৬. উপ্পাদককম্মআযুপ্পমাণৱাৰৱণ্ণনা

(১.) উপ্পাদককম্মং

১০২১. ছট্ঠৱাৰে পঞ্চহি কামগুণেহি নানপ্পকাৰেহি ৱা ইদ্ধিৱিসেসেহি দিব্বন্তীতি দেৱা. সম্মুতিদেৱাতি ‘দেৱো, দেৱী’তি এৱং লোকসম্মুতিযা দেৱা. উপপত্তিদেৱাতি দেৱলোকে উপ্পন্নত্তা উপপত্তিযা দেৱা. ৱিসুদ্ধিদেৱাতি সব্বেসং দেৱানং পূজাৰহা সব্বকিলেসৱিসুদ্ধিযা দেৱা. ৰাজানোতি মুদ্ধাভিসিত্তখত্তিযা. দেৱিযোতি তেসং মহেসিযো. কুমাৰাতি অভিসিত্তৰাজূনং অভিসিত্তদেৱিযা কুচ্ছিস্মিং উপ্পন্নকুমাৰা.

উপোসথকম্মং কত্ৱাতি চাতুদ্দসাদীসু অট্ঠঙ্গসমন্নাগতং উপোসথং উপৱসিত্ৱা. ইদানি যস্মা পৰিত্তদানাদিপুঞ্ঞকম্মং মনুস্সসোভগ্যতায পচ্চযো, মত্তসো কতং মনুস্সসোভগ্যতায অধিমত্তং, অধিমত্তভাৱেপি নানপ্পকাৰভেদতো নানপ্পকাৰস্স খত্তিযমহাসালাদিভাৱস্স পচ্চযো, তস্মা তস্স ৱসেন উপপত্তিভেদং দস্সেন্তো অপ্পেকচ্চে গহপতিমহাসালানন্তিআদিমাহ. তত্থ মহাসাৰো এতেসন্তি মহাসাৰা; ৰ-কাৰস্স পন ল-কাৰং কত্ৱা মহাসালাতি ৱুত্তং. গহপতিযোৱ মহাসালা, গহপতীসু ৱা মহাসালাতি গহপতিমহাসালা. সেসেসুপি এসেৱ নযো. তত্থ যস্স গেহে পচ্ছিমন্তেন চত্তালীসকোটিধনং নিধানগতং হোতি, কহাপণানঞ্চ পঞ্চ অম্বণানি দিৱসৱড়ঞ্জো নিক্খমতি – অযং গহপতিমহাসালো নাম. যস্স পন গেহে পচ্ছিমন্তেন অসীতিকোটিধনং নিধানগতং হোতি, কহাপণানঞ্চ দসঅম্বণানি দিৱসৱড়ঞ্জো নিক্খমতি – অযং ব্ৰাহ্মণমহাসালো নাম. যস্স পন গেহে পচ্ছিমন্তেন কোটিসতধনং নিধানগতং হোতি, কহাপণানঞ্চ ৱীসতি অম্বণানি দিৱসৱড়ঞ্জো নিক্খমতি – অযং খত্তিযমহাসালো নাম.

সহব্যতন্তি সহভাৱং; সভাগা হুত্ৱা নিব্বত্তন্তীতি অত্থো. চাতুমহাৰাজিকানন্তিআদীসু চাতুমহাৰাজিকা নাম সিনেৰুপব্বতস্স ৱেমজ্ঝে হোন্তি. তেসু পব্বতট্ঠকাপি অত্থি, আকাসট্ঠাপি; তেসং পৰম্পৰা চক্কৱাড়পব্বতং পত্তা. খিড্ডাপদোসিকা, মনোপদোসিকা, সীতৱলাহকা, উণ্হৱলাহকা, চন্দিমা দেৱপুত্তো, সূৰিযো দেৱপুত্তোতি এতে সব্বেপি চাতুমহাৰাজিকদেৱলোকট্ঠকা এৱ.

তেত্তিংস জনা তত্থ উপপন্নাতি তাৱতিংসা. অপিচ তাৱতিংসাতি তেসং দেৱানং নামমেৱাতি ৱুত্তং. তেপি অত্থি পব্বতট্ঠকা, অত্থি আকাসট্ঠকা. তেসং পৰম্পৰা চক্কৱাড়পব্বতং পত্তা. তথা যামাদীনং. একদেৱলোকেপি হি দেৱানং পৰম্পৰা চক্কৱাড়পব্বতং অপ্পত্তা নাম নত্থি. তত্থ দিব্বং সুখং যাতা পযাতা সম্পত্তাতি যামা. তুট্ঠা পহট্ঠাতি তুসিতা. পকতিপটিযত্তাৰম্মণতো অতিৰেকেন ৰমিতুকামকালে যথাৰুচিতে ভোগে নিম্মিনিত্ৱা ৰমন্তীতি নিম্মানৰতী. চিত্তাচাৰং ঞত্ৱা পৰেহি নিম্মিতেসু ভোগেসু ৱসং ৱত্তেন্তীতি পৰনিম্মিতৱসৱত্তী.

(২.) আযুপ্পমাণং

১০২২. অপ্পং ৱা ভিয্যোতি দুতিযং ৱস্সসতং অপ্পত্ৱা ৱীসায ৱা তিংসায ৱা চত্তালীসায ৱা পঞ্ঞাসায ৱা সট্ঠিযা ৱা ৱস্সেহি অধিকম্পি ৱস্সসতন্তি অত্থো. সব্বম্পি হেতং দুতিযং ৱস্সসতং অপ্পত্তত্তা অপ্পন্তি ৱুত্তং.

১০২৪. ব্ৰহ্মপাৰিসজ্জাদীসু মহাব্ৰহ্মানং পাৰিসজ্জা পৰিচাৰিকাতি ব্ৰহ্মপাৰিসজ্জা. তেসং পুৰোহিতভাৱে ঠিতাতি ব্ৰহ্মপুৰোহিতা. ৱণ্ণৱন্ততায চেৱ দীঘাযুকতায চ মহন্তো ব্ৰহ্মাতি মহাব্ৰহ্মা, তেসং মহাব্ৰহ্মানং. ইমে তযোপি জনা পঠমজ্ঝানভূমিযং একতলে ৱসন্তি; আযুঅন্তৰং পন নেসং নানা.

১০২৫. পৰিত্তা আভা এতেসন্তি পৰিত্তাভা. অপ্পমাণা আভা এতেসন্তি অপ্পমাণাভা. দণ্ডদীপিকায অচ্চি ৱিয এতেসং সৰীৰতো আভা ছিজ্জিত্ৱা ছিজ্জিত্ৱা পতন্তী ৱিয সৰতি ৱিসৰতীতি আভস্সৰা. ইমেপি তযো জনা দুতিযজ্ঝানভূমিযং একতলে ৱসন্তি; আযুঅন্তৰং পন নেসং নানা.

১০২৬. পৰিত্তা সুভা এতেসন্তি পৰিত্তসুভা. অপ্পমাণা সুভা এতেসন্তি অপ্পমাণসুভা. সুভেন ওকিণ্ণা ৱিকিণ্ণা, সুভেন সৰীৰপ্পভাৱণ্ণেন একগ্ঘনা, সুৱণ্ণমঞ্জুসায ঠপিতসম্পজ্জলিতকঞ্চনপিণ্ডসস্সিৰীকাতি সুভকিণ্হা. ইমেপি তযো জনা ততিযজ্ঝানভূমিযং একতলে ৱসন্তি; আযুঅন্তৰং পন নেসং নানা.

১০২৭. আৰম্মণনানত্ততাতি আৰম্মণস্স নানত্তভাৱো. মনসিকাৰনানত্ততাদীসুপি এসেৱ নযো. এত্থ একস্স পথৱীকসিণং আৰম্মণং হোতি…পে… একস্স ওদাতকসিণন্তি ইদং আৰম্মণনানত্তং. একো পথৱীকসিণং মনসি কৰোতি…পে… একো ওদাতকসিণন্তি ইদং মনসিকাৰনানত্তং. একস্স পথৱীকসিণে ছন্দো হোতি…পে… একস্স ওদাতকসিণেতি ইদং ছন্দনানত্তং. একো পথৱীকসিণে পত্থনং কৰোতি…পে… একো ওদাতকসিণেতি ইদং পণিধিনানত্তং. একো পথৱীকসিণৱসেন অধিমুচ্চতি…পে… একো ওদাতকসিণৱসেনাতি ইদং অধিমোক্খনানত্তং. একো পথৱীকসিণৱসেন চিত্তং অভিনীহৰতি…পে… একো ওদাতকসিণৱসেনাতি ইদং অভিনীহাৰনানত্তং. একস্স পথৱীকসিণপৰিচ্ছিন্দনকপঞ্ঞা হোতি…পে… একস্স ওদাতকসিণপৰিচ্ছিন্দনকপঞ্ঞাতি ইদং পঞ্ঞানানত্তং. তত্থ আৰম্মণমনসিকাৰা পুব্বভাগেন কথিতা. ছন্দপণিধিঅধিমোক্খাভিনীহাৰা অপ্পনাযপি ৱত্তন্তি উপচাৰেপি. পঞ্ঞা পন লোকিযলোকুত্তৰমিস্সকা কথিতা.

অসঞ্ঞসত্তানন্তি সঞ্ঞাৱিৰহিতানং সত্তানং. একচ্চে হি তিত্থাযতনে পব্বজিত্ৱা ‘চিত্তং নিস্সায ৰজ্জনদুস্সনমুয্হনানি নাম হোন্তী’তি চিত্তে দোসং দিস্ৱা ‘অচিত্তকভাৱো নাম সোভনো, দিট্ঠধম্মনিব্বানমেত’ন্তি সঞ্ঞাৱিৰাগং জনেত্ৱা তত্ৰূপগং পঞ্চমং সমাপত্তিং ভাৱেত্ৱা তত্থ নিব্বত্তন্তি. তেসং উপপত্তিক্খণে একো ৰূপক্খন্ধোযেৱ নিব্বত্ততি. ঠত্ৱা নিব্বত্তো ঠিতকো এৱ হোতি, নিসীদিত্ৱা নিব্বত্তো নিসিন্নকোৱ নিপজ্জিত্ৱা নিব্বত্তো নিপন্নোৱ. চিত্তকম্মৰূপকসদিসা হুত্ৱা পঞ্চ কপ্পসতানি তিট্ঠন্তি. তেসং পৰিযোসানে সো ৰূপকাযো অন্তৰধাযতি, কামাৱচৰসঞ্ঞা উপ্পজ্জতি; তেন ইধ সঞ্ঞুপ্পাদেন তে দেৱা তম্হা কাযা চুতাতি পঞ্ঞাযন্তি.

ৱিপুলা ফলা এতেসন্তি ৱেহপ্ফলা. অত্তনো সম্পত্তিযা ন হাযন্তি ন ৱিহাযন্তীতি অৱিহা. ন কঞ্চি সত্তং তপ্পন্তীতি অতপ্পা. সুন্দৰা দস্সনা অভিৰূপা পাসাদিকাতি সুদস্সা. সুট্ঠ পস্সন্তি, সুন্দৰমেতেসং ৱা দস্সনন্তি সুদস্সী. সব্বেহি এৱ গুণেহি চ ভৱসম্পত্তিযা চ জেট্ঠা, নত্থেত্থ কনিট্ঠাতি অকনিট্ঠা.

১০২৮. আকাসানঞ্চাযতনং উপগতাতি আকাসানঞ্চাযতনূপগা. ইতৰেসুপি এসেৱ নযো. ইতি ছ কামাৱচৰা, নৱ ব্ৰহ্মলোকা, পঞ্চ সুদ্ধাৱাসা, চত্তাৰো অৰূপা অসঞ্ঞসত্তৱেহপ্ফলেহি সদ্ধিং ছব্বীসতি দেৱলোকা; মনুস্সলোকেন সদ্ধিং সত্তৱীসতি.

তত্থ সম্মাসম্বুদ্ধেন মনুস্সানং দেৱানঞ্চ আযুং পৰিচ্ছিন্দমানেন চতূসু অপাযেসু ভুম্মদেৱেসু চ আযু পৰিচ্ছিন্নং তং কস্মাতি? নিৰযে তাৱ কম্মমেৱ পমাণং. যাৱ কম্মং ন খীযতি, ন তাৱ চৱন্তি. তথা সেসঅপাযেসু. ভুম্মদেৱানম্পি কম্মমেৱ পমাণং. তত্থ নিব্বত্তা হি কেচি সত্তাহমত্তং তিট্ঠন্তি, কেচি অদ্ধমাসং, কেচি মাসং, কপ্পং তিট্ঠমানাপি অত্থিযেৱ.

তত্থ মনুস্সেসু গিহিভাৱে ঠিতাযেৱ সোতাপন্নাপি হোন্তি, সকদাগামিফলম্পি অনাগামিফলম্পি অৰহত্তফলম্পি পাপুণন্তি. তেসু সোতাপন্নাদযো যাৱজীৱং তিট্ঠন্তি. খীণাসৱা পন পৰিনিব্বাযন্তি ৱা পব্বজন্তি ৱা. কস্মা? অৰহত্তং নাম সেট্ঠগুণো, গিহিলিঙ্গং হীনং, তং হীনতায উত্তমং গুণং ধাৰেতুং ন সক্কোতি. তস্মা তে পৰিনিব্বাতুকামা ৱা পব্বজিতুকামা ৱা হোন্তি.

ভুম্মদেৱা পন অৰহত্তং পত্ৱাপি যাৱজীৱং তিট্ঠন্তি. ছসু কামাৱচৰদেৱেসু সোতাপন্নসকদাগামিনো যাৱজীৱং তিট্ঠন্তি; অনাগামিনা ৰূপভৱং গন্তুং ৱট্টতি, খীণাসৱেন পৰিনিব্বাতুং. কস্মা? নিলীযনোকাসস্স অভাৱা. ৰূপাৱচৰাৰূপাৱচৰেসু সব্বেপি যাৱজীৱং তিট্ঠন্তি. তত্থ ৰূপাৱচৰে নিব্বত্তা সোতাপন্নসকদাগামিনো ন পুন ইধাগচ্ছন্তি, তত্থেৱ পৰিনিব্বাযন্তি. এতে হি ঝানঅনাগামিনো নাম.

অট্ঠসমাপত্তিলাভীনং পন কিং নিযমেতি? পগুণজ্ঝানং. যদেৱস্স পগুণং হোতি, তেন উপ্পজ্জতি. সব্বেসু পন পগুণেসু কিং নিযমেতি? পত্থনা. যত্থ উপপত্তিং পত্থেতি তত্থেৱ উপপজ্জতি. পত্থনায অসতি কিং নিযমেতি? মৰণসমযে সমাপন্না সমাপত্তি. মৰণসমযে সমাপন্না নত্থি, কিং নিযমেতি? নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনসমাপত্তি. একংসেন হি সো নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে উপপজ্জতি. নৱসু ব্ৰহ্মলোকেসু নিব্বত্তঅৰিযসাৱকানং তত্ৰূপপত্তিপি হোতি উপৰূপপত্তিপি ন হেট্ঠূপপত্তি. পুথুজ্জনানং পন তত্ৰূপপত্তিপি হোতি উপৰূপপত্তিপি হেট্ঠূপপত্তিপি. পঞ্চসু সুদ্ধাৱাসেসু চতূসু চ অৰূপেসু অৰিযসাৱকানং তত্ৰূপপত্তিপি হোতি উপৰূপপত্তিপি. পঠমজ্ঝানভূমিযং নিব্বত্তো অনাগামী নৱ ব্ৰহ্মলোকে সোধেত্ৱা মত্থকে ঠিতো পৰিনিব্বাতি. ৱেহপ্ফলা, অকনিট্ঠা, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনন্তি ইমে তযো দেৱলোকা সেট্ঠভৱা নাম. ইমেসু তীসু ঠানেসু নিব্বত্তঅনাগামিনো নেৱ উদ্ধং গচ্ছন্তি, ন অধো, তত্থ তত্থেৱ পৰিনিব্বাযন্তীতি. ইদমেত্থ পকিণ্ণকং.