৯. নন্দত্থেৰৱত্থু
যথা অগাৰন্তি ইমং ধম্মদেসনং সত্থা জেতৱনে ৱিহৰন্তো আযস্মন্তং নন্দং আৰব্ভ কথেসি.
সত্থা হি পৱত্তিতৱৰধম্মচক্কো ৰাজগহং গন্ত্ৱা ৱেড়ুৱনে ৱিহৰন্তো – ‘‘পুত্তং মে আনেত্ৱা দস্সেথা’’তি সুদ্ধোদনমহাৰাজেন পেসিতানং সহস্সসহস্সপৰিৱাৰানং দসন্নং দূতানং সব্বপচ্ছতো গন্ত্ৱা অৰহত্তপ্পত্তেন কাড়ুদাযিত্থেৰেন গমনকালং ঞত্ৱা মগ্গৱণ্ণং ৱণ্ণেত্ৱা ৱীসতিসহস্সখীণাসৱপৰিৱুতো কপিলপুৰং নীতো ঞাতিসমাগমে পোক্খৰৱস্সং অত্থুপ্পত্তিং কত্ৱা ৱেস্সন্তৰজাতকং (জা. ২.২২.১৬৫৫ আদযো) কথেত্ৱা পুনদিৱসে পিণ্ডায পৱিট্ঠো, ‘‘উত্তিট্ঠে নপ্পমজ্জেয্যা’’তি (ধ. প. ১৬৮) গাথায পিতৰং সোতাপত্তিফলে পতিট্ঠাপেত্ৱা, ‘‘ধম্মঞ্চৰে’’তি (ধ. প. ১৬৯) গাথায মহাপজাপতিং সোতাপত্তিফলে, ৰাজানঞ্চ সকদাগামিফলে পতিট্ঠাপেসি. ভত্তকিচ্চাৱসানে পন ৰাহুলমাতুগুণকথং নিস্সায চন্দকিন্নৰীজাতকং (জা. ১.১৪.১৮ আদযো) কথেত্ৱা ততো ততিযদিৱসে নন্দকুমাৰস্স অভিসেকগেহপ্পৱেসনৱিৱাহমঙ্গলেসু পৱত্তমানেসু পিণ্ডায পৱিসিত্ৱা নন্দকুমাৰস্স হত্থে পত্তং দত্ৱা মঙ্গলং ৱত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কমন্তো নন্দকুমাৰস্স হত্থতো পত্তং ন গণ্হি. সোপি তথাগতগাৰৱেন ‘‘পত্তং ৱো, ভন্তে, গণ্হথা’’তি ৱত্তুং নাসক্খি. এৱং পন চিন্তেসি – ‘‘সোপানসীসে পত্তং গণ্হিস্সতী’’তি. সত্থা তস্মিম্পি ঠানে ন গণ্হি. ইতৰো ‘‘সোপানপাদমূলে গণ্হিস্সতী’’তি চিন্তেসি. সত্থা তত্থাপি ন গণ্হি. ইতৰো ‘‘ৰাজঙ্গণে গণ্হিস্সতী’’তি চিন্তেসি. সত্থা তত্থাপি ন গণ্হি. কুমাৰো নিৱত্তিতুকামো অৰুচিযা গচ্ছন্তো সত্থুগাৰৱেন ‘‘পত্তং গণ্হথা’’তি ৱত্তুং ন সক্কোতি. ‘‘ইধ গণ্হিস্সতি, এত্থ গণ্হিস্সতী’’তি চিন্তেন্তো গচ্ছতি.
তস্মিং খণে অঞ্ঞা ইত্থিযো তং দিস্ৱা জনপদকল্যাণিযা আচিক্খিংসু – ‘‘অয্যে, ভগৱা নন্দকুমাৰং গহেত্ৱা গতো, তুম্হেহি তং ৱিনা কৰিস্সতী’’তি. সা উদকবিন্দূহি পগ্ঘৰন্তেহেৱ অড্ঢুল্লিখিতেহি কেসেহি ৱেগেন গন্ত্ৱা, ‘‘তুৱটং খো, অয্যপুত্ত, আগচ্ছেয্যাসী’’তি আহ. তং তস্সা ৱচনং তস্স হদযে তিৰিযং পতিত্ৱা ৱিয ঠিতং. সত্থাপিস্স হত্থতো পত্তং অগ্গণ্হিত্ৱাৱ তং ৱিহাৰং নেত্ৱা, ‘‘পব্বজিস্সসি নন্দা’’তিআহ. সো বুদ্ধগাৰৱেন ‘‘ন পব্বজিস্সামী’’তি অৱত্ৱা, ‘‘আম, পব্বজিস্সামী’’তি আহ. সত্থা ‘‘তেন হি নন্দং পব্বাজেথা’’তি আহ. সত্থা কপিলপুৰং গন্ত্ৱা ততিযদিৱসে নন্দং পব্বাজেসি.
সত্তমে দিৱসে ৰাহুলমাতা কুমাৰং অলঙ্কৰিত্ৱা ভগৱতো সন্তিকং পেসেসি – ‘‘পস্স, তাত, এতং ৱীসতিসহস্সসমণপৰিৱুতং সুৱণ্ণৱণ্ণং ব্ৰহ্মৰূপিৱণ্ণং সমণং, অযং তে পিতা, এতস্স মহন্তা নিধিকুম্ভিযো অহেসুং. ত্যাস্স নিক্খমনতো পট্ঠায ন পস্সাম, গচ্ছ নং দাযজ্জং যাচস্সু – ‘অহং, তাত, কুমাৰো, অভিসেকং পত্ৱা চক্কৱত্তী ভৱিস্সামি, ধনেন মে অত্থো, ধনং মে দেহি. সামিকো হি পুত্তো পিতুসন্তকস্সা’’’তি. কুমাৰো ভগৱতো সন্তিকং গন্ত্ৱাৱ পিতুসিনেহং পটিলভিত্ৱা হট্ঠচিত্তো ‘‘সুখা তে, সমণ, ছাযা’’তি ৱত্ৱা অঞ্ঞম্পি বহুং অত্তনো অনুৰূপং ৱদন্তো অট্ঠাসি. ভগৱা কতভত্তকিচ্চো অনুমোদনং কত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. কুমাৰোপি ‘‘দাযজ্জং মে, সমণ, দেহি, দাযজ্জং মে, সমণ, দেহী’’তি ভগৱন্তং অনুবন্ধি. ভগৱাপি কুমাৰং ন নিৱত্তাপেসি. পৰিজনোপি ভগৱতা সদ্ধিং গচ্ছন্তং নিৱত্তেতুং নাসক্খি. ইতি সো ভগৱতা সদ্ধিং আৰামমেৱ অগমাসি.
ততো ভগৱা চিন্তেসি – ‘‘যং অযং পিতুসন্তকং ধনং ইচ্ছতি, তং ৱট্টানুগতং সৱিঘাতং, হন্দস্স বোধিতলে পটিলদ্ধং সত্তৱিধং অৰিযধনং দেমি, লোকুত্তৰদাযজ্জস্স নং সামিকং কৰোমী’’তি. অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং আমন্তেসি – ‘‘তেন হি ত্ৱং, সাৰিপুত্ত, ৰাহুলকুমাৰং পব্বাজেহী’’তি. থেৰো কুমাৰং পব্বাজেসি. পব্বজিতে চ পন কুমাৰে ৰঞ্ঞো অধিমত্তং দুক্খং উপ্পজ্জি. তং অধিৱাসেতুং অসক্কোন্তো ভগৱতো নিৱেদেত্ৱা, ‘‘সাধু, ভন্তে, অয্যা, মাতাপিতূহি অননুঞ্ঞাতং পুত্তং ন পব্বাজেয্যু’’ন্তি ৱৰং যাচি. ভগৱা তস্স তং ৱৰং দত্ৱা পুনেকদিৱসং ৰাজনিৱেসনে কতপাতৰাসো একমন্তং নিসিন্নেন ৰঞ্ঞা, ‘‘ভন্তে, তুম্হাকং দুক্কৰকাৰিককালে একা দেৱতা মং উপসঙ্কমিত্ৱা, ‘পুত্তো তে কালকতো’তি আহ. অহং তস্সা ৱচনং অসদ্দহন্তো ‘ন ময্হং পুত্তো বোধিং অপ্পত্ৱা কালং কৰোতী’তি পটিক্খিপি’’ন্তি ৱুত্তে – ‘‘ইদানি কিং সদ্দহিস্সথ, পুব্বেপি অট্ঠিকানি দস্সেত্ৱা, ‘পুত্তো তে মতো’তি ৱুত্তে ন সদ্দহিত্ৱা’’তি ইমিস্সা অত্থুপ্পত্তিযা মহাধম্মপালজাতকং (জা. ১.১০.৯২ আদযো) কথেসি. গাথাপৰিযোসানে ৰাজা অনাগামিফলে পতিট্ঠহি. ইতি ভগৱা পিতৰং তীসু ফলেসু পতিট্ঠাপেত্ৱা ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতো পুনদেৱ ৰাজগহং গন্ত্ৱা ততো অনাথপিণ্ডিকেন সাৱত্থিং আগমনত্থায গহিতপটিঞ্ঞো নিট্ঠিতে জেতৱনে ৱিহাৰে তত্থ গন্ত্ৱা ৱাসং কপ্পেসি.
এৱং সত্থৰি জেতৱনে ৱিহৰন্তে আযস্মা নন্দো উক্কণ্ঠিত্ৱা ভিক্খূনং এতমত্থং আৰোচেসি – ‘‘অনভিৰতো অহং, আৱুসো, ব্ৰহ্মচৰিযং চৰামি, ন সক্কোমি ব্ৰহ্মচৰিযং সন্ধাৰেতুং, সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৱত্তিস্সামী’’তি. ভগৱা তং পৱত্তিং সুত্ৱা আযস্মন্তং নন্দং পক্কোসাপেত্ৱা এতদৱোচ – ‘‘সচ্চং কিৰ ত্ৱং, নন্দ, সম্বহুলানং ভিক্খূনং এৱং আৰোচেসি – ‘অনভিৰতো, আৱুসো, ব্ৰহ্মচৰিযং চৰামি, ন সক্কোমি ব্ৰহ্মচৰিযং সন্ধাৰেতুং, সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৱত্তিস্সামী’’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি. ‘‘কিস্স পন ত্ৱং, নন্দ, অনভিৰতো ব্ৰহ্মচৰিযং চৰসি, ন সক্কোসি ব্ৰহ্মচৰিযং সন্ধাৰেতুং, সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৱত্তিস্সসী’’তি? ‘‘সাকিযানী মং, ভন্তে, জনপদকল্যাণী ঘৰা নিক্খমন্তস্স অড্ঢুল্লিখিতেহি কেসেহি অপলোকেত্ৱা মং এতদৱোচ – ‘তুৱটং খো, অয্যপুত্ত, আগচ্ছেয্যাসী’তি, সো খো অহং, ভন্তে, তং অনুস্সৰমানো অনভিৰতো ব্ৰহ্মচৰিযং চৰামি, ন সক্কোমি ব্ৰহ্মচৰিযং সন্ধাৰেতুং, সিক্খং পচ্চক্খায হীনাযাৱত্তিস্সামী’’তি.
অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং নন্দং বাহাযং গহেত্ৱা ইদ্ধিবলেন তাৱতিংসদেৱলোকং আনেন্তো অন্তৰামগ্গে একস্মিং ঝামক্খেত্তে ঝামখাণুকে নিসিন্নং ছিন্নকণ্ণনাসনঙ্গুট্ঠং একং পলুট্ঠমক্কটিং দস্সেত্ৱা তাৱতিংসভৱনে সক্কস্স দেৱৰঞ্ঞো উপট্ঠানং আগতানি ককুটপাদানি পঞ্চ অচ্ছৰাসতানি দস্সেসি. ককুটপাদানীতি ৰত্তৱণ্ণতায পাৰেৱতপাদসদিসপাদানি. দস্সেত্ৱা চ পনাহ – ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, নন্দ, কতমা নু খো অভিৰূপতৰা ৱা দস্সনীযতৰা ৱা পাসাদিকতৰা ৱা সাকিযানী ৱা জনপদকল্যাণী, ইমানি ৱা পঞ্চ অচ্ছৰাসতানি ককুটপাদানী’’তি? তং সুত্ৱা আহ – ‘‘সেয্যথাপি সা, ভন্তে, ছিন্নকণ্ণনাসনঙ্গুট্ঠা পলুট্ঠমক্কটী, এৱমেৱ খো, ভন্তে, সাকিযানী জনপদকল্যাণী, ইমেসং পঞ্চন্নং অচ্ছৰাসতানং উপনিধায সঙ্খ্যম্পি ন উপেতি, কলম্পি ন উপেতি, কলভাগম্পি ন উপেতি. অথ খো ইমানেৱ পঞ্চ অচ্ছৰাসতানি অভিৰূপতৰানি চেৱ দস্সনীযতৰানি চ পাসাদিকতৰানি চা’’তি. ‘‘অভিৰম, নন্দ, অভিৰম, নন্দ, অহং তে পাটিভোগো পঞ্চন্নং অচ্ছৰাসতানং পটিলাভায ককুটপাদান’’ন্তি. ‘‘সচে মে, ভন্তে ভগৱা, পাটিভোগো পঞ্চন্নং অচ্ছৰাসতানং পটিলাভায ককুটপাদানং, অভিৰমিস্সামহং, ভন্তে, ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযে’’তি.
অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং নন্দং গহেত্ৱা তত্থ অন্তৰহিতো জেতৱনেযেৱ পাতুৰহোসি. অস্সোসুং খো ভিক্খূ, ‘‘আযস্মা কিৰ নন্দো ভগৱতো ভাতা মাতুচ্ছাপুত্তো অচ্ছৰানং হেতু ব্ৰহ্মচৰিযং চৰতি. ভগৱা কিৰস্স পাটিভোগো পঞ্চন্নং অচ্ছৰাসতানং পটিলাভায ককুটপাদান’’ন্তি. অথ খো আযস্মতো নন্দস্স সহাযকা ভিক্খূ আযস্মন্তং নন্দং ভতকৱাদেন চ উপক্কিতকৱাদেন চ সমুদাচৰন্তি, ‘‘ভতকো কিৰাযস্মা নন্দো, উপক্কিতকো কিৰাযস্মা নন্দো, অচ্ছৰানং হেতু ব্ৰহ্মচৰিযং চৰতি. ভগৱা কিৰস্স পাটিভোগো পঞ্চন্নং অচ্ছৰাসতানং পটিলাভায ককুটপাদান’’ন্তি. অথ খো আযস্মা নন্দো সহাযকানং ভিক্খূনং ভতকৱাদেন চ উপক্কিতকৱাদেন চ অট্টিযমানো হৰাযমানো জিগুচ্ছমানো একো ৱূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰন্তো ন চিৰস্সেৱ যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৱ অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজন্তি, তদনুত্তৰং ব্ৰহ্মচৰিযপৰিযোসানং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহাসি, ‘‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’’তি অব্ভঞ্ঞাসি. অঞ্ঞতৰো চ খো পনাযস্মা নন্দো অৰহতং অহোসি.
অথেকা দেৱতা ৰত্তিভাগে সকলং জেতৱনং ওভাসেত্ৱা সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা আৰোচেসি – ‘‘আযস্মা, ভন্তে, নন্দো ভগৱতো ভাতা মাতুচ্ছাপুত্তো আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতী’’তি. ভগৱতোপি খো ঞাণং উদপাদি ‘‘নন্দো আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতী’’তি. সোপাযস্মা নন্দো তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা এতদৱোচ – ‘‘যং মে, ভন্তে, ভগৱা পাটিভোগো পঞ্চন্নং অচ্ছৰাসতানং পটিলাভায ককুটপাদানং, মুঞ্চামহং, ভন্তে, ভগৱন্তং এতস্মা পটিস্সৱা’’তি. ‘‘মযাপি খো তে, নন্দ, চেতসা চেতো পৰিচ্চ ৱিদিতো ‘নন্দো আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতী’তি. দেৱতাপি মে এতমত্থং আৰোচেসি – ‘আযস্মা, ভন্তে, নন্দো আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতী’তি. যদেৱ খো তে, নন্দ, অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুত্তং, অথাহং মুত্তো এতস্মা পটিস্সৱা’’তি. অথ খো ভগৱা এতমত্থং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –
‘‘যস্স নিত্তিণ্ণো পঙ্কো, মদ্দিতো কামকণ্টকো;
মোহক্খযং অনুপ্পত্তো, সুখদুক্খেসু ন ৱেধতী স ভিক্খূ’’তি. (উদা. ২২);
অথেকদিৱসং ভিক্খূ তং আযস্মন্তং নন্দং পুচ্ছিংসু – ‘‘আৱুসো নন্দ, পুব্বে ত্ৱং ‘উক্কণ্ঠিতোমী’তি ৱদেসি, ইদানি তে কথ’’ন্তি? ‘‘নত্থি মে, আৱুসো, গিহিভাৱায আলযো’’তি. তং সুত্ৱা ভিক্খূ – ‘‘অভূতং আযস্মা নন্দো কথেতি, অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি, অতীতদিৱসেসু ‘উক্কণ্ঠিতোম্হী’তি ৱত্ৱা ইদানি ‘নত্থি মে গিহিভাৱায আলযো’তি কথেতী’’তি গন্ত্ৱা ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ভগৱা ‘‘ভিক্খৱে, অতীতদিৱসেসু নন্দস্স অত্তভাৱো দুচ্ছন্নগেহসদিসো অহোসি, ইদানি সুচ্ছন্নগেহসদিসো জাতো. অযঞ্হি দিব্বচ্ছৰানং দিট্ঠকালতো পট্ঠায পব্বজিতকিচ্চস্স মত্থকং পাপেতুং ৱাযমন্তো তং কিচ্চং পত্তো’’তি ৱত্ৱা ইমা গাথা অভাসি –
১৩. ‘‘যথা অগাৰং দুচ্ছন্নং, ৱুট্ঠী সমতিৱিজ্ঝতি;
এৱং অভাৱিতং চিত্তং, ৰাগো সমতিৱিজ্ঝতি.
১৪. ‘‘যথা অগাৰং সুচ্ছন্নং, ৱুট্ঠী ন সমতিৱিজ্ঝতি;
এৱং সুভাৱিতং চিত্তং, ৰাগো ন সমতিৱিজ্ঝতী’’তি.
তত্থ অগাৰন্তি যংকিঞ্চি গেহং. দুচ্ছন্নন্তি ৱিৰড়চ্ছন্নং ছিদ্দাৱছিদ্দং. সমতিৱিজ্ঝতীতি ৱস্সৱুট্ঠি ৱিনিৱিজ্ঝতি. অভাৱিতন্তি তং অগাৰং ৱুট্ঠি ৱিয ভাৱনায ৰহিতত্তা অভাৱিতং চিত্তং ৰাগো সমতি ৱিজ্ঝতি. ন কেৱলং ৰাগোৱ, দোসমোহমানাদযো সব্বকিলেসা তথাৰূপং চিত্তং অতিৱিয ৱিজ্ঝন্তিযেৱ. সুভাৱিতন্তি সমথৱিপস্সনাভাৱনাহি সুভাৱিতং. এৱৰূপং চিত্তং সুচ্ছন্নং গেহং ৱুট্ঠি ৱিয ৰাগাদযো কিলেসা অতিৱিজ্ঝিতুং ন সক্কোন্তীতি.
গাথাপৰিযোসানে বহূ সোতাপত্তিফলাদীনি পাপুণিংসু. মহাজনস্স দেসনা সাত্থিকা অহোসি.
অথ খো ভিক্খূ ধম্মসভাযং কথং সমুট্ঠাপেসুং, ‘‘আৱুসো, বুদ্ধা নাম অচ্ছৰিযা, জনপদকল্যাণিং নিস্সায উক্কণ্ঠিতো নামাযস্মা নন্দো সত্থাৰা দেৱচ্ছৰা আমিসং কত্ৱা ৱিনীতো’’তি. সত্থা আগন্ত্ৱা – ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৱে, এতৰহি কথায সন্নিসিন্না’’তি পুচ্ছিত্ৱা, ‘‘ইমায নামা’’তি ৱুত্তে, ‘‘ন, ভিক্খৱে, ইদানেৱ, পুব্বেপেস মযা মাতুগামেন পলোভেত্ৱা ৱিনীতোযেৱা’’তি ৱত্ৱা অতীতং আহৰি –
অতীতে বাৰাণসিযং ব্ৰহ্মদত্তে ৰজ্জং কাৰেন্তে বাৰাণসিৱাসী কপ্পটো নাম ৱাণিজো অহোসি. তস্সেকো গদ্ৰভো কুম্ভভাৰং ৱহতি, একদিৱসেন সত্ত যোজনানি গচ্ছতি. সো একস্মিং সমযে গদ্ৰভভাৰকেহি সদ্ধিং তক্কসিলং গন্ত্ৱা যাৱ ভণ্ডস্স ৱিস্সজ্জনং, তাৱ গদ্ৰভং চৰিতুং ৱিস্সজ্জেসি. অথস্স সো গদ্ৰভো পৰিখাপিট্ঠে চৰমানো একং গদ্ৰভিং দিস্ৱা উপসঙ্কমি. সা তেন সদ্ধিং পটিসন্থাৰং কৰোন্তী আহ – ‘‘কুতো আগতোসী’’তি? ‘‘বাৰাণসিতো’’তি. ‘‘কেন কম্মেনা’’তি? ‘‘ৱাণিজ্জকম্মেনা’’তি. ‘‘কিত্তকং ভাৰং ৱহসী’’তি? ‘‘কুম্ভভাৰ’’ন্তি? ‘‘এত্তকং ভাৰং ৱহন্তো কতি যোজনানি গচ্ছসী’’তি? ‘‘সত্ত যোজনানী’’তি. ‘‘গতগতট্ঠানে তে কাচি পাদপৰিকম্মপিট্ঠিপৰিকম্মকৰা অত্থী’’তি? ‘‘নত্থী’’তি. ‘‘এৱং সন্তে মহাদুক্খং নাম অনুভোসী’’তি? ‘‘কিঞ্চাপি হি তিৰচ্ছানগতানং পাদপৰিকম্মাদিকাৰকা নাম নত্থি, কামসংযোজনঘট্টনত্থায পন এৱৰূপং কথং কথেসি’’? সো তস্সা কথায উক্কণ্ঠি. কপ্পটোপি ভণ্ডং ৱিস্সজ্জেত্ৱা তস্স সন্তিকং আগন্ত্ৱা – ‘‘এহি, তাত, গমিস্সামা’’তি আহ. ‘‘গচ্ছথ তুম্হে, নাহং গমিস্সামী’’তি. অথ নং পুনপ্পুনং যাচিত্ৱা, ‘‘অনিচ্ছন্তং পৰিভাসেত্ৱা নং নেস্সামী’’তি চিন্তেত্ৱা গাথমাহ –
‘‘পতোদং তে কৰিস্সামি, সাড়সঙ্গুলিকণ্টকং;
সঞ্ছিন্দিস্সামি তে কাযং, এৱং জানাহি গদ্ৰভা’’তি.
তং সুত্ৱা গদ্ৰভো ‘‘এৱং সন্তে অহম্পি তে কত্তব্বং জানিস্সামী’’তি ৱত্ৱা ইমং গাথমাহ –
‘‘পতোদং মে কৰিস্সসি, সোড়সঙ্গুলিকণ্টকং;
পুৰতো পতিট্ঠহিত্ৱান, উদ্ধৰিত্ৱান পচ্ছতো;
দন্তং তে পাতযিস্সামি, এৱং জানাহি কপ্পটা’’তি.
তং সুত্ৱা ৱাণিজো – ‘‘কেন নু খো কাৰণেন এস এৱং ৱদতী’’তি চিন্তেত্ৱা, ইতো চিতো চ ওলোকেন্তো তং গদ্ৰভিং দিস্ৱা, ‘‘ইমাযেস এৱং সিক্খাপিতো ভৱিস্সতি, ‘এৱৰূপিং নাম তে গদ্ৰভিং আনেস্সামী’তি মাতুগামেন নং পলোভেত্ৱা নেস্সামী’’তি ইমং গাথমাহ –
‘‘চতুপ্পদিং সঙ্খমুখিং, নাৰিং সব্বঙ্গসোভিনিং;
ভৰিযং তে আনযিস্সামি, এৱং জানাহি গদ্ৰভা’’তি.
তং সুত্ৱা তুট্ঠচিত্তো গদ্ৰভো ইমং গাথমাহ –
‘‘চতুপ্পদিং সঙ্খমুখিং, নাৰিং সব্বঙ্গসোভিনিং;
ভৰিযং মে আনযিস্সসি, এৱং জানাহি কপ্পট;
কপ্পট ভিয্যো গমিস্সামি, যোজনানি চতুদ্দসা’’তি.
অথ নং কপ্পটো, ‘‘তেন হি এহী’’তি গহেত্ৱা সকট্ঠানং অগমাসি. সো কতিপাহচ্চযেন নং আহ – ‘‘ননু মং তুম্হে ‘ভৰিযং তে আনযিস্সামী’তি অৱোচুত্থা’’তি? ‘‘আম, ৱুত্তং, নাহং অত্তনো কথং ভিন্দিস্সামি, ভৰিযং তে আনেস্সামি, ৱেতনং পন তুয্হং এককস্সেৱ দস্সামি, তুয্হং ৱেতনং দুতিযস্স পহোতু ৱা মা ৱা, ত্ৱমেৱ জানেয্যাসি. উভিন্নং পন ৱো সংৱাসমন্ৱায পুত্তা ৱিজাযিস্সন্তি, তেহিপি বহূহি সদ্ধিং তুয্হং তং পহোতু ৱা মা ৱা, ত্ৱমেৱ জানেয্যাসী’’তি. গদ্ৰভো তস্মিং কথেন্তেযেৱ অনপেক্খো অহোসি.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহৰিত্ৱা, ‘‘তদা, ভিক্খৱে, গদ্ৰভী জনপদকল্যাণী অহোসি, গদ্ৰভো নন্দো, ৱাণিজো অহমেৱ. এৱং পুব্বেপেস মযা মাতুগামেন পলোভেত্ৱা ৱিনীতো’’তি জাতকং নিট্ঠাপেসীতি.
নন্দত্থেৰৱত্থু নৱমং.