৪. চূড়বোধিচৰিযাৱণ্ণনা
২৬. চতুত্থে চূড়বোধীতি মহাবোধিপৰিব্বাজকত্তভাৱং উপাদায ইধ ‘‘চূড়বোধী’’তি সমঞ্ঞা আৰোপিতা, ন পন ইমস্মিং এৱ জাতকে (জা. ১.১০.৪৯ আদযো) অত্তনো জেট্ঠভাতিকাদিনো মহাবোধিস্স সম্ভৱতোতি দট্ঠব্বং. সুসীলৱাতি সুট্ঠু সীলৱা, সম্পন্নসীলোতি অত্থো. ভৱং দিস্ৱান ভযতোতি কামাদিভৱং ভাযিতব্বভাৱেন পস্সিত্ৱা. নেক্খম্মন্তি এত্থ চ-সদ্দস্স লোপো দট্ঠব্বো, তেন ‘‘দিস্ৱানা’’তি পদং আকড্ঢীযতি. ইদং ৱুত্তং হোতি – জাতিজৰাব্যাধিমৰণং অপাযদুক্খং অতীতে ৱট্টমূলকং দুক্খং, অনাগতে ৱট্টমূলকং দুক্খং, পচ্চুপ্পন্নে আহাৰপৰিযেট্ঠিমূলকং দুক্খন্তি ইমেসং অট্ঠন্নং সংৱেগৱত্থূনং পচ্চৱেক্খণেন সব্বম্পি কামাদিভেদং ভৱং সংসাৰভযতো উপট্ঠহমানং দিস্ৱা নিব্বানং তস্স উপাযভূতা সমথৱিপস্সনা তদুপাযভূতা চ পব্বজ্জাতি ইদং তিৱিধম্পি নেক্খম্মং অনুস্সৱাদিসিদ্ধেন ঞাণচক্খুনা তপ্পটিপক্খতো দিস্ৱা তাপসপব্বজ্জূপগমনেন অনেকাদীনৱাকুলা গহট্ঠভাৱা অভিনিক্খমিত্ৱা গতোতি.
২৭. দুতিযিকাতি পোৰাণদুতিযিকা, গিহিকালে পজাপতিভূতা. কনকসন্নিভাতি কঞ্চনসন্নিভত্তচা. ৱট্টে অনপেক্খাতি সংসাৰে নিৰালযা. নেক্খম্মং অভিনিক্খমীতি নেক্খম্মত্থায গেহতো নিক্খমি, পব্বজীতি অত্থো.
২৮. আলযন্তি সত্তা এতেনাতি আলযো, তণ্হা, তদভাৱেন নিৰালযা. ততো এৱ ঞাতীসু তণ্হাবন্ধনস্স ছিন্নত্তা ছিন্নবন্ধু. এৱং গিহিবন্ধনাভাৱং দস্সেত্ৱা ইদানি পব্বজিতানম্পি কেসঞ্চি যং হোতি বন্ধনং, তস্সাপি অভাৱং দস্সেতুং ‘‘অনপেক্খা কুলে গণে’’তি ৱুত্তং. তত্থ কুলেতি উপট্ঠাককুলে. গণেতি তাপসগণে, সেসা ব্ৰহ্মচাৰিনোতি ৱুচ্চন্তি. উপাগমুন্তি উভোপি মযং উপাগমিম্হা.
২৯. তত্থাতি বাৰাণসিসামন্তে. নিপকাতি পঞ্ঞৱন্তো. নিৰাকুলেতি জনসঞ্চাৰৰহিতত্তা জনেহি অনাকুলে, অপ্পসদ্দেতি মিগপক্খীনং উট্ঠাপনতো তেসং ৱস্সিতসদ্দেনাপি ৱিৰহিতত্তা অপ্পসদ্দে. ৰাজুয্যানে ৱসামুভোতি বাৰাণসিৰঞ্ঞো উয্যানে মযং উভো জনা তদা ৱসাম.
তত্ৰাযং অনুপুব্বিকথা – অতীতে ইমস্মিং এৱ ভদ্দকপ্পে বোধিসত্তো ব্ৰহ্মলোকতো চৱিত্ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং কাসিগামে একস্স মহাৱিভৱস্স ব্ৰাহ্মণস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি. তস্স নামগ্গহণসমযে ‘‘বোধিকুমাৰো’’তি নামং কৰিংসু. ৱযপ্পত্তকালে পনস্স তক্কসিলং গন্ত্ৱা সব্বসিপ্পানি উগ্গণ্হিত্ৱা পচ্চাগতস্স অনিচ্ছমানকস্সেৱ মাতাপিতৰো সমজাতিকং কুলকুমাৰিকং আনেসুং. সাপি ব্ৰহ্মলোকচুতাৱ উত্তমৰূপধৰা দেৱচ্ছৰাপটিভাগা. তেসং অনিচ্ছমানানং এৱ অঞ্ঞমঞ্ঞং আৱাহৱিৱাহং কৰিংসু. উভিন্নম্পি পন নেসং কিলেসমুদাচাৰো ন ভূতপুব্বো, সাৰাগৱসেন অঞ্ঞমঞ্ঞং ওলোকনম্পি নাহোসি, কা পন কথা ইতৰসংসগ্গে. এৱং পৰিসুদ্ধসীলা অহেসুং.
অপৰভাগে মহাসত্তো মাতাপিতূসু কালংকতেসু তেসং সৰীৰকিচ্চং কত্ৱা তং পক্কোসাপেত্ৱা ‘‘ভদ্দে, ত্ৱং ইমং অসীতিকোটিধনং গহেত্ৱা সুখেন জীৱাহী’’তি আহ. ‘‘ত্ৱং পন অয্যপুত্তা’’তি? ‘‘ময্হং ধনেন কিচ্চং নত্থি, পব্বজিস্সামী’’তি. ‘‘কিং পন পব্বজ্জা ইত্থীনম্পি ন ৱট্টতী’’তি? ‘‘ৱট্টতি, ভদ্দে’’তি. ‘‘তেন হি ময্হম্পি ধনেন কিচ্চং নত্থি, অহম্পি পব্বজিস্সামী’’তি. তে উভোপি সব্বং ৱিভৱং পৰিচ্চজিত্ৱা মহাদানং দত্ৱা নিক্খমিত্ৱা অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা পব্বজিত্ৱা উঞ্ছাচৰিযায ফলাফলেহি যাপেন্তা পব্বজ্জাসুখেনেৱ দস সংৱচ্ছৰানি ৱসিত্ৱা লোণম্বিলসেৱনত্থায জনপদচাৰিকং চৰন্তা অনুপুব্বেন বাৰাণসিং পত্ৱা ৰাজুয্যানে ৱসিংসু. তেন ৱুত্তং ‘‘ৰাজুয্যানে ৱসামুভো’’তি.
৩০. অথেকদিৱসং ৰাজা উয্যানকীড়ং গতো. উয্যানস্স একপস্সে পব্বজ্জাসুখেন ৱীতিনামেন্তানং তেসং সমীপট্ঠানং গন্ত্ৱা পৰমপাসাদিকং উত্তমৰূপধৰং পৰিব্বাজিকং ওলোকেন্তো কিলেসৱসেন পটিবদ্ধচিত্তো হুত্ৱা বোধিসত্তং ‘‘অযং তে পৰিব্বাজিকা কিং হোতী’’তি পুচ্ছি. তেন ‘‘ন চ কিঞ্চি হোতি, কেৱলং একপব্বজ্জায পব্বজিতা, অপি চ খো পন গিহিকালে পাদপৰিচাৰিকা অহোসী’’তি ৱুত্তে ৰাজা ‘‘অযং কিৰেতস্স ন কিঞ্চি হোতি, অপি চ খো পনস্স গিহিকালে পাদপৰিচাৰিকা অহোসি, যংনূনাহং ইমং অন্তেপুৰং পৱেসেয্যং, তেনেৱস্স ইমিস্সা পটিপত্তিং জানিস্সামী’’তি অন্ধবালো তত্থ অত্তনো পটিবদ্ধচিত্তং নিৱাৰেতুং অসক্কোন্তো অঞ্ঞতৰং পুৰিসং আণাপেসি ‘‘ইমং পৰিব্বাজিকং ৰাজনিৱেসনং নেহী’’তি.
সো তস্স পটিস্সুণিত্ৱা ‘‘অধম্মো লোকে ৱত্ততী’’তিআদীনি ৱত্ৱা পৰিদেৱমানং এৱ তং আদায পাযাসি. বোধিসত্তো তস্সা পৰিদেৱনসদ্দং সুত্ৱা একৱাৰং ওলোকেত্ৱা পুন ন ওলোকেসি. ‘‘সচে পনাহং ৱাৰেস্সামি, তেসু চিত্তং পদোসেত্ৱা ময্হং সীলস্স অন্তৰাযো ভৱিস্সতী’’তি সীলপাৰমিংযেৱ আৱজ্জেন্তো নিসীদি. তেন ৱুত্তং ‘‘উয্যানদস্সনং গন্ত্ৱা, ৰাজা অদ্দস ব্ৰাহ্মণি’’ন্তিআদি.
তত্থ তুয্হেসা কা কস্স ভৰিযাতি তুয্হং তৱ এসা কা, কিং ভৰিযা, উদাহু ভগিনী ৱা সমানা কস্স অঞ্ঞস্স ভৰিযা.
৩১. ন ময্হং ভৰিযা এসাতি কামঞ্চেসা ময্হং গিহিকালে ভৰিযা অহোসি, পব্বজিতকালতো পট্ঠায ন ময্হং ভৰিযা এসা, নাপি অহং এতিস্সা সামিকো, কেৱলং পন সহধম্মা একসাসনী, অহম্পি পৰিব্বাজকো অযম্পি পৰিব্বাজিকাতি সমানধম্মা পৰিব্বাজকসাসনেন একসাসনী, সব্ৰহ্মচাৰিনীতি অত্থো.
৩২. তিস্সা সাৰত্তগধিতোতি কামৰাগেন সাৰত্তো হুত্ৱা পটিবদ্ধো. গাহাপেত্ৱান চেটকেতি চেটকেহি গণ্হাপেত্ৱা চেটকে ৱা অত্তনো ৰাজপুৰিসে আণাপেত্ৱা তং পৰিব্বাজিকং গণ্হাপেত্ৱা. নিপ্পীড়যন্তো বলসাতি তং অনিচ্ছমানং এৱ আকড্ঢনপৰিকড্ঢনাদিনা নিপ্পীড়যন্তো বাধেন্তো, তথাপি অগচ্ছন্তিং বলসা বলক্কাৰেন ৰাজপুৰিসেহি গণ্হাপেত্ৱা অত্তনো অন্তেপুৰং পৱেসেসি.
৩৩. ওদপত্তকিযাতি উদকপত্তং আমসিত্ৱা গহিতভৰিযা ওদপত্তিকা নাম, ইদং ৱচনং পুৰাণদুতিযিকাভাৱেন উপলক্খণমত্তং দট্ঠব্বং, সা পনস্স ব্ৰাহ্মণৱিৱাহৱসেন মাতাপিতূহি সম্পটিপাদিতা, ‘‘ওদপত্তকিযা’’তি চ ভাৱেনভাৱলক্খণে ভুম্মং. সহজাতি পব্বজ্জাজাতিৱসেন সহজাতা, তেনেৱাহ ‘‘একসাসনী’’তি. ‘‘একসাসনী’’তি চ ইদং ভুম্মত্থে পচ্চত্তং, একসাসনিযাতি অত্থো. নযন্তিযাতি নীযন্তিযা. কোপো মে উপপজ্জথাতি অযং তে গিহিকালে ভৰিযা ব্ৰাহ্মণী সীলৱতী, পব্বজিতকালে চ সব্ৰহ্মচাৰিনীভাৱতো সহজাতা ভগিনী, সা তুয্হং পুৰতো বলক্কাৰেন আকড্ঢিত্ৱা নীযতি. ‘‘বোধিব্ৰাহ্মণ, কিং তে পুৰিসভাৱ’’ন্তি পুৰিসমানেন উস্সাহিতো চিৰকালসযিতো ৱম্মিকবিলতো কেনচি পুৰিসেন ঘট্টিতো ‘‘সুসূ’’তি ফণং কৰোন্তো আসিৱিসো ৱিয মে চিত্ততো কোপো সহসা ৱুট্ঠাসি.
৩৪-৫. সহকোপে সমুপ্পন্নেতি কোপুপ্পত্তিযা সহ, তস্স উপ্পত্তিসমনন্তৰমেৱাতি অত্থো. সীলব্বতমনুস্সৰিন্তি অত্তনো সীলপাৰমিং আৱজ্জেসিং. তত্থেৱ কোপং নিগ্গণ্হিন্তি তস্মিং এৱ আসনে যথানিসিন্নোৱ তং কোপং নিৱাৰেসিং. নাদাসিং ৱড্ঢিতূপৰীতি ততো একৱাৰুপ্পত্তিতো উপৰি উদ্ধং ৱড্ঢিতুং ন অদাসিং. ইদং ৱুত্তং হোতি – কোপে উপ্পন্নমত্তে এৱ ‘‘ননু ত্ৱং, বোধিপৰিব্বাজক, সব্বপাৰমিযো পূৰেত্ৱা সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণং পটিৱিজ্ঝিতুকামো, তস্স তে কিমিদং সীলমত্তেপি উপক্খলনং, তযিদং গুন্নং খুৰমত্তোদকে ওসীদন্তস্স মহাসমুদ্দস্স পৰতীৰং গণ্হিতুকামতা ৱিয হোতী’’তি অত্তানং পৰিভাসিত্ৱা পটিসঙ্খানবলেন তস্মিং এৱ খণে কোপং নিগ্গহেত্ৱা পুন উপ্পজ্জনৱসেনস্স ৱড্ঢিতুং ন অদাসিন্তি. তেনেৱাহ ‘‘যদি নং ব্ৰাহ্মণি’’ন্তিআদি.
তস্সত্থো – তং পৰিব্বাজিকং ব্ৰাহ্মণিং সো ৰাজা ৱা অঞ্ঞো ৱা কোচি তিণ্হাযপি নিসিতায সত্তিযা কোট্টেয্য, খণ্ডাখণ্ডিকং যদি ছিন্দেয্য, এৱং সন্তেপি সীলং অত্তনো সীলপাৰমিং নেৱ ভিন্দেয্যং. কস্মা? বোধিযা এৱ কাৰণা, সব্বত্থ অখণ্ডিতসীলেনেৱ সক্কা সম্মাসম্বোধিং পাপুণিতুং, ন ইতৰেনাতি.
৩৬. ন মে সা ব্ৰাহ্মণী দেস্সাতি সা ব্ৰাহ্মণী জাতিযা গোত্তেন কুলপ্পদেসেন আচাৰসম্পত্তিযা চিৰপৰিচযেন পব্বজ্জাদিগুণসম্পত্তিযা চাতি সব্বপ্পকাৰেন ন মে দেস্সা ন অপ্পিযা, এতিস্সা মম অপ্পিযভাৱো কোচি নত্থি. নপি মে বলং ন ৱিজ্জতীতি ময্হম্পি বলং ন ন ৱিজ্জতি, অত্থি এৱ. অহং নাগবলো থামসম্পন্নো, ইচ্ছমানো সহসা ৱুট্ঠহিত্ৱা তং আকড্ঢন্তে পুৰিসে নিপ্পোথেত্ৱা তং গহেত্ৱা যথিচ্ছিতট্ঠানং গন্তুং সমত্থোতি দস্সেতি. সব্বঞ্ঞুতং পিযং ময্হন্তি ততো পৰিব্বাজিকতো সতগুণেন সহস্সগুণেন সতসহস্সগুণেন সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণমেৱ ময্হং পিযং. তস্মা সীলানুৰক্খিস্সন্তি তেন কাৰণেন সীলমেৱ অনুৰক্খিস্সং.
অথ সো ৰাজা উয্যানে পপঞ্চং অকত্ৱাৱ সীঘতৰং গন্ত্ৱা তং পৰিব্বাজিকং পক্কোসাপেত্ৱা মহন্তেন যসেন নিমন্তেসি. সা যসস্স অগুণং পব্বজ্জায গুণং অত্তনো বোধিসত্তস্স চ মহন্তং ভোগক্খন্ধং পহায সংৱেগেন পব্বজিতভাৱঞ্চ কথেসি. ৰাজা কেনচি পৰিযাযেন তস্সা মনং অলভন্তো চিন্তেসি – ‘‘অযং পৰিব্বাজিকা সীলৱতী কল্যাণধম্মা, সোপি পৰিব্বাজকো ইমায আকড্ঢিত্ৱা নীযমানায ন কিঞ্চি ৱিপ্পকাৰং দস্সেসি, সব্বত্থ নিৰপেক্খচিত্তো, ন খো পন মেতং পতিৰূপং, যং এৱৰূপেসু গুণৱন্তেসু ৱিপ্পকাৰো, যংনূনাহং ইমং পৰিব্বাজিকং গহেত্ৱা উয্যানং গন্ত্ৱা ইমং, তঞ্চ পৰিব্বাজকং খমাপেয্য’’ন্তি? এৱং পন চিন্তেত্ৱা ‘‘পৰিব্বাজিকং উয্যানং আনেথা’’তি পুৰিসে আণাপেত্ৱা সযং পঠমতৰং গন্ত্ৱা বোধিসত্তং উপসঙ্কমিত্ৱা পুচ্ছি – ‘‘ভো পব্বজিত, কিং মযা তায পৰিব্বাজিকায নীযমানায কোপো তে উপ্পজ্জিত্থা’’তি. মহাসত্তো আহ –
‘‘উপ্পজ্জি মে ন মুচ্চিত্থ, ন মে মুচ্চিত্থ জীৱতো;
ৰজংৱ ৱিপুলা ৱুট্ঠি, খিপ্পমেৱ নিৱাৰযি’’ন্তি. (জা. ১.১০.৫২);
তং সুত্ৱা ৰাজা ‘‘কিং নু খো এস কোপমেৱ সন্ধায ৱদতি, উদাহু অঞ্ঞং কিঞ্চি সিপ্পাদিক’’ন্তি চিন্তেত্ৱা পুন পুচ্ছি –
‘‘কিং তে উপ্পজ্জি নো মুচ্চি, কিং তে নো মুচ্চি জীৱতো;
ৰজংৱ ৱিপুলা ৱুট্ঠি, কতমং তং নিৱাৰযী’’তি. (জা. ১.১০.৫৩);
তত্থ উপ্পজ্জীতি একৱাৰং উপ্পজ্জি, ন পুন উপ্পজ্জি. ন মুচ্চিত্থাতি কাযৱচীৱিকাৰুপ্পাদনৱসেন পন ন মুচ্চিত্থ, ন নং বহি পৱত্তিতুং ৱিস্সজ্জেসিন্তি অত্থো. ৰজংৱ ৱিপুলা ৱুট্ঠীতি যথা নাম গিম্হানং পচ্ছিমে মাসে উপ্পন্নং ৰজং ৱিপুলা অকালৱুট্ঠিধাৰা ঠানসো নিৱাৰেতি, এৱং তং ৱূপসমেন্তো নিৱাৰযিং, নিৱাৰেসিন্তি অত্থো.
অথস্স মহাপুৰিসো নানপ্পকাৰেন কোধে আদীনৱং পকাসেন্তো –
‘‘যম্হি জাতে ন পস্সতি, অজাতে সাধু পস্সতি;
সো মে উপ্পজ্জি নো মুচ্চি, কোধো দুম্মেধগোচৰো.
‘‘যেন জাতেন নন্দন্তি, অমিত্তা দুক্খমেসিনো;
সো মে উপ্পজ্জি নো মুচ্চি, কোধো দুম্মেধগোচৰো.
‘‘যস্মিঞ্চ জাযমানম্হি, সদত্থং নাৱবুজ্ঝতি;
সো মে উপ্পজ্জি নো মুচ্চি, কোধো দুম্মেধগোচৰো.
‘‘যেনাভিভূতো কুসলং জহাতি, পৰক্কৰে ৱিপুলঞ্চাপি অত্থং;
স ভীমসেনো বলৱা পমদ্দী, কোধো মহাৰাজা ন মে অমুচ্চথ.
‘‘কট্ঠস্মিং মন্থমানস্মিং, পাৱকো নাম জাযতি;
তমেৱ কট্ঠং ডহতি, যস্মা সো জাযতে গিনি.
‘‘এৱং মন্দস্স পোসস্স, বালস্স অৱিজানতো;
সাৰম্ভা জাযতে কোধো, সপি তেনেৱ ডয্হতি.
‘‘অগ্গীৱ তিণকট্ঠস্মিং, কোধো যস্স পৱড্ঢতি;
নিহীযতি তস্স যসো, কাড়পক্খেৱ চন্দিমা.
‘‘অনিন্ধো ধূমকেতূৱ, কোধো যস্সূপসম্মতি;
আপূৰতি তস্স যসো, সুক্কপক্খেৱ চন্দিমা’’তি. (জা. ১.১০.৫৪-৬১) –
ইমাহি গাথাহি ধম্মং দেসেসি.
তত্থ ন পস্সতীতি অত্তত্থম্পি ন পস্সতি, পগেৱ পৰত্থং. সাধু পস্সতীতি অত্তত্থং পৰত্থং উভযত্থঞ্চ সম্মদেৱ পস্সতি. দুম্মেধগোচৰোতি নিপ্পঞ্ঞানং ৱিসযভূতো, নিপ্পঞ্ঞো ৱা গোচৰো আহাৰো ইন্ধনং এতস্সাতি দুম্মেধগোচৰো. দুক্খমেসিনোতি দুক্খং ইচ্ছন্তা. সদত্থন্তি অত্তনো অত্থং ৱুড্ঢিং. পৰক্কৰেতি অপনেয্য ৱিনাসেয্য. সভীমসেনোতি সো ভীমায ভযজননিযা মহতিযা কিলেসসেনায সমন্নাগতো. পমদ্দীতি বলৱভাৱেন সত্তে পমদ্দনসীলো. ন মে অমুচ্চথাতি মম সন্তিকা মোক্খং ন লভি, অব্ভন্তৰে এৱ দমিতো, নিব্বিসেৱনো কতোতি অত্থো. খীৰং ৱিয ৱা মুহুত্তং দধিভাৱেন চিত্তেন পতিট্ঠহিত্থাতিপি অত্থো.
মন্থমানস্মিন্তি অৰণিসহিতে মথিযমানে. ‘‘মথমানস্মি’’ন্তিপি পাঠো. যস্মাতি যতো কট্ঠা. গিনীতি অগ্গি. বালস্স অৱিজানতোতি বালস্স অজানন্তস্স. সাৰম্ভা জাযতেতি কৰণুত্তৰিযকৰণলক্খণা সাৰম্ভা অৰণিমন্থনতো ৱিয পাৱকো কোধো জাযতে. সপি তেনেৱাতি সোপি বালো তেনেৱ কোধেন কট্ঠং ৱিয অগ্গিনা ডয্হতি. অনিন্ধো ধূমকেতূৱাতি অনিন্ধনো অগ্গি ৱিয. তস্সাতি তস্স অধিৱাসনখন্তিযা সমন্নাগতস্স পুগ্গলস্স সুক্কপক্খে চন্দো ৱিয লদ্ধো, যসো অপৰাপৰং আপূৰতীতি.
ৰাজা মহাসত্তস্স ধম্মকথং সুত্ৱা মহাপুৰিসং পৰিব্বাজিকম্পি ৰাজগেহতো আগতং খমাপেত্ৱা ‘‘তুম্হে পব্বজ্জাসুখং অনুভৱন্তা ইধেৱ উয্যানে ৱসথ, অহং ৱো ধম্মিকং ৰক্খাৱৰণগুত্তিং কৰিস্সামী’’তি ৱত্ৱা ৱন্দিত্ৱা পক্কামি. তে উভোপি তত্থেৱ ৱসিংসু. অপৰভাগে পৰিব্বাজিকা কালমকাসি. বোধিসত্তো হিমৱন্তং পৱিসিত্ৱা ঝানাভিঞ্ঞাযো নিব্বত্তেত্ৱা আযুপৰিযোসানে ব্ৰহ্মলোকপৰাযনো অহোসি.
তদা পৰিব্বাজিকা ৰাহুলমাতা অহোসি, ৰাজা আনন্দত্থেৰো, বোধিপৰিব্বাজকো লোকনাথো.
তস্স ইধাপি যথাৰহং সেসপাৰমিযো নিদ্ধাৰেতব্বা. তথা মহন্তং ভোগক্খন্ধং মহন্তঞ্চ ঞাতিপৰিৱট্টং পহায মহাভিনিক্খমনসদিসং গেহতো নিক্খমনং, তথা নিক্খমিত্ৱা পব্বজিতস্স বহুজনসম্মতস্স সতো পৰমপ্পিচ্ছতায কুলেসু চ গণেসু চ অলগ্গতা, অচ্চন্তমেৱ লাভসক্কাৰজিগুচ্ছায পৱিৱেকাভিৰতি, অতিসযৱতী চ অভিসল্লেখৱুত্তি, তথাৰূপায সীলৱতিযা কল্যাণধম্মায পৰিব্বাজিকায অননুঞ্ঞাতা অত্তনো পুৰতো বলক্কাৰেন পৰামসিযমানায সীলপাৰমিং আৱজ্জেত্ৱা ৱিকাৰানাপত্তি, কতাপৰাধে চ তস্মিং ৰাজিনি উপগতে হিতচিত্ততং মেত্তচিত্ততং উপট্ঠপেত্ৱা দিট্ঠধম্মিকসম্পৰাযিকেহি সমনুসাসনন্তি এৱমাদযো ইধ মহাপুৰিসস্স গুণানুভাৱা ৱিভাৱেতব্বা. তেনেতং ৱুচ্চতি ‘‘এৱং অচ্ছৰিযা হেতে…পে… ধম্মস্স অনুধম্মতো’’তি.
চূড়বোধিচৰিযাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.