(২.) দুকনিদ্দেসৱণ্ণনা

৮৯১. দুকেসু কোধনিদ্দেসাদযো হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বা. হেট্ঠা অনাগতেসু পন উপনাহনিদ্দেসাদীসু পুব্বকালং কোধং উপনয্হতীতি অপৰকালকোধো উপনাহো নাম. উপনয্হনাকাৰো উপনয্হনা. উপনয্হিতস্স ভাৱো উপনয্হিতত্তং. অট্ঠপনাতি পঠমুপ্পন্নস্স অনন্তৰট্ঠপনা মৰিযাদট্ঠপনা ৱা. ঠপনাতি পকতিঠপনা. সণ্ঠপনাতি সব্বতোভাগেন পুনপ্পুনং আঘাতট্ঠপনা. অনুসংসন্দনাতি পঠমুপ্পন্নেন কোধেন সদ্ধিং অন্তৰং অদস্সেত্ৱা একীভাৱকৰণা. অনুপ্পবন্ধনাতি পুৰিমেন সদ্ধিং পচ্ছিমস্স ঘটনা. দড়্হীকম্মন্তি থিৰকৰণং. অযং ৱুচ্চতীতি অযং উপনন্ধনলক্খণো ৱেৰং অপ্পটিনিস্সজ্জনৰসো উপনাহোতি ৱুচ্চতি; যেন সমন্নাগতো পুগ্গলো ৱেৰং নিস্সজ্জিতুং ন সক্কোতি; ‘এৱং নাম মং এস ৱত্তুং অননুচ্ছৱিকো’তি অপৰাপৰং অনুবন্ধতি; আদিত্তপূতিঅলাতং ৱিয জলতেৱ; ধোৱিযমানং অচ্ছচম্মং ৱিয, ৱসাতেলমক্খিতপিলোতিকা ৱিয চ ন পৰিসুজ্ঝতি.

৮৯২. মক্খনভাৱৱসেন মক্খো; পৰগুণমক্খনায পৱত্তেন্তোপি অত্তনো কাৰণং, গূথপহৰণকং গূথো ৱিয, পঠমতৰং মক্খেতীতি অত্থো. ততো পৰা দ্ৱে আকাৰভাৱনিদ্দেসা. নিট্ঠুৰভাৱো নিট্ঠুৰিযং; ‘তং নিস্সায এত্তকম্পি নত্থী’তি খেড়পাতনন্তি অত্থো. নিট্ঠুৰিযকম্মন্তি নিট্ঠুৰিযকৰণং. গহট্ঠো ৱা হি গহট্ঠং, ভিক্খু ৱা ভিক্খুং নিস্সায ৱসন্তো অপ্পমত্তকেনেৱ কুজ্ঝিত্ৱা ‘তং নিস্সায এত্তকম্পি নত্থী’তি খেড়ং পাতেত্ৱা পাদেন মদ্দন্তো ৱিয নিট্ঠুৰিযং নাম কৰোতি. তস্স তং কম্মং নিট্ঠুৰিযকম্মন্তি ৱুচ্চতি. লক্খণাদিতো পনেস পৰগুণমক্খনলক্খণো মক্খো, তেসং ৱিনাসনৰসো, পৰেন সুকতানং কিৰিযানং অৱচ্ছাদনপচ্চুপট্ঠানো.

পড়াসতীতি পড়াসো; পৰস্স গুণে দস্সেত্ৱা অত্তনো গুণেহি সমং কৰোতীতি অত্থো. পড়াসস্স আযনা পড়াসাযনা. পড়াসো চ সো অত্তনো জযাহৰণতো আহাৰো চাতি পড়াসাহাৰো. ৱিৱাদট্ঠানন্তি ৱিৱাদকাৰণং. যুগগ্গাহোতি সমধুৰগ্গহণং. অপ্পটিনিস্সগ্গোতি অত্তনা গহিতস্স অপ্পটিনিস্সজ্জনং. লক্খণাদিতো পনেস যুগগ্গাহলক্খণো পড়াসো, পৰগুণেহি অত্তনো গুণানং সমকৰণৰসো, পৰেসং গুণপ্পমাণেন উপট্ঠানপচ্চুপট্ঠানো. পড়াসী হি পুগ্গলো দুতিযস্স ধুৰং ন দেতি, সমং পসাৰেত্ৱা তিট্ঠতি, সাকচ্ছমণ্ডলে অঞ্ঞেন ভিক্খুনা বহূসু সুত্তেসু চ কাৰণেসু চ আভতেসুপি ‘তৱ চ মম চ ৱাদে কিং নাম নানাকৰণং? ননু মজ্ঝে ভিন্নসুৱণ্ণং ৱিয একসদিসমেৱ অম্হাকং ৱচন’ন্তি ৱদতি. ইস্সামচ্ছৰিযনিদ্দেসা ৱুত্তত্থা এৱ.

৮৯৪. মাযানিদ্দেসে ৱাচং ভাসতীতি জানংযেৱ ‘পণ্ণত্তিং ৱীতিক্কমন্তা ভিক্খূ ভাৰিযং কৰোন্তি, অম্হাকং পন ৱীতিক্কমট্ঠানং নাম নত্থী’তি উপসন্তো ৱিয ভাসতি. কাযেন পৰক্কমতীতি ‘মযা কতং ইদং পাপকম্মং মা কেচি জানিংসূ’তি কাযেন ৱত্তং কৰোতি. ৱিজ্জমানদোসপটিচ্ছাদনতো চক্খুমোহনমাযা ৱিযাতি মাযা. মাযাৱিনো ভাৱো মাযাৱিতা. কত্ৱা পাপং পুন পটিচ্ছাদনতো অতিচ্চ আসৰন্তি এতায সত্তাতি অচ্চাসৰা. কাযৱাচাকিৰিযাহি অঞ্ঞথা দস্সনতো ৱঞ্চেতীতি ৱঞ্চনা. এতায সত্তা নিকৰোন্তীতি নিকতি; মিচ্ছাকৰোন্তীতি অত্থো. ‘নাহং এৱং কৰোমী’তি পাপানং ৱিক্খিপনতো ৱিকিৰণা. ‘নাহং এৱং কৰোমী’তি পৰিৱজ্জনতো পৰিহৰণা. কাযাদীহি সংৱৰণতো গূহনা. সব্বতোভাগেন গূহনা পৰিগূহনা. তিণপণ্ণেহি ৱিয গূথং কাযৱচীকম্মেহি পাপং ছাদেতীতি ছাদনা. সব্বতোভাগেন ছাদনা পটিচ্ছাদনা. ন উত্তানং কত্ৱা দস্সেতীতি অনুত্তানীকম্মং. ন পাকটং কত্ৱা দস্সেতীতি অনাৱিকম্মং. সুট্ঠু ছাদনা ৱোচ্ছাদনা. কতপটিচ্ছাদনৱসেন পুনপি পাপস্স কৰণতো পাপকিৰিযা. অযং ৱুচ্চতীতি অযং কতপটিচ্ছাদনলক্খণা মাযা নাম ৱুচ্চতি; যায সমন্নাগতো পুগ্গলো ভস্মাপটিচ্ছন্নো ৱিয অঙ্গাৰো, উদকপটিচ্ছন্নো ৱিয খাণু, পিলোতিকাপলিৱেঠিতং ৱিয চ সত্থং হোতি.

সাঠেয্যনিদ্দেসে সঠোতি অসন্তগুণপৰিদীপনতো ন সম্মা ভাসিতা. সব্বতোভাগেন সঠো পৰিসঠো. যং তত্থাতি যং তস্মিং পুগ্গলে. সঠন্তি অসন্তগুণদীপনং কেৰাটিযং. সঠতাতি সঠাকাৰো. কক্কৰতাতি পদুমনালিস্স ৱিয অপৰামসনক্খমো খৰফৰুসভাৱো. কক্কৰিযন্তিপি তস্সেৱ ৱেৱচনং. পৰিক্খত্ততা পাৰিক্খত্তিযন্তি পদদ্ৱযেন নিখণিত্ৱা ঠপিতং ৱিয দড়্হকেৰাটিযং ৱুত্তং. ইদং ৱুচ্চতীতি ইদং অত্তনো অৱিজ্জমানগুণপ্পকাসনলক্খণং সাঠেয্যং নাম ৱুচ্চতি; যেন সমন্নাগতস্স পুগ্গলস্স কুচ্ছিং ৱা পিট্ঠিং ৱা জানিতুং ন সক্কা.

ৱামেন সূকৰো হোতি, দক্খিণেন অজামিগো;

সৰেন নেলকো হোতি, ৱিসাণেন জৰগ্গৱোতি.

এৱং ৱুত্তযক্খসূকৰসদিসো হোতি. অৱিজ্জাদিনিদ্দেসা ৱুত্তত্থা এৱ.

৯০২. অনজ্জৱনিদ্দেসে অনজ্জৱোতি অনুজুতাকাৰো. অনজ্জৱভাৱো অনজ্জৱতা. জিম্হতাতি চন্দৱঙ্কতা. ৱঙ্কতাতি গোমুত্তৱঙ্কতা. কুটিলতাতি নঙ্গলকোটিৱঙ্কতা. সব্বেহিপি ইমেহি পদেহি কাযৱচীচিত্তৱঙ্কতাৱ কথিতা.

অমদ্দৱনিদ্দেসে ন মুদুভাৱো অমুদুতা. অমদ্দৱাকাৰো অমদ্দৱতা. কক্খড়ভাৱো কক্খড়িযং. মদ্দৱকৰস্স সিনেহস্স অভাৱতো ফৰুসভাৱো ফাৰুসিযং. অনীচৱুত্তিতায উজুকমেৱ ঠিতচিত্তভাৱো উজুচিত্ততা. পুন অমুদুতাগহণং তস্সা ৱিসেসনত্থং ‘অমুদুতাসঙ্খাতা উজুচিত্ততা, ন অজ্জৱসঙ্খাতা উজুচিত্ততা’তি.

৯০৩. অক্খন্তিনিদ্দেসাদযো খন্তিনিদ্দেসাদিপটিপক্খতো ৱেদিতব্বা.

৯০৮. সংযোজননিদ্দেসে অজ্ঝত্তন্তি কামভৱো. বহিদ্ধাতি ৰূপাৰূপভৱো. কিঞ্চাপি হি সত্তা কামভৱে অপ্পং কালং ৱসন্তি কপ্পস্স চতুত্থমেৱ কোট্ঠাসং, ইতৰেসু তীসু কোট্ঠাসেসু কামভৱো সুঞ্ঞো হোতি তুচ্ছো, ৰূপাৰূপভৱে বহুং কালং ৱসন্তি, তথাপি নেসং যস্মা কামভৱে চুতিপটিসন্ধিযো বহুকা হোন্তি, অপ্পা ৰূপাৰূপভৱেসু, যত্থ চ চুতিপটিসন্ধিযো বহুকা তত্থ আলযোপি পত্থনাপি অভিলাসোপি বহু হোতি, যত্থ অপ্পা তত্থ অপ্পো, তস্মা কামভৱো অজ্ঝত্তং নাম জাতো, ৰূপাৰূপভৱা বহিদ্ধা নাম. ইতি অজ্ঝত্তসঙ্খাতে কামভৱে বন্ধনং অজ্ঝত্তসংযোজনং নাম, বহিদ্ধাসঙ্খাতেসু ৰূপাৰূপভৱেসু বন্ধনং বহিদ্ধাসংযোজনং নাম. তত্থ একেকং পঞ্চপঞ্চৱিধং হোতি. তেন ৱুত্তং ‘‘পঞ্চোৰম্ভাগিযানি পঞ্চুদ্ধম্ভাগিযানী’’তি. তত্ৰাযং ৱচনত্থো – ওৰং ৱুচ্চতি কামধাতু, তত্থ উপপত্তিনিপ্ফাদনতো তং ওৰং ভজন্তীতি ওৰম্ভাগিযানি. উদ্ধং ৱুচ্চতি ৰূপাৰূপধাতু, তত্থ উপপত্তিনিপ্ফাদনতো তং উদ্ধং ভজন্তীতি উদ্ধম্ভাগিযানীতি.

দুকনিদ্দেসৱণ্ণনা.