি – ‘‘ভন্তে, তুম্হে অত্থমেৱ জানাথ মঞ্ঞে, নো অনত্থ’’ন্তি? ‘‘অত্থঞ্চাহং, ব্ৰাহ্মণ, জানামি অনত্থঞ্চা’’তি. ‘‘তেন হি মে অনত্থং কথেথা’’তি. অথস্স সত্থা ইমং গাথমাহ –
‘‘উস্সূৰসেয্যং আলস্যং, চণ্ডিক্কং দীঘসোণ্ডিযং;
একস্সদ্ধানগমনং পৰদাৰূপসেৱনং;
এতং ব্ৰাহ্মণ সেৱস্সু, অনত্থং তে ভৱিস্সতী’’তি.
তং সুত্ৱা ব্ৰাহ্মণো সাধুকাৰমদাসি ‘‘সাধু সাধু, গণাচৰিয, গণজেট্ঠক, তুম্হে অত্থঞ্চ জানাথ অনত্থঞ্চা’’তি. ‘‘এৱং খো, ব্ৰাহ্মণ, অত্থানত্থজাননকো নাম মযা সদিসো নত্থী’’তি. অথস্স সত্থা অজ্ঝাসযং উপধাৰেত্ৱা, ‘‘ব্ৰাহ্মণ, কেন কম্মেন জীৱসী’’তি পুচ্ছি. ‘‘জূতকম্মেন, ভো গোতমা’’তি. ‘‘কিং পন তে জযো হোতি পৰাজযো’’তি. ‘‘জযোপি হোতি পৰাজযোপী’’তি ৱুত্তে, ‘‘ব্ৰাহ্মণ, অপ্পমত্তকো এস, পৰং জিনন্তস্স জযো নাম ন সেয্যো. যো পন কিলেসজযেন অত্তানং জিনাতি, তস্স জযো সেয্যো. ন হি তং জযং কোচি অপজযং কাতুং সক্কোতী’’তি ৱত্ৱা অনুসন্ধিং ঘটেত্ৱা ধম্মং দেসেন্তো ইমা গাথা অভাসি –
১০৪. ‘‘অত্তা হৱে জিতং সেয্যো, যা চাযং ইতৰা পজা;
অত্তদন্তস্স পোসস্স, নিচ্চং সঞ্ঞতচাৰিনো.
১০৫. ‘‘নেৱ দেৱো ন গন্ধব্বো, ন মাৰো সহ ব্ৰহ্মুনা;
জিতং অপজিতং কযিৰা, তথাৰূপস্স জন্তুনো’’তি.
তত্থ হৱেতি নিপাতো. জিতন্তি লিঙ্গৱিপল্লাসো, অত্তনো কিলেসজযেন অত্তা জিতো সেয্যোতি অত্থো. যা চাযং ইতৰা পজাতি যা পনাযং অৱসেসা পজা জূতেন ৱা ধনহৰণেন ৱা সঙ্গামেন ৱা বলাভিভৱেন ৱা জিতা ভৱেয্য, তং জিনন্তেন যং জিতং, ন তং সেয্যোতি অত্থো. কস্মা পন তদেৱ জিতং সেয্যো, ইদং ন সেয্যোতি? যস্মা অত্তদন্তস্স…পে… তথাৰূপস্স জন্তুনোতি. ইদং ৱুত্তং হোতি – যস্মা হি য্ৱাযং নিক্কিলেসতায অত্তদন্তো পোসো, তস্স অত্তদন্তস্স কাযাদীহি নিচ্চং সঞ্ঞতচাৰিনো এৱৰূপস্স ইমেহি কাযসঞ্ঞমাদীহি সঞ্ঞতস্স জন্তুনো দেৱো ৱা গন্ধব্বো ৱা মাৰো ৱা ব্ৰহ্মুনা সহ উট্ঠহিত্ৱা ‘‘অহমস্স জিতং অপজিতং কৰিস্সামি, মগ্গভাৱনায পহীনে কিলেসে পুন উপ্পাদেস্সামী’’তি ঘটেন্তোপি ৱাযমন্তোপি যথা ধনাদীহি পৰাজিতো পক্খন্তৰো হুত্ৱা ইতৰেন জিতং পুন জিনন্তো অপজিতং কৰেয্য, ‘‘এৱং অপজিতং কাতুং নেৱ সক্কুণেয্যা’’তি.
দেসনাৱসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসূতি.
অনত্থপুচ্ছকব্ৰাহ্মণৱত্থু চতুত্থং.