কস্সপো বুদ্ধো

তস্স অপৰভাগে কস্সপো নাম সত্থা উদপাদি. তস্সাপি একোৱ সাৱকসন্নিপাতো, তত্থ ৱীসতি ভিক্খুসহস্সানি অহেসুং. তদা বোধিসত্তো জোতিপালো নাম মাণৱো হুত্ৱা তিণ্ণং ৱেদানং পাৰগূ ভূমিযঞ্চেৱ অন্তলিক্খে চ পাকটো ঘটিকাৰস্স কুম্ভকাৰস্স মিত্তো অহোসি. সো তেন সদ্ধিং সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ধম্মকথং সুত্ৱা পব্বজিত্ৱা আৰদ্ধৱীৰিযো তীণি পিটকানি উগ্গহেত্ৱা ৱত্তাৱত্তসম্পত্তিযা বুদ্ধসাসনং সোভেসি. সোপি নং সত্থা ‘‘বুদ্ধো ভৱিস্সতী’’তি ব্যাকাসি. তস্স ভগৱতো জাতনগৰং বাৰাণসী নাম অহোসি, ব্ৰহ্মদত্তো নাম ব্ৰাহ্মণো পিতা, ধনৱতী নাম ব্ৰাহ্মণী মাতা, তিস্সো চ ভাৰদ্ৱাজো চ দ্ৱে অগ্গসাৱকা, সব্বমিত্তো নামুপট্ঠাকো, অনুড়া চ উৰুৱেড়া চ দ্ৱে অগ্গসাৱিকা, নিগ্ৰোধৰুক্খো বোধি, সৰীৰং ৱীসতিহত্থুব্বেধং অহোসি, ৱীসতি ৱস্সসহস্সানি আযূতি.

‘‘কোণাগমনস্স অপৰেন, সম্বুদ্ধো দ্ৱিপদুত্তমো;

কস্সপো নাম গোত্তেন, ধম্মৰাজা পভঙ্কৰো’’তি. (বু. ৱং. ২৬.১);

যস্মিং পন কপ্পে দীপঙ্কৰদসবলো উদপাদি, তস্মিং অঞ্ঞেপি তযো বুদ্ধা অহেসুং. তেসং সন্তিকে বোধিসত্তস্স ব্যাকৰণং নত্থি, তস্মা তে ইধ ন দস্সিতা. অট্ঠকথাযং পন তণ্হঙ্কৰতো পট্ঠায সব্বেপি বুদ্ধে দস্সেতুং ইদং ৱুত্তং –

‘‘তণ্হঙ্কৰো মেধঙ্কৰো, অথোপি সৰণঙ্কৰো;

দীপঙ্কৰো চ সম্বুদ্ধো, কোণ্ডঞ্ঞো দ্ৱিপদুত্তমো.

‘‘মঙ্গলো চ সুমনো চ, ৰেৱতো সোভিতো মুনি;

অনোমদস্সী পদুমো, নাৰদো পদুমুত্তৰো.

‘‘সুমেধো চ সুজাতো চ, পিযদস্সী মহাযসো;

অত্থদস্সী ধম্মদস্সী, সিদ্ধত্থো লোকনাযকো.

‘‘তিস্সো ফুস্সো চ সম্বুদ্ধো, ৱিপস্সী সিখী ৱেস্সভূ;

ককুসন্ধো কোণাগমনো, কস্সপো চাপি নাযকো.

‘‘এতে অহেসুং সম্বুদ্ধা, ৱীতৰাগা সমাহিতা;

সতৰংসীৱ উপ্পন্না, মহাতমৱিনোদনা;

জলিত্ৱা অগ্গিখন্ধাৱ, নিব্বুতা তে সসাৱকা’’তি.