(১.) এককনিদ্দেসৱণ্ণনা

৭৬১. ইদানি যথানিক্খিত্তায মাতিকায ‘‘পঞ্চৱিঞ্ঞাণা ন হেতুমেৱা’’তিআদিনা নযেন আৰদ্ধে নিদ্দেসৱাৰে ন হেতুমেৱাতি সাধাৰণহেতুপটিক্খেপনিদ্দেসো. তত্থ ‘‘হেতুহেতু, পচ্চযহেতু, উত্তমহেতু, সাধাৰণহেতূতি চতুব্বিধো হেতূ’’তিআদিনা নযেন যং ৱত্তব্বং সিযা, তং সব্বং ৰূপকণ্ডে ‘‘সব্বং ৰূপং ন হেতুমেৱা’’তিআদীনং অত্থৱণ্ণনাযং (ধ. স. অট্ঠ. ৫৯৪) ৱুত্তমেৱ. অহেতুকমেৱাতিআদীসু ব্যঞ্জনসন্ধিৱসেন মকাৰো ৱেদিতব্বো; অহেতুকা এৱাতি অত্থো. সেসপদেসুপি এসেৱ নযো. অপিচ ‘‘হেতূ ধম্মা নহেতূ ধম্মা’’তিআদীসু (ধ. স. দুকমাতিকা ১) ধম্মকোট্ঠাসেসু পঞ্চৱিঞ্ঞাণানি হেতূ ধম্মাতি ৱা সহেতুকা ধম্মাতি ৱা ন হোন্তি. একন্তেন পন ন হেতূযেৱ, অহেতুকা যেৱাতি ইমানিপি নযেনেত্থ সব্বপদেসু অত্থো ৱেদিতব্বো. অব্যাকতমেৱাতি পদং ৱিপাকাব্যাকতৱসেন ৱুত্তং. সাৰম্মণমেৱাতি ওলুব্ভাৰম্মণৱসেন. পচ্চযাৰম্মণং ওলুব্ভাৰম্মণন্তি হি দুৱিধং আৰম্মণং. ইমস্মিং পন ঠানে ওলুব্ভাৰম্মণমেৱ ধুৰং, পচ্চযাৰম্মণম্পি লব্ভতিযেৱ. অচেতসিকমেৱাতি পদং চিত্তং, ৰূপং, নিব্বানন্তি তীসু অচেতসিকেসু চিত্তমেৱ সন্ধায ৱুত্তং. নো অপৰিযাপন্নমেৱাতি গতিপৰিযাপন্নচুতিপৰিযাপন্নসংসাৰৱট্টভৱপৰিযাপন্নভাৱতো পৰিযাপন্না এৱ, নো অপৰিযাপন্না. লোকতো ৱট্টতো ন নিয্যন্তীতি অনিয্যানিকা. উপ্পন্নং মনোৱিঞ্ঞাণৱিঞ্ঞেয্যমেৱাতি ৰূপকণ্ডে চক্খুৱিঞ্ঞাণাদীনং পচ্চুপ্পন্নানেৱ ৰূপাদীনি আৰব্ভ পৱত্তিতো অতীতাদিৱিসযং মনোৱিঞ্ঞাণম্পি পঞ্চৱিঞ্ঞাণসোতপতিতমেৱ কত্ৱা ‘‘উপপন্নং ছহি ৱিঞ্ঞাণেহি ৱিঞ্ঞেয্য’’ন্তি (ধ. স. ৫৮৪) ৱুত্তং. পঞ্চৱিঞ্ঞাণা পন যস্মা পচ্চুপ্পন্নাপি চক্খুৱিঞ্ঞাণাদীনং আৰম্মণা ন হোন্তি, মনোৱিঞ্ঞাণস্সেৱ হোন্তি, তস্মা ‘‘মনোৱিঞ্ঞাণৱিঞ্ঞেয্যমেৱা’’তি ৱুত্তং. অনিচ্চমেৱাতি হুত্ৱা অভাৱট্ঠেন অনিচ্চাযেৱ. জৰাভিভূতমেৱাতি জৰায অভিভূতত্তা জৰাভিভূতা এৱ.

৭৬২. উপ্পন্নৱত্থুকা উপ্পন্নাৰম্মণাতি অনাগতপটিক্খেপো. ন হি তে অনাগতেসু ৱত্থাৰম্মণেসু উপ্পজ্জন্তি.

পুৰেজাতৱত্থুকা পুৰেজাতাৰম্মণাতি সহুপ্পত্তিপটিক্খেপো. ন হি তে সহুপ্পন্নং ৱত্থুং ৱা আৰম্মণং ৱা পটিচ্চ উপ্পজ্জন্তি, সযং পন পচ্ছাজাতা হুত্ৱা পুৰেজাতেসু ৱত্থাৰম্মণেসু উপ্পজ্জন্তি.

অজ্ঝত্তিকৱত্থুকাতি অজ্ঝত্তজ্ঝত্তৱসেন ৱুত্তং. তানি হি অজ্ঝত্তিকে পঞ্চ পসাদে ৱত্থুং কত্ৱা উপ্পজ্জন্তি. বাহিৰাৰম্মণাতি বাহিৰৰূপাদিআৰম্মণা. তত্থ চতুক্কং ৱেদিতব্বং – পঞ্চৱিঞ্ঞাণা হি পসাদৱত্থুকত্তা অজ্ঝত্তিকা অজ্ঝত্তিকৱত্থুকা, মনোৱিঞ্ঞাণং হদযৰূপং ৱত্থুং কত্ৱা উপ্পজ্জনকালে অজ্ঝত্তিকং বাহিৰৱত্থুকং, পঞ্চৱিঞ্ঞাণসম্পযুত্তা তযো খন্ধা বাহিৰা অজ্ঝত্তিকৱত্থুকা, মনোৱিঞ্ঞাণসম্পযুত্তা তযো খন্ধা হদযৰূপং ৱত্থুং কত্ৱা উপ্পজ্জনকালে বাহিৰা বাহিৰৱত্থুকা.

অসম্ভিন্নৱত্থুকাতি অনিৰুদ্ধৱত্থুকা. ন হি তে নিৰুদ্ধং অতীতং ৱত্থুং পটিচ্চ উপ্পজ্জন্তি. অসম্ভিন্নাৰম্মণতাযপি এসেৱ নযো.

অঞ্ঞং চক্খুৱিঞ্ঞাণস্স ৱত্থু চ আৰম্মণঞ্চাতিআদীসু চক্খুৱিঞ্ঞাণস্স হি অঞ্ঞং ৱত্থু, অঞ্ঞং আৰম্মণং. অঞ্ঞং সোতৱিঞ্ঞাণাদীনং. চক্খুৱিঞ্ঞাণং সোতপসাদাদীসু অঞ্ঞতৰং ৱত্থুং, সদ্দাদীসু ৱা অঞ্ঞতৰং আৰম্মণং কত্ৱা কপ্পতো কপ্পং গন্ত্ৱাপি ন উপ্পজ্জতি; চক্খুপসাদমেৱ পন ৱত্থুং কত্ৱা ৰূপঞ্চ আৰম্মণং কত্ৱা উপ্পজ্জতি. এৱমস্স ৱত্থুপি দ্ৱাৰম্পি আৰম্মণম্পি নিবদ্ধং, অঞ্ঞং ৱত্থুং ৱা দ্ৱাৰং ৱা আৰম্মণং ৱা ন সঙ্কমতি, নিবদ্ধৱত্থু নিবদ্ধদ্ৱাৰং নিবদ্ধাৰম্মণমেৱ হুত্ৱা উপ্পজ্জতি. সোতৱিঞ্ঞাণাদীসুপি এসেৱ নযো.

৭৬৩. ন অঞ্ঞমঞ্ঞস্স গোচৰৱিসযং পচ্চনুভোন্তীতি এত্থ অঞ্ঞমঞ্ঞস্স চক্খু সোতস্স, সোতং ৱা চক্খুস্সাতি এৱং একং একস্স গোচৰৱিসযং ন পচ্চনুভোতীতি অত্থো. সচে হি নীলাদিভেদং ৰূপাৰম্মণং সমোধানেত্ৱা সোতিন্দ্ৰিযস্স উপনেয্য ‘ইঙ্ঘ তাৱ নং ৱৱত্থাপেহি ৱিভাৱেহি – কিং নামেতং আৰম্মণ’ন্তি, চক্খুৱিঞ্ঞাণং ৱিনাপি মুখেন অত্তনো ধম্মতায এৱং ৱদেয্য – ‘অৰে অন্ধবাল, ৱস্সসতম্পি ৱস্সসহস্সম্পি পৰিধাৱমানো অঞ্ঞত্ৰ মযা কুহিং এতস্স জাননকং লভিস্সসি; আহৰ নং চক্খুপসাদে উপনেহি; অহমেতং আৰম্মণং জানিস্সামি – যদি ৱা নীলং যদি ৱা পীতকং. ন হি এসো অঞ্ঞস্স ৱিসযো; ময্হমেৱেসো ৱিসযো’তি. সেসৱিঞ্ঞাণেসুপি এসেৱ নযো. এৱমেতে অঞ্ঞমঞ্ঞস্স গোচৰৱিসযং ন পচ্চনুভোন্তি নাম.

৭৬৪. সমন্নাহৰন্তস্সাতি আৱজ্জনেনেৱ সমন্নাহৰন্তস্স.

মনসিকৰোন্তস্সাতি আৱজ্জনেনেৱ মনসিকৰোন্তস্স. এতানি হি চিত্তানি আৱজ্জনেন সমন্নাহটকালে মনসিকতকালেযেৱ চ উপ্পজ্জন্তি.

ন অব্বোকিণ্ণাতি অঞ্ঞেন ৱিঞ্ঞাণেন অব্বোকিণ্ণা নিৰন্তৰাৱ নুপ্পজ্জন্তি. এতেন তেসং অনন্তৰতা পটিক্খিত্তা.

৭৬৫. ন অপুব্বং অচৰিমন্তি এতেন সব্বেসম্পি সহুপ্পত্তি পটিক্খিত্তা. ন অঞ্ঞমঞ্ঞস্স সমনন্তৰাতি এতেন সমনন্তৰতা পটিক্খিত্তা.

৭৬৬. আৱট্টনা ৱাতিআদীনি চত্তাৰিপি আৱজ্জনস্সেৱ নামানি. তঞ্হি ভৱঙ্গস্স আৱট্টনতো আৱট্টনা, তস্সেৱ আভুজনতো আভোগো, ৰূপাদীনং সমন্নাহৰণতো সমন্নাহাৰো, তেসংযেৱ মনসিকৰণতো মনসিকাৰোতি ৱুচ্চতি. এৱমেত্থ সঙ্খেপতো পঞ্চন্নং ৱিঞ্ঞাণানং আৱজ্জনট্ঠানে ঠত্ৱা আৱজ্জনাদিকিচ্চং কাতুং সমত্থভাৱো পটিক্খিত্তো.

ন কঞ্চি ধম্মং পটিৱিজানাতীতি ‘‘মনোপুব্বঙ্গমা ধম্মা’’তি (ধ. প. ১-২) এৱং ৱুত্তং একম্পি কুসলং ৱা অকুসলং ৱা ন পটিৱিজানাতি.

অঞ্ঞত্ৰ অভিনিপাতমত্তাতি ঠপেত্ৱা ৰূপাদীনং অভিনিপাতমত্তং. ইদং ৱুত্তং হোতি – সুপণ্ডিতোপি পুৰিসো, ঠপেত্ৱা আপাথগতানি ৰূপাদীনি, অঞ্ঞং কুসলাকুসলেসু একধম্মম্পি পঞ্চহি ৱিঞ্ঞাণেহি ন পটিৱিজানাতি. চক্খুৱিঞ্ঞাণং পনেত্থ দস্সনমত্তমেৱ হোতি. সোতৱিঞ্ঞাণাদীনি সৱনঘাযনসাযনফুসনমত্তানেৱ. দস্সনাদিমত্ততো পন মুত্তা অঞ্ঞা এতেসং কুসলাদিপটিৱিঞ্ঞত্তি নাম নত্থি.

মনোধাতুযাপীতি সম্পটিচ্ছনমনোধাতুযাপি. সম্পিণ্ডনত্থো চেত্থ পিকাৰো. তস্মা মনোধাতুযাপি ততো পৰাহি মনোৱিঞ্ঞাণধাতূহিপীতি সব্বেহিপি পঞ্চদ্ৱাৰিকৱিঞ্ঞাণেহি ন কঞ্চি কুসলাকুসলং ধম্মং পটিৱিজানাতীতি এৱমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো.

ন কঞ্চি ইৰিযাপথং কপ্পেতীতিআদীসুপি এসেৱ নযো. ন হি পঞ্চদ্ৱাৰিকৱিঞ্ঞাণেহি গমনাদীসু কঞ্চি ইৰিযাপথং কপ্পেতি, ন কাযকম্মং ন ৱচীকম্মং পট্ঠপেতি, ন কুসলাকুসলং ধম্মং সমাদিযতি, ন সমাধিং সমাপজ্জতি লোকিযং ৱা লোকুত্তৰং ৱা, ন সমাধিতো ৱুট্ঠাতি লোকিযা ৱা লোকুত্তৰা ৱা, ন ভৱতো চৱতি, ন ভৱন্তৰে উপপজ্জতি. সব্বম্পি হেতং কুসলাকুসলধম্মপটিৱিজাননাদিৱচনপৰিযোসানং কিচ্চং মনোদ্ৱাৰিকচিত্তেনেৱ হোতি, ন পঞ্চদ্ৱাৰিকেনাতি সব্বস্সাপেতস্স কিচ্চস্স কৰণে সহজৱনকানি ৱীথিচিত্তানি পটিক্খিত্তানি. যথা চেতেসং এতানি কিচ্চানি নত্থি, এৱং নিযামোক্কমনাদীনিপি. ন হি পঞ্চদ্ৱাৰিকজৱনেন মিচ্ছত্তনিযামং ওক্কমতি, ন সম্মত্তনিযামং; ন চেতং জৱনং নামগোত্তমাৰব্ভ জৱতি, ন কসিণাদিপণ্ণত্তিং; ন লক্খণাৰম্মণিকৱিপস্সনাৱসেন পৱত্ততি, ন ৱুট্ঠানগামিনীবলৱৱিপস্সনাৱসেন; ন ৰূপাৰূপধম্মে আৰব্ভ জৱতি, ন নিব্বানং; ন চেতেন সদ্ধিং পটিসম্ভিদাঞাণং উপ্পজ্জতি, ন অভিঞ্ঞাঞাণং, ন সাৱকপাৰমীঞাণং, ন পচ্চেকবোধিঞাণং, ন সব্বঞ্ঞুতঞাণং. সব্বোপি পনেস পভেদো মনোদ্ৱাৰিকজৱনেযেৱ লব্ভতি.

ন সুপতি ন পটিবুজ্ঝতি ন সুপিনং পস্সতীতি সব্বেনাপি চ পঞ্চদ্ৱাৰিকচিত্তেন নেৱ নিদ্দং ওক্কমতি, ন নিদ্দাযতি, ন পটিবুজ্ঝতি, ন কিঞ্চ সুপিনং পস্সতীতি ইমেসু তীসু ঠানেসু সহ জৱনেন ৱীথিচিত্তং পটিক্খিত্তং.

নিদ্দাযন্তস্স হি মহাৱট্টিং জালেত্ৱা দীপে চক্খুসমীপে উপনীতে পঠমং চক্খুদ্ৱাৰিকং আৱজ্জনং ভৱঙ্গং ন আৱট্টেতি, মনোদ্ৱাৰিকমেৱ আৱট্টেতি. অথ জৱনং জৱিত্ৱা ভৱঙ্গং ওতৰতি. দুতিযৱাৰে চক্খুদ্ৱাৰিকং আৱজ্জনং ভৱঙ্গং আৱট্টেতি. ততো চক্খুৱিঞ্ঞাণাদীনি জৱনপৰিযোসানানি পৱত্তন্তি. তদনন্তৰং ভৱঙ্গং পৱত্ততি. ততিযৱাৰে মনোদ্ৱাৰিকআৱজ্জনেন ভৱঙ্গে আৱট্টিতে মনোদ্ৱাৰিকজৱনং জৱতি. তেন চিত্তেন ঞত্ৱা ‘কিং অযং ইমস্মিং ঠানে আলোকো’তি জানাতি.

তথা নিদ্দাযন্তস্স কণ্ণসমীপে তূৰিযেসু পগ্গহিতেসু, ঘানসমীপে সুগন্ধেসু ৱা দুগ্গন্ধেসু ৱা পুপ্ফেসু উপনীতেসু, মুখে সপ্পিম্হি ৱা ফাণিতে ৱা পক্খিত্তে, পিট্ঠিযং পাণিনা পহাৰে দিন্নে পঠমং সোতদ্ৱাৰিকাদীনি আৱজ্জনানি ভৱঙ্গং ন আৱট্টেন্তি, মনোদ্ৱাৰিকমেৱ আৱট্টেতি. অথ জৱনং জৱিত্ৱা ভৱঙ্গং ওতৰতি. দুতিযৱাৰে সোতদ্ৱাৰিকাদীনি আৱজ্জনানি ভৱঙ্গং আৱট্টেন্তি. ততো সোতঘানজিৱ্হাকাযৱিঞ্ঞাণাদীনি জৱনপৰিযোসানানি পৱত্তন্তি. তদনন্তৰং ভৱঙ্গং পৱত্ততি. ততিযৱাৰে মনোদ্ৱাৰিকআৱজ্জনেন ভৱঙ্গে আৱট্টিতে মনোদ্ৱাৰিকজৱনং জৱতি. তেন চিত্তেন ঞত্ৱা ‘কিং অযং ইমস্মিং ঠানে সদ্দো – সঙ্খসদ্দো, ভেৰিসদ্দো’তি ৱা ‘কিং অযং ইমস্মিং ঠানে গন্ধো – মূলগন্ধো, সাৰগন্ধো’তি ৱা ‘কিং ইদং ময্হং মুখে পক্খিত্তৰসং – সপ্পীতি ৱা ফাণিত’ন্তি ৱা ‘কেনম্হি পিট্ঠিযং পহতো, অতিথদ্ধো মে পহাৰো’তি ৱা ৱত্তাৰো হোন্তি. এৱং মনোদ্ৱাৰিকজৱনেনেৱ পটিবুজ্ঝতি, ন পঞ্চদ্ৱাৰিকেন. সুপিনম্পি তেনেৱ পস্সতি, ন পঞ্চদ্ৱাৰিকেন.

তঞ্চ পনেতং সুপিনং পস্সন্তো চতূহি কাৰণেহি পস্সতি – ধাতুক্খোভতো ৱা অনুভূতপুব্বতো ৱা দেৱতোপসংহাৰতো ৱা পুব্বনিমিত্ততো ৱাতি. তত্থ পিত্তাদীনং খোভকৰণপচ্চযযোগেন খুভিতধাতুকো ‘ধাতুক্খোভতো’ সুপিনং পস্সতি. পস্সন্তো চ নানাৱিধং সুপিনং পস্সতি – পব্বতা পতন্তো ৱিয, আকাসেন গচ্ছন্তো ৱিয, ৱাড়মিগহত্থিচোৰাদীহি অনুবদ্ধো ৱিয চ হোতি. ‘অনুভূতপুব্বতো’ পস্সন্তো পুব্বে অনুভূতপুব্বং আৰম্মণং পস্সতি. ‘দেৱতোপসংহাৰতো’ পস্সন্তস্স দেৱতা অত্থকামতায ৱা অনত্থকামতায ৱা অত্থায ৱা অনত্থায ৱা নানাৱিধানি আৰম্মণানি উপসংহৰন্তি. সো তাসং দেৱতানং আনুভাৱেন তানি আৰম্মণানি পস্সতি. পুব্বনিমিত্ততো পস্সন্তো পুঞ্ঞাপুঞ্ঞৱসেন উপ্পজ্জিতুকামস্স অত্থস্স ৱা অনত্থস্স ৱা পুব্বনিমিত্তভূতং সুপিনং পস্সতি বোধিসত্তমাতা ৱিয পুত্তপটিলাভনিমিত্তং, বোধিসত্তো ৱিয পঞ্চ মহাসুপিনে (অ. নি. ৫.১৯৬), কোসলৰাজা ৱিয চ সোড়স সুপিনেতি (জা. ১.১.৪১).

তত্থ যং ধাতুক্খোভতো অনুভূতপুব্বতো চ সুপিনং পস্সতি, ন তং সচ্চং হোতি. যং দেৱতোপসংহাৰতো পস্সতি, তং সচ্চং ৱা হোতি অলিকং ৱা. কুদ্ধা হি দেৱতা উপাযেন ৱিনাসেতুকামা ৱিপৰীতম্পি কত্ৱা দস্সেন্তি. তত্ৰিদং ৱত্থু – ৰোহণে কিৰ নাগমহাৱিহাৰে মহাথেৰো ভিক্খুসঙ্ঘং অনপলোকেত্ৱাৱ একং নাগৰুক্খং ছিন্দাপেসি. ৰুক্খে অধিৱত্থা দেৱতা থেৰস্স কুদ্ধা পঠমমেৱ নং পলোভেত্ৱা পচ্ছা ‘ইতো তে সত্তদিৱসমত্থকে উপট্ঠাকো ৰাজা মৰিস্সতী’তি সুপিনে আৰোচেসি. থেৰো নং কথং আহৰিত্ৱা ৰাজোৰোধানং আচিক্খি. তা একপ্পহাৰেনেৱ মহাৱিৰৱং ৱিৰৱিংসু. ৰাজা ‘কিং এত’ন্তি পুচ্ছি. তা ‘এৱং থেৰেন ৱুত্ত’ন্তি আৰোচযিংসু. ৰাজা দিৱসে গণাপেত্ৱা সত্তাহে ৱীতিৱত্তে কুজ্ঝিত্ৱা থেৰস্স হত্থপাদে ছিন্দাপেসি.

যং পন পুব্বনিমিত্ততো পস্সতি তং একন্তসচ্চমেৱ হোতি. এতেসঞ্চ চতুন্নং মূলকাৰণানং সংসগ্গভেদতোপি সুপিনভেদো হোতিযেৱ. তঞ্চ পনেতং চতুব্বিধং সুপিনং সেক্খপুথুজ্জনাৱ পস্সন্তি অপ্পহীনৱিপল্লাসত্তা; অসেক্খা ন পস্সন্তি পহীনৱিপল্লাসত্তা.

কিং পন তং পস্সন্তো সুত্তো পস্সতি, পটিবুদ্ধো? উদাহু নেৱ সুত্তো পস্সতি ন পটিবুদ্ধোতি? কিঞ্চেত্থ যদি তাৱ সুত্তো পস্সতি, অভিধম্মৱিৰোধো আপজ্জতি. ভৱঙ্গচিত্তেন হি সুপতি. তঞ্চ ৰূপনিমিত্তাদিআৰম্মণং ৰাগাদিসম্পযুত্তং ৱা ন হোতি. সুপিনং পস্সন্তস্স চ ঈদিসানি চিত্তানি উপ্পজ্জন্তি. অথ পটিবুদ্ধো পস্সতি, ৱিনযৱিৰোধো আপজ্জতি. যঞ্হি পটিবুদ্ধো পস্সতি, তং সব্বোহাৰিকচিত্তেন পস্সতি. সব্বোহাৰিকচিত্তেন চ কতে ৱীতিক্কমে অনাপত্তি নাম নত্থি. সুপিনং পস্সন্তেন পন কতে ৱীতিক্কমে একন্তং অনাপত্তি এৱ. অথ নেৱ সুত্তো ন পটিবুদ্ধো পস্সতি, ন সুপিনং নাম পস্সতি. এৱঞ্হি সতি সুপিনস্স অভাৱোৱ আপজ্জতি? ন অভাৱো. কস্মা? যস্মা কপিমিদ্ধপৰেতো পস্সতি. ৱুত্তং হেতং – ‘‘কপিমিদ্ধপৰেতো খো, মহাৰাজ, সুপিনং পস্সতী’’তি (মি. প. ৫.৩.৫). ‘কপিমিদ্ধপৰেতো’তি মক্কটনিদ্দায যুত্তো. যথা হি মক্কটস্স নিদ্দা লহুপৰিৱত্তা হোতি, এৱং যা নিদ্দা পুনপ্পুনং কুসলাদিচিত্তৱোকিণ্ণত্তা লহুপৰিৱত্তা; যস্সা পৱত্তিযং পুনপ্পুনং ভৱঙ্গতো উত্তৰণং হোতি, তায যুত্তো সুপিনং পস্সতি. তেনাযং সুপিনো কুসলোপি হোতি অকুসলোপি অব্যাকতোপি ৩৮৬. তত্থ সুপিনন্তে চেতিযৱন্দনধম্মস্সৱনধম্মদেসনাদীনি কৰোন্তস্স কুসলো, পাণাতিপাতাদীনি কৰোন্তস্স অকুসলো, দ্ৱীহি অন্তেহি মুত্তো আৱজ্জনতদাৰম্মণক্খণে অব্যাকতোতি ৱেদিতব্বো. সুপিনেনেৱ ‘দিট্ঠং ৱিয মে, সুতং ৱিয মে’তি কথনকালেপি অব্যাকতোযেৱ.

কিং পন সুপিনে কতং কুসলাকুসলং কম্মং সৱিপাকং অৱিপাকন্তি? সৱিপাকং; দুব্বলত্তা পন পটিসন্ধিং আকড্ঢিতুং ন সক্কোতি, দিন্নায অঞ্ঞকম্মেন পটিসন্ধিযা পৱত্তে ৱেদনীযং হোতি.

এৱং যাথাৱকৱত্থুৱিভাৱনা পঞ্ঞাতি পঞ্চন্নং ৱিঞ্ঞাণানং ন হেত্ৱট্ঠো যাথাৱট্ঠো. তং যাথাৱট্ঠং ৱত্থুং ৱিভাৱেতীতি যাথাৱকৱত্থুৱিভাৱনা. তথা পঞ্চন্নং ৱিঞ্ঞাণানং অহেতুকট্ঠো, জৰাভিভূতট্ঠো, ন সুপিনং পস্সনট্ঠো, যাথাৱট্ঠো. তং যাথাৱট্ঠং ৱত্থুং ৱিভাৱেতীতি যাথাৱকৱত্থুৱিভাৱনা. ইতি যা হেট্ঠা ‘‘যাথাৱকৱত্থুৱিভাৱনা পঞ্ঞা’’তি মাতিকায নিক্খিত্তা, সা এৱং যাথাৱকৱত্থুৱিভাৱনা পঞ্ঞাতি ৱেদিতব্বা. তস্সা এৱ চ ৱসেন এৱং একৱিধেন ঞাণৱত্থূতি এৱং একেককোট্ঠাসেন ঞাণগণনা একেন ৱা আকাৰেন ঞাণপৰিচ্ছেদো হোতি.

এককনিদ্দেসৱণ্ণনা.