১০. সুভসুত্তৱণ্ণনা
সুভমাণৱকৱত্থুৱণ্ণনা
৪৪৪. এৱং মে সুতং…পে… সাৱত্থিযন্তি সুভসুত্তং. তত্ৰাযং অনুত্তানপদৱণ্ণনা. অচিৰপৰিনিব্বুতে ভগৱতীতি অচিৰং পৰিনিব্বুতে ভগৱতি, পৰিনিব্বানতো উদ্ধং মাসমত্তে কালে. নিদানৱণ্ণনাযং ৱুত্তনযেনেৱ ভগৱতো পত্তচীৱৰং আদায আগন্ত্ৱা খীৰৱিৰেচনং পিৱিত্ৱা ৱিহাৰে নিসিন্নদিৱসং সন্ধাযেতং ৱুত্তং. তোদেয্যপুত্তোতি তোদেয্যব্ৰাহ্মণস্স পুত্তো, সো কিৰ সাৱত্থিযা অৱিদূৰে তুদিগামো নাম অত্থি, তস্স অধিপতিত্তা তোদেয্যোতি সঙ্খ্যং গতো. মহদ্ধনো পন হোতি পঞ্চচত্তালীসকোটিৱিভৱো, পৰমমচ্ছৰী – ‘‘দদতো ভোগানং অপৰিক্খযো নাম নত্থী’’তি চিন্তেত্ৱা কস্সচি কিঞ্চি ন দেতি, পুত্তম্পি আহ –
‘‘অঞ্জনানং খযং দিস্ৱা, ৱম্মিকানঞ্চ সঞ্চযং;
মধূনঞ্চ সমাহাৰং, পণ্ডিতো ঘৰমাৱসে’’তি.
এৱং অদানমেৱ সিক্খাপেত্ৱা কাযস্স ভেদা তস্মিংযেৱ ঘৰে সুনখো হুত্ৱা নিব্বত্তো. সুভো তং সুনখং অতিৱিয পিযাযতি. অত্তনো ভুঞ্জনকভত্তংযেৱ ভোজেতি, উক্খিপিত্ৱা ৱৰসযনে সযাপেতি. অথ ভগৱা একদিৱসং নিক্খন্তে মাণৱে তং ঘৰং পিণ্ডায পাৱিসি. সুনখো ভগৱন্তং দিস্ৱা ভুক্কাৰং কৰোন্তো ভগৱতো সমীপং গতো. ততো নং ভগৱা অৱোচ ‘‘তোদেয্য ত্ৱং পুব্বেপি মং ‘ভো, ভো’তি পৰিভৱিত্ৱা সুনখো জাতো, ইদানিপি ভুক্কাৰং কত্ৱা অৱীচিং গমিস্সসী’’তি. সুনখো তং কথং সুত্ৱা ৱিপ্পটিসাৰী হুত্ৱা উদ্ধনন্তৰে ছাৰিকায নিপন্নো, মনুস্সা নং উক্খিপিত্ৱা সযনে সযাপেতুং নাসক্খিংসু.
সুভো আগন্ত্ৱা ‘‘কেনাযং সুনখো সযনা ওৰোপিতো’’তি আহ. মনুস্সা ‘‘ন কেনচী’’তি ৱত্ৱা তং পৱত্তিং আৰোচেসুং. মাণৱো সুত্ৱা ‘‘মম পিতা ব্ৰহ্মলোকে নিব্বত্তো, সমণো পন গোতমো মে পিতৰং সুনখং কৰোতি যং কিঞ্চি এস মুখাৰূড়্হং ভাসতী’’তি কুজ্ঝিত্ৱা ভগৱন্তং মুসাৱাদেন চোদেতুকামো ৱিহাৰং গন্ত্ৱা তং পৱত্তিং পুচ্ছি. ভগৱা তস্স তথেৱ ৱত্ৱা অৱিসংৱাদনত্থং আহ – ‘‘অত্থি পন তে, মাণৱ, পিতৰা ন অক্খাতং ধন’’ন্তি. অত্থি, ভো গোতম, সতসহস্সগ্ঘনিকা সুৱণ্ণমালা, সতসহস্সগ্ঘনিকা সুৱণ্ণপাদুকা, সতসহস্সগ্ঘনিকা সুৱণ্ণপাতি, সতসহস্সঞ্চ কহাপণন্তি. গচ্ছ তং সুনখং অপ্পোদকং মধুপাযাসং ভোজেত্ৱা সযনং আৰোপেত্ৱা ঈসকং নিদ্দং ওক্কন্তকালে পুচ্ছ, সব্বং তে আচিক্খিস্সতি, অথ নং জানেয্যাসি – ‘‘পিতা মে এসো’’তি. সো তথা অকাসি. সুনখো সব্বং আচিক্খি, তদা নং – ‘‘পিতা মে’’তি ঞত্ৱা ভগৱতি পসন্নচিত্তো গন্ত্ৱা ভগৱন্তংচুদ্দস পঞ্হে পুচ্ছিত্ৱা ৱিস্সজ্জনপৰিযোসানে ভগৱন্তং সৰণং গতো, তং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘সুভো মাণৱো তোদেয্যপুত্তো’’তি. সাৱত্থিযং পটিৱসতীতি অত্তনো ভোগগামতো আগন্ত্ৱা ৱসতি.
৪৪৫-৪৪৬. অঞ্ঞতৰং মাণৱকং আমন্তেসীতি সত্থৰি পৰিনিব্বুতে ‘‘আনন্দত্থেৰো কিৰস্স পত্তচীৱৰং গহেত্ৱা আগতো, মহাজনো তং দস্সনত্থায উপসঙ্কমতী’’তি সুত্ৱা ‘‘ৱিহাৰং খো পন গন্ত্ৱা মহাজনমজ্ঝে ন সক্কা সুখেন পটিসন্থাৰং ৱা কাতুং, ধম্মকথং ৱা সোতুং গেহং আগতংযেৱ নং দিস্ৱা সুখেন পটিসন্থাৰং কৰিস্সামি, একা চ মে কঙ্খা অত্থি, তম্পি নং পুচ্ছিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৱা অঞ্ঞতৰং মাণৱকং আমন্তেসি. অপ্পাবাধন্তিআদীসু আবাধোতি ৱিসভাগৱেদনা ৱুচ্চতি, যা একদেসে উপ্পজ্জিত্ৱা চত্তাৰো ইৰিযাপথে অযপট্টেন আবন্ধিত্ৱা ৱিয গণ্হতি, তস্সা অভাৱং পুচ্ছাতি ৱদতি. অপ্পাতঙ্কোতি কিচ্ছজীৱিতকৰো ৰোগো ৱুচ্চতি, তস্সাপি অভাৱং পুচ্ছাতি ৱদতি. গিলানস্সেৱ চ উট্ঠানং নাম গৰুকং হোতি, কাযে বলং ন হোতি, তস্মা নিগ্গেলঞ্ঞভাৱঞ্চ বলঞ্চ পুচ্ছাতি ৱদতি. ফাসুৱিহাৰন্তি গমনঠাননিসজ্জসযনেসু চতূসু ইৰিযাপথেসু সুখৱিহাৰং পুচ্ছাতি ৱদতি. অথস্স পুচ্ছিতব্বাকাৰং দস্সেন্তো ‘‘সুভো’’তিআদিমাহ.
৪৪৭. কালঞ্চ সমযঞ্চ উপাদাযাতি কালঞ্চ সমযঞ্চ পঞ্ঞায গহেত্ৱা উপধাৰেত্ৱাতি অত্থো. সচে অম্হাকং স্ৱে গমনকালো ভৱিস্সতি, কাযে বলমত্তা চেৱ ফৰিস্সতি, গমনপচ্চযা চ অঞ্ঞো অফাসুৱিহাৰো ন ভৱিস্সতি, অথেতং কালঞ্চ গমনকাৰণসমৱাযসঙ্খাতং সমযঞ্চ উপধাৰেত্ৱা – ‘‘অপি এৱ নাম স্ৱে আগচ্ছেয্যামা’’তি ৱুত্তং হোতি.
৪৪৮. চেতকেন ভিক্খুনাতি চেতিৰট্ঠে জাতত্তা চেতকোতি এৱং লদ্ধনামেন. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযন্তি ভো, আনন্দ, দসবলস্স কো নাম আবাধো অহোসি, কিং ভগৱা পৰিভুঞ্জি. অপি চ সত্থু পৰিনিব্বানেন তুম্হাকং সোকো উদপাদি, সত্থা নাম ন কেৱলং তুম্হাকংযেৱ পৰিনিব্বুতো, সদেৱকস্স লোকস্স মহাজানি, কো দানি অঞ্ঞো মৰণা মুচ্চিস্সতি, যত্ৰ সো সদেৱকস্স লোকস্স অগ্গপুগ্গলো পৰিনিব্বুতো, ইদানি কং অঞ্ঞং দিস্ৱা মচ্চুৰাজা লজ্জিস্সতীতি এৱমাদিনা নযেন মৰণপটিসংযুত্তং সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা থেৰস্স হিয্যো পীতভেসজ্জানুৰূপং আহাৰং দত্ৱা ভত্তকিচ্চাৱসানে একমন্তং নিসীদি.
উপট্ঠাকো সন্তিকাৱচৰোতি উপট্ঠাকো হুত্ৱা সন্তিকাৱচৰো, ন ৰন্ধগৱেসী. ন ৱীমংসনাধিপ্পাযো. সমীপচাৰীতি ইদং পুৰিমপদস্সেৱ ৱেৱচনং. যেসং সো ভৱং গোতমোতি কস্মা পুচ্ছতি? তস্স কিৰ এৱং অহোসি ‘‘যেসু ধম্মেসু ভৱং গোতমো ইমং লোকং পতিট্ঠপেসি, তে তস্স অচ্চযেন নট্ঠা নু খো, ধৰন্তি নু খো, সচে ধৰন্তি, আনন্দো জানিস্সতি, হন্দ নং পুচ্ছামী’’তি, তস্মা পুচ্ছি.
৪৪৯. অথস্স থেৰো তীণি পিটকানি তীহি খন্ধেহি সঙ্গহেত্ৱা দস্সেন্তো ‘‘তিণ্ণং খো’’তিআদিমাহ. মাণৱো সঙ্খিত্তেন কথিতং অসল্লক্খেন্তো – ‘‘ৱিত্থাৰতো পুচ্ছিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৱা ‘‘কতমেসং তিণ্ণ’’ন্তিআদিমাহ.
সীলক্খন্ধৱণ্ণনা
৪৫০-৪৫৩. ততো থেৰেন ‘‘অৰিযস্স সীলক্খন্ধস্সা’’তি তেসু দস্সিতেসু পুন ‘‘কতমো পন সো, ভো আনন্দ, অৰিযো সীলক্খন্ধো’’তি একেকং পুচ্ছি. থেৰোপিস্স বুদ্ধুপ্পাদং দস্সেত্ৱা তন্তিধম্মং দেসেন্তো অনুক্কমেন ভগৱতা ৱুত্তনযেনেৱ সব্বং ৱিস্সজ্জেসি. তত্থ অত্থি চেৱেত্থ উত্তৰিকৰণীযন্তি এত্থ ভগৱতো সাসনে ন সীলমেৱ সাৰো, কেৱলঞ্হেতং পতিট্ঠামত্তমেৱ হোতি. ইতো উত্তৰি পন অঞ্ঞম্পি কত্তব্বং অত্থি যেৱাতি দস্সেসি. ইতো বহিদ্ধাতি বুদ্ধসাসনতো বহিদ্ধা.
সমাধিক্খন্ধৱণ্ণনা
৪৫৪. কথঞ্চ, মাণৱ, ভিক্খু ইন্দ্ৰিযেসু গুত্তদ্ৱাৰো হোতীতি ইদমাযস্মা আনন্দো ‘‘কতমো পন সো, ভো আনন্দ, অৰিযো সমাধিক্খন্ধো’’তি এৱং সমাধিক্খন্ধং পুট্ঠোপি যে তে ‘‘সীলসম্পন্নো ইন্দ্ৰিযেসু গুত্তদ্ৱাৰো সতিসম্পজঞ্ঞেন সমন্নাগতো সন্তুট্ঠো’’তি এৱং সীলানন্তৰং ইন্দ্ৰিযসংৱৰাদযো সীলসমাধীনং অন্তৰে উভিন্নম্পি উপকাৰকধম্মা উদ্দিট্ঠা, তে নিদ্দিসিত্ৱা সমাধিক্খন্ধং দস্সেতুকামো আৰভি. এত্থ চ ৰূপজ্ঝানানেৱ আগতানি, ন অৰূপজ্ঝানানি, আনেত্ৱা পন দীপেতব্বানি. চতুত্থজ্ঝানেন হি অসঙ্গহিতা অৰূপসমাপত্তি নাম নত্থিযেৱ.
৪৭১-৪৮০. অত্থি চেৱেত্থ উত্তৰিকৰণীযন্তি এত্থ ভগৱতো সাসনে ন চিত্তেকগ্গতামত্তকেনেৱ পৰিযোসানপ্পত্তি নাম অত্থি, ইতোপি উত্তৰি পন অঞ্ঞং কত্তব্বং অত্থি যেৱাতি দস্সেতি. নত্থি চেৱেত্থ উত্তৰিকৰণীযন্তি এত্থ ভগৱতো সাসনে ইতো উত্তৰি কাতব্বং নাম নত্থিযেৱ, অৰহত্তপৰিযোসানঞ্হি ভগৱতো সাসনন্তি দস্সেতি. সেসং সব্বত্থ উত্তানত্থমেৱাতি.
ইতি সুমঙ্গলৱিলাসিনিযা দীঘনিকাযট্ঠকথাযং
সুভসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.